همهگیری عالمگیر و مشکلات همیشگی مهاجران
سامان موحدیراد: آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد چندی پیش هشدار داد که بهفراموشیسپردن پناهندگان افغانستانی و جوامع میزبان آنها تأثیرات جبرانناپذیر و منفی بسیاری بر تلاشهای جهانی برای مبارزه با ویروس کرونا خواهد داشت. این سازمان در گزارش خود آورده است که «نظام بهداشتی و اقتصادی کشورهای پاکستان و ایران که میزبان حدود 90 درصد جمعیت 2.7 میلیوننفری پناهندگان افغانستانی هستند، بهشدت تحت فشار قرار دارد. اقدامات قرنطینه و کاهش شدید فعالیتهای اقتصادی، پناهندگان افغانستانی را با شرایطی مواجه کرده که حتی قادر به تأمین نیازهای اولیه خود نیستند». ایران یکی از میزبانهای مهاجران افغانستانی است که خودش هم سطح بالایی از درگیری با کرونا را دارد. در روزهای اوج این درگیری البته اخباری از نپذیرفتن اتباع افغانستانی در بیمارستانهای ایران مطرح شده بود که هم بازتاب گستردهای در رسانههای ایرانی و افغانستانی داشت و هم اینکه واکنش مسئولان ایرانی را در پی داشته است. آمار و ارقام رسمی نشان میدهد در ایران برای سلامت پناهجویان افغانستانی تلاشهایی صورت گرفته، ولی در این میان هنوز سؤالهایی بیپاسخ ماندهاند؛
برای نمونه یکی از مهمترین طرحهایی که در 45 روز گذشته برای مبارزه با کرونا در کشور انجام شده، طرح غربالگری بود که برای شرکت در آن هر شهروند به یک کد ملی نیاز دارد. چیزی که اتباع افغانستانی مهاجر در ایران از آن بیبهره هستند. البته گویا مهاجران افغانستانی برای ثبتنام در طرح غربالگری میتوانند به سامانه «سیب» (سامانه معاونت بهداشت وزارت بهداشت) مراجعه کنند. اما این سامانه هم احتیاج به کد آمایشی یا شماره گذرنامه دارد. بهاینترتیب جمعیت زیادی از مهاجران و پناهجویان افغانستانی که غیرقانونی در ایران حضور دارند نمیتوانند از این خدمات استفاده کنند و با توجه به سبک زندگی این گروه از مهاجران که اغلب در فضای محدود و با جمعیت زیاد زندگی میکنند میتواند بسیار خطرناک باشد. منصور حاجی، مدیرکل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری تهران، چندی پیش از غربالگری نیمی از مهاجران افغانستانی استان تهران خبر داد. او شیوه شناسایی و غربالگری این اتباع را چنین توضیح داد: اداره کل اتباع استانداری تهران آمار کاملی از اتباع مجاز ساکن در مناطق مختلف و شهرستانهای استان را در اختیار دارد که با استفاده از این اطلاعات تاکنون بیش از
نیمی از اتباع در طرح غربالگری کرونا شرکت داده شدهاند. جمعیت اتباع، شناور و پراکنده است، ولی میتوان با اطلاعاتی که در اختیار دستگاههای مختلف قرار دارد، اتباع غیرمجاز را نیز شناسایی كرد و سلامتی آنها را مورد ارزیابی قرار داد. حمید گودرزی، معاون امنیتی و انتظامی استاندار تهران، چندی پیش از انعقاد قرارداد همکاری با سپاه پاسداران برای اجرای طرح غربالگری اتباع خارجی خبر داده بود. همچنین سرهنگ علیرضا حیدرنیا، جانشین فرمانده سپاه سیدالشهداي استان تهران، درباره انجام طرح غربالگری اتباع خارجی بدون اشاره به عدد مشخصی از افرادی که در طرح غربالگری شرکت کردهاند گفت که «فعالیت هیئتهای مذهبی اتباع خارجی در استان تهران فرصت مناسبی در اختیار مسئولان قرار داده تا بتوانند افراد بیشتری از این جامعه را در غربالگری کرونا شرکت دهند». بهجز طرح غربالگری، اطلاعات و گزارشهایی هم از عدم پذیرش اتباع افغانستانی یا دریافت پول بیشتر از آنها در برخی رسانههای داخلی و خارجی منتشر شده است. زهرا یکی از مهاجران افغانستانی ساکن ایران است که میگوید خودش برای طرح غربالگری اقدامی نکرده و همچنین به خدمات پزشکی هم نیازی نداشته، ولی از
آشنایانش در ورامین شنیده که در دو هفته اول به دلیل نبود دستورالعملهای لازم برای بیمارستانها کمی هرجومرج وجود داشت، ولی بعد از آن شکایت چندانی درباره وضعیت عدم پذیرش بیماران نشنیده و دوستان افغانستانیاش مانند دیگران توانستهاند از خدمات درمانی بهره ببرند.
درمجموع برای پناهندگان افغانستانی ساکن در ایران، تأثیرات کوويد- 19 بسیار فراتر از مسائل بهداشتی هستند. مهاجران افغانستانی در ایران اغلب به مشاغل روزمزد مشغولند و تعطیلی کسبوکارها در مقطعی هم به اقتصاد و سلامتشان آسیب رسانده و هم مشغولشدن دوباره به کار آنها را در معرض خطرات جدی ابتلا به بیماری قرار داده است. مهمتر اینکه درباره وضعیت سلامت بخش بزرگی از مهاجران غیرقانونی و دسترسیشان به خدمات درمانی و بهداشتی هم هنوز هیچ اطلاعات درستی در دسترس نیست.
سامان موحدیراد: آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد چندی پیش هشدار داد که بهفراموشیسپردن پناهندگان افغانستانی و جوامع میزبان آنها تأثیرات جبرانناپذیر و منفی بسیاری بر تلاشهای جهانی برای مبارزه با ویروس کرونا خواهد داشت. این سازمان در گزارش خود آورده است که «نظام بهداشتی و اقتصادی کشورهای پاکستان و ایران که میزبان حدود 90 درصد جمعیت 2.7 میلیوننفری پناهندگان افغانستانی هستند، بهشدت تحت فشار قرار دارد. اقدامات قرنطینه و کاهش شدید فعالیتهای اقتصادی، پناهندگان افغانستانی را با شرایطی مواجه کرده که حتی قادر به تأمین نیازهای اولیه خود نیستند». ایران یکی از میزبانهای مهاجران افغانستانی است که خودش هم سطح بالایی از درگیری با کرونا را دارد. در روزهای اوج این درگیری البته اخباری از نپذیرفتن اتباع افغانستانی در بیمارستانهای ایران مطرح شده بود که هم بازتاب گستردهای در رسانههای ایرانی و افغانستانی داشت و هم اینکه واکنش مسئولان ایرانی را در پی داشته است. آمار و ارقام رسمی نشان میدهد در ایران برای سلامت پناهجویان افغانستانی تلاشهایی صورت گرفته، ولی در این میان هنوز سؤالهایی بیپاسخ ماندهاند؛
برای نمونه یکی از مهمترین طرحهایی که در 45 روز گذشته برای مبارزه با کرونا در کشور انجام شده، طرح غربالگری بود که برای شرکت در آن هر شهروند به یک کد ملی نیاز دارد. چیزی که اتباع افغانستانی مهاجر در ایران از آن بیبهره هستند. البته گویا مهاجران افغانستانی برای ثبتنام در طرح غربالگری میتوانند به سامانه «سیب» (سامانه معاونت بهداشت وزارت بهداشت) مراجعه کنند. اما این سامانه هم احتیاج به کد آمایشی یا شماره گذرنامه دارد. بهاینترتیب جمعیت زیادی از مهاجران و پناهجویان افغانستانی که غیرقانونی در ایران حضور دارند نمیتوانند از این خدمات استفاده کنند و با توجه به سبک زندگی این گروه از مهاجران که اغلب در فضای محدود و با جمعیت زیاد زندگی میکنند میتواند بسیار خطرناک باشد. منصور حاجی، مدیرکل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری تهران، چندی پیش از غربالگری نیمی از مهاجران افغانستانی استان تهران خبر داد. او شیوه شناسایی و غربالگری این اتباع را چنین توضیح داد: اداره کل اتباع استانداری تهران آمار کاملی از اتباع مجاز ساکن در مناطق مختلف و شهرستانهای استان را در اختیار دارد که با استفاده از این اطلاعات تاکنون بیش از
نیمی از اتباع در طرح غربالگری کرونا شرکت داده شدهاند. جمعیت اتباع، شناور و پراکنده است، ولی میتوان با اطلاعاتی که در اختیار دستگاههای مختلف قرار دارد، اتباع غیرمجاز را نیز شناسایی كرد و سلامتی آنها را مورد ارزیابی قرار داد. حمید گودرزی، معاون امنیتی و انتظامی استاندار تهران، چندی پیش از انعقاد قرارداد همکاری با سپاه پاسداران برای اجرای طرح غربالگری اتباع خارجی خبر داده بود. همچنین سرهنگ علیرضا حیدرنیا، جانشین فرمانده سپاه سیدالشهداي استان تهران، درباره انجام طرح غربالگری اتباع خارجی بدون اشاره به عدد مشخصی از افرادی که در طرح غربالگری شرکت کردهاند گفت که «فعالیت هیئتهای مذهبی اتباع خارجی در استان تهران فرصت مناسبی در اختیار مسئولان قرار داده تا بتوانند افراد بیشتری از این جامعه را در غربالگری کرونا شرکت دهند». بهجز طرح غربالگری، اطلاعات و گزارشهایی هم از عدم پذیرش اتباع افغانستانی یا دریافت پول بیشتر از آنها در برخی رسانههای داخلی و خارجی منتشر شده است. زهرا یکی از مهاجران افغانستانی ساکن ایران است که میگوید خودش برای طرح غربالگری اقدامی نکرده و همچنین به خدمات پزشکی هم نیازی نداشته، ولی از
آشنایانش در ورامین شنیده که در دو هفته اول به دلیل نبود دستورالعملهای لازم برای بیمارستانها کمی هرجومرج وجود داشت، ولی بعد از آن شکایت چندانی درباره وضعیت عدم پذیرش بیماران نشنیده و دوستان افغانستانیاش مانند دیگران توانستهاند از خدمات درمانی بهره ببرند.
درمجموع برای پناهندگان افغانستانی ساکن در ایران، تأثیرات کوويد- 19 بسیار فراتر از مسائل بهداشتی هستند. مهاجران افغانستانی در ایران اغلب به مشاغل روزمزد مشغولند و تعطیلی کسبوکارها در مقطعی هم به اقتصاد و سلامتشان آسیب رسانده و هم مشغولشدن دوباره به کار آنها را در معرض خطرات جدی ابتلا به بیماری قرار داده است. مهمتر اینکه درباره وضعیت سلامت بخش بزرگی از مهاجران غیرقانونی و دسترسیشان به خدمات درمانی و بهداشتی هم هنوز هیچ اطلاعات درستی در دسترس نیست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.