|

بازی گلوله و مرگ

شرق: «یک داستان اصیل ایتالیایی همان‌قدر که بوی گلوله و خون می‌دهد، بوی زندگی از آن به مشام می‌رسد». وقتی این جمله روی جلدِ کتابی نوشته شده باشد تکلیفِ مخاطب با آن روشن است: «خون بَس» عنوان رمان یا نوولی است از الساندرو باریکو نویسنده مطرحِ ایتالیایی که به تازگی با ترجمه منوچهر رستمی در نشر کتاب‌پارسه منتشر شده است. آن‌طور که باریکو ابتدای کتابش نوشته حوادث و شخصیت‌های این کتاب تخیلی‌اند و به هیچ وجه واقعی نیستند و اصرار دارد که انتخابِ مکرر اسامی اسپانیایی در آن نیز فقط جنبه خوش‌آوایی داشته و نباید به موقعیت زمانی یا جغرافیایی از تاریخ تعمیم داده شود. جنگ تمام شده است و مخاطب که از همان ابتدای کتاب دانسته نویسنده به هیچ وجه قصدِ مستندنگاری ندارد پس در انتظارِ یا ارجاع به جنگ خاصی نیست... جنگ تمام شده اما از نظرِ «سالینا» جنگ تمام نشده، دست‌کم جنگِ بین او و «مانوئل روکا» که او را دکتر خطاب می‌کند و رمان با حمله او و همدستانش به خانه روکا برای گرفتنِ انتقامی سخت آغاز می‌شود: «سالینا گفت: به همدیگه رسیدیم دکتر. مانوئل روکا بی‌آنکه چیزی بگوید به او نگاه کرد... - تو زمان زیادی رو از من گرفتی، می‌فهمی؟ - تو دیوانه‌ای سالینا. - سیصد‌کیلومتر راه آمده‌ام تا تو را از اینجا بیرون بکشم. و همین راه را مقدس می‌کند... - جنگ تموم شده... - این فاتح جنگ است که درباره پایان جنگ تصمیم می‌گیره که آیا جنگ تموم شده یا نه؟ - تو زیاد رمان می‌خوانی سالینا. جنگ تموم شده، همین. نمی‌خوای این رو بفهمی؟ - اما نه جنگ من و تو دکتر... تو نیست و نابود شده‌ای و کسی دیگر درباره تو سخنی نخواهد گفت. یارانت، از تو دست شسته‌اند، روکا. و یاران من هم خیلی گرفتارند. با کشتن تو لذت وافری به همه داده می‌شود. تو ناجور و بدقواره‌ای دکتر. - شما دیوانه‌اید... - خوب گوش کن دکتر. تو می‌دونی در طول چهار سال جنگ، چند بار شلیک کردم؟ دو بار. خیلی علاقه‌ای‌ به شلیک‌کردن ندارم. اسلحه را دوست ندارم، هرگز نخواسته‌ام با خودم اسلحه حمل کنم، کشتن حالی بهم نمی‌ده، من جنگم رو نشسته پشت میز کارم انجام دادم... به من نگاه کن روکا. گفتم به من نگاه کن. در تمام دوران جنگ، دو بار شلیک کردم؛ اولین بار در تاریکی شب به یک نفر و دومین بار هم از فاصله خیلی نزدیک به برادرم. می‌خوام چیزی بهت بگم. می‌خوام یک بار دیگه و برای آخرین بار شلیک کنم». سالینا مسببِ مرگ برادرش را دکتر روکا می‌داند برای همین بعد از جنگ برگشته تا از او انتقامِ دومین شلیکش را بگیرد که به مرگِ برادرش منجر شده. برادر او در بیمارستانی به کام مرگ رفت که دکتر روکا در آنجا مسئولیتی داشت. «قبل از اینکه نیروهای ارتش سر برسند وارد این بیمارستان شدیم، ما به خواست خود وارد شدیم، تا شما رو بکشیم، اما پیداتون نکردیم، در رفته بودید، اومدن ما رو در هوا احساس کرده بودید، روپوش سفید شکنجه را درآورده و فرار کرده بودی... ته سالن، برادرم را از بین دیگران در یک تخت پیدا کردم. طوری نگاهم می‌کرد انگار سراب بسیار دوری هستم، سعی کردم باهاش حرف بزنم اما جواب نمی‌داد... گفتم او را از اینجا دور می‌کنم و همه‌چی تموم شده، اما انگار در دوزخ خودش فرو رفته بود...» ماجرای انتقام اما به همین‌جا ختم نمی‌شود، چراکه جز دکتر فرزندانِ او هم در خانه‌اند که حالا با چهره واقعی پدر مواجه شدند و وارد بازیِ خون و مرگ می‌شوند.
«هیچ وقت این داستان را برای کسی تعریف نکرده‌ام و فکر هم نمی‌کردم روزی تعریف کنم - دقیقا نه به دلیل آنکه می‌ترسیدم باور نکنند، بلکه چون شرمسار بودم... و چون این، داستانِ من بود. همیشه حس می‌کردم تعریف آن، من و خود داستان را تحقیر می‌کند، آن را کوچک‌تر و معمولی‌تر می‌سازد، در حد داستان ترسناکی که سرپرست اردوگاه‌های تابستانی پیش از ساعت خاموشی تعریف می‌کند». داستانِ «سوار بر گلوله» نوشته استیون کینگ، نویسنده معروفِ ژانر وحشت با این جملات آغاز می‌شود. خلاصه داستان این است که به «آلن» خبر می‌دهند که حالِ مادرش وخیم است و با مرگ فاصله چندانی ندارد. او تصمیم می‌گیرد دویست کیلومتر راه را برود تا مادرش را در بیمارستان ملاقات کند. در این مسیر طولانی او با افرادی مواجه می‌شود که دو گزینه را پیش روی او قرار می‌دهد: اینکه یا مادرش بمیرد یا خودش!
استیون کینگ، نویسنده و بازیگر در ایران نیز نامِ شناخته‌شده‌ای است. او کتاب‌های فراوانی دارد و فیلم‌های زیادی از روی آثار او ساخته شده است. چنان‌که در مقدمه مترجم آمده این نویسنده حداقل در دوازده ژانر داستان نوشته و برنده و نامزد جوایز ادبی مختلف شده است. مترجم همچنین درباره عنوانِ داستان کینگ توضیحاتی می‌دهد: «پیش از خواندن خود داستان لازم است بدانید منظور از گلوله در عنوان این کتاب، فشنگ اسلحه نیست. سوار بر گلوله و خود واژه گلوله در این داستان معانی مختلفی پیدا می‌کنند که با خواندن داستان آن‌ها را خواهید فهمید.» مترجم با آوردن عبارات مشابه با عنوان کتاب، این نکته را مطرح می‌کند که «سوار بر گلوله» در زبان مبدأ آن می‌تواند شبیهِ شرایطی باشد که در آن باید تصمیمی بگیرید که با عواقب کاری روبه‌رو شوید یا خود را خلاص کنید، و این معنی از نظر مترجم بی‌ارتباط با داستانِ کینگ نیست. خارج از معنی اصطلاحی، عنوان کتاب به معنای سوار‌شدن بر نوعی وسیله شهربازی به نام گلوله هم هست. وسیله‌ای به شکلِ یک یا دو بازو که سر آن گلوله‌ای بزرگ است که از وسط به دو نیم شده و در آن دو ردیف یا کمی بیشتر صندلی قرار دارد و وسیله با حرکت بازوهای خود گلوله را بالا پایین می‌برد. پس منظور از گلوله در این داستان، در اغلب موارد حالتی ایهامی ندارد و همان وسیله شهربازی است. مترجم همچنین اشاره می‌کند که از این کتاب در سال 2004 فیلمی در ژانر ترسناک ساخته شده که البته چندان به داستان اصلی وفادار نبوده و همین اسبابِ شکستش را
فراهم می‌آورد.
شرق: «یک داستان اصیل ایتالیایی همان‌قدر که بوی گلوله و خون می‌دهد، بوی زندگی از آن به مشام می‌رسد». وقتی این جمله روی جلدِ کتابی نوشته شده باشد تکلیفِ مخاطب با آن روشن است: «خون بَس» عنوان رمان یا نوولی است از الساندرو باریکو نویسنده مطرحِ ایتالیایی که به تازگی با ترجمه منوچهر رستمی در نشر کتاب‌پارسه منتشر شده است. آن‌طور که باریکو ابتدای کتابش نوشته حوادث و شخصیت‌های این کتاب تخیلی‌اند و به هیچ وجه واقعی نیستند و اصرار دارد که انتخابِ مکرر اسامی اسپانیایی در آن نیز فقط جنبه خوش‌آوایی داشته و نباید به موقعیت زمانی یا جغرافیایی از تاریخ تعمیم داده شود. جنگ تمام شده است و مخاطب که از همان ابتدای کتاب دانسته نویسنده به هیچ وجه قصدِ مستندنگاری ندارد پس در انتظارِ یا ارجاع به جنگ خاصی نیست... جنگ تمام شده اما از نظرِ «سالینا» جنگ تمام نشده، دست‌کم جنگِ بین او و «مانوئل روکا» که او را دکتر خطاب می‌کند و رمان با حمله او و همدستانش به خانه روکا برای گرفتنِ انتقامی سخت آغاز می‌شود: «سالینا گفت: به همدیگه رسیدیم دکتر. مانوئل روکا بی‌آنکه چیزی بگوید به او نگاه کرد... - تو زمان زیادی رو از من گرفتی، می‌فهمی؟ - تو دیوانه‌ای سالینا. - سیصد‌کیلومتر راه آمده‌ام تا تو را از اینجا بیرون بکشم. و همین راه را مقدس می‌کند... - جنگ تموم شده... - این فاتح جنگ است که درباره پایان جنگ تصمیم می‌گیره که آیا جنگ تموم شده یا نه؟ - تو زیاد رمان می‌خوانی سالینا. جنگ تموم شده، همین. نمی‌خوای این رو بفهمی؟ - اما نه جنگ من و تو دکتر... تو نیست و نابود شده‌ای و کسی دیگر درباره تو سخنی نخواهد گفت. یارانت، از تو دست شسته‌اند، روکا. و یاران من هم خیلی گرفتارند. با کشتن تو لذت وافری به همه داده می‌شود. تو ناجور و بدقواره‌ای دکتر. - شما دیوانه‌اید... - خوب گوش کن دکتر. تو می‌دونی در طول چهار سال جنگ، چند بار شلیک کردم؟ دو بار. خیلی علاقه‌ای‌ به شلیک‌کردن ندارم. اسلحه را دوست ندارم، هرگز نخواسته‌ام با خودم اسلحه حمل کنم، کشتن حالی بهم نمی‌ده، من جنگم رو نشسته پشت میز کارم انجام دادم... به من نگاه کن روکا. گفتم به من نگاه کن. در تمام دوران جنگ، دو بار شلیک کردم؛ اولین بار در تاریکی شب به یک نفر و دومین بار هم از فاصله خیلی نزدیک به برادرم. می‌خوام چیزی بهت بگم. می‌خوام یک بار دیگه و برای آخرین بار شلیک کنم». سالینا مسببِ مرگ برادرش را دکتر روکا می‌داند برای همین بعد از جنگ برگشته تا از او انتقامِ دومین شلیکش را بگیرد که به مرگِ برادرش منجر شده. برادر او در بیمارستانی به کام مرگ رفت که دکتر روکا در آنجا مسئولیتی داشت. «قبل از اینکه نیروهای ارتش سر برسند وارد این بیمارستان شدیم، ما به خواست خود وارد شدیم، تا شما رو بکشیم، اما پیداتون نکردیم، در رفته بودید، اومدن ما رو در هوا احساس کرده بودید، روپوش سفید شکنجه را درآورده و فرار کرده بودی... ته سالن، برادرم را از بین دیگران در یک تخت پیدا کردم. طوری نگاهم می‌کرد انگار سراب بسیار دوری هستم، سعی کردم باهاش حرف بزنم اما جواب نمی‌داد... گفتم او را از اینجا دور می‌کنم و همه‌چی تموم شده، اما انگار در دوزخ خودش فرو رفته بود...» ماجرای انتقام اما به همین‌جا ختم نمی‌شود، چراکه جز دکتر فرزندانِ او هم در خانه‌اند که حالا با چهره واقعی پدر مواجه شدند و وارد بازیِ خون و مرگ می‌شوند.
«هیچ وقت این داستان را برای کسی تعریف نکرده‌ام و فکر هم نمی‌کردم روزی تعریف کنم - دقیقا نه به دلیل آنکه می‌ترسیدم باور نکنند، بلکه چون شرمسار بودم... و چون این، داستانِ من بود. همیشه حس می‌کردم تعریف آن، من و خود داستان را تحقیر می‌کند، آن را کوچک‌تر و معمولی‌تر می‌سازد، در حد داستان ترسناکی که سرپرست اردوگاه‌های تابستانی پیش از ساعت خاموشی تعریف می‌کند». داستانِ «سوار بر گلوله» نوشته استیون کینگ، نویسنده معروفِ ژانر وحشت با این جملات آغاز می‌شود. خلاصه داستان این است که به «آلن» خبر می‌دهند که حالِ مادرش وخیم است و با مرگ فاصله چندانی ندارد. او تصمیم می‌گیرد دویست کیلومتر راه را برود تا مادرش را در بیمارستان ملاقات کند. در این مسیر طولانی او با افرادی مواجه می‌شود که دو گزینه را پیش روی او قرار می‌دهد: اینکه یا مادرش بمیرد یا خودش!
استیون کینگ، نویسنده و بازیگر در ایران نیز نامِ شناخته‌شده‌ای است. او کتاب‌های فراوانی دارد و فیلم‌های زیادی از روی آثار او ساخته شده است. چنان‌که در مقدمه مترجم آمده این نویسنده حداقل در دوازده ژانر داستان نوشته و برنده و نامزد جوایز ادبی مختلف شده است. مترجم همچنین درباره عنوانِ داستان کینگ توضیحاتی می‌دهد: «پیش از خواندن خود داستان لازم است بدانید منظور از گلوله در عنوان این کتاب، فشنگ اسلحه نیست. سوار بر گلوله و خود واژه گلوله در این داستان معانی مختلفی پیدا می‌کنند که با خواندن داستان آن‌ها را خواهید فهمید.» مترجم با آوردن عبارات مشابه با عنوان کتاب، این نکته را مطرح می‌کند که «سوار بر گلوله» در زبان مبدأ آن می‌تواند شبیهِ شرایطی باشد که در آن باید تصمیمی بگیرید که با عواقب کاری روبه‌رو شوید یا خود را خلاص کنید، و این معنی از نظر مترجم بی‌ارتباط با داستانِ کینگ نیست. خارج از معنی اصطلاحی، عنوان کتاب به معنای سوار‌شدن بر نوعی وسیله شهربازی به نام گلوله هم هست. وسیله‌ای به شکلِ یک یا دو بازو که سر آن گلوله‌ای بزرگ است که از وسط به دو نیم شده و در آن دو ردیف یا کمی بیشتر صندلی قرار دارد و وسیله با حرکت بازوهای خود گلوله را بالا پایین می‌برد. پس منظور از گلوله در این داستان، در اغلب موارد حالتی ایهامی ندارد و همان وسیله شهربازی است. مترجم همچنین اشاره می‌کند که از این کتاب در سال 2004 فیلمی در ژانر ترسناک ساخته شده که البته چندان به داستان اصلی وفادار نبوده و همین اسبابِ شکستش را
فراهم می‌آورد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.