|

لوسین سو، فیلسوف فرانسوی، بر اثر ابتلا به ویروس کرونا درگذشت

فیلسوف کمونیست‌

گروه اندیشه: لوسین سو (2020-1926)، فیلسوف و کمونیست و فعال سیاسی فرانسوی، در 93سالگی بر اثر ابتلا به ویروس کرونا درگذشت. او از سال 1950 تا 2010 یکی از اعضای فعال حزب کمونیست فرانسه بود.‌بعد از مرگ او روزنامه فرانسوی اومانیته نوشت: «لوسین سو، فیلسوف بزرگ مارکسیست بر اثر ابتلا به کرونا درگذشت. او در طول زندگی طولانی و پربار خود میراثی ارزشمند برای نسل‌های آینده بر جای گذاشت که قدرشان را خواهیم دانست». این روزنامه در گذشته مقاله‌های سو را منتشر می‌کرد. اتحادیه حزب سوسیالیست «بوش دو رون» نیز در بیانیه‌ای درباره او نوشت: «حضور فعال او در رأس حزب کمونیست فرانسه در حد فاصل دهه‌های‌ 1960 تا 1980 تأثیری قابل توجه بر مبارزان آینده گذاشت». البته لوسین سو در افکار عمومی نسبت به سایر متفکران حزب کمونیست فرانسه، مثل لویی آلتوسر و روژه گاردوی، کمتر شناخته‌شده بود.
لوسین سو در سال 1926 در شهر شامبری، در شرق فرانسه متولد شد. او تحصیلات خود را در رشته فلسفه در سال 1945 در اکول نرمال سوپریور به پایان رساند. سو در سال 1960 به عضویت کمیته مرکزی حزب کمونیست فرانسه درآمد. او مدافع سرسخت اندیشه‌های مارکسیستی بود. آرای او با انتشار کتاب «مارکسیسم و نظریه شخصیت» بیشتر شناخته شد. این کتاب در سال 1969 منتشر شد. او در این کتاب تفسیری جدید از مارکس ارائه داد که با آنچه آلتوسر، از فیلسوفان هم‌دوره‌اش، در دفاع از مارکس نوشته بود تفاوت زیادی داشت. سو در حد فاصل سال‌های 1970 تا 1982 ریاست انتشارات حزب کمونیست فرانسه را نیز بر عهده داشت.‌لوسین سو در سال 1990 کتاب «کمونیسم: کدام جریان دیگر؟» را منتشر کرد که در این کتاب خواستار بازنگری جدی و تجدید نظر در اندیشه‌های کمونیسم شده بود که همین امر باعث شد از سال 1984 تاحدودی از حزب کمونیست فرانسه فاصله بگیرد. تا اینکه در سال 2010 تصمیم گرفت حزب کمونیست فرانسه را ترک کند. ولی انتشار آثارش را ادامه داد و به رشد اندیشه‌های مارکسیستی کمک ‌کرد. در اوایل سال 2000 انتشار چند مجلد مهم را آغاز کرد تحت عنوان «امروز با مارکس بیندیشیم» که اولین مجلد آن با عنوان «مارکس و ما» در سال 2004 و به‌ همت انتشارات لا دیسپوت منتشر شد و مجلد چهارم این مجموعه با عنوان «کمونیسم؟» در سال 2019 به چاپ رسید.‌لوسین سو در سال 2019، در سی‌امین سالگرد سقوط دیوار برلین و به مناسبت انتشار آخرين اثرش، مصاحبه‌اي با روزنامه اومنيته انجام داد و در آن از ضرورت تحقق کمونیسم گفت: «ما هيچ انتخاب ديگري نداريم... سرمايه‌داري ‌خودبه‌خود از هم نمی‌پاشد، هنوز اين‌قدر قدرت دارد که همه ما را به کام مرگ بکشاند. اما یک راه سومي در اینجا نادیده گرفته مي‌شود که هرچند تاکنون مطرح نبوده ولي در حال گسترش است: کمونيسم در همه‌جا در حال شکل‌گيري است... کمونیسم امروز مطرح است و کارل مارکس قرن‌ها از زمان خود جلوتر بود». او در مقاله «پشت‌‌سرگذاشتن سرمایه‌داری و مسئله کمونیسم» - که با ترجمه ویدا حاجبی‌تبریزی در فارسی موجود است - می‌نویسد: «فروپاشی سوسیالیسم استالین‌زده یا کمونیسم به تعبیر روزنامه‌ها، درغلتیدن سوسیال‌دموکراسی به مدیریت نولیبرالی امور و اینکه اقدام‌هایی که تاکنون برای ارائه بدیل انجام‌شده چندان قانع‌کننده نبوده است، در برابر همه زنان و مردانی که در جهت پشت‌سرگذاشتن سرمایه‌داری می‌کوشند پرسشی سترگ قرار می‌دهد: اینکه آیا دگرسانی اصیل اجتماعی انجام‌شدنی است؟ از آنجا که جنبش تاریخی‌ای که از زمان مانیفست مارکس و انگلس آغاز شده و به انقلاب اکتبر و سپس به انترناسیونال سوم و پیامدهای آن انجامیده، در تلاش برای پشت‌سرگذاردن سرمایه‌داری در این قرن نقش محوری داشته است، پرسش چندگانه امروزین ما درباره انجام‌پذیربودن این دگرسانی، ضرورتی را به همراه می‌آورد که مسلما کامل و همه‌جانبه نیست، اما به قدر کافی تعیین‌کننده است: ضرورت بررسی عمیق و انتقادی مسئله کمونیسم. [...] کمونیسم در درجه اول، نه از یک پاسخ به آرزوی بشری، بلکه از حرکت تاریخی واقعی (به مفهوم ماتریالیستی-انتقادی) سرچشمه می‌گیرد. کمونیسم برخلاف ایده‌آلی که واقعیت باید خود را منطبق با آن تنظیم کند، صرفا هدفی آگاهانه است که بر پایه حرکت صورت‌بندی اجتماعی کنونی استوار است. کمونیسم بدون ما بنا نمی‌شود، اما ما تنها می‌توانیم آن را بر اساس پیش‌فرض‌های عینی خودش که در حال شکل‌‌گیری‌اند بنا کنیم».

گروه اندیشه: لوسین سو (2020-1926)، فیلسوف و کمونیست و فعال سیاسی فرانسوی، در 93سالگی بر اثر ابتلا به ویروس کرونا درگذشت. او از سال 1950 تا 2010 یکی از اعضای فعال حزب کمونیست فرانسه بود.‌بعد از مرگ او روزنامه فرانسوی اومانیته نوشت: «لوسین سو، فیلسوف بزرگ مارکسیست بر اثر ابتلا به کرونا درگذشت. او در طول زندگی طولانی و پربار خود میراثی ارزشمند برای نسل‌های آینده بر جای گذاشت که قدرشان را خواهیم دانست». این روزنامه در گذشته مقاله‌های سو را منتشر می‌کرد. اتحادیه حزب سوسیالیست «بوش دو رون» نیز در بیانیه‌ای درباره او نوشت: «حضور فعال او در رأس حزب کمونیست فرانسه در حد فاصل دهه‌های‌ 1960 تا 1980 تأثیری قابل توجه بر مبارزان آینده گذاشت». البته لوسین سو در افکار عمومی نسبت به سایر متفکران حزب کمونیست فرانسه، مثل لویی آلتوسر و روژه گاردوی، کمتر شناخته‌شده بود.
لوسین سو در سال 1926 در شهر شامبری، در شرق فرانسه متولد شد. او تحصیلات خود را در رشته فلسفه در سال 1945 در اکول نرمال سوپریور به پایان رساند. سو در سال 1960 به عضویت کمیته مرکزی حزب کمونیست فرانسه درآمد. او مدافع سرسخت اندیشه‌های مارکسیستی بود. آرای او با انتشار کتاب «مارکسیسم و نظریه شخصیت» بیشتر شناخته شد. این کتاب در سال 1969 منتشر شد. او در این کتاب تفسیری جدید از مارکس ارائه داد که با آنچه آلتوسر، از فیلسوفان هم‌دوره‌اش، در دفاع از مارکس نوشته بود تفاوت زیادی داشت. سو در حد فاصل سال‌های 1970 تا 1982 ریاست انتشارات حزب کمونیست فرانسه را نیز بر عهده داشت.‌لوسین سو در سال 1990 کتاب «کمونیسم: کدام جریان دیگر؟» را منتشر کرد که در این کتاب خواستار بازنگری جدی و تجدید نظر در اندیشه‌های کمونیسم شده بود که همین امر باعث شد از سال 1984 تاحدودی از حزب کمونیست فرانسه فاصله بگیرد. تا اینکه در سال 2010 تصمیم گرفت حزب کمونیست فرانسه را ترک کند. ولی انتشار آثارش را ادامه داد و به رشد اندیشه‌های مارکسیستی کمک ‌کرد. در اوایل سال 2000 انتشار چند مجلد مهم را آغاز کرد تحت عنوان «امروز با مارکس بیندیشیم» که اولین مجلد آن با عنوان «مارکس و ما» در سال 2004 و به‌ همت انتشارات لا دیسپوت منتشر شد و مجلد چهارم این مجموعه با عنوان «کمونیسم؟» در سال 2019 به چاپ رسید.‌لوسین سو در سال 2019، در سی‌امین سالگرد سقوط دیوار برلین و به مناسبت انتشار آخرين اثرش، مصاحبه‌اي با روزنامه اومنيته انجام داد و در آن از ضرورت تحقق کمونیسم گفت: «ما هيچ انتخاب ديگري نداريم... سرمايه‌داري ‌خودبه‌خود از هم نمی‌پاشد، هنوز اين‌قدر قدرت دارد که همه ما را به کام مرگ بکشاند. اما یک راه سومي در اینجا نادیده گرفته مي‌شود که هرچند تاکنون مطرح نبوده ولي در حال گسترش است: کمونيسم در همه‌جا در حال شکل‌گيري است... کمونیسم امروز مطرح است و کارل مارکس قرن‌ها از زمان خود جلوتر بود». او در مقاله «پشت‌‌سرگذاشتن سرمایه‌داری و مسئله کمونیسم» - که با ترجمه ویدا حاجبی‌تبریزی در فارسی موجود است - می‌نویسد: «فروپاشی سوسیالیسم استالین‌زده یا کمونیسم به تعبیر روزنامه‌ها، درغلتیدن سوسیال‌دموکراسی به مدیریت نولیبرالی امور و اینکه اقدام‌هایی که تاکنون برای ارائه بدیل انجام‌شده چندان قانع‌کننده نبوده است، در برابر همه زنان و مردانی که در جهت پشت‌سرگذاشتن سرمایه‌داری می‌کوشند پرسشی سترگ قرار می‌دهد: اینکه آیا دگرسانی اصیل اجتماعی انجام‌شدنی است؟ از آنجا که جنبش تاریخی‌ای که از زمان مانیفست مارکس و انگلس آغاز شده و به انقلاب اکتبر و سپس به انترناسیونال سوم و پیامدهای آن انجامیده، در تلاش برای پشت‌سرگذاردن سرمایه‌داری در این قرن نقش محوری داشته است، پرسش چندگانه امروزین ما درباره انجام‌پذیربودن این دگرسانی، ضرورتی را به همراه می‌آورد که مسلما کامل و همه‌جانبه نیست، اما به قدر کافی تعیین‌کننده است: ضرورت بررسی عمیق و انتقادی مسئله کمونیسم. [...] کمونیسم در درجه اول، نه از یک پاسخ به آرزوی بشری، بلکه از حرکت تاریخی واقعی (به مفهوم ماتریالیستی-انتقادی) سرچشمه می‌گیرد. کمونیسم برخلاف ایده‌آلی که واقعیت باید خود را منطبق با آن تنظیم کند، صرفا هدفی آگاهانه است که بر پایه حرکت صورت‌بندی اجتماعی کنونی استوار است. کمونیسم بدون ما بنا نمی‌شود، اما ما تنها می‌توانیم آن را بر اساس پیش‌فرض‌های عینی خودش که در حال شکل‌‌گیری‌اند بنا کنیم».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.