انتقاد مقام ايراني از کانال تأسيسات پسماند هستهاي عربستان
جلسه شوراي حکام؛ مکان جديد چالش ايران و عربستان
بعدازظهر دوشنبه در شهر وين، اولين نشست شوراي حکام آژانس بينالمللي انرژي اتمي با موضوع ايران برگزار شد. اگرچه با اجرائيشدن برجام و پايانيافتن ادعاها عليه برنامه هستهاي ايران، موضوع ايران از دستور کار اين نهاد خارج شده بود و تنها همکاري طبق برنامه ايران با آژانس ادامه داشت؛ اما با کاهش گامهاي تعهدات هستهاي ايران در واکنش به خروج آمريکا از برجام و تحريمهاي بازگرداندهشده از سوی اين کشور، روند برنامه هستهاي بار ديگر تغيير يافت.
اروپاييها درباره برجام و انتفاع ايران از اين توافق، فقط قول دادند و در عمل اتفاقي رخ نداد. همين روند موجب شد ايران همه تعهداتش در قبال برنامه هستهاي طبق برجام را لغو کند. اين اتفاقات همراه با ادعاهايي از سوي آژانس درباره مراکز تأسيسات هستهاي اعلامنشده ايران همراه شده است. از همين رو، روز دوشنبه جلسه شوراي حکام به اين موضوع پرداخت.
سفير و نماينده دائم جمهوري اسلامي ايران در سازمانهاي بينالمللي در وين، در اين جلسه به انتقادها پاسخ داد. بخش گستردهاي از اين انتقادها و پاسخها از سوی عربستان سعودي مطرح شده و در پاسخ نماينده ايران نيز به برنامه هستهاي اين پادشاهي انتقادهایي وارد کرد. او در واکنش به اظهارنظرها درباره نيروگاه برق هستهاي بوشهر گفت: مشکل زماني ايجاد ميشود که موضوعات فني، سياسي شوند.
کاظم غريبآبادي گفت: مسئوليت ايمني هستهاي بر عهده دولت عضو است. همچنين، آژانس نقش محوري در هماهنگي تلاشهاي بينالمللي و ارائه تجربه و تخصص خود و نيز ارائه مشورت در راستای ارتقا و تقويت ايمني هستهاي در سطح جهاني دارد. او با اشاره به اينکه جمهوري اسلامي ايران، بهعنوان يک دولت دريافتکننده کمکهاي فني آژانس، اهميت کمکهاي ارائهشده از سوي آژانس به دولتهاي عضو را در تقويت زيرساختهاي ايمني هستهاي ملي آنها به رسميت شناخته و از اين بابت تشکر ميکند، افزود: در همين رابطه، توسعه منابع انساني و تقويت ظرفيتها بايد بهعنوان نکتهای کليدي در ايمني، بهرهوري و ثبات هرگونه برنامه هستهاي تلقي شود. در همين رابطه، چنين کمکي نبايد مشروط شده يا ذيل هرگونه محدوديت ازجمله در رابطه با دسترسي همگان به اطلاعات و منابع لازم براي عملکرد ايمن تأسيسات مرتبط هستهاي قرار گيرد.
به گزارش ايرنا، سفير و نماينده دائم کشورمان در ادامه به تشريح وضعيت ايمني نيروگاه بوشهر پرداخت و با اشاره به اينکه نيروگاه بوشهر اولين نيروگاه هستهاي عملياتي در ايران است که به دست يکي از معروفترين شرکتهاي جهان، يعني «اتماستروي اکسپورت» روسيه ساخته شد، افزود: در اين نيروگاه، امنترين رآکتورهاي تحت فشار در نوع خود استفاده ميشود و به خاطر اينکه ترکيب هماهنگي از برنامههاي روسي و آلماني دارد، ايمني آن در جهان شاخص است. از منظر معيارهاي ايمني هستهاي، سه سطح نظارت در نيروگاه برق بوشهر برقرار است؛ نخست، نظارت مستقيم که از سوی پيمانکار اصلي اجرا ميشود و شامل يکي از بالاترين سطح ملزومات ايمني در نوع خود است؛ دوم، نظارت سازمان نظارت ايمني هستهاي ايران و سوم، استفاده از کمک فني آژانس در چارچوب پروژههاي گسترده همکاري فني.
تشريح مأموريتهاي مختلف نظارتي آژانس از نيروگاه برق هستهاي بوشهر، بخش ديگري از صحبتهاي نماينده دائم کشورمان بود که در اين رابطه اظهار کرد: در فوريه و مارس ۲۰۲۰، آژانس يک مأموريت «سرويس بازبيني مقرراتي يکپارچه» را انجام داد که راضيکننده ارزيابي شد. اعضاي هيئت اعزامي به اين جمعبندي رسيدند که نظام ايمني هستهاي ايران صلاحيت، ظرفيت و توانايي کافي را براي نظارت بر فعاليتهاي برق هستهاي دارد. شایان ذکر است که از سال ۲۰۱۱، ايران عضو اتحاديه جهاني بهرهبرداران برق هستهاي بوده که از آن زمان تاکنون، نيروگاه برق هستهاي بوشهر و شرکت بهرهبردار را براي چندين بار در موقعيتهاي مختلف ازجمله قبل و بعد از راهاندازي، ارزيابي کرده است. وي در ادامه افزود: آژانس مأموريت رضايتبخش «بازبيني ايمني عملياتي» را نيز در سال ۲۰۱۸ از نيروگاه بوشهر انجام داد؛ اين مأموريت، عملکردهاي خوب نيروگاه را در چندين حوزه شناسايي کرد.
همکاري بين آژانس و ايران، يک فرايند جاري بوده و مأموريت پيگيري نيز قرار است در نوامبر سال جاري جهت ارزيابي اجراي توصيههاي ارائهشده، انجام شود. اين نيز نشاندهنده سطح ديگري از نهايت شفافيت و تعهد ايران جهت تضمين ايمني هستهاي نيروگاه است.
از آنجا که نماينده عربستان سعودي بر مبناي ملاحظات سياسي در مورد ايمني نيروگاه بوشهر، ادعاهايي را مطرح کرد، نماينده دائم کشورمان در پاسخ به وي اظهار كرد: عربستان سعودي به عنوان يک تازهوارد، در حال توسعه و اجراي يک برنامه هستهاي غيرشفاف و همچنين اتمام ساخت اولين رآکتور تحقيقاتي خود است که به زودي آماده بارگذاري سوخت هستهاي ميشود. بايد تأکيد شود که مسئوليت اصلي در حوزه ايمني هستهاي با دولت عضو است و اين يک کالاي وارداتي نيست. غريبآبادي با اشاره به اينکه در چند سال گذشته مقامات سعودي در موقعيتهاي گوناگون به برنامه اين پادشاهي جهت ايجاد يک کانال عميق اشاره کردهاند که از آن طريق شبهجزيره قطر را به جزيره تبديل ميكند، افزود: گفته ميشود که بخشي از اين کانال قرار است به عنوان تأسيسات پسماند هستهاي مورد استفاده قرار گيرد. بنابراين اين اقدام سياسي پادشاهي عربستان، نشاندهنده رفتار غيرمسئولانه اين کشور در رابطه با نه تنها مردم و محيط زيست خود، بلکه همچنين ايمني منطقه و کشورهاي همسايه است.سفير کشورمان در ادامه اظهار كرد: از آنجا که پادشاهي عربستان فهرست شرکاي کمککننده به برنامه احتمالي نيروگاه برق هستهاي
خود را آماده کرده، بايد از آن خواسته شود تا برنامه شفاف و جامع خود در رابطه با ايمني و پادمان را ارائه کند و از تأمينکنندگان رآکتور برق هستهاي نيز خواسته ميشود تا تضمين كنند که بالاترين ملزومات حفاظت محيطي، پادماني و ايمني از سوي عربستان انجام شود. نماينده دائم کشورمان در پايان نيز گفت: آنچه در رابطه با نيروگاه برق هستهاي بوشهر توسط اين کشور گفته شد، با واقعيت فاصله بسيار زيادي داشته و گمراهکننده است. مشکل زماني ايجاد ميشود که موضوعات فني، سياسي ميشوند.
مديرکل آژانس بينالمللي انرژي اتمي در کنفرانس خبري خود پس از نشست شوراي حکام در وين با بيان اينکه کار بازرسي در ايران بدون مشکل ادامه دارد، بار ديگر خواستار دسترسي فوري آژانس به مکانهايي شد که او ادعا دارد ممکن است فعاليتها و مواد هستهاي اعلامنشده در آنها وجود داشته باشد.
وزير امور خارجه انگليس نيز با مطرحکردن ادعاهايي عليه ايران در پي کاهش تعهدات داوطلبانهاش در توافق هستهاي گفت اگر ايران از قوانين بينالمللي يا توافقي که انجام داده پيروي نکند، تهران را مسئول خواهيم دانست. به گزارش ايسنا به نقل از شبکه العربيه، دومينيک راب وزير امور خارجه انگليس در گفتوگويي اختصاصي با اين شکبه درباره کاهش تعهدات برجامي ايران گفت: در آغاز سال جاري ما تروئيکاي اروپايي يعني انگليس، فرانسه و آلمان در پاسخ به عدم پايبندي سيستماتيک ايران، مکانيسم حل اختلاف توافق هستهاي را فعال کرديم. ما ميخواهيم از اهرم ديپلماسي استفاده کنيم و شاهد اين باشيم که ايران به پايبندي به تعهداتش بازگردد اما اگر ايران به گونهاي معين از اصول و قوانين بينالمللي يا توافقي که انجام داده است [توافق هستهاي] پيروي نکند، آن کشور را مسئول خواهيم دانست. راب در ادامه گفت: فکر ميکنم همکاري ما با شرکايمان در منطقه واقعا اهميت دارد. اروپاييها و آمريکاي شمالي پيام روشني در اين باره دارند: ما نميتوانيم شاهد آن باشيم که ايران به تسليحات هستهاي دست پيدا کند.
بعدازظهر دوشنبه در شهر وين، اولين نشست شوراي حکام آژانس بينالمللي انرژي اتمي با موضوع ايران برگزار شد. اگرچه با اجرائيشدن برجام و پايانيافتن ادعاها عليه برنامه هستهاي ايران، موضوع ايران از دستور کار اين نهاد خارج شده بود و تنها همکاري طبق برنامه ايران با آژانس ادامه داشت؛ اما با کاهش گامهاي تعهدات هستهاي ايران در واکنش به خروج آمريکا از برجام و تحريمهاي بازگرداندهشده از سوی اين کشور، روند برنامه هستهاي بار ديگر تغيير يافت.
اروپاييها درباره برجام و انتفاع ايران از اين توافق، فقط قول دادند و در عمل اتفاقي رخ نداد. همين روند موجب شد ايران همه تعهداتش در قبال برنامه هستهاي طبق برجام را لغو کند. اين اتفاقات همراه با ادعاهايي از سوي آژانس درباره مراکز تأسيسات هستهاي اعلامنشده ايران همراه شده است. از همين رو، روز دوشنبه جلسه شوراي حکام به اين موضوع پرداخت.
سفير و نماينده دائم جمهوري اسلامي ايران در سازمانهاي بينالمللي در وين، در اين جلسه به انتقادها پاسخ داد. بخش گستردهاي از اين انتقادها و پاسخها از سوی عربستان سعودي مطرح شده و در پاسخ نماينده ايران نيز به برنامه هستهاي اين پادشاهي انتقادهایي وارد کرد. او در واکنش به اظهارنظرها درباره نيروگاه برق هستهاي بوشهر گفت: مشکل زماني ايجاد ميشود که موضوعات فني، سياسي شوند.
کاظم غريبآبادي گفت: مسئوليت ايمني هستهاي بر عهده دولت عضو است. همچنين، آژانس نقش محوري در هماهنگي تلاشهاي بينالمللي و ارائه تجربه و تخصص خود و نيز ارائه مشورت در راستای ارتقا و تقويت ايمني هستهاي در سطح جهاني دارد. او با اشاره به اينکه جمهوري اسلامي ايران، بهعنوان يک دولت دريافتکننده کمکهاي فني آژانس، اهميت کمکهاي ارائهشده از سوي آژانس به دولتهاي عضو را در تقويت زيرساختهاي ايمني هستهاي ملي آنها به رسميت شناخته و از اين بابت تشکر ميکند، افزود: در همين رابطه، توسعه منابع انساني و تقويت ظرفيتها بايد بهعنوان نکتهای کليدي در ايمني، بهرهوري و ثبات هرگونه برنامه هستهاي تلقي شود. در همين رابطه، چنين کمکي نبايد مشروط شده يا ذيل هرگونه محدوديت ازجمله در رابطه با دسترسي همگان به اطلاعات و منابع لازم براي عملکرد ايمن تأسيسات مرتبط هستهاي قرار گيرد.
به گزارش ايرنا، سفير و نماينده دائم کشورمان در ادامه به تشريح وضعيت ايمني نيروگاه بوشهر پرداخت و با اشاره به اينکه نيروگاه بوشهر اولين نيروگاه هستهاي عملياتي در ايران است که به دست يکي از معروفترين شرکتهاي جهان، يعني «اتماستروي اکسپورت» روسيه ساخته شد، افزود: در اين نيروگاه، امنترين رآکتورهاي تحت فشار در نوع خود استفاده ميشود و به خاطر اينکه ترکيب هماهنگي از برنامههاي روسي و آلماني دارد، ايمني آن در جهان شاخص است. از منظر معيارهاي ايمني هستهاي، سه سطح نظارت در نيروگاه برق بوشهر برقرار است؛ نخست، نظارت مستقيم که از سوی پيمانکار اصلي اجرا ميشود و شامل يکي از بالاترين سطح ملزومات ايمني در نوع خود است؛ دوم، نظارت سازمان نظارت ايمني هستهاي ايران و سوم، استفاده از کمک فني آژانس در چارچوب پروژههاي گسترده همکاري فني.
تشريح مأموريتهاي مختلف نظارتي آژانس از نيروگاه برق هستهاي بوشهر، بخش ديگري از صحبتهاي نماينده دائم کشورمان بود که در اين رابطه اظهار کرد: در فوريه و مارس ۲۰۲۰، آژانس يک مأموريت «سرويس بازبيني مقرراتي يکپارچه» را انجام داد که راضيکننده ارزيابي شد. اعضاي هيئت اعزامي به اين جمعبندي رسيدند که نظام ايمني هستهاي ايران صلاحيت، ظرفيت و توانايي کافي را براي نظارت بر فعاليتهاي برق هستهاي دارد. شایان ذکر است که از سال ۲۰۱۱، ايران عضو اتحاديه جهاني بهرهبرداران برق هستهاي بوده که از آن زمان تاکنون، نيروگاه برق هستهاي بوشهر و شرکت بهرهبردار را براي چندين بار در موقعيتهاي مختلف ازجمله قبل و بعد از راهاندازي، ارزيابي کرده است. وي در ادامه افزود: آژانس مأموريت رضايتبخش «بازبيني ايمني عملياتي» را نيز در سال ۲۰۱۸ از نيروگاه بوشهر انجام داد؛ اين مأموريت، عملکردهاي خوب نيروگاه را در چندين حوزه شناسايي کرد.
همکاري بين آژانس و ايران، يک فرايند جاري بوده و مأموريت پيگيري نيز قرار است در نوامبر سال جاري جهت ارزيابي اجراي توصيههاي ارائهشده، انجام شود. اين نيز نشاندهنده سطح ديگري از نهايت شفافيت و تعهد ايران جهت تضمين ايمني هستهاي نيروگاه است.
از آنجا که نماينده عربستان سعودي بر مبناي ملاحظات سياسي در مورد ايمني نيروگاه بوشهر، ادعاهايي را مطرح کرد، نماينده دائم کشورمان در پاسخ به وي اظهار كرد: عربستان سعودي به عنوان يک تازهوارد، در حال توسعه و اجراي يک برنامه هستهاي غيرشفاف و همچنين اتمام ساخت اولين رآکتور تحقيقاتي خود است که به زودي آماده بارگذاري سوخت هستهاي ميشود. بايد تأکيد شود که مسئوليت اصلي در حوزه ايمني هستهاي با دولت عضو است و اين يک کالاي وارداتي نيست. غريبآبادي با اشاره به اينکه در چند سال گذشته مقامات سعودي در موقعيتهاي گوناگون به برنامه اين پادشاهي جهت ايجاد يک کانال عميق اشاره کردهاند که از آن طريق شبهجزيره قطر را به جزيره تبديل ميكند، افزود: گفته ميشود که بخشي از اين کانال قرار است به عنوان تأسيسات پسماند هستهاي مورد استفاده قرار گيرد. بنابراين اين اقدام سياسي پادشاهي عربستان، نشاندهنده رفتار غيرمسئولانه اين کشور در رابطه با نه تنها مردم و محيط زيست خود، بلکه همچنين ايمني منطقه و کشورهاي همسايه است.سفير کشورمان در ادامه اظهار كرد: از آنجا که پادشاهي عربستان فهرست شرکاي کمککننده به برنامه احتمالي نيروگاه برق هستهاي
خود را آماده کرده، بايد از آن خواسته شود تا برنامه شفاف و جامع خود در رابطه با ايمني و پادمان را ارائه کند و از تأمينکنندگان رآکتور برق هستهاي نيز خواسته ميشود تا تضمين كنند که بالاترين ملزومات حفاظت محيطي، پادماني و ايمني از سوي عربستان انجام شود. نماينده دائم کشورمان در پايان نيز گفت: آنچه در رابطه با نيروگاه برق هستهاي بوشهر توسط اين کشور گفته شد، با واقعيت فاصله بسيار زيادي داشته و گمراهکننده است. مشکل زماني ايجاد ميشود که موضوعات فني، سياسي ميشوند.
مديرکل آژانس بينالمللي انرژي اتمي در کنفرانس خبري خود پس از نشست شوراي حکام در وين با بيان اينکه کار بازرسي در ايران بدون مشکل ادامه دارد، بار ديگر خواستار دسترسي فوري آژانس به مکانهايي شد که او ادعا دارد ممکن است فعاليتها و مواد هستهاي اعلامنشده در آنها وجود داشته باشد.
وزير امور خارجه انگليس نيز با مطرحکردن ادعاهايي عليه ايران در پي کاهش تعهدات داوطلبانهاش در توافق هستهاي گفت اگر ايران از قوانين بينالمللي يا توافقي که انجام داده پيروي نکند، تهران را مسئول خواهيم دانست. به گزارش ايسنا به نقل از شبکه العربيه، دومينيک راب وزير امور خارجه انگليس در گفتوگويي اختصاصي با اين شکبه درباره کاهش تعهدات برجامي ايران گفت: در آغاز سال جاري ما تروئيکاي اروپايي يعني انگليس، فرانسه و آلمان در پاسخ به عدم پايبندي سيستماتيک ايران، مکانيسم حل اختلاف توافق هستهاي را فعال کرديم. ما ميخواهيم از اهرم ديپلماسي استفاده کنيم و شاهد اين باشيم که ايران به پايبندي به تعهداتش بازگردد اما اگر ايران به گونهاي معين از اصول و قوانين بينالمللي يا توافقي که انجام داده است [توافق هستهاي] پيروي نکند، آن کشور را مسئول خواهيم دانست. راب در ادامه گفت: فکر ميکنم همکاري ما با شرکايمان در منطقه واقعا اهميت دارد. اروپاييها و آمريکاي شمالي پيام روشني در اين باره دارند: ما نميتوانيم شاهد آن باشيم که ايران به تسليحات هستهاي دست پيدا کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.