|

موج جديد بازداشت شاهزاده‌هاي سعودي از سوي وليعهد

پدرکشي؛ پرده آخر سناریوی بن سلمان؟

عربستان سعودي يا دقيق‌تر وليعهد پادشاهي سعودي، موج جديدي از بازداشت‌ها را در اين کشور آغاز کرده است، با اين تفاوت که اين‌بار فعالان حقوق زنان و فعالان حقوق بشر هدف تعقيب و گريز او نیستند، بلکه مانند سال 2017 براي دومين‌بار شاهزاده‌هاي سعودي شکار مي‌شوند.
از ميان بيش از 20 شاهزاده‌اي که از روز پنجشنبه تاکنون بازداشت شده‌اند، چهار نفر از اعضاي عالي‌رتبه خاندان سعود هستند. اتهام آنها همکاري با کشورهاي غربي به‌ويژه آمريکا براي کودتا عليه ملک سلمان است؛ اما اتهام آنها هرچه باشد، نشان مي‌دهد بن‌سلمان با طرح آنها قصد دارد رقباي احتمالي‌اش را از ميدان به در کند. شاهزاده احمد بن عبدالعزيز، برادر 77ساله ملک سلمان در ميان بازداشتي‌هاست؛ کسي که به اعتقاد بسياري مانعي بزرگ براي جانشيني بن سلمان است. پسر او، نايف بن احمد هم همراه پدرش بازداشت شده است و پسر نايف هم، شاهزاده محمد بن نايف، وليعهد و وزير کشور پيشين ديگر شاهزاده عالي‌رتبه‌اي است که بازداشت شده است. این در حالي است که پيش‌تر گفته شده بود او از سال 2017 و معرفي محمد بن سلمان به عنوان وليعهد در حصر خانگي است. نام برادر محمد، نواف بن نايف هم ميان بازداشت‌شدگان دیده می‌شود. تا اينجا نايف بن احمد، عالي‌رتبه‌ترين شاهزاده سعودي است که گرفتار نقشه عموزاده‌اش شده؛ او عالي‌ترين مقام سعودي در نيروهاي مسلح و يگان‌هاي اطلاعاتي مربوط به آنهاست. تاکنون تنها مسئله‌اي که درباره اين بازداشت‌ها اعلام شده، اين است که شخص ملک سلمان و نه پسرش حکم بازداشت اين افراد را امضا کرده است، بااين‌حال هنوز مشخص نيست که اين بازداشت‌ها مانند اتفاقي که سال 2017 در هتل ريتز رياض افتاد، با پرداخت پول حل مي‌شود يا نه اتهام مطرح‌شده قرار است کار آنها را به جاهاي باريک‌تر بکشاند.
در همين حال علي شهابي، از تحليلگران عربستاني و از هواداران وليعهد اين کشور، اتهام کودتا را يک شايعه مي‌داند و معتقد است «مردم با توجه به تعداد بالاي شاهزادگاني که مي‌توانند جانشين ملک سلمان باشند، بايد قدردان حساسيت‌هايي باشند که براي انتخاب اين گزينه صرف مي‌شود».
هم‌زمان درحالي‌که نيروهاي امنيتي در حال بازداشت شاهزاده‌هاي سعودي بودند، عده‌اي ديگر از اين شاهزاده‌ها با انتشار توييت‌هايي به حمايت از ملک سلمان و پسرش محمد پرداختند و آن‌چنان‌که
Middle East Eye از منابع عربستاني خود نقل کرده است، محمد بن سلمان به شاهزاده‌هاي سعودي دستور داده بوده با انتشار توييتي وفاداري خود به او را اعلام کنند.
هم‌زمان بازداشت گسترده شاهزادگان ارشد اين پادشاهي، گمانه‌زني‌ها درباره وضعيت بد جسماني ملک سلمان را تقويت کرده است؛ بسياري مي‌گويند او مرده يا در آستانه مرگ قرار دارد؛ گمانه‌زني‌هايي که روز گذشته با انتشار تصاويري از ملک سلمان در جلسه اداي سوگند سفراي اين پادشاهي در اوکراين و اروگوئه زير سؤال رفته‌اند.
به نظر مي‌رسد ماجرا ارتباطي به شخص ملک سلمان ندارد و همه‌چيز به محمد پسرش مرتبط است. محمد بن سلمان وليعهد 34ساله عربستان تا همين‌جا نیز به‌خوبي قدرتش را به‌عنوان رهبر اصلي اين پادشاهي به‌جاي پدر 84ساله‌اش نشان داده است؛ اما موج جديد بازداشت‌ها شواهد جديدي براي اين موضوع ارائه مي‌دهد که او تا چه اندازه مي‌تواند در دفع رقباي احتمالي‌اش پيش برود؛ موضوعي که بسياري از هم‌رده‌هاي محمد را وحشت‌زده کرده است. اين بازداشت‌ها همچنين اين سؤال را ايجاد کرده است که آيا محمد بن سلمان واقعا از احتمال کودتا عليه خودش ترسيده يا به‌دنبال آن است تا هر گزينه‌اي را که احتمال قدرت‌گيري دارد، در نطفه خفه کند. هم‌زمان با اينکه براي گرفتن کامل قدرت از پدر پيرش آماده مي‌شود. موضوعي که نه‌تنها اعضاي خاندان پادشاهي سعودي، بلکه تقريبا تمامي تحليلگران را شوکه کرده، بازداشت احمد برادر پادشاه است. احمد همواره رابطه بسيار نزديکي با برادرش داشته و همين موضوع او را تا اينجا از گزند برادرزاده دور نگه داشته بود. حالا احمد درحالي‌که برادر بزرگش همچنان در قيد حيات است، به اتهام کودتا بازداشت شده. طرفداران محمد در خاندان پادشاهي مي‌گويند او تا اينجا با سعه صدر زيادي با اين شاهزاده‌ها رفتار کرده است؛ شاهزاده‌هايي که مدت‌هاست در «قدرت وليعهد اختلال ايجاد کرده‌اند». اين در حالي است که منابع نيويورک‌تايمز در خاندان سعودي گفته‌اند علت بازداشت اين شاهزاده‌ها شکايت از بن سلمان در دورهمي‌هاي خانوادگي و نه چيزي بيشتر بوده است. همين افراد به نيويورک‌تايمز گفته‌اند درحال‌حاضر هيچ نشانه‌اي مبني بر انتقال قدرت در پادشاهي عربستان وجود ندارد.
در همين حال بازداشت گسترده اعضاي خاندان سعودي، از او در چشم سايرين رهبري اقتدارگرا ساخته و نشان داده است او در برابر تهديدهاي احتمالي از چه رويکردهاي خصمانه و نه سياست‌مدارانه‌اي استفاده مي‌کند. حالا توجيه همين رويکردها براي ساير کشورها احتمالا سخت‌تر از توجيه افکار عمومي عربستان خواهد بود؛ کشورهايي که تا اينجا چشمشان را روي تمام اتفاقاتي که محمد بن سلمان عاملشان بوده بسته‌اند. جنگ يمن و قتل خاشقجي هنوز موضوعاتي هستند که وليعهد عربستان از زير آنها کامل در نرفته است. حالا هت‌تريک سلمان با بازداشت شاهزاده‌هاي عالي‌رتبه سعودي که از قضا روابط خوبي با ساير کشورها دارند، کامل شده است؛ هت‌تريکي که اعتماد به پادشاهي سعودي را از هميشه سخت‌تر کرده است. اين در حالي است که مقامات سعودي اعلام کرده‌اند پادشاه اين کشور به‌زودي بيانيه‌اي دراين‌باره منتشر خواهد کرد؛ بيانيه‌اي که انتظار نمي‌رود کسي آن را باور کند.
اين‌چنين به نظر مي‌رسد که برنامه محمد بن سلمان در برابر مخالفانش که سال 2017 با محبوس‌کردن صدها نفر از اعضاي خانواده‌اش در هتل ريتز کارلتون آغاز شد و سال بعد با قتل خاشقجي روزنامه‌نگار به اوج رسيد، حالا با پاک‌سازي کامل ديوان پادشاهي ادامه پيدا کرده است؛ اينکه گام بعدي چقدر مي‌تواند سهمگين باشد، براي هيچ‌کس قابل پيش‌بيني نيست؛ اما خيلي از تحليلگران اگر هم نگويند، در ذهنشان به يک اتفاق فکر مي‌کنند: پدرکشي.

عربستان سعودي يا دقيق‌تر وليعهد پادشاهي سعودي، موج جديدي از بازداشت‌ها را در اين کشور آغاز کرده است، با اين تفاوت که اين‌بار فعالان حقوق زنان و فعالان حقوق بشر هدف تعقيب و گريز او نیستند، بلکه مانند سال 2017 براي دومين‌بار شاهزاده‌هاي سعودي شکار مي‌شوند.
از ميان بيش از 20 شاهزاده‌اي که از روز پنجشنبه تاکنون بازداشت شده‌اند، چهار نفر از اعضاي عالي‌رتبه خاندان سعود هستند. اتهام آنها همکاري با کشورهاي غربي به‌ويژه آمريکا براي کودتا عليه ملک سلمان است؛ اما اتهام آنها هرچه باشد، نشان مي‌دهد بن‌سلمان با طرح آنها قصد دارد رقباي احتمالي‌اش را از ميدان به در کند. شاهزاده احمد بن عبدالعزيز، برادر 77ساله ملک سلمان در ميان بازداشتي‌هاست؛ کسي که به اعتقاد بسياري مانعي بزرگ براي جانشيني بن سلمان است. پسر او، نايف بن احمد هم همراه پدرش بازداشت شده است و پسر نايف هم، شاهزاده محمد بن نايف، وليعهد و وزير کشور پيشين ديگر شاهزاده عالي‌رتبه‌اي است که بازداشت شده است. این در حالي است که پيش‌تر گفته شده بود او از سال 2017 و معرفي محمد بن سلمان به عنوان وليعهد در حصر خانگي است. نام برادر محمد، نواف بن نايف هم ميان بازداشت‌شدگان دیده می‌شود. تا اينجا نايف بن احمد، عالي‌رتبه‌ترين شاهزاده سعودي است که گرفتار نقشه عموزاده‌اش شده؛ او عالي‌ترين مقام سعودي در نيروهاي مسلح و يگان‌هاي اطلاعاتي مربوط به آنهاست. تاکنون تنها مسئله‌اي که درباره اين بازداشت‌ها اعلام شده، اين است که شخص ملک سلمان و نه پسرش حکم بازداشت اين افراد را امضا کرده است، بااين‌حال هنوز مشخص نيست که اين بازداشت‌ها مانند اتفاقي که سال 2017 در هتل ريتز رياض افتاد، با پرداخت پول حل مي‌شود يا نه اتهام مطرح‌شده قرار است کار آنها را به جاهاي باريک‌تر بکشاند.
در همين حال علي شهابي، از تحليلگران عربستاني و از هواداران وليعهد اين کشور، اتهام کودتا را يک شايعه مي‌داند و معتقد است «مردم با توجه به تعداد بالاي شاهزادگاني که مي‌توانند جانشين ملک سلمان باشند، بايد قدردان حساسيت‌هايي باشند که براي انتخاب اين گزينه صرف مي‌شود».
هم‌زمان درحالي‌که نيروهاي امنيتي در حال بازداشت شاهزاده‌هاي سعودي بودند، عده‌اي ديگر از اين شاهزاده‌ها با انتشار توييت‌هايي به حمايت از ملک سلمان و پسرش محمد پرداختند و آن‌چنان‌که
Middle East Eye از منابع عربستاني خود نقل کرده است، محمد بن سلمان به شاهزاده‌هاي سعودي دستور داده بوده با انتشار توييتي وفاداري خود به او را اعلام کنند.
هم‌زمان بازداشت گسترده شاهزادگان ارشد اين پادشاهي، گمانه‌زني‌ها درباره وضعيت بد جسماني ملک سلمان را تقويت کرده است؛ بسياري مي‌گويند او مرده يا در آستانه مرگ قرار دارد؛ گمانه‌زني‌هايي که روز گذشته با انتشار تصاويري از ملک سلمان در جلسه اداي سوگند سفراي اين پادشاهي در اوکراين و اروگوئه زير سؤال رفته‌اند.
به نظر مي‌رسد ماجرا ارتباطي به شخص ملک سلمان ندارد و همه‌چيز به محمد پسرش مرتبط است. محمد بن سلمان وليعهد 34ساله عربستان تا همين‌جا نیز به‌خوبي قدرتش را به‌عنوان رهبر اصلي اين پادشاهي به‌جاي پدر 84ساله‌اش نشان داده است؛ اما موج جديد بازداشت‌ها شواهد جديدي براي اين موضوع ارائه مي‌دهد که او تا چه اندازه مي‌تواند در دفع رقباي احتمالي‌اش پيش برود؛ موضوعي که بسياري از هم‌رده‌هاي محمد را وحشت‌زده کرده است. اين بازداشت‌ها همچنين اين سؤال را ايجاد کرده است که آيا محمد بن سلمان واقعا از احتمال کودتا عليه خودش ترسيده يا به‌دنبال آن است تا هر گزينه‌اي را که احتمال قدرت‌گيري دارد، در نطفه خفه کند. هم‌زمان با اينکه براي گرفتن کامل قدرت از پدر پيرش آماده مي‌شود. موضوعي که نه‌تنها اعضاي خاندان پادشاهي سعودي، بلکه تقريبا تمامي تحليلگران را شوکه کرده، بازداشت احمد برادر پادشاه است. احمد همواره رابطه بسيار نزديکي با برادرش داشته و همين موضوع او را تا اينجا از گزند برادرزاده دور نگه داشته بود. حالا احمد درحالي‌که برادر بزرگش همچنان در قيد حيات است، به اتهام کودتا بازداشت شده. طرفداران محمد در خاندان پادشاهي مي‌گويند او تا اينجا با سعه صدر زيادي با اين شاهزاده‌ها رفتار کرده است؛ شاهزاده‌هايي که مدت‌هاست در «قدرت وليعهد اختلال ايجاد کرده‌اند». اين در حالي است که منابع نيويورک‌تايمز در خاندان سعودي گفته‌اند علت بازداشت اين شاهزاده‌ها شکايت از بن سلمان در دورهمي‌هاي خانوادگي و نه چيزي بيشتر بوده است. همين افراد به نيويورک‌تايمز گفته‌اند درحال‌حاضر هيچ نشانه‌اي مبني بر انتقال قدرت در پادشاهي عربستان وجود ندارد.
در همين حال بازداشت گسترده اعضاي خاندان سعودي، از او در چشم سايرين رهبري اقتدارگرا ساخته و نشان داده است او در برابر تهديدهاي احتمالي از چه رويکردهاي خصمانه و نه سياست‌مدارانه‌اي استفاده مي‌کند. حالا توجيه همين رويکردها براي ساير کشورها احتمالا سخت‌تر از توجيه افکار عمومي عربستان خواهد بود؛ کشورهايي که تا اينجا چشمشان را روي تمام اتفاقاتي که محمد بن سلمان عاملشان بوده بسته‌اند. جنگ يمن و قتل خاشقجي هنوز موضوعاتي هستند که وليعهد عربستان از زير آنها کامل در نرفته است. حالا هت‌تريک سلمان با بازداشت شاهزاده‌هاي عالي‌رتبه سعودي که از قضا روابط خوبي با ساير کشورها دارند، کامل شده است؛ هت‌تريکي که اعتماد به پادشاهي سعودي را از هميشه سخت‌تر کرده است. اين در حالي است که مقامات سعودي اعلام کرده‌اند پادشاه اين کشور به‌زودي بيانيه‌اي دراين‌باره منتشر خواهد کرد؛ بيانيه‌اي که انتظار نمي‌رود کسي آن را باور کند.
اين‌چنين به نظر مي‌رسد که برنامه محمد بن سلمان در برابر مخالفانش که سال 2017 با محبوس‌کردن صدها نفر از اعضاي خانواده‌اش در هتل ريتز کارلتون آغاز شد و سال بعد با قتل خاشقجي روزنامه‌نگار به اوج رسيد، حالا با پاک‌سازي کامل ديوان پادشاهي ادامه پيدا کرده است؛ اينکه گام بعدي چقدر مي‌تواند سهمگين باشد، براي هيچ‌کس قابل پيش‌بيني نيست؛ اما خيلي از تحليلگران اگر هم نگويند، در ذهنشان به يک اتفاق فکر مي‌کنند: پدرکشي.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.