|

مذاکره ایران و «1+5» نتیجه داد

توافق تاریخی هسته‌ای

زینب اسماعیلی؛ خبرنگار اعزامی «شرق» به ژنو : توافق تاریخی هفت‌وزیرخارجه ایران و 1+5 سکوت نیمه‌شب ژنو را شکست. ساعت 3 بامداد به وقت «ژنو» (5صبح به وقت تهران) خبرنگاران در ژنو و مردم در تهران چشم‌هایشان را به هر ضربی شده باز نگه داشتند تا شاهد امضای تاریخی‌ترین توافق باشند. «لوران فابیوس» وزیرخارجه فرانسه که از پله‌های هتل «اینترکنتینانتال» پایین آمد، خبرنگاران دنبال هم می‌پرسیدند به توافق رسیدید؟ و هرکسی صدایش بلندتر بود بیشتر سوالش را تکرار می‌کرد. به چهره «فابیوس» خواب‌آلودگی هم اضافه شده بود. سرش را تکان داد و گفت: «DEAL». بعد نوبت به «گیدووستروله» رسید، جواب سوالی را نداد و با خونسردی و سکوت مقابل خبرنگاران ایستاد و در حرکتی کشدار پالتویش را پوشید. ویلیام هیگ هم که معلوم بود قرار نیست جوابی به خبرنگاران بدهد. خبرنگاران اما پیش‌دستی کردند و با اعلام خبر «مذاکرات جواب داد» شروع به کف‌زدن کردند. بالاخره گره 10ساله مناقشه هسته‌ای ایران باز شده بود. جواد ظریف هم همان زمان توییتی گذاشت و نوشت: «به توافق رسیدیم». او به فاصله کمی به پله‌های هتل رسید و در حال پایین‌آمدن از پله‌ها با تمام چهره می‌خندید. ظریف در حال خروج از در چرخان هتل به فارسی و انگلیسی تکرار می‌کرد به توافق رسیدیم. هرچند کمتر از یک‌ساعت قبل از آن «ایسنا»، خبر رسیدن به توافق را منتشر کرده بود اما گویا هنوز تیم ایرانی خبر را تایید نهایی نکرده‌ بودند و اندکی بعد خبر اصلاح شد. نهایتا حوالی ساعت سه‌ونیم صبح به وقت ژنو، توافق تاریخی ایران و 1+5 امضا شد. اعضای مذاکره‌کننده دل به دریا زدند و خود را به حیاط پر باد هتل سپردند و راهی مقر اتحادیه اروپا شدند. پوشش زنده تلویزیون «بی‌بی‌سی فارسی» مخاطبان زیادی را محو خود کرده بود. سالنی با پرده سفید که سه‌بار پلان عکس یادگاری افتتاحیه ظریف و اشتون در این دور مذاکرات شد و این‌بار محل ایستادن همه وزرای خارجه بود که در میانشان کاترین اشتون با کت بلند مسی و چند برگ کاغذ سفید در دست ایستاد. اشتون از رسیدن به توافقی صحبت کرد که به دنبال تلاش فشرده بین وزرای خارجه ایران و 1+5 انجام گرفته‌است. مهم‌ترین صحنه‌های این اتفاق عکس یادگاری اعضای هیات در کنار هم، دست‌دادن‌ها و به آغوش‌کشیدن‌ها بود. لاوروف و کری به‌سختی اشتون را در آغوش کشیدند و ظریف قهقهه‌زنان لوران فابیوس را در آغوش کشید و مابقی هم... توافقنامه، لحظه‌ای تاریخی را رقم زد و صحنه‌های کارتونی و بامزه‌ای را ایجاد کرد. تب‌وتاب حواشی توافق تاریخی که فرو نشست همه خبرنگاران به فکر کسب خبر از متن توافق افتادند. رابط خبری وزارت‌خارجه ایران در ایمیلی اعلام کرد: «توافق حاصل شد، غنی‌سازی در برنامه هسته‌ای باقی می‌ماند فعالیت در سایت‌های هسته‌ای اراک، نطنز و فردو به شکل کنونی ادامه پیدا خواهد کرد. تحریم‌ها افزایش نخواهد یافت. بحران هسته‌ای در شیب سرازیری قرار گرفته.» ویلیام هیگ هم توییت کرد: «این توافق نشان داد کارکردن با ایران از طریق دیپلماسی ممکن است.»
کاهش تحریم‌ها از 2 یا 3 هفته آینده آغاز می‌شود
اما خبرنگاران تشنه از چندروز بی‌خبری به‌راحتی راضی نمی‌شوند. آنها برای حضور در نشست خبری کم‌کم از لابی هتل اینترکنتینانتال دل می‌کنند و در سالن کنفرانس طبقه همکف CICG متمرکز می‌شوند. اول تک‌تریبونی گذاشته شده با پرچم آمریکا، بعد از مدتی تریبون برداشته می‌شود و یک میز و صندلی با پرچم ایران گذاشته می‌شود. جواد ظریف وارد سالن می‌شود و روی «سن» پالتویش را درمی‌آورد و به همراهانش می‌سپارد؛ چهره‌اش شاد است. تصمیم می‌گیرد که جواب سوالات رسانه‌های داخلی را در اتاق خبرنگاران ایران و در سالن کنفرانس عمومی جواب خبرنگاران خارجی را بدهد. پاسخ در مورد سندی که امضاشده و چهار صفحه‌ای است. سندی که متن انگلیسی آن بند ندارد و در سه مرحله «اهداف»، «اقدامات متقابل اولیه» و «گام نهایی» طراحی شده است، که ظریف در این‌باره می‌گوید: «هم در قسمت اهداف و هم در قسمت گام نهایی برنامه غنی‌سازی ایران به رسمیت شناخته شده و یک کمیته مشترک بر اجرای آن نظارت می‌کند.» او در پاسخ به این سوال که جان کری در اظهاراتش گفته است که حق غنی‌سازی ایران را به رسمیت نمی‌شناسد می‌افزاید: «این سند، غنی‌سازی ایران را به رسمیت می‌شناسد، ضرورت دارد کشورهایی که بر مردم ایران فشار وارد کرده بودند فشارها را متوقف کنند و این سند نشان می‌دهد که این فشارها در سراشیبی حق غنی‌سازی در معاهده ان‌پی‌تی به رسمیت شناخته شده است و به‌طورکلی هیچ‌جای معاهده درباره نیروگاه یا رآکتور هسته‌ای صحبت نشده است. بنابراین این فضاسازی‌ها مغلطه است چرا که حق غنی‌سازی ایران در ان‌پی‌تی به رسمیت شناخته شده. البته تصویری که آمریکا از ان‌پی‌تی دارد مورد قبول همه کشورها نیست. نباید این مسایل ما را از اصل موضوع دور کند.»ظریف در پاسخ به سوال خبرنگار «شرق» در مورد تحریم‌ها گفت: «تحریم‌هایی مثل تحریم پتروشیمی، طلا و فلزات گرانبها و همچنین خودرو کاهش خواهد یافت و هرگونه تحریم جدیدی متوقف می‌شود به عبارتی تحریم جدید ایجاد نخواهد شد و برخی تحریم‌ها هم افزایش پیدا نمی‌کند. منابع بانکی ایران که از گذشته محدود شده بودند در اختیار ایران قرار می‌گیرد و تحریم‌ها در سراشیبی قرار خواهد گرفت، ما در مسیری قرار گرفته‌ایم که این امید وجود دارد که تحریم‌ها به‌طور کامل برداشته شود.»
او در پاسخ به سوالی در مورد پروتکل الحاقی نیز گفت: «در مرحله نخست بحثی درباره پروتکل الحاقی نمی‌کنیم البته صحبت در این مورد منوط به نظر مجلس شورای اسلامی است و در مرحله نهایی هم بحث در مورد پروتکل الحاقی را موکول به تصمیم مجلس می‌دانیم. در مرحله اول همکاری‌ها با آژانس ادامه می‌یابد و برخی نگرانی‌ها رفع می‌شود.» کاترین اشتون هم در مقر اروپایی سازمان ملل متحد در حضور وزیران امور خارجه ایران و 1+5 گفت: «این توافق راه رسیدن به یک راه‌حل اساسی را فراهم می‌کند.»مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا افزود: «ما به این توافق رسیدیم که اینها اقدامات اولیه خواهد بود و ما به مدت شش‌ماه این اقدام را انجام خواهیم داد تا به راه‌حل نهایی برسیم و با احترام متقابل کاری کنیم تا به جلو حرکت کنیم.»اشتون در پایان از میزبانی سوییس و تیم‌های مذاکره‌کننده تشکر کرد و گفت: «از دکتر ظریف و تیم او که واقعا تلاش کردند به این توافق برسیم، قدردانی می‌کنم. انجام اقدامات اولیه فضا را برای رسیدن به یک راه‌حل جامع فراهم می‌کند و این یک گام خیلی بزرگ و مهم و قابل‌توجه در روابط ماست.»
زینب اسماعیلی؛ خبرنگار اعزامی «شرق» به ژنو : توافق تاریخی هفت‌وزیرخارجه ایران و 1+5 سکوت نیمه‌شب ژنو را شکست. ساعت 3 بامداد به وقت «ژنو» (5صبح به وقت تهران) خبرنگاران در ژنو و مردم در تهران چشم‌هایشان را به هر ضربی شده باز نگه داشتند تا شاهد امضای تاریخی‌ترین توافق باشند. «لوران فابیوس» وزیرخارجه فرانسه که از پله‌های هتل «اینترکنتینانتال» پایین آمد، خبرنگاران دنبال هم می‌پرسیدند به توافق رسیدید؟ و هرکسی صدایش بلندتر بود بیشتر سوالش را تکرار می‌کرد. به چهره «فابیوس» خواب‌آلودگی هم اضافه شده بود. سرش را تکان داد و گفت: «DEAL». بعد نوبت به «گیدووستروله» رسید، جواب سوالی را نداد و با خونسردی و سکوت مقابل خبرنگاران ایستاد و در حرکتی کشدار پالتویش را پوشید. ویلیام هیگ هم که معلوم بود قرار نیست جوابی به خبرنگاران بدهد. خبرنگاران اما پیش‌دستی کردند و با اعلام خبر «مذاکرات جواب داد» شروع به کف‌زدن کردند. بالاخره گره 10ساله مناقشه هسته‌ای ایران باز شده بود. جواد ظریف هم همان زمان توییتی گذاشت و نوشت: «به توافق رسیدیم». او به فاصله کمی به پله‌های هتل رسید و در حال پایین‌آمدن از پله‌ها با تمام چهره می‌خندید. ظریف در حال خروج از در چرخان هتل به فارسی و انگلیسی تکرار می‌کرد به توافق رسیدیم. هرچند کمتر از یک‌ساعت قبل از آن «ایسنا»، خبر رسیدن به توافق را منتشر کرده بود اما گویا هنوز تیم ایرانی خبر را تایید نهایی نکرده‌ بودند و اندکی بعد خبر اصلاح شد. نهایتا حوالی ساعت سه‌ونیم صبح به وقت ژنو، توافق تاریخی ایران و 1+5 امضا شد. اعضای مذاکره‌کننده دل به دریا زدند و خود را به حیاط پر باد هتل سپردند و راهی مقر اتحادیه اروپا شدند. پوشش زنده تلویزیون «بی‌بی‌سی فارسی» مخاطبان زیادی را محو خود کرده بود. سالنی با پرده سفید که سه‌بار پلان عکس یادگاری افتتاحیه ظریف و اشتون در این دور مذاکرات شد و این‌بار محل ایستادن همه وزرای خارجه بود که در میانشان کاترین اشتون با کت بلند مسی و چند برگ کاغذ سفید در دست ایستاد. اشتون از رسیدن به توافقی صحبت کرد که به دنبال تلاش فشرده بین وزرای خارجه ایران و 1+5 انجام گرفته‌است. مهم‌ترین صحنه‌های این اتفاق عکس یادگاری اعضای هیات در کنار هم، دست‌دادن‌ها و به آغوش‌کشیدن‌ها بود. لاوروف و کری به‌سختی اشتون را در آغوش کشیدند و ظریف قهقهه‌زنان لوران فابیوس را در آغوش کشید و مابقی هم... توافقنامه، لحظه‌ای تاریخی را رقم زد و صحنه‌های کارتونی و بامزه‌ای را ایجاد کرد. تب‌وتاب حواشی توافق تاریخی که فرو نشست همه خبرنگاران به فکر کسب خبر از متن توافق افتادند. رابط خبری وزارت‌خارجه ایران در ایمیلی اعلام کرد: «توافق حاصل شد، غنی‌سازی در برنامه هسته‌ای باقی می‌ماند فعالیت در سایت‌های هسته‌ای اراک، نطنز و فردو به شکل کنونی ادامه پیدا خواهد کرد. تحریم‌ها افزایش نخواهد یافت. بحران هسته‌ای در شیب سرازیری قرار گرفته.» ویلیام هیگ هم توییت کرد: «این توافق نشان داد کارکردن با ایران از طریق دیپلماسی ممکن است.»
کاهش تحریم‌ها از 2 یا 3 هفته آینده آغاز می‌شود
اما خبرنگاران تشنه از چندروز بی‌خبری به‌راحتی راضی نمی‌شوند. آنها برای حضور در نشست خبری کم‌کم از لابی هتل اینترکنتینانتال دل می‌کنند و در سالن کنفرانس طبقه همکف CICG متمرکز می‌شوند. اول تک‌تریبونی گذاشته شده با پرچم آمریکا، بعد از مدتی تریبون برداشته می‌شود و یک میز و صندلی با پرچم ایران گذاشته می‌شود. جواد ظریف وارد سالن می‌شود و روی «سن» پالتویش را درمی‌آورد و به همراهانش می‌سپارد؛ چهره‌اش شاد است. تصمیم می‌گیرد که جواب سوالات رسانه‌های داخلی را در اتاق خبرنگاران ایران و در سالن کنفرانس عمومی جواب خبرنگاران خارجی را بدهد. پاسخ در مورد سندی که امضاشده و چهار صفحه‌ای است. سندی که متن انگلیسی آن بند ندارد و در سه مرحله «اهداف»، «اقدامات متقابل اولیه» و «گام نهایی» طراحی شده است، که ظریف در این‌باره می‌گوید: «هم در قسمت اهداف و هم در قسمت گام نهایی برنامه غنی‌سازی ایران به رسمیت شناخته شده و یک کمیته مشترک بر اجرای آن نظارت می‌کند.» او در پاسخ به این سوال که جان کری در اظهاراتش گفته است که حق غنی‌سازی ایران را به رسمیت نمی‌شناسد می‌افزاید: «این سند، غنی‌سازی ایران را به رسمیت می‌شناسد، ضرورت دارد کشورهایی که بر مردم ایران فشار وارد کرده بودند فشارها را متوقف کنند و این سند نشان می‌دهد که این فشارها در سراشیبی حق غنی‌سازی در معاهده ان‌پی‌تی به رسمیت شناخته شده است و به‌طورکلی هیچ‌جای معاهده درباره نیروگاه یا رآکتور هسته‌ای صحبت نشده است. بنابراین این فضاسازی‌ها مغلطه است چرا که حق غنی‌سازی ایران در ان‌پی‌تی به رسمیت شناخته شده. البته تصویری که آمریکا از ان‌پی‌تی دارد مورد قبول همه کشورها نیست. نباید این مسایل ما را از اصل موضوع دور کند.»ظریف در پاسخ به سوال خبرنگار «شرق» در مورد تحریم‌ها گفت: «تحریم‌هایی مثل تحریم پتروشیمی، طلا و فلزات گرانبها و همچنین خودرو کاهش خواهد یافت و هرگونه تحریم جدیدی متوقف می‌شود به عبارتی تحریم جدید ایجاد نخواهد شد و برخی تحریم‌ها هم افزایش پیدا نمی‌کند. منابع بانکی ایران که از گذشته محدود شده بودند در اختیار ایران قرار می‌گیرد و تحریم‌ها در سراشیبی قرار خواهد گرفت، ما در مسیری قرار گرفته‌ایم که این امید وجود دارد که تحریم‌ها به‌طور کامل برداشته شود.»
او در پاسخ به سوالی در مورد پروتکل الحاقی نیز گفت: «در مرحله نخست بحثی درباره پروتکل الحاقی نمی‌کنیم البته صحبت در این مورد منوط به نظر مجلس شورای اسلامی است و در مرحله نهایی هم بحث در مورد پروتکل الحاقی را موکول به تصمیم مجلس می‌دانیم. در مرحله اول همکاری‌ها با آژانس ادامه می‌یابد و برخی نگرانی‌ها رفع می‌شود.» کاترین اشتون هم در مقر اروپایی سازمان ملل متحد در حضور وزیران امور خارجه ایران و 1+5 گفت: «این توافق راه رسیدن به یک راه‌حل اساسی را فراهم می‌کند.»مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا افزود: «ما به این توافق رسیدیم که اینها اقدامات اولیه خواهد بود و ما به مدت شش‌ماه این اقدام را انجام خواهیم داد تا به راه‌حل نهایی برسیم و با احترام متقابل کاری کنیم تا به جلو حرکت کنیم.»اشتون در پایان از میزبانی سوییس و تیم‌های مذاکره‌کننده تشکر کرد و گفت: «از دکتر ظریف و تیم او که واقعا تلاش کردند به این توافق برسیم، قدردانی می‌کنم. انجام اقدامات اولیه فضا را برای رسیدن به یک راه‌حل جامع فراهم می‌کند و این یک گام خیلی بزرگ و مهم و قابل‌توجه در روابط ماست.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.