معلماني که بيشتر از ديگران تحت فشارند
محمدرضا نيکنژاد. آموزگار
کرونا کم و بيش بر همه گسترههاي زندگي انسانها سايه افکنده و گويا سايه سنگينش، به گفته کارشناسان، براي ماههاي آينده بر سر جهان سنگيني خواهد کرد. گستره آموزش نيز از اين ويروس موذي در امان نماند و اين روزها بازار آموزشهاي مجازي داغِ داغ است و دانشآموز و معلم و پدر و مادرها و دستاندرکاران را اسير بحراني بيهمتا، گيجکننده و تهديدگونه کرده است. با همه اينها در اين تهديد، فرصتهايي نهفته است که اگر بجنبيم و اندکي بينديشيم و البته برنامهريزي کنيم، ميتوانيم در آينده از ميوههاي شيرينش بهره ببريم و اميد که قدر فرصتها دانسته شود!
اما از تهديدها و فرصتهاي دوران کرونا که بگذريم، معلمان خريد خدمتي و بسياري از معلمان آزاد و حقالتدريس، همکاراني هستند که افزون بر فشارهاي معمول وارد بر همه مردم و البته معلمان در اين روزها، فشار اقتصادي نيز بيش از معلمان رسمي، قوز بالا قوز زندگي شخصي و حرفهایشان است. اين سه نوع معلم، عموما روزمزد بوده و روزهاي تعطيل، نه دستمزدي دريافت ميکنند و نه حق بيمهاي. اين همکاران حتي در شرايط عادي نيز با کمترين دستمزدها- 400 تا 800 هزار تومان- بيمههاي بسيار ناکارآمد 15 تا 20 روزه، قراردادهايي يکطرفه به سود دولت يا مدير- مؤسس مدرسه، نبود تضمين استخدام و... تا حد استثمار به کار گرفته ميشوند و مورد بهرهکشي قرار ميگيرند.
تعطيليهاي ناخواسته مدرسهها در اين دوران، چنين معلماني را در وضع بسيار شکنندهاي قرار داده و ميدهد؛ بهويژه معلمان خريد خدمت که در سالهاي گذشته نيز دستمزدهاي خود را با 8 ماه و 9 ماه و يک سال تأخير دريافت ميکردند و معمولا خرج و دخلشان همتراز بود و هست! گماني نيست که اين معلمان در اين روزهاي آموزش مجازي مانند ديگر همکاران خويش تلاش ميکنند با کمترين امکانات، آموزش را پيش ببرند و دانشآموزان را براي به پايانرساندن سال آموزشي ياري رسانند. بنابراين دستاندرکاران و مديران ارشد آموزش و پرورش بايد چارهاي بينديشند تا بر خلاف سالهاي پيش، دستمزد اين همکاران دستکم بنا بر قراردادها، زودتر و کامل پرداخت شود. اين کار افزون بر رويهاي انساني-اخلاقي ميتواند زمينه انگيزشي آنان را براي ادامه کار و کيفيکردن آموزشهاي کنوني و آينده فراهم کند.
اما بخش ديگري از معلمان، معلماني هستند که به شکل نيروي آزاد عموما در مدرسههاي غيردولتي مشغول به کار هستند. با همه تأکيدهاي- البته خشک و خالي- دستاندرکاران، همچنان گروهي از مدرسههاي غيردولتي نخواسته يا نتوانستهاند دستمزد بخشي از اين نيروها را پرداخت کنند. گرچه بهانه اين مدرسهها معمولا پاسنشدن چکهاي خانوادهها يا مقاومت آنان در برابر پرداخت شهريه است. اما گماني نسيت که برخي از مدرسههاي غيردولتي با چنين بحراني روبهرو هستند. چه موافق مدرسههاي غيردولتي باشيم و چه مخالف، يادآوري يک نکته ضروري به نظر ميرسد و آن اين است که مدرسههاي غيردولتي، 30 سال است که بار بخشي از هزينههاي آموزشي را از دوش دولت برداشتهاند، اخلاقي نيست امروز که نياز به ياري دارند، دولت پشتشان را خالي کند. بهتر است بهسرعت گروهي براي ارزيابي اين مدرسهها تشکيل شود و با تشخيص اين گروهها، مدرسههاي غيردولتي دچار بحران، مورد حمايتهاي اثرگذار قرار گيرند تا دستکم دستمزد معلمانش پرداخت شود و البته اگر مدرسهاي در پرداختها کوتاهي ميکند نيز پيگيري و برخورد شود.
کرونا کم و بيش بر همه گسترههاي زندگي انسانها سايه افکنده و گويا سايه سنگينش، به گفته کارشناسان، براي ماههاي آينده بر سر جهان سنگيني خواهد کرد. گستره آموزش نيز از اين ويروس موذي در امان نماند و اين روزها بازار آموزشهاي مجازي داغِ داغ است و دانشآموز و معلم و پدر و مادرها و دستاندرکاران را اسير بحراني بيهمتا، گيجکننده و تهديدگونه کرده است. با همه اينها در اين تهديد، فرصتهايي نهفته است که اگر بجنبيم و اندکي بينديشيم و البته برنامهريزي کنيم، ميتوانيم در آينده از ميوههاي شيرينش بهره ببريم و اميد که قدر فرصتها دانسته شود!
اما از تهديدها و فرصتهاي دوران کرونا که بگذريم، معلمان خريد خدمتي و بسياري از معلمان آزاد و حقالتدريس، همکاراني هستند که افزون بر فشارهاي معمول وارد بر همه مردم و البته معلمان در اين روزها، فشار اقتصادي نيز بيش از معلمان رسمي، قوز بالا قوز زندگي شخصي و حرفهایشان است. اين سه نوع معلم، عموما روزمزد بوده و روزهاي تعطيل، نه دستمزدي دريافت ميکنند و نه حق بيمهاي. اين همکاران حتي در شرايط عادي نيز با کمترين دستمزدها- 400 تا 800 هزار تومان- بيمههاي بسيار ناکارآمد 15 تا 20 روزه، قراردادهايي يکطرفه به سود دولت يا مدير- مؤسس مدرسه، نبود تضمين استخدام و... تا حد استثمار به کار گرفته ميشوند و مورد بهرهکشي قرار ميگيرند.
تعطيليهاي ناخواسته مدرسهها در اين دوران، چنين معلماني را در وضع بسيار شکنندهاي قرار داده و ميدهد؛ بهويژه معلمان خريد خدمت که در سالهاي گذشته نيز دستمزدهاي خود را با 8 ماه و 9 ماه و يک سال تأخير دريافت ميکردند و معمولا خرج و دخلشان همتراز بود و هست! گماني نيست که اين معلمان در اين روزهاي آموزش مجازي مانند ديگر همکاران خويش تلاش ميکنند با کمترين امکانات، آموزش را پيش ببرند و دانشآموزان را براي به پايانرساندن سال آموزشي ياري رسانند. بنابراين دستاندرکاران و مديران ارشد آموزش و پرورش بايد چارهاي بينديشند تا بر خلاف سالهاي پيش، دستمزد اين همکاران دستکم بنا بر قراردادها، زودتر و کامل پرداخت شود. اين کار افزون بر رويهاي انساني-اخلاقي ميتواند زمينه انگيزشي آنان را براي ادامه کار و کيفيکردن آموزشهاي کنوني و آينده فراهم کند.
اما بخش ديگري از معلمان، معلماني هستند که به شکل نيروي آزاد عموما در مدرسههاي غيردولتي مشغول به کار هستند. با همه تأکيدهاي- البته خشک و خالي- دستاندرکاران، همچنان گروهي از مدرسههاي غيردولتي نخواسته يا نتوانستهاند دستمزد بخشي از اين نيروها را پرداخت کنند. گرچه بهانه اين مدرسهها معمولا پاسنشدن چکهاي خانوادهها يا مقاومت آنان در برابر پرداخت شهريه است. اما گماني نسيت که برخي از مدرسههاي غيردولتي با چنين بحراني روبهرو هستند. چه موافق مدرسههاي غيردولتي باشيم و چه مخالف، يادآوري يک نکته ضروري به نظر ميرسد و آن اين است که مدرسههاي غيردولتي، 30 سال است که بار بخشي از هزينههاي آموزشي را از دوش دولت برداشتهاند، اخلاقي نيست امروز که نياز به ياري دارند، دولت پشتشان را خالي کند. بهتر است بهسرعت گروهي براي ارزيابي اين مدرسهها تشکيل شود و با تشخيص اين گروهها، مدرسههاي غيردولتي دچار بحران، مورد حمايتهاي اثرگذار قرار گيرند تا دستکم دستمزد معلمانش پرداخت شود و البته اگر مدرسهاي در پرداختها کوتاهي ميکند نيز پيگيري و برخورد شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.