|

تناولی؛ رودخانه جاری از دریای هنر ایرانی

حسین گنجی . ‌منتقد

هنر بدوی‌گری همواره در حاصل کار دور از بازنمایی بوده است و با درک خود به جهان پیرامون نگاه کرده و از خود اثری به جا گذاشته است و اگر تقلید و بازنمایی هم رخ داده یا تلاش کرده بدان برسد، همواره این بازنمایی از فیلتر ادراکات شخصی او گذشته و حاصل نه یک تصویر سطحی که یک هنر چندلایه را موجب شده است. هنر مدرن در این وجه خود با هنر بدوی‌گری متناسب و همراه شده است و از کوبیسم تا مینیمالیسم را می‌توان در این راستا دانست. از پیشروترین کسانی که به کشف هنر بدوی ایرانی دست پیدا کرد و هنر دست ایرانی را همچون سرچشمه و دریایی بی‌نهایت شناخت، پرویز تناولی بود. او که امروز در آستانه ۸۳ سالگی قرار داد، خود به سرچشمه‌ای بدل شده است که هنرمندان بسیاری می‌توانند از کشف‌های او بهره ببرند و از آثار او برداشت‌های شخصی و ادارکی خود را داشته باشند و هنر مدرن ما را که به همت تناولی‌ها به دریای هنر بومی، محلی، سنتی ایرانی متصل است، به افق‌های تازه‌ای برسانند. پرویز تناولی امروز که آوازه منطقه و جهانی یافته است و هیچ‌های او در موزه‌های سرشناس جهان جا خوش کرده‌اند، بیش از تلاش بی‌وقفه در تولید اثر خلاقه، کشف رازهای هنر ایرانی و شناخت هنر مدرن جهان، زاده و حاصل پژوهش جدی و عمیق و وسیع در شئون‌هنر بدوی و بومی ایرانیان است. او از فرش، تا قفل، تا گلیم، تا جواهرسازی، تا هر آنچه را که ایرانیان در آن خلاقیتی به کار بسته بودند، محل کندوکاو خود قرار داد و از آثار کهنه حرف نو و بیان تازه را بیرون کشید و گویی از دریای سنت و خلاقیت کاربردی ایرانی، مسیر و رودی را به دشت خشکیده هنر ایران جاری کرد؛ مسیری که همو و در ادامه دوستان همراهش آن را فراخ‌تر کردند و هنرمندان جوان را از یک‌سو و مخاطب داخلی و خارجی ایرانی را با منظرهایی تازه‌ آشنا کرد. سوم فروردین زادروز این هنرمند ارزشمند و این سرمایه نمادین کشور است که ما را نه‌تنها با مجسمه که با هنر عمومی ازطریق آوردن مجسمه‌هایش به فضای شهری در ۵۰ سال اخیر آشتی داد و تمام همت خود را بر ترویج این عمومی‌سازی گمارد، هرچند در این مسیر کم لطمه نخورد و آثارش کم مورد بی‌مهری قرار نگرفت.عمرش دراز باد و هنرش همچنان جاری و مترقی و بس دریغ به دست مخاطبانش برساند.

هنر بدوی‌گری همواره در حاصل کار دور از بازنمایی بوده است و با درک خود به جهان پیرامون نگاه کرده و از خود اثری به جا گذاشته است و اگر تقلید و بازنمایی هم رخ داده یا تلاش کرده بدان برسد، همواره این بازنمایی از فیلتر ادراکات شخصی او گذشته و حاصل نه یک تصویر سطحی که یک هنر چندلایه را موجب شده است. هنر مدرن در این وجه خود با هنر بدوی‌گری متناسب و همراه شده است و از کوبیسم تا مینیمالیسم را می‌توان در این راستا دانست. از پیشروترین کسانی که به کشف هنر بدوی ایرانی دست پیدا کرد و هنر دست ایرانی را همچون سرچشمه و دریایی بی‌نهایت شناخت، پرویز تناولی بود. او که امروز در آستانه ۸۳ سالگی قرار داد، خود به سرچشمه‌ای بدل شده است که هنرمندان بسیاری می‌توانند از کشف‌های او بهره ببرند و از آثار او برداشت‌های شخصی و ادارکی خود را داشته باشند و هنر مدرن ما را که به همت تناولی‌ها به دریای هنر بومی، محلی، سنتی ایرانی متصل است، به افق‌های تازه‌ای برسانند. پرویز تناولی امروز که آوازه منطقه و جهانی یافته است و هیچ‌های او در موزه‌های سرشناس جهان جا خوش کرده‌اند، بیش از تلاش بی‌وقفه در تولید اثر خلاقه، کشف رازهای هنر ایرانی و شناخت هنر مدرن جهان، زاده و حاصل پژوهش جدی و عمیق و وسیع در شئون‌هنر بدوی و بومی ایرانیان است. او از فرش، تا قفل، تا گلیم، تا جواهرسازی، تا هر آنچه را که ایرانیان در آن خلاقیتی به کار بسته بودند، محل کندوکاو خود قرار داد و از آثار کهنه حرف نو و بیان تازه را بیرون کشید و گویی از دریای سنت و خلاقیت کاربردی ایرانی، مسیر و رودی را به دشت خشکیده هنر ایران جاری کرد؛ مسیری که همو و در ادامه دوستان همراهش آن را فراخ‌تر کردند و هنرمندان جوان را از یک‌سو و مخاطب داخلی و خارجی ایرانی را با منظرهایی تازه‌ آشنا کرد. سوم فروردین زادروز این هنرمند ارزشمند و این سرمایه نمادین کشور است که ما را نه‌تنها با مجسمه که با هنر عمومی ازطریق آوردن مجسمه‌هایش به فضای شهری در ۵۰ سال اخیر آشتی داد و تمام همت خود را بر ترویج این عمومی‌سازی گمارد، هرچند در این مسیر کم لطمه نخورد و آثارش کم مورد بی‌مهری قرار نگرفت.عمرش دراز باد و هنرش همچنان جاری و مترقی و بس دریغ به دست مخاطبانش برساند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.