«دن آرام» چگونه در جانم جاری شد
آسیه جودی (ناستین)
چهاردهسالگی کتاب «هوای تازه» آقای شاملو زندگیام را رنگی دگر داد. شعرشان را دنبال کردم تا زمانی که شنیدم «دن آرام» را ترجمه میکنند. جوان بودم و برنمیتابیدم این انتخاب شاعر محبوبم را تا دست به ترجمه کتابی بزند که قبلا چاپی از متن اصلیاش بیرون آمده بود و من آن را خوانده بودم. به نظرم شعر در جای دیگر مینشست.
در ملاقاتهای آن زمانمان دیگر از آن شور و شوق خواندن شعرهای تازه خبری نبود و دو سه بار شنیدم که گفتند شعرهای تازهشان را کمتر میپسندند. این موضع باعث شد وقتی کتاب از چاپ درآمد بر کنجکاویام مهار بزنم و آن را نخوانم. پارسال تصمیم گرفتم دست از خیرهسری بردارم. چاپ هفتم کتاب را خریدم. یک سال طول کشید تا راضی به خواندنش شوم اما هرچه پیش میرفتم غبنی عظیم بر ذهن و جانم مستولی میشد. ادبیات روس را از نوجوانی دوست داشتم و داستایفسکی را ترجیح میدادم. با خواندن «دن آرامِ» آقای شاملو که مخالفان سرسختی داشت و دارد؛ پی بردم که از یکی از شاهکارهای ترجمه ایران غافل مانده بودم. باید زمان بیشتری برای خواندن سطر سطر آن صرف میکردم تا خسرانم را جبرانی باشد. به حالوهوای دورانی بازگشته بودم که با عشق و هیجان مدرسه را دوان ترک میکردم تا «ابله»، «برادران کارامازوف» یا «یادداشتهای زیرزمینی» داستایفسکی را تا نزدیکیهای سپیده دور از چشم پدر که میگفت بخواب، بنوشم. همزمان با خواندن «دن آرام» دهها کتاب خواندم؛ آنها را میخواندم تا خواندن «دن آرام» را کش بدهم و تمامش نکنم. اکنون دلم میخواهد ایشان در میان ما بودند. من به
دیدارشان میرفتم مثل آنوقتها، ایشان را با ژاکت قرمزشان نشسته روی صندلی بزرگ اتاق زیر شیروانی که آفتاب عصر از پنجره سقفی موهای سپیدشاعر را پرتوی سیمین بخشیده؛ میدیدم، دستشان را میبوسیدم و از خطایم عذر میخواستم. رؤیاهایم را برایشان میگفتم که در طول خواندن «دن» دائم در این اندیشه بودم که لابد شما بعد از سالها کار روی فرهنگ مردم، اندیشیدهاید زمان آن رسیده تا یکی از مهمترین کارهایتان را نقطه تمامی بگذارید و زندگی را در آن جاری سازید. حتما به خود گفتهاید باید کارکِرد فرهنگ غنی مردمی «کوچه» را که سالها برای جمعآوریاش زحمت کشیدم، عینیت بخشم. بگویم آقای شاملوی عزیزم دستمریزاد کاری سترگ همپای شعرتان به ما هدیه دادید. بگویم که شما نیز در راستای آموزههای بزرگانمان، برای نگهداری زبان و فرهنگ مردمی که طی قرنها الماس آن صیقل خورده، کاری بزرگ کردید.
این روزها، بهرغم مشکلات، شیرین و زیباست روزهایم با خواندن آن. شادی زایدالوصفی مهیا کرده خواندنش که گاه طنز ظریفش روحم را طراوت میبخشد و یادم میرود دنیا دست کسانی است که میخواهند لحظههای زیبایمان را بدزدند و به انحراف از زندگی بکشانند. ما گول نمیخوریم و یاد گرفتیم از بزرگانمان که شعف و شادی درونی ملتمان را با خواندن کتاب خوب، بر جان و روان خود جاری سازیم.
دن آرام، میخائیل شولوخوف، ترجمه احمد شاملو، نشر مازیار
چهاردهسالگی کتاب «هوای تازه» آقای شاملو زندگیام را رنگی دگر داد. شعرشان را دنبال کردم تا زمانی که شنیدم «دن آرام» را ترجمه میکنند. جوان بودم و برنمیتابیدم این انتخاب شاعر محبوبم را تا دست به ترجمه کتابی بزند که قبلا چاپی از متن اصلیاش بیرون آمده بود و من آن را خوانده بودم. به نظرم شعر در جای دیگر مینشست.
در ملاقاتهای آن زمانمان دیگر از آن شور و شوق خواندن شعرهای تازه خبری نبود و دو سه بار شنیدم که گفتند شعرهای تازهشان را کمتر میپسندند. این موضع باعث شد وقتی کتاب از چاپ درآمد بر کنجکاویام مهار بزنم و آن را نخوانم. پارسال تصمیم گرفتم دست از خیرهسری بردارم. چاپ هفتم کتاب را خریدم. یک سال طول کشید تا راضی به خواندنش شوم اما هرچه پیش میرفتم غبنی عظیم بر ذهن و جانم مستولی میشد. ادبیات روس را از نوجوانی دوست داشتم و داستایفسکی را ترجیح میدادم. با خواندن «دن آرامِ» آقای شاملو که مخالفان سرسختی داشت و دارد؛ پی بردم که از یکی از شاهکارهای ترجمه ایران غافل مانده بودم. باید زمان بیشتری برای خواندن سطر سطر آن صرف میکردم تا خسرانم را جبرانی باشد. به حالوهوای دورانی بازگشته بودم که با عشق و هیجان مدرسه را دوان ترک میکردم تا «ابله»، «برادران کارامازوف» یا «یادداشتهای زیرزمینی» داستایفسکی را تا نزدیکیهای سپیده دور از چشم پدر که میگفت بخواب، بنوشم. همزمان با خواندن «دن آرام» دهها کتاب خواندم؛ آنها را میخواندم تا خواندن «دن آرام» را کش بدهم و تمامش نکنم. اکنون دلم میخواهد ایشان در میان ما بودند. من به
دیدارشان میرفتم مثل آنوقتها، ایشان را با ژاکت قرمزشان نشسته روی صندلی بزرگ اتاق زیر شیروانی که آفتاب عصر از پنجره سقفی موهای سپیدشاعر را پرتوی سیمین بخشیده؛ میدیدم، دستشان را میبوسیدم و از خطایم عذر میخواستم. رؤیاهایم را برایشان میگفتم که در طول خواندن «دن» دائم در این اندیشه بودم که لابد شما بعد از سالها کار روی فرهنگ مردم، اندیشیدهاید زمان آن رسیده تا یکی از مهمترین کارهایتان را نقطه تمامی بگذارید و زندگی را در آن جاری سازید. حتما به خود گفتهاید باید کارکِرد فرهنگ غنی مردمی «کوچه» را که سالها برای جمعآوریاش زحمت کشیدم، عینیت بخشم. بگویم آقای شاملوی عزیزم دستمریزاد کاری سترگ همپای شعرتان به ما هدیه دادید. بگویم که شما نیز در راستای آموزههای بزرگانمان، برای نگهداری زبان و فرهنگ مردمی که طی قرنها الماس آن صیقل خورده، کاری بزرگ کردید.
این روزها، بهرغم مشکلات، شیرین و زیباست روزهایم با خواندن آن. شادی زایدالوصفی مهیا کرده خواندنش که گاه طنز ظریفش روحم را طراوت میبخشد و یادم میرود دنیا دست کسانی است که میخواهند لحظههای زیبایمان را بدزدند و به انحراف از زندگی بکشانند. ما گول نمیخوریم و یاد گرفتیم از بزرگانمان که شعف و شادی درونی ملتمان را با خواندن کتاب خوب، بر جان و روان خود جاری سازیم.
دن آرام، میخائیل شولوخوف، ترجمه احمد شاملو، نشر مازیار
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.