|

روزهای شلوغ کرملین زیر سایه‌ کرونا

احمد وخشیته. دانشیار دانشگاه ملی اوراسیا

اگرچه خیابان‌های مسکو در هفته‌ای که گذشت به‌موجب اجرای طرح قرنطینه خانگی خلوت بود، اما کرملین روزهای شلوغی را سپری کرد. کنفرانس‌های آنلاین، گفت‌وگوهای تلفنی و جلسات خبری که از یک‌سو بر قیمت نفت متمرکز بود و از سوی دیگر به چه باید کردها در سیاست داخلی اشاره داشت، عموما با محوریت رئیس‌جمهور یا نخست‌وزیر روسیه برگزار شد؛ البته در این میان ویروس کرونا به‌عنوان متغیری مستقل، نقشی کلیدی در تمامی موضوعات داشت.

حدود 10 هفته‌ای از نخستین سخنرانی تلویزیونی ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، درباره کرونا و اعلام تعطیلی مسکو و پس از آن تمامی کشور روسیه می‌گذرد. در این میان اما بسیاری از افراد که در مسکو فعالیت می‌کردند به شهرهای خود بازگشتند و ترجیح دادند در شهرها و روستاهای خود و در کنار خانواده به گشت‌وگذار بپردازند؛‌ گردش‌هایی که در مسکو نیز گاهی مشاهده می‌شد و همین ساده‌انگاری‌ها از سوی شهروندان با وجود شرایط قرنطینه تأثیر مهمی در شیوع این ویروس ناخوانده داشت. از همین‌رو پوتین با اعلام سیاست‌گذاری‌های حمایتی اقتصادی جدید خطاب به مردم این کشور تأکید کرد، می‌دانم که ماندن در چهاردیواری خانه، خواب‌آور و عامل مشکلات خانوادگی و مالی است، اما نظم نقطه‌ عطف مبارزه با کروناست و طی این روزها هم نشان داده شده که ماندن در خانه روشی مؤثر است.
در آن‌سو شهردار مسکو عصر جمعه از رشد بیش از دوبرابری مبتلایان به مشکلات ریوی خبر داد و گفت که به احتمال زیاد این نیز بیماری کروناست و هفته‌ آینده اوضاع بدتر خواهد شد؛ ‌بنابراین تأکید کرد که قرنطینه خانگی در مسکو از امروز، دوشنبه، وارد فاز عملیاتی جدی‌تری می‌شود که به موجب آن عبور و مرور‌ها صرفا با مجوز امکان‌پذیر است و افراد فقط مجازند به نزدیک‌ترین فروشگاه نزدیک منزل خود مراجعه کنند.
کرونا و تانک‌های روسی
مقامات کرملین در نظر داشتند که هفتاد‌وپنجمین سالگرد جشن بزرگ میهنی را با شکوه ویژه‌ای برگزار کنند و در همین رابطه پوتین در دیدار‌های خود از مقامات عالی‌رتبه‌ جهان ازجمله دونالد ترامپ، امانوئل مکرون و آنگلا مرکل، رهبران آمریکا، فرانسه و آلمان دعوت کرده بود. اما در هفته‌ای که گذشت، راشاتودی به نقل از روزنامه‌ آلمانی به اهمیت برگزاری این مراسم و رژه‌ آن برای کرملین، اشاره کرده و پرسیده بود که آیا ویروس‌ کرونا از تانک‌های روسی عبور می‌کند؟ در واقع نگارنده به این موضوع اشاره داشت که آیا این احتمال وجود دارد که روسیه بگوید تانک‌های این کشور ضدکروناست و این رژه را برگزار کند. اگرچه دیمیتری پسکوف، ‌سخنگوی کرملین پیش‌تر گفته بود دعوت‌نامه‌ میهمانان خارجی باطل نشده است،‌ اما با این حال برخی گمانه‌زنی‌ها از تعویق در برگزاری این مراسم به ماه سپتامبر حکایت دارد، چراکه بدیهی است اگر این مراسم همچون گذشته در نهم ماه می، یعنی کمتر از یک ماه دیگر برگزار شود، با توجه به آغاز نقطه‌‌ اوج این ویروس در مسکو بعید به نظر می‌رسد که مقامات بلند‌پایه‌ بین‌المللی یا حتی خبرنگاران دیگر کشورها برای این رویداد به مسکو سفر کنند و طبیعتا برگزاری بدون تماشاگر آن نیز نتیجه‌ مطلوبی برای کرملین نخواهد داشت.
گفت‌وگوهای پی‌در‌پی پوتین و ترامپ
در این هفته شلوغ کاری، رؤسای‌جمهور روسیه و آمریکا در روزهای پنجشنبه و جمعه با یکدیگر تلفنی گفت‌وگو کردند؛ مکالماتی بسیار کوتاه، به ابتکار عمل طرف آمریکایی و طبیعتا با محوریت نفت و کرونا. به دنبال توییت 10 روز پیش ترامپ و درخواست او از روسیه و عربستان، پوتین پیشنهاد کاهش 10 میلیون بشکه‌ای تولید نفت را اعلام کرد؛‌ سیاستی برد-برد برای طرفین که البته شاید برای کوتاه‌مدت ضمانت اجرائی داشته باشد؛ ‌موضوعی که در نشست وزرای اوپک‌پلاس نیز در فرایندی مشخص تصویب شد. اگرچه اماواگرهای بسیاری بر این قول و قرارهای نفتی که زیر سایه‌ بحران کرونا انجام شد،‌ وجود دارد. لئونید فدون،‌ معاون شرکت نفتی لوک اویل روسیه می‌گوید، در صورت اجرای توافق‌نامه اوپک‌پلاس، این شانس وجود دارد که قیمت نفت سیر صعودی به سمت 40 دلار پیدا کند اما در غیر این صورت انتظار می‌رود که هر بشکه، قیمتی میان ۱۵ تا ۲۰ دلار داشته باشد. اتفاقی که به رفتار اعمالی آمریکا، عربستان و روسیه بسیار وابسته است. از همین‌رو و با توجه به اهمیت استراتژیک نفت در شرایط کنونی برای روسیه و آمریکا انتظار می‌رود که مقامات دو کشور به همگرایی تاکتیکی بیشتری در این شرایط دست یابند؛ چراکه با توجه به گستردگی جمعیت این کشورها، اگر سیاست‌های اعلانی حمایتی از شهروندان در این ماه‌های قرنطینه خانگی و تعطیلی کسب‌وکارها عملی نشود، این دولت‌ها که نفت جایگاه استراتژیکی در بودجه‌ آنها دارد، با چالش جدی مطالبات مردمی مواجه خواهند شد. از همین‌رو پوتین و ترامپ در آخرین مکالمه تلفنی خود در روز جمعه تأکید کردند که این گفت‌وگوها را ادامه خواهند داد.

اگرچه خیابان‌های مسکو در هفته‌ای که گذشت به‌موجب اجرای طرح قرنطینه خانگی خلوت بود، اما کرملین روزهای شلوغی را سپری کرد. کنفرانس‌های آنلاین، گفت‌وگوهای تلفنی و جلسات خبری که از یک‌سو بر قیمت نفت متمرکز بود و از سوی دیگر به چه باید کردها در سیاست داخلی اشاره داشت، عموما با محوریت رئیس‌جمهور یا نخست‌وزیر روسیه برگزار شد؛ البته در این میان ویروس کرونا به‌عنوان متغیری مستقل، نقشی کلیدی در تمامی موضوعات داشت.

حدود 10 هفته‌ای از نخستین سخنرانی تلویزیونی ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، درباره کرونا و اعلام تعطیلی مسکو و پس از آن تمامی کشور روسیه می‌گذرد. در این میان اما بسیاری از افراد که در مسکو فعالیت می‌کردند به شهرهای خود بازگشتند و ترجیح دادند در شهرها و روستاهای خود و در کنار خانواده به گشت‌وگذار بپردازند؛‌ گردش‌هایی که در مسکو نیز گاهی مشاهده می‌شد و همین ساده‌انگاری‌ها از سوی شهروندان با وجود شرایط قرنطینه تأثیر مهمی در شیوع این ویروس ناخوانده داشت. از همین‌رو پوتین با اعلام سیاست‌گذاری‌های حمایتی اقتصادی جدید خطاب به مردم این کشور تأکید کرد، می‌دانم که ماندن در چهاردیواری خانه، خواب‌آور و عامل مشکلات خانوادگی و مالی است، اما نظم نقطه‌ عطف مبارزه با کروناست و طی این روزها هم نشان داده شده که ماندن در خانه روشی مؤثر است.
در آن‌سو شهردار مسکو عصر جمعه از رشد بیش از دوبرابری مبتلایان به مشکلات ریوی خبر داد و گفت که به احتمال زیاد این نیز بیماری کروناست و هفته‌ آینده اوضاع بدتر خواهد شد؛ ‌بنابراین تأکید کرد که قرنطینه خانگی در مسکو از امروز، دوشنبه، وارد فاز عملیاتی جدی‌تری می‌شود که به موجب آن عبور و مرور‌ها صرفا با مجوز امکان‌پذیر است و افراد فقط مجازند به نزدیک‌ترین فروشگاه نزدیک منزل خود مراجعه کنند.
کرونا و تانک‌های روسی
مقامات کرملین در نظر داشتند که هفتاد‌وپنجمین سالگرد جشن بزرگ میهنی را با شکوه ویژه‌ای برگزار کنند و در همین رابطه پوتین در دیدار‌های خود از مقامات عالی‌رتبه‌ جهان ازجمله دونالد ترامپ، امانوئل مکرون و آنگلا مرکل، رهبران آمریکا، فرانسه و آلمان دعوت کرده بود. اما در هفته‌ای که گذشت، راشاتودی به نقل از روزنامه‌ آلمانی به اهمیت برگزاری این مراسم و رژه‌ آن برای کرملین، اشاره کرده و پرسیده بود که آیا ویروس‌ کرونا از تانک‌های روسی عبور می‌کند؟ در واقع نگارنده به این موضوع اشاره داشت که آیا این احتمال وجود دارد که روسیه بگوید تانک‌های این کشور ضدکروناست و این رژه را برگزار کند. اگرچه دیمیتری پسکوف، ‌سخنگوی کرملین پیش‌تر گفته بود دعوت‌نامه‌ میهمانان خارجی باطل نشده است،‌ اما با این حال برخی گمانه‌زنی‌ها از تعویق در برگزاری این مراسم به ماه سپتامبر حکایت دارد، چراکه بدیهی است اگر این مراسم همچون گذشته در نهم ماه می، یعنی کمتر از یک ماه دیگر برگزار شود، با توجه به آغاز نقطه‌‌ اوج این ویروس در مسکو بعید به نظر می‌رسد که مقامات بلند‌پایه‌ بین‌المللی یا حتی خبرنگاران دیگر کشورها برای این رویداد به مسکو سفر کنند و طبیعتا برگزاری بدون تماشاگر آن نیز نتیجه‌ مطلوبی برای کرملین نخواهد داشت.
گفت‌وگوهای پی‌در‌پی پوتین و ترامپ
در این هفته شلوغ کاری، رؤسای‌جمهور روسیه و آمریکا در روزهای پنجشنبه و جمعه با یکدیگر تلفنی گفت‌وگو کردند؛ مکالماتی بسیار کوتاه، به ابتکار عمل طرف آمریکایی و طبیعتا با محوریت نفت و کرونا. به دنبال توییت 10 روز پیش ترامپ و درخواست او از روسیه و عربستان، پوتین پیشنهاد کاهش 10 میلیون بشکه‌ای تولید نفت را اعلام کرد؛‌ سیاستی برد-برد برای طرفین که البته شاید برای کوتاه‌مدت ضمانت اجرائی داشته باشد؛ ‌موضوعی که در نشست وزرای اوپک‌پلاس نیز در فرایندی مشخص تصویب شد. اگرچه اماواگرهای بسیاری بر این قول و قرارهای نفتی که زیر سایه‌ بحران کرونا انجام شد،‌ وجود دارد. لئونید فدون،‌ معاون شرکت نفتی لوک اویل روسیه می‌گوید، در صورت اجرای توافق‌نامه اوپک‌پلاس، این شانس وجود دارد که قیمت نفت سیر صعودی به سمت 40 دلار پیدا کند اما در غیر این صورت انتظار می‌رود که هر بشکه، قیمتی میان ۱۵ تا ۲۰ دلار داشته باشد. اتفاقی که به رفتار اعمالی آمریکا، عربستان و روسیه بسیار وابسته است. از همین‌رو و با توجه به اهمیت استراتژیک نفت در شرایط کنونی برای روسیه و آمریکا انتظار می‌رود که مقامات دو کشور به همگرایی تاکتیکی بیشتری در این شرایط دست یابند؛ چراکه با توجه به گستردگی جمعیت این کشورها، اگر سیاست‌های اعلانی حمایتی از شهروندان در این ماه‌های قرنطینه خانگی و تعطیلی کسب‌وکارها عملی نشود، این دولت‌ها که نفت جایگاه استراتژیکی در بودجه‌ آنها دارد، با چالش جدی مطالبات مردمی مواجه خواهند شد. از همین‌رو پوتین و ترامپ در آخرین مکالمه تلفنی خود در روز جمعه تأکید کردند که این گفت‌وگوها را ادامه خواهند داد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.