|

پیشکش به همه میرندگان

شرق: «خوب نوشتن ربطی وثیق به گفتن حقیقت دارد. در بین جانداران، ما گونه‌ای هستیم که نیازمند و خواهان شناخت کیستیِ خودمان هستیم... ما چیزهای خیلی زیادی داریم که بخواهیم بگوییم و بفهمیم.» آن لاموت در کتابِ «پرنده به پرنده» از نوشتن و زندگی می‌نویسد. این کتاب که اخیرا با ترجمه مهدی نصراله‌زاده و ویراستاری سمیه مثمر در نشر بیدگل منتشر شده است، از محبوب‌ترین و پرفروش‌ترین کتاب‌ها دربارۀ نویسندگی است، و تمایز این کتاب در میان خیلِ داستان‌آموزها و راهنماهای نوشتن در این است که تنها کتابی دربارۀ نویسندگی نیست و بیشتر شبیه به خودزندگی‌نامه‌‌‌ای خواندنی است که در آن لاموت همان‌قدر که دربارۀ نویسندگی می‌گوید دربارۀ زندگی نیز می‌نویسد. «سی سال پیش برادر بزرگ‌ترم، که آن‌وقت‌ها ده سالش بود، در تلاش بود که مطلبی دربارۀ پرنده‌ها بنویسد و برای این کار سه ماه هم وقت داشت. سه ماه گذشته بود و حال دیگر موعد تحویل کار، که فردای آن روز بود، فرا رسیده بود. ما برای گذراندن تعطیلات در کلبۀ خانوادگی‌مان در بولیناس بودیم، و برادرم پشت میز آشپزخانه نشسته بود. دور تا دورش پر بود از کاغذ و مداد و کتاب‌هایی دربارۀ پرندگان که لایشان هم باز نشده بود. در چنین وضعی، درحالی‌که بزرگی وظیفۀ پیش‌رو باعث شده بود خشکش بزند، می‌دیدی که هر لحظه ممکن است اشکش سرازیر شود. بعد پدرم آمد و کنارش نشست، دستش را دور شانۀ برادرم انداخت و گفت: رفیق، پرنده به پرنده -دانه‌ به دانه، یک به یک. هربار فقط دربارۀ یک پرنده بنویس و تمام.» از آن موقع راهنمای لاموت برای نوشتن همین یک به یک پیش رفتن بوده است. در کتابِ خود نیز به همین دستورالعمل تکیه می‌کند و قدم به قدم مراحلِ نوشتن را شرح می‌دهد. او به خواننده‌هایی که در سودای نوشتن هستند یاد می‌دهد که چگونه نوشتن را به بخشی از زندگی تبدیل کنند. «پرنده به پرنده» با عنوانِ فرعی «درس‌هایی درباره نوشتن و زندگی» به‌تعبیر «لس‌آنجلس‌تایمز»، «یک راهنمای گرم، سخاوتمند و فوق‌العاده مفرح از خلال جهان نویسنده و باتلاق‌های پرخطر آن» است. «سیاتل تایمز» نیز این کتاب را «پیشکشی به همۀ ما میرندگانی» می‌خواند که یا می‌نویسند یا برای یک‌بار هم که شده خواهان نوشتن بوده‌اند، «کتابی به غایت مفرح، عاقل اما صبور، و به تناوب کج‌خلق و مهربان. بیدارباشی برای آنکه به خودمان تکانی بدهیم و همین حالا، یعنی زمانی که هنوز جانی داریم، شروع به نوشتن کنیم.» کتابِ «پرنده به پرنده» در پنج بخش تدوین شده است. بخش اول با عنوانِ «نوشتن» مربوط است به کلیاتی درباره اینکه چرا و چطور باید دست به کارِ نوشتن شد. همچنین، تکالیف کوتاه، پیش‌نویس‌ها و مبانی داستان‌نویسی ازجمله طرح، شخصیت، دیالوگ و طراحی صحنه و پرداختِ طرح، موضوعات این بخش هستند. در بخش دوم، آن لاموت، به چارچوب ذهنیِ نوشتن می‌پردازد در چند سرفصل شاملِ نگاه کردن به دور و بر، نظرگاه اخلاقی و از این‌ دست. بخش سوم با عنوانِ «کمک گرفتن‌های بین راه» این عناوین را در بر دارد: برگه‌های یادداشت، زنگ‌زدن به این و آن، گروه‌های نگارش، پیدا کردن کسی که پیش‌نویس‌هایتان را بخواند، نامه‌ها، انسداد ذهنی نویسنده. بخش چهارم به مسئله انتشار کتاب و دلایل و انگیزه‌های نوشتن مربوط است و چهار فصل دارد: نوشتنِ هدیه، یافتن صدای خودتان، بخشیدن و انتشار کتاب. بخش پنجمِ کتاب نیز «درس آخر» نام دارد و ناگفته‌ها و جامانده‌های لاموت درباره نوشتن است. او معتقد است یکی از مواهب نویسنده بودن آن است که به شما دلیل و بهانه‌ای برای انجام دادن کارهای مختلف، رفتن به جاهای مختلف و سِیر و سیاحت، می‌دهد. موهبتِ دیگر نویسنده بودن آن است که نوشتن شما را برمی‌انگیزد تا به زندگی، آن‌طور که نرم و آهسته، یا سراسیمه و پرشتاب، در اطراف‌تان می‌گذرد دقیق‌تر نگاه کنید.
«دومین بهار» داستان‌های دهه‌های 80 و90 میلادی، مجموعه هفت داستان نوشته آلیستِر مَک‌لاود است که اخیرا با ترجمه پژمان طهرانیان منتشر شده است. این داستان‌ها به‌تعبیرِ مجله «تایم» داستان‌هایی شخصی و جست‌وجوگرایانه است که با لحنی مرثیه‌وار و خیس از ضرب‌آهنگِ آب‌های کانادا، گویای تلاش‌های ادبیِ اگرنه عظیم اما عمیقِ نویسنده‌شان‌اند. چنانچه در پیشگفتار کتاب آمده است مک‌لاود متولدِ کاناداست و در ایالت نووااسکوشا بزرگ شد، ایالتی که نیاکان اسکاتلندی‌اش، قرن‌ها پیش ساکن آنجا شده‌اند، نیاکانی که بر بسیاری از آثار این نویسنده تأثیر گذاشته‌اند. مک لاود، برای تأمین هزینه تحصیلاتش، هیزم‌شکنی و معدن‌کاری و ماهیگیری کرده است، مشاغلی که در داستان‌های کوتاهش به آنها پرداخته است، داستان‌هایی تکان‌دهنده، با غنای عاطفی و زبانی، هم بومی و هم جهانی، که بیشتر در فضاهای کارگری می‌گذرند و شخصیت‌هایشان غالبا ماهیگیران و معدن‌کاران‌اند و درون‌مایه اصلی‌شان خانواده و ارتباط بین نسل‌هاست. داستان‌های کتابِ «دومین بهار» نخستین بار در دهه‌های 80 و 90 میلادی منتشر شده‌اند و از میانِ این هفت داستان، «پاک‌سازی‌ها» تنها داستان دهه نودِ این نویسنده است، با همان درون‌مایه مشترک میان همه آثارش، یعنی خانواده و زندگی‌های کارگری و فاصله‌ها و ارتباط بین نسل‌ها. این داستان درباره پاک‌سازی سازمان‌یافته مناطق کوهستانی و جزایر غربیِ اسکاتلند در قرن‌های 18 و 19 میلادی از بومیانِ هایلندی‌شان اشاره دارد (که مهاجرت نیاکان نویسنده و قهرمان داستان هم حاصل آن است) و همچنین به پاک‌سازی زمین‌های قهرمان داستان از درختان به‌منظور دست‌یابی به چوب و هیزم. عناوینِ هفت داستان این کتاب از این قرارند: دومین بهار، سگی که با زمستان آمد، تنظیم کمال، همچنان که پرندگان خورشید را با خود می‌آورند، بصیرت، جزیره و پاک‌سازی‌ها.»
شرق: «خوب نوشتن ربطی وثیق به گفتن حقیقت دارد. در بین جانداران، ما گونه‌ای هستیم که نیازمند و خواهان شناخت کیستیِ خودمان هستیم... ما چیزهای خیلی زیادی داریم که بخواهیم بگوییم و بفهمیم.» آن لاموت در کتابِ «پرنده به پرنده» از نوشتن و زندگی می‌نویسد. این کتاب که اخیرا با ترجمه مهدی نصراله‌زاده و ویراستاری سمیه مثمر در نشر بیدگل منتشر شده است، از محبوب‌ترین و پرفروش‌ترین کتاب‌ها دربارۀ نویسندگی است، و تمایز این کتاب در میان خیلِ داستان‌آموزها و راهنماهای نوشتن در این است که تنها کتابی دربارۀ نویسندگی نیست و بیشتر شبیه به خودزندگی‌نامه‌‌‌ای خواندنی است که در آن لاموت همان‌قدر که دربارۀ نویسندگی می‌گوید دربارۀ زندگی نیز می‌نویسد. «سی سال پیش برادر بزرگ‌ترم، که آن‌وقت‌ها ده سالش بود، در تلاش بود که مطلبی دربارۀ پرنده‌ها بنویسد و برای این کار سه ماه هم وقت داشت. سه ماه گذشته بود و حال دیگر موعد تحویل کار، که فردای آن روز بود، فرا رسیده بود. ما برای گذراندن تعطیلات در کلبۀ خانوادگی‌مان در بولیناس بودیم، و برادرم پشت میز آشپزخانه نشسته بود. دور تا دورش پر بود از کاغذ و مداد و کتاب‌هایی دربارۀ پرندگان که لایشان هم باز نشده بود. در چنین وضعی، درحالی‌که بزرگی وظیفۀ پیش‌رو باعث شده بود خشکش بزند، می‌دیدی که هر لحظه ممکن است اشکش سرازیر شود. بعد پدرم آمد و کنارش نشست، دستش را دور شانۀ برادرم انداخت و گفت: رفیق، پرنده به پرنده -دانه‌ به دانه، یک به یک. هربار فقط دربارۀ یک پرنده بنویس و تمام.» از آن موقع راهنمای لاموت برای نوشتن همین یک به یک پیش رفتن بوده است. در کتابِ خود نیز به همین دستورالعمل تکیه می‌کند و قدم به قدم مراحلِ نوشتن را شرح می‌دهد. او به خواننده‌هایی که در سودای نوشتن هستند یاد می‌دهد که چگونه نوشتن را به بخشی از زندگی تبدیل کنند. «پرنده به پرنده» با عنوانِ فرعی «درس‌هایی درباره نوشتن و زندگی» به‌تعبیر «لس‌آنجلس‌تایمز»، «یک راهنمای گرم، سخاوتمند و فوق‌العاده مفرح از خلال جهان نویسنده و باتلاق‌های پرخطر آن» است. «سیاتل تایمز» نیز این کتاب را «پیشکشی به همۀ ما میرندگانی» می‌خواند که یا می‌نویسند یا برای یک‌بار هم که شده خواهان نوشتن بوده‌اند، «کتابی به غایت مفرح، عاقل اما صبور، و به تناوب کج‌خلق و مهربان. بیدارباشی برای آنکه به خودمان تکانی بدهیم و همین حالا، یعنی زمانی که هنوز جانی داریم، شروع به نوشتن کنیم.» کتابِ «پرنده به پرنده» در پنج بخش تدوین شده است. بخش اول با عنوانِ «نوشتن» مربوط است به کلیاتی درباره اینکه چرا و چطور باید دست به کارِ نوشتن شد. همچنین، تکالیف کوتاه، پیش‌نویس‌ها و مبانی داستان‌نویسی ازجمله طرح، شخصیت، دیالوگ و طراحی صحنه و پرداختِ طرح، موضوعات این بخش هستند. در بخش دوم، آن لاموت، به چارچوب ذهنیِ نوشتن می‌پردازد در چند سرفصل شاملِ نگاه کردن به دور و بر، نظرگاه اخلاقی و از این‌ دست. بخش سوم با عنوانِ «کمک گرفتن‌های بین راه» این عناوین را در بر دارد: برگه‌های یادداشت، زنگ‌زدن به این و آن، گروه‌های نگارش، پیدا کردن کسی که پیش‌نویس‌هایتان را بخواند، نامه‌ها، انسداد ذهنی نویسنده. بخش چهارم به مسئله انتشار کتاب و دلایل و انگیزه‌های نوشتن مربوط است و چهار فصل دارد: نوشتنِ هدیه، یافتن صدای خودتان، بخشیدن و انتشار کتاب. بخش پنجمِ کتاب نیز «درس آخر» نام دارد و ناگفته‌ها و جامانده‌های لاموت درباره نوشتن است. او معتقد است یکی از مواهب نویسنده بودن آن است که به شما دلیل و بهانه‌ای برای انجام دادن کارهای مختلف، رفتن به جاهای مختلف و سِیر و سیاحت، می‌دهد. موهبتِ دیگر نویسنده بودن آن است که نوشتن شما را برمی‌انگیزد تا به زندگی، آن‌طور که نرم و آهسته، یا سراسیمه و پرشتاب، در اطراف‌تان می‌گذرد دقیق‌تر نگاه کنید.
«دومین بهار» داستان‌های دهه‌های 80 و90 میلادی، مجموعه هفت داستان نوشته آلیستِر مَک‌لاود است که اخیرا با ترجمه پژمان طهرانیان منتشر شده است. این داستان‌ها به‌تعبیرِ مجله «تایم» داستان‌هایی شخصی و جست‌وجوگرایانه است که با لحنی مرثیه‌وار و خیس از ضرب‌آهنگِ آب‌های کانادا، گویای تلاش‌های ادبیِ اگرنه عظیم اما عمیقِ نویسنده‌شان‌اند. چنانچه در پیشگفتار کتاب آمده است مک‌لاود متولدِ کاناداست و در ایالت نووااسکوشا بزرگ شد، ایالتی که نیاکان اسکاتلندی‌اش، قرن‌ها پیش ساکن آنجا شده‌اند، نیاکانی که بر بسیاری از آثار این نویسنده تأثیر گذاشته‌اند. مک لاود، برای تأمین هزینه تحصیلاتش، هیزم‌شکنی و معدن‌کاری و ماهیگیری کرده است، مشاغلی که در داستان‌های کوتاهش به آنها پرداخته است، داستان‌هایی تکان‌دهنده، با غنای عاطفی و زبانی، هم بومی و هم جهانی، که بیشتر در فضاهای کارگری می‌گذرند و شخصیت‌هایشان غالبا ماهیگیران و معدن‌کاران‌اند و درون‌مایه اصلی‌شان خانواده و ارتباط بین نسل‌هاست. داستان‌های کتابِ «دومین بهار» نخستین بار در دهه‌های 80 و 90 میلادی منتشر شده‌اند و از میانِ این هفت داستان، «پاک‌سازی‌ها» تنها داستان دهه نودِ این نویسنده است، با همان درون‌مایه مشترک میان همه آثارش، یعنی خانواده و زندگی‌های کارگری و فاصله‌ها و ارتباط بین نسل‌ها. این داستان درباره پاک‌سازی سازمان‌یافته مناطق کوهستانی و جزایر غربیِ اسکاتلند در قرن‌های 18 و 19 میلادی از بومیانِ هایلندی‌شان اشاره دارد (که مهاجرت نیاکان نویسنده و قهرمان داستان هم حاصل آن است) و همچنین به پاک‌سازی زمین‌های قهرمان داستان از درختان به‌منظور دست‌یابی به چوب و هیزم. عناوینِ هفت داستان این کتاب از این قرارند: دومین بهار، سگی که با زمستان آمد، تنظیم کمال، همچنان که پرندگان خورشید را با خود می‌آورند، بصیرت، جزیره و پاک‌سازی‌ها.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.