گفتوگو با «انوشيروان نعيمي»، مسئول عمليات ستاد حمايت و صيانت از آثار فرهنگي و هنري
قصه پرغصه قاچاق فيلم در سينماي ايران
فرانک آرتا
هر زمان که بحث «فروش» فيلمها در سينماي ايران مطرح ميشود، به دنبال آن چگونگي «توزيع و پخش» فيلمها هم مورد بررسي قرار ميگيرد. اين موضوع که تعداد سينماهاي کشور- چه از نظر فراواني سالنها و چه از نظر تعداد صندليها - حتي در مقايسه با کشور همسايه، ترکيه بسيار ناچيز است، اما همواره بايد اين را متذکر شد که سالنها به مثابه گرانيگاه فرهنگي در جذب تماشاگران و توليد خاطره جمعي نقش بسزايي بازي ميکنند! حتي با سيطره تکنولوژي و مجهزشدن سينماهاي ديجيتال و استقرار آنها در نقاط مختلف کشور باز هم اين معضل کاملا مرتفع نشده و بيشتر نقش مُسکن را بازي ميکند تا رويکرد جدي فرهنگي. زماني اين کمبود بيشتر احساس ميشود که هنوز سينماها در شهرستانهاي دورافتاده و روستاها مورد توجه دولتها در ادوار مختلف قرار نگرفتهاند. به همين دليل در غياب «سالن»هاي استاندارد، سيستمهاي نمايش خانگي از ويدئو، «سيدي» و «ديويدي» گرفته و از همه مهمتر شبکههاي ماهوارهاي در شکلگيري فضاي فرهنگي ميان اعضاي خانواده براي ارتزاق فرهنگي نقش مهمي ايفا ميکنند. با اين نگاه اگر «تماشاگر» را محور اين موضوع قرار دهيم، نهتنها توزيع فيلمها عادلانه نيست، بلکه به نرفتن آنها به سينما و بحران «فروش» فيلمها دامن ميزند. علاوه بر اينها از زمان توليد و ساخت فيلم تا پخش آن توسط گروه سازنده -که فرايندي زمانبر و البته پيچيده است - پديده «قاچاق» را اضافه کنيد که امنيت سرمايه - مالي، انساني، فکري و... - يک فيلم را به مخاطره مياندازد و درنهايت «تراژدي» رخ ميدهد. در «تراژدي» يک اشتباه کوچک، در انتها فاجعهاي بزرگ را رقم ميزند که متأسفانه سالهاست که سينماي ايران با «قاچاق» همگام شده و گويي از مرحله تراژدي به کمدي رسيده! با اين رويکرد در پرونده «قاچاق» سراغ يکي از افراد پيگير بحث قاچاق سينماي ايران رفتيم؛ انوشيروان نعيمي، بازيگر سينما و مسئول عمليات قاچاق در ستاد صيانت از آثار و محصولات فرهنگي و هنري درباره پديده شوم «قاچاق» و چگونگي روبهرو شدن با آن با ما به گفتوگو نشست. نکته جالب اين گفتوگو «پيچيدگي شکل قاچاق در سينماست»؛ از آپاراتچي سينما تا خودِ سينماگري که براي مبارزه با سانسور، فيلمش را در فضاي مجازي بارگذاري ميکند!
«قاچاق فيلم» يکي از مسائل مهمي است که امنيت سرمايه فيلمهاي ايراني را در دورههاي مختلف تهديد کرده است. بعد از انقلاب قاچاق فيلمها به چه صورت بود؟ با تغيير تکنولوژي چه اتفاقي افتاد؟
تا قبل از آمدن ديجيتال و سيدي، سينماي ايران را هيچچيز تهديد نميکرد. قبل از انقلاب اصلا قاچاقي وجود نداشت، چون ويدئويي نبود. فقط سالن سينما بود. آن زمان فيلمها با يک اکران پايين نميآمدند. گاهي 50، 60 بار يک فيلم را اکران ميکردند. پديده «قاچاق» با پيشرفت تکنولوژي شروع شد؛ يعني از سال 1359 که ويدئو به کشور آمد. همان زمان هم قاچاق شروع نشد. مردم فقط يکسري فيلمفارسيها را با دستگاه ويدئو ميديدند و به فيلمهاي روي پرده کاري نداشتند. سينما کاملا تضمينشده کارش را انجام ميداد و حتي دهه 70 هم سينما را قاچاق تهديد نميکرد. قاچاق از زماني شروع شد که «سيدي» وارد بازار شد. زماني که سيدي به بازار آمد و آنچنان شرکتي هم نداشتيم و فقط «مؤسسه رسانههاي تصويري» بود که نوار ويدئو توليد ميکرد که آن هم دولتي بود، شرکتهايي مثل «تصوير دنياي هنر»، «قرن بيستويک» و «هنر اول» اصلا وجود نداشتند. «مؤسسه رسانههای تصويري» يکهتاز بود و سالها نوار ويدئو توليد ميکرد. چند نماينده در تهران و شهرستانها هم داشتند که حتي شبها جلوي رسانههای تصويري ميخوابيدند تا سهميه فيلم بگيرند؛ مثلا ميگفتند فلان فيلم را ميخواهيم توزيع
کنيم. شبها در صف نوبت ميخوابيدند که صبح سهميه بگيرند. بعدها وارد توزيع فيلمهاي خارجي و هندي هم شدند. تا اينکه «سيدي» وارد بازار شد و همهچیز به هم ريخت! کپيکاري شروع شد حتي خود «ويدئوکلوبها» يک سيدي ميگرفتند و بقيه را کپي ميکردند. آن زمان «فلش مموري» و «هارد اکسترنال» هم وجود نداشت. خب کپي ميکردند و ميفروختند؛ مثلا دو تا سيدي در يک قاب شيشهاي را به قيمت دوهزارو 800 تومان ميفروختند. چند تا ميخريدند و کپي ميکردند و ميفروختند. اين کار ادامه پيدا کرد و کمکم حدود دهه 80 بود که ديديم فيلمهاي ايراني که روي پرده ميرفت و قاچاقش بيرون آمد. گاهي فيلمها را از روي پرده فيلمبرداري ميکردند، چون آن زمان گوشيهاي تلفنهاي همراه قابليت فيلمبرداري نداشتند. اينطور شد که سال 85 جلوي اين کار ايستاديم. چند سال بود فيلمهاي قاچاق بيرون ميآمد و نيروي انتظامي هم به اين کار رسيدگي نميکرد! زمان آقاي قاليباف که فرمانده نيروي انتظامي بودند، تهيهکنندهها نزدشان رفتند و با ايشان مذاکره کردند که فيلمهاي ما را در پيادهروها ميفروشند که ايشان رسيدگي نکرد! و گفت اگر جلوي اينها را بگيريم، ميروند موادفروش
ميشوند! خلاصه اين قضيه ادامه داشت تا زمان اکران فيلم «اخراجيها 1» که قاچاقش از پرده بيرون زد. آن زمان تهيهکنندگان جريحهدار شدند، چون همه مغازهها نوشته بودند که «اخراجيها 1» رسيد که خب دزدي بود، چون فيلم در حال اکران بود. به ياد دارم در خيابان آزادي به سمت ميدان جمهوري، یک مغازه سيديفروشي بود و در تلويزيونش اين فيلم را نمايش ميداد و مردم هم ميخريدند. غروب آن روز من و آقايان فرحبخش، عليخاني، مرتضي شايسته، غلامرضا موسوي، دهنمکي، سرتيپي و چند نفر از تهيهکنندگان همگي جلوي اين مغازه رفتيم؛ وارد شديم. آقاي دهنمکي گفت فيلم مال من است، شما از کجا آوردهايد که آن را نمايش ميدهيد؟ اما صاحب مغازه همه را بيرون کرد! و گفت اگر مشکلي داريد به 110 زنگ بزنيد. زنگ زديم 110 آمد. جريان را توضيح داديم و گفت به ما ربطي ندارد، از طريق دادسرا اقدام کنيد؛ يعني اصلا اهميت ندادند. بعد از آن در خيابان کارگر شمالي هم به مغازه ديگري رفتيم و همين ماجرا را ديديم که آنها هم اصلا اهميتي ندادند! عملا مال تهيهکننده را دزديده بودند و زور هم ميگفتند. خلاصه زمان سردار عليپور، رئيس وقت پليس امنيت تهران، از طريق آقاي فرحبخش
گفتوگو کردند و ايشان گفت در حيطه اختيارات ما نيست، مگر اينکه شکايت قانوني شود.
آن زمان هيچ قانون مدوني وجود نداشت؟
خير. از نظر قضائي به اين کار رسيدگي نميکردند.
چون ماده قانوني وجود نداشت؟
الان هم ماده قانونيای که اجرا ميشود، مربوط به سال 48 است. در زمان «ويدئو» ماده قانوني تصويب کردند که الان کارساز نيست! آن زمان فيلم «کلاغپر» را آقاي فرحبخش شروع کرده و مرتضي شايسته هم رئيس اتحاديه تهيهکنندگان بود. تهيهکنندگان تصميم گرفتند در قم با آيات عظام ديدار کنند. قبل از اين با پليس صحبت کرده بوديم که گفته بودند درگيريهاي ديگري داريم و نميتوانيم سيديها را جمع کنيم. خلاصه يک روز آقاي فرحبخش همراه تهيهکنندگان ديگر، برنامه چيدند که به ديدن آيات عظام بروند. همه مستندات هم از نظر فيلم و عکس موجود است. با اتوبوس به قم رفتيم. البته من که جزء تهيهکنندگان نيستم اما چون با سينما کار ميکنم و پادوي سينما هستم، من هم رفتم.
بههرحال شما وارد کار اجرائي شده بوديد؟
بله. خلاصه حدود سال 85 به دفتر آيتالله وحيدخراساني در قم رفتيم و بعد دفتر آقاي نوريهمداني و چند نفر ديگر از آيات عظام رفتیم. 30، 40 تهيهکننده بودند. آقايان نوراللهي، موسوي و... هم بودند. دوستان مسائل را مطرح کردند و آيات عظام اعلام کردند اين کار شرعا و عرفا حرام است و فتوا دادند که بايد رسيدگي شود. تهيهکنندگان، اين فتوا را به تهران آوردند و يک روز آقاي سردار عليپور را به اتحاديه تهيهکنندگان دعوت کردند. سرهنگ اکبرپور هم رئيس مرکز عمليات بود که ايشان هم آمد.
نتيجه چه شد؟
بعد از گفتوگو، سردار عليپور گفت ما که نميدانيم چه چيزي قانوني یا غيرقانوني است، چون پليس ضابط قضائي است. اگر کسي از شما همراه ما باشد که کار ميکنيم، وگرنه کاري از ما برنميآيد. شب عيد شد و در نارنجستان محمودآباد بوديم. 18، 19 روز از عيد گذشته بود که يکي از دوستان (آقاي اقبالي که ويدئوکلوب دارد و در سي تير مغازه دارد) با من تماس گرفت که نسخه غيرقانوني «مهمان» به تهيهکنندگي عليخاني و فرحبخش بيرون آمده است. ما هم در حال ساخت فيلم «کلاغپر» بوديم. وقتي اين خبر را شنيدم، ماتم برد. سرگروهِ فيلم، «سينما قدس» در ميدان وليعصر بود. سر صحنه فيلمبرداري رفتم و به آقاي فرحبخش گفتم اين اتفاق افتاده است، بنده خدا وارفت. خب سرمايه و زندگياش بود. همانجا گفت اين تو بميري از آن تو بميريها نيست! پايم را به تهران بگذارم، موضوع را قاطعانه پيگيري ميکنم. چند روز بعد که فيلمبرداري تمام شد به تهران آمديم. آن زمان کپي فتواي آيات عظام را به سردار عليپور دادند. با سردار رادان که فرمانده نيروي انتظامي تهران بزرگ بود هم جلسه گذاشتيم و ايشان گفتند اگر شما هستيد، ما هم هستيم. براي سينماي ايران سردار رادان در زمان خودش و سردار
عليپور هم واقعا سنگ تمام گذاشتند. اتحاديه تهيهکنندگان، بنده و آقاي فرحبخش را به پليس امنيت معرفي کردند. قرار شد بنده بهعنوان مسئوليت عمليات در کنار پليس همهجا حضور داشته باشم و آقاي فرحبخش بهعنوان سرپرست گروه کارشناسي. آن زمان آقاي اربابي در نظارت ارزشيابي و آقاي داروغهزاده همزمان رئيس مؤسسه رسانههاي تصويري و دبير ستاد مبارزه با قاچاق فيلم بودند. آقاي اربابي آن زمان نامهاي نوشته و من را بهعنوان کارشناس و آقاي فرحبخش را بهعنوان سرپرست کل کارشناسي ستاد صيانت از آثار و محصولات فرهنگي به پليس امنيت معرفي کردند. کپي حکمشان را نيز دارم.
وظيفه شما دقيقا چه بود؟
من تعيين ميکردم کدام «سيدي» قاچاق است تا پليس جمعآوري کند. آن زمان آقاي داروغهزاده کلا اختيار ستاد مبارزه با قاچاق را به اتحاديه تهيهکنندگان سپرد و ايشان هم بهعنوان دبير ستاد ناظر بود. هرجا به ايشان نياز داشتيم، در جلسه دادسراي قضات و اتحاديه ميآمد. ما از همه گزارشها يک نسخه به آقاي داروغهزاده و يک نسخه به بايگاني اتحاديه ميداديم که کجاها چه عملياتي داشتيم و چقدر قاچاق گرفتيم. اين کار را حدود 15 ماه پيگيري کرديم که به ريشه برسيم. در اين مدت من همراه پليس همهجا ميرفتم و مغازهها پر از سيديهاي کپي بود و مردم بهراحتي يک فيلم را 300 تومان ميخريدند. درحاليکه اصل آن دو، سه هزار تومان قيمت داشت. اين کار تازه شروع شده و جا نيفتاده بود و بعضيها با ما درگير میشدند و فحاشي ميکردند. بعضيها در تهران براي ما قمه هم کشيدند!
تمرکز شما فقط در تهران بود؟
فقط تهران را پيگيري ميکرديم. بعضي از مغازهداران بهخاطر اينکه مغازهشان پلمب نشود، خيلي مقاومت نميکردند؛ اما برخي درگيري ايجاد ميکردند، مخصوصا با من درگير ميشدند و ميگفتند اگر تو نباشي پليس متوجه نميشود کدام قاچاق است، کدام قانوني. تکتک تهيهکنندگان براي من قابل احترام هستند و من وظيفه داشتم از سرمايه آنها دفاع کنم و البته خودم هم ذينفع بودم. آدمي نبودم که خداي ناکرده يک جا چشمم را روي هم بگذارم. نيروي انتظامي و قضات و اهالي سينما ميدانستند در اين رابطه با هيچ احدي شوخي ندارم. حتي کاسبهايي بودند که سالها با من رفيق بودند و کار غيرقانونيشان را جمعآوري کردم. تمام مغازهها وقتي نسخه اصلي را ميخرند، حق ندارند از آن کپي کنند و بفروشند. وظيفه مغازهدار اين است که نسخه اصلي بخرد و بفروشد. يادم نميرود به مغازه يکي از دوستان که رفيقم بود رفتيم، مأموري که همراه من بود گفت ايشان که رفيق شماست! گفتم اگر رفيق من است، نبايد خلاف کند. اگر کار اين فرد را نديد بگيرم، جاي ديگر ميگويد فلاني ما را نديد گرفت. آن زمان براي من حيثيت ميماند؟
اين فيلمها آن زمان چگونه قاچاق ميشد؟
بعد از مدتي متوجه شديم کار يک آپاراتچي است؛ یک آپاراتچي قديمي در يکي از سينماهاي تهران، چون سابقه طولاني داشت با سينماهاي ديگر آشنا بود، فيلم خلاف هم ميزد. ساعت 12 شب که سينما تعطيل ميشد، نسخه فيلم را با خود ميبرد. در خانهاش آپارات داشت و آن را کپي ميکرد. چون با آپاراتچيهاي سينماهاي ديگر هم ارتباط داشت، ساعت يک صبح کپيها را ميگرفت و ساعت شش صبح به سينما برميگرداند. ما جلوي اين فرد را گرفتيم.
بعد از چه مدت متوجه کار ايشان شديد؟
حدود پنج ماه. مثلا نسخه غيرقانوني فيلم «مهمان» را هم آپاراتچي سينمايي در تهرانسر لو داده بود که شناسايي شد و آقاي عليخاني و فرحبخش شکايت هم کردند.
به تهيهکنندگان خسارت دادند يا تمکن مالي نداشتند؟
مدير سينماي تهرانسر آن زمان آقايي بود که از ايشان شکايت شد و آنقدر التماس کرد که خسارتي دريافت نکردند، چون آپاراتچي اين کار را کرده بود و مدير سينما که با حيثيت خودش بازي نميکند. چندي قبل هم که فيلم «تگزاس» از روي پرده سينما آمد؛ از سينمايي در شهرستان آمده بود. من هميشه ميگويم سينما کنترلچي دارد، دوربينهاي مداربسته هم دارد؛ اما کنترلچي کارش اين است، زماني که فيلم نمايش داده ميشود دقت کند کسي موبايل دستش است يا نه. آخرين فيلمي که اينطور قاچاق شد همين «مهمان» بود. زماني که اولين مأموريت ما شروع شد، نسخه قاچاق فيلم «آتشبس» خانم ميلاني بيرون آمده بود. به الهيه رفتيم. حتي آقاي فرحبخش هم آمد. خانم ميلاني به ما گفته بود در فلان مغازه فيلمش به فروش ميرود. وقتي ميبيند، اعتراض ميکند، ايشان خانم ميلاني را نميشناسد و ميگويد به شما ربطي ندارد و از مغازه بيرونش ميکند. ايشان ميگويد من کارگردان اين فيلم هستم، اما صاحب سوپرمارکت به ايشان توهين ميکند. روز اول به همان سوپرمارکت رفتيم و همه فيلمها را جمع کرديم. سال 85، 86 که اين کار را ميکرديم، هر 15 روز يک بار در دادسرا با قضات جلسه ميگذاشتيم. قضات قبول
نميکردند فيلمها و سيديها را بررسي کنند، چون ميگفتند مهم نيست اين «سيدي» مال شخص است. آقاي فرحبخش گفت خام اين «سيدي»ها مال شخص است؛ اما محتوايش مال تهيهکننده است. اگر«سيدي» محتواي من را نداشته باشد، به چه دردي ميخورد؟ آقاي فرحبخش در يکي از جلسات از جيبش اسکناسي درآورد و گفت اين اسکناس رايج مملکت مال من است، اما آيا مجاز هستم از اين اسکناس کپي کنم؟ گفتند نه. گفت سيدي هم مثل همين است. شما در سيدي خام محتوايي ميريزيد که متعلق به کسي ديگر است. آن زمان آقاي بختياري، معاون دادستان بود که واقعا رسيدگي ميکردند. کمکم اين کار جا افتاد. آقايان کيامنش و محبي (سرپرست فعلي زندانهاي کل کشور) جزء قضات آن زمان بودند. همان زمان متهماني را از مغازهها و دستفروشان کنار پيادهرو ميگرفتيم. بعد از 11 ماه کار به جايي رسيد که خوب رسيدگي ميکردند و حکم زندان شش ماه تا يک سال و جريمههاي پنج تا 20 ميليون ميدادند؛ اما الان با گذشت سالها جريمه 20 ميليوني ديگر اتفاق نميافتد!
چطور؟
زماني که اين کار را شروع کرديم، رايت فيلمهاي سينمايي ايراني را از 15 تا 25 ميليون ميخريدند و گاهي هم نميخريدند. توليد ويدئو رسانه 25 هزار تا بيشتر نبود ! چون هر ويدئوکلوب دو، سه تا ميخريد و خودش کپي ميکرد. زماني که مبارزه با قاچاق را شروع کرديم، کمکم ويدئورسانهها به سود رسيدند و تيراژ بالا رفت. يادم نميرود يک روز نزد آقاي معماري در«تصوير دنياي هنر» رفتم؛ ايشان نموداري پلهپله به من نشان داد و گفت روزي که شما مبارزه با قاچاق را شروع کرديد، در رتبه پايين بوديم و الان به بالاي نمودار رسيدهايم. گفتم يعني چقدر توليد ميکنيد؟ گفت تقريبا 600، 700 هزار تا. آن زمان قيمتها از 900 تومان شروع شد و 15 ماه بعد تا هزارو 200 تومان هم رسيد. گفت 700 هزار تا توليد ميکنيم. رايت فيلمها را هم 600، 700 ميليون تومان ميخريم و زير 500 ميليون نداريم. اين اتفاق در سال 85-86 بود. گفتم آقاي معماري اين ميزان کافي نيست. آن زمان 70 ميليون جمعيت داشتيم. که 17 ميليون خانوار در کشور بودند. حداقل 12، 13 ميليون به طرق مختلف اين فيلمها را ميبينند. در شهرستانهاي دوردست و اطراف تهران ميتوانيم سه ميليون نسخه از هر فيلم توليد کنيم.
الان هم اگر اصولي اين کار پيگيري شود، با وجود VOD باز هم ميتوان جا انداخت که روي DVD يک ميليون نسخه توليد شود. ما کاري کرديم که کل سرمايه يک فيلم از فروش رايت ويدئويي درميآمد.
البته برخي افراد نميتوانند فيلم را در VOD ببينند و ترجيح ميدهند روي دستگاه ببينند.
همه کپي سيدي و ديويدي استفاده ميکنند. هنوز VOD جا نيفتاده. اگر الان هم دولت و ارشاد پشت اين قضيه بايستد، ميتوان در تهران و شهرستان دو ميليون سيدي توليد کرد. با همهجاي ايران در اين زمينه در ارتباط هستم. در هرجا هر فيلمي کپي شود، مطلع ميشوم. من در حدود 300 مخبر دارم. خلاصه اينکه رايت فيلمها به 600، 700 ميليون رسيد که من ميگفتم خيلي کم است. بعد از 15 ماه حس کردم از سوي دوستان و تهيهکنندگان مورد بيمهري قرار ميگيرم. کاري که ما کرديم، کتکهايي که در خيابانها خورديم، سربسته ميگويم يکي از بازيگران ايراني برادرش ويدئوکلوب داشت و به مغازه ايشان که رفتيم، کلي فيلم قاچاق پيدا کرديم، مجوز ويدئوکلوب به نام اين بازيگر بود و برادرش فيلمها را کپي ميکرد. اينها براي ما درگيري ايجاد و قمهکشي کردند! خودش، برادرزنش و زنش هم آمدند. خانمش کيفي داشت که ميخواست به زور از مغازه خارج کند. اين کيف را از دست خانم درآورديم و داخل ماشينم انداختيم و قفل کرديم. بعد در داخل آن کيف 60 فيلم مستهجن به دست آمد. چون به ما قبلا اطلاع داده بودند. از کلانتري آن منطقه نيروهاي کمکي براي ما آمدند. به پليس امنيت در ميدان سپاه رفتيم.
خانم را هم بازداشت کردند. غروب همان روز در محوطه حياط پليس امنيت اين خانم آمد و به گوش من سيلي زد، به صورتم تف انداخت، ولي من سرم را پايين انداختم و عکسالعملي نشان ندادم. در اين راه هزاران بار فحش شنیدم. به خيابان جيحون برای مأموريت رفته بوديم و وقتي برگشتيم چهار چرخ ماشين من را خوابانده بودند، تا ساعت سه نيمهشب درگير ماشين بودم. به تهرانپارس براي مأموريت رفته بوديم، به ماشين من لگد زده بودند، درهاي ماشين تو رفته بود. پول داده بودند که ما را بزنند، گندش درآمد. حتي سال 96 هم پول داده بودند ما را بزنند. نيروي انتظامي واقعا براي ما و سينماي ايران زحمت کشيد و هميشه دست تکتکشان را ميبوسم. زماني که کنار من بودند، در زمان سردار عليپور، سردار رادان و جناب سرهنگ اکبرپور از ما خوب حمايت کردند.
چطور شد که مدت 10 سال از ستاد منفک شديد؟
سال 85-86 حس کردم مورد بيمهري قرار ميگیرم. از برخي تهيهکنندگان سينما دلخور شدم. هيچگاه از من سؤال نکردند در 15 ماه گذشته چه اتفاقي افتاد که يکباره رايتها به 600، 700 ميليون رسيد، به همان نسبت دستمزد بازيگران تصاعدي بالا رفت. چطور شده که اين پولها به سينما برميگردد.
يعني بيتفاوت بودند؟
بله. بعد از گذشت 15 ماه از اين مسئله، به من برخورد که به خيابان ميروم و درگير ميشوم و ماشينم خسارت میبیند يا فحش میشنوم. گاهي شب که به خانه ميرفتم، مسيرم را عوض ميکردم چون تهديدم کرده بودند. بعد از 15 ماه گفتم من ديگر نيستم. آقاي فرحبخش هم با من همعقيده شد و رها کرديم. تا غروب روز آخر هم مأموريتم را انجام دادم. به آقاي مرتضي شايسته گفتم خسته شدم. ايشان در اتحاديه در اتاقي ديگر با من صحبت کرد و گفت دليل چيست؟ خجالت کشيدم بگويم که از برخي از تهيهکنندگان دلخور هستم؛ فقط به ايشان گفتم اگر فکر ميکني با رفتن من فيلم قاچاق مجدد از پرده سينما بيرون میآید، خيالتان راحت باشد، امکان ندارد، چون ما عاملان را دستگير کردهايم؛ اما اتفاق ديگري خواهد افتاد!
یعنی به نظر شما شکل قاچاق عوض ميشد؟
بله. بعدها هم اين اتفاق افتاد. سه چهار ماه بعد که من ديگر کار نکردم، زمزمههایی بود که من نيستم. حدود 10 سال در اين کار نبودم؛ 86 تا 96. بعد از دو ماه که ديگر کار نميکردم، جناب سرهنگ اکبرپور با من تماس گرفت. به ديدنشان که رفتم، گفت استراحت کردي، خستگيات در رفت؛ آقاي داروغهزاده گفته به نعيمي بگو استراحت بس است. اگر با اتحاديه تهيهکنندگان نميخواهد کار کند، مستقيم زير نظر من در رسانههای تصويري کار کند. گفتم من متعلق به سينما هستم، ديگر قصد کارکردن در اين حوزه را ندارم و اگر قصد داشته باشم، فقط با اتحاديه تهيهکنندگان کار ميکنم. سردار عليپور هم گفت اشتباه ميکني. يادم نميرود همايش بزرگي با پليس امنيت گذاشتيم که کشفيات قاچاق بود. سينماگران و تهيهکنندگان و بازيگران هم بودند. مهناز افشار، خانم اميرجلالي، جمشيد هاشمپور، حسام نوابصفوي، آقاي داروغهزاده، سردار رادان و... دعوت شدند. سردار آنجا صحبت کرد و گفت خودتان پاي کار بوديد که اين کار پيش رفت و تازمانيکه شما هستيد، ما هم هستيم. بچههاي ما سر درنميآورند که کدام کار قاچاق است، چون تنوع کار زياد است و نيروهاي ما اطلاعاتي ندارند. بعدها آقاي عباسيان،
رئيس وقت مؤسسه رسانههای تصويري، دبيری ستاد مبارزه با قاچاق را بر عهده گرفت. من ايشان را نميشناختم تا اينکه در جشن نيمه شعبان در منزل آقاي فرحبخش با آقاي عباسيان ملاقات کردم. خودم را به ايشان معرفي کردم و خيلي با من به گرمي سلام و عليک کردند. آقاي عباسيان شخصي به نام جابر انصاري را براي پيگيري قاچاق معرفي کردند. هرکسي مدل کاري متفاوتي دارد. آنها مجددا ستاد مبارزه با قاچاق را شروع کرده و پيشنهاد داده بودند «هولوگرام واحد» به محصولات فرهنگي بزنند تا قاچاق نشود. ويدئورسانهها برای فيلمهایی که توليد ميکردند، از ستاد صيانت «هولوگرام واحد» ميخريدند و روي محصولاتشان ميزدند، درصورتيکه به نظرم از بزرگترين اشتباهات بود.
چرا؟
چون در همهجاي دنيا هر شرکتي «هولوگرام» خودش را روي کالا ميزند و هولوگرام واحد وجود ندارد. قبل از طرحريزي «هولوگرام واحد»، شرکتها هولوگرام مختص خودشان را روي برندهايشان ميزدند. بر فرض طرف 300 هزار هولوگرام ميگيرد؛ اما 250 هزار تا به بازار ميرود؛ يعني اين وسط تخلفي صورت ميگرفت. ممکن است برخي افراد ناباب در شرکت باشند و ناخنکي بزنند. البته صاحبان ويدئورسانهها اينطور نيستند؛ اما ممکن است شخصي ناباب در مجموعه آنها اين کار را بکند. چهبسا که ثابت شده يکي، دو نفر هولوگرام را به دست متخلفان ميرساندند. درحاليکه مردم هميشه فکر ميکنند هر کالايي که هولوگرام دارد، قانوني است. با اين روش که ديگر هولوگرام ملاک نميشود. چهبسا الان هم در بازار کارهاي غيرقانوني هولوگرام قانوني هم دارند! اينکه هولوگرامها از کجا درز کرده بود، خدا ميداند. خلاصه اينکه من 10 سال در اين کار نبودم. اما در 15 ماه کار را به حدي رسانده بوديم که رايت فيلمهاي ايراني به 600، 700 ميليون رسيده بود. «اخراجيها2» يک ميليون نسخه هم توليد شد. آن زمان شرکت «بايا» رايت فيلم را خريده بود و مبلغش به 700، 800 ميليون تومان رسيد. حتي تلهفيلمها که
يکي از دوستان لقب شانهتخممرغي به آنها داده بود، زماني که ويدئورايت 30 ميليون بود، به 150 تا 200 ميليون رسيد و بازار کلي رونق گرفت. دستمزد بازيگران هم سرسامآور بالا رفت. در نبود من همان ستاد قاچاق به شکل ديگري راهاندازي شد و هولوگرامفروشي کردند! اما رفتهرفته فيلمها افت قيمت پيدا کرد و توليد ويدئورسانهها پايين آمد، تاجاييکه قيمتهاي 600، 700 ميليون تومان به 200 ميليون تومان رسيد. از اهالي سينما و ويدئورسانهها بپرسيد، براي هرکدام از حرفهايم سند دارم. کار به جايي رسيد که ديگر بخش ويدئورسانهها فيلم را از تهيهکنندهها نميخريدند و ميگفتند تيراژي توليد ميکنيم و هرچقدر فروخت، پولش را ميدهيم و بقيه را به خودتان برميگردانيم. همين الان هم کسي تلهفيلم توليد نميکند. سينما باز هم به جاي قبلي خودش برگشت. مجددا ضرر ديدند!
کسي ديگر موضوع را پيگيري نکرد؟
خير. دوستان نيروي انتظامي وقتي ميديدند من با جديت اين کار را دنبال ميکنم، آنها نیز همراه بودند. البته چون برايشان عدد کشفيات مهم است، ميگفتند جايي برويم که کار قاچاق زياد باشد. ميگفتم براي من مهم است که يک کار خلاف هم در جايي نباشد. باور کنيد من گاهي به یک مغازه که ميرفتم آنقدر با آنها صحبت ميکردم که فکم درد ميگرفت که مجابشان کنم کار قاچاق درست نيست. بعد از 10 سال در 15 ارديبهشت 1394 دوباره برگشتم. آن زمان آقاي مسافرآستانه، رئيس مؤسسه رسانههاي تصويري بود؛ اما آقاي مصطفي ابطحي زمان رياست سينمايي آقاي ايوبي، دبير ستاد مبارزه با قاچاق شدند. سمت ميدان فاطمي دفتري داشتند. يک روز آقاي فرحبخش به من زنگ زد و گفت با هم به جلسهاي نزد آقاي ابطحي برويم و درباره قاچاق صحبت کنيم. گفتم تو را به خدا ول کن، تازه آبا و اجدادم از بدوبيراه مردم راحت شدهاند! خلاصه با هم نزد آقاي ابطحي رفتيم. ايشان گفت آقاي ايوبي ما را بهعنوان دبير ستاد تعيين کرده و با چندين نفر صحبت کردهايم، همه گفتهاند اگر ميخواهيد موفق شويد، تيم سال 85 را بياوريد. يکي، دو جلسه گذاشتيم و بحث کرديم. شرايطمان را اعلام کردیم و آقاي ابطحي هم
پذيرفت. يکي، دو روز قبل از شروع کار، آقاي ابطحي با من تماس گرفت و پرسيد از کجاها قرار است شروع کني؟ گفتم آقاي ابطحي هيچوقت اين سؤال را از من نکن.
حالا به چه دليل؟
من هيچوقت به کسي نميگويم ميخواهم کجا بروم. حتی پليسي که همراه من است نميداند فردا مأموريتش از کجا شروع خواهد شد. چون در آن 15 ماه يکي، دو اتفاق افتاد که تجربه شد هيچوقت نگويم کجا ميروم، چون همه به يکديگر خبر ميدهند. يک روز که به تهرانسر براي تحقيق رفتيم، متوجه شديم پر از فيلم قاچاق است. فردا که رفتيم يک سيدي هم نبود! به پليس هم نميگفتم کجا خواهيم رفت. آقاي ابطحي در سالن فاطمي سالني - به مساحت 200 متر- داشت يک ميز پينگپنگ در سالن بود که بعد از ساعت اداري، نگهبانان و بچهها بازي ميکردند. گفت اين سالن در اختيار شماست. فردا صبح ميز پينگپنگ را بيرون گذاشتم و در را قفل کردم. با پليس مأموريترفتن را شروع کرديم و کارها را در سالن ميچيدم.
بالاخره چه شد؟
خلاصه به قول معروف بهدليل تجربيات قبل مثل فولاد آبديده شديم. به مغازهها و خيابانها سركشي ميكرديم. برايمان فرق نداشت مغازهدار باشد يا دستفروش. بعد از چهار روز که مجددا شروع کرده بوديم، انبار بزرگي را که تقريبا 16 نيسان وانت بار فيلم قاچاق در آن بود، در يکي از پاساژهاي تهران پیدا کردیم!
چقدر زياد! عاملش چه کسي بود؟
عاملش يک جوان 25ساله که حوالي مركز شهر مستقر بود! پنج، شش ماه مانده بود كه كار را دوباره شروع كنيم، برايمان آمار ميآمد كه انيميشنهاي غيرقانوني مثل اورجينالها زياد به بازار ميآيد. براساس برنامهاي كه قبلا تجربه داشتيم، مخبران و دوستان به ما آمار ميدادند كه فلان فيلم كپي ميشود يا قاچاق آمده است. يك روز 50، 60 نمونه قاچاق انيميشن برايم آوردند كه گزارش آن چاپ شده است. اين سيديها را به ارشاد نزد آقاي محمدرضا فرجي بردم و گفتم بازار اينطور شده، او هم گفت همينهاست كه پدر سينما را درآورده. شايد فكر كنيد انيميشين چه ربطي به سينماي ايران دارد. تمام فيلمهاي خارجي كه در خيابانها بهصورت غيرقانوني فروخته ميشود، مبتذل باشد يا نه به سينماي ايران ربط دارد، چون مردم فيلمهاي ايراني را نميبينند و آسيب جدي به سينماي ايران وارد ميشود. آقاي فرجي گفتند اين موضوع را رسانهاي كن. فيلمها را بردم و مصاحبه كردم. تیتر سرمقالهاش را هم نوشته بودند «چه كسي پشت اين تجارت سياه ايستاده». آن زمان مدير رسانه ديجيتال پروانه ديجيتال صادر ميكرد؛ اما يك عده سودجو مجوز نرمافزار ميگرفتند و انیمیشن ميگذاشتند. وقتي من اين مصاحبه
را كردم و همهچيز رو شد، آن مسئول مربوطه از رسانه ديجيتال رفت. وظايف رسانه ديجيتال كار نرمافزاري است، چه ربطي دارد كه انيميشن توليد كنند. ما از اين مسائل خبردار بوديم. چهبسا 15، 16 وانتي را كه ما گرفتيم، با مجوز رسانه ديجيتال توليد كرده بودند؛ اما ما اين كار را قبول نداشتيم. هر مرجعي بايد كار خودش را انجام دهد و در مرز خودش راه برود. خلاصه روزي كه انبار را پيدا كرديم، تا صبح فردا براي جداسازي سيديهاي قانوني و غيرقانوني درگير بوديم. مشكل بود 15، 16 وانتبار غيرقانوني را جداسازي كنيم. فقط من اين كار را ميكردم. بعد از جداسازي به آقاي ابطحي و فرحبخش زنگ زديم و از صداوسيما خبرنگار آمد. درگيري لفظي هم بين آقاي فرحبخش و يكي از خبرنگاران پيش آمد. خبرنگار ميگفت از كجا ميدانيد كدام سيديها غيرمجاز است. آن شب تا ساعت دو بامداد 16 وانت را منتقل كرديم و انباري كه آقاي ابطحي در اختيار ما گذاشته بود، در پنج ماه پر شد و گفتيم انبارها جا ندارد. گفت اتاق ناهارخوري بزرگ را هم خالي كنيد.
«سيدي»ها را امحا كرديد؟
بايد دستور قضائي باشد كه امحا كنيم. پرونده متهم به دادسرا ميرود، كارشناسي ميشود و ما نظر ميدهيم، مجددا پرونده به دادگاه برميگردد و دادگاه نظر ميدهد. معدومكردن سيديها در سه جا انجام ميشد؛ مثلا قاضي ميگويد در پليس امنيت يا دادسرا يا ستاد صيانت معدوم شود. مادامي كه رأي قاضي به اجراي احكام و رابط قضائي و پليس اعلام نشود، اين كار انجام نميشود. اگر اين سيديها معدوم نميشد، جايي نداشتيم. در پنج، شش ماه كه كار را شروع كرديم، شايد بيش از 20 خاور سيدي معدوم كرديم. وقتي كار را شروع كرديم، بعد از 40 روز كار رونق گرفت. رايت فيلمها باز هم بالا رفت و به 800 ميليون رسيد و كار روي غلتك افتاد.
با دستفروشها چگونه برخورد ميکرديد؟
يك دستفروش كنار پيادهرو، وقتي سيدي بساط ميكند، از نظر شما يك فرد ضعيف از نظر اقتصادي است که دستفروشي ميکند؛ اما اينها هيچكدام افراد ضعيفي نيستند. در اين كار دو نوع خلاف ميشود؛ صنعتي و غيرصنعتي. صنعتي آنهايي كه انيميشن را غيرقانوني در كارخانهها توليد ميكنند و در سوپرماركت ميفروشند و مردم هم نميدانند غيرقانوني است، چون پروانه نمايش و هولوگرام قلابي دارند؛ اما كنار پيادهروييها زيرزميني توليد ميشود. كساني كه ديويديهاي زيرنويسدار را ميزنند، شب در منزلشان 200، 300 نسخه رايت ميكنند و هر روز جایی که ميدانند بازار خوبي دارد، بساط ميكنند و هر روز 200، 300 نسخه ميفروشند. ديويدي را 300، 400 تومان ميخريدند و با بستهبندي برايشان 500 تومان تمام ميشد و كنار خيابان دوهزارو 500 ميفروختند. ماهي 10، 15 ميليون درآمد دارد. يك كاسب پيادهرو كه ماهي اين رقم درآمد داشته باشد، كجا ميتواند چنين سودي کسب کند؟ چه كسي بايد اين فرد را از گردونه قاچاق خارج كند؟ قانون بايد اين كار را بكند. گرفتنش با ما و ضابط قضائي است؛ اما ما كه نميتوانيم برخورد قانوني كنيم. درحالحاضر كسي نبوده كه بهخاطر اين كار زندان
برود. كسي را كه پليس به شعبه ميبرد، با قرار كفالت تا دادگاه آزاد است. مگر اينكه كفالت نداشته باشد و 24 ساعت در بازداشت بماند تا برايش سند بياورند و جريمه زيادي هم نميكنند. گاهي با يك ميليون جريمه يا با يک تعهد آزاد ميشوند. خب وقتي اينقدر مجازات كم باشد، باز هم اين كارها را تكرار ميكنند و از گردونه قاچاق خارج نميشوند. اگر مانند سال 85، 86 كه پروندههايی با شش ماه زندان يا 20 ميليون تومان جريمه داشتيم، ديگر اين كار را انجام نميدهند. ما با اينكه اين افراد را تحويل قانون ميدهيم، در واقع درجا ميزنيم. البته قضات هم از قانوني كه نوشته شده تبعيت ميكنند. اين قانون بايد دوباره بازنويسي شود.
قانون مبارزه با فلش و هارد با محتواي غيرقانوني نداريم؟
قانوني نداريم كه با هارد و فلش برخورد کند. آقايان سيدضيا هاشمي و ابطحي بارها در اين جلسات با ما آمدهاند و توضيح داديم كه هارد منبع اصلي است و از آن مرتب استخراج ميشود تا اينكه جديدا هاردها را بررسي ميكنند. البته ميگويند هارد را پاك كنيد و تحويل دهيد. خب با ريكاوري ميتوانند اطلاعات را دوباره برگردانند. من از ساعت هفت صبح تا 12 شب در مأموريت كنار پليس بودهام. مادامي كه مغازهها باز ميشدند تا تعطيل كنند. حتي ماه رمضان تا سحر هم بوديم. از ساعت 10، 11 صبح تا هفت و هشت شب مغازهها و غروب سراغ دستفروشها ميرفتيم. بهویژه جلوي غذاخوريها و آبميوهفروشيها بساط ميكنند.
جديدا كه برخي از فيلمها در اينترنت بارگذاری ميشدند، مثل «شبي كه ماه كامل شد»، «خانه پدري» و «رستاخيز». با اين موارد چگونه برخورد ميشود؟
ما اين كار را دنبال كرديم و سه همايش هم در زمان آقايان ابطحي و يزداني در پليس امنيت و فرماندهي برگزار کرديم و كشفيات را هم ديدند. تا اينکه آقاي مهدي يزداني بهعنوان دبير جديد ستاد و رئيس مؤسسه تصويري آمدند. بنده بهعنوان كسي كه در ستاد كار ميكند، وظيفه داشتم به ايشان خوشامد بگويم. بعد از 10، 15 روز از شروع كار ايشان خودم را معرفي كرده و كارم را برايشان توضيح دادم. يكي از اشكالات در سيستم اداري ما اين است كه با آمدن هر مدير، افراد عوض ميشوند. تا جديدها روال كار را در دست بگيرند، مدير عوض شده است. به آقاي يزداني گفتم اگر ميخواهيد كار را از ما تحويل بگيريد، حاضر هستيم؛ وزارت ارشاد، حراست و پليس را خبر میکنیم و كار را تحويل ميدهم. ايشان گفتند به كارتان ادامه دهيد و براي ما حكم زدند. ناگفته نماند يک روز در جلسهاي با دادسرا با قضات ناحيه 21 ارشاد آقايان فرحبخش، سيدضيا هاشمي، من و جناب سرهنگ راستي که الان رئيس مرکز عمليات پليس امنيت هستند و من هم زير نظر ايشان کار ميکردم، در دادسرا آقاي اميرآبادي، سرپرست دادسرا و معاون دادستان بود که گفت در اين برهه ستاد صيانت کارش را شروع کرده، کار ما خيلي راحت شده و
اعلام کرد مادامي که شماها نبوديد، نيروي انتظامي دنبال اين کار ميرفت و چون کارشناسي بلد نبودند، مجاز و غيرمجاز را جمع ميکردند و ميآوردند و گاهی کار قانوني که به اينجا ميآمد تا براي بازبيني برود و پرونده به مرحله صدور رأي برسد يکي، دو سال طول ميکشيد و کار در انبار ميماند و فرسوده ميشد. زماني که ميخواستيم سيديهاي قانوني را برگردانيم، از بين رفته بودند. چون آن زمان سيديها را از جلد خارج ميکرديم و خراشيده و به هم ساييده ميشدند که با وجود همکاري شماها ما اين مشکلات را ديگر نداريم. بههميندليل بنده از امروز اتاق بازبيني را از دادسرا جمع ميکنم و کلا کارشناسي و بازبيني را بر عهده خود ستاد صيانت ميگذارم و از اين به بعد پروندهها را براي کارشناسي به ستاد صيانت ارسال ميکنيم؛ تا اينکه يك سال قبل خبر رسيد كه مؤسسه رسانههاي تصويري در حال منحلشدن است و تكليف ستاد صيانت هم معلوم نيست! مانده بوديم تا اينكه از ميدان فاطمي به خردمند شمالي آمديم. آقاي طباطبايينژاد، مسئول فعلي ستاد شدند و تازه يك ماه بعد متوجه شديم ايشان قصد بستن ستاد صيانت را دارند. فكر ميکردند ستاد صيانت اتاق کوچکي است كه يكي، دو نفر
مشغول هستند. تا اينكه آقاي طباطبايينژاد آمد و بنده بعد از 20 روز كه طبق روال به آقاي يزداني خوشامد گفته بودم، نزد ايشان هم رفتم و گفتم اگر ميخواهيد كار را از ما پس بگيريد. ايشان به من گفت مگر ستاد هنوز باز است؟ گفتم بله. گفت من به آقاي يزداني گفته بودم تعطيل كند و كليد را تحويل دهد. گفتم حاج آقا ستاد كه به اين صورت تعطيل نميشود، كلي پرونده بلاتكليف هست، پليس آنجا اموال دارد. گفت كاري ندارد، برو به در قفل بزن و كليد را تحويل بده. گفتم مگر اين كار شدني است؟ البته مدير فعلي ايشان است و هرچه دستور ميدهد بايد انجام شود؛ اما پاي پليس و قوه قضائيه وسط است و بايد جوابگويشان باشيم. خلاصه اينكه اين اتفاق افتاد و بعد از يك ماه گفتند ميخواهيم تحويل بگيريم. آقايان طباطبايينژاد، يزداني، فرحبخش و انصاري از حراست ارشاد و محمدرضا فرجي آمدند و صحبت كرديم و من درِ انبارها را باز كردم. حدود 15 ميليارد اموال قاچاق تحويل دادم، كلي هم معدوم شده بود. صورتجلسه كردند و درها را هم بستند و پلمب كردند. گفتم حقوق ما چه ميشود؟ آقاي طباطبايينژاد گفتند درباره حقوقت آقاي يزداني تصميم ميگيرد و ايشان هم گفت پرداخت ميكنيم.
متأسفانه چند ماه كه گذشته هنوز حقوقم را نگرفتهام. حقوق هشت ماه امسال و يكسري هزينهها كه شده، مانده است. بعد از يك هفته پليسها هر روز به من زنگ ميزدند و ميگفتند چرا در بسته است؟ من هم ميگفتم تحويل دادهام. ميگفتند به پروندهها نياز داريم. حدود يك ماه و نيم ستاد بسته ماند تا ناچار شدند در را باز كردند و الان يكي از دوستان بهعنوان سرپرست آنجاست و ديگر عملياتي در كار نيست. به شما ميگويم در را كه بستيم چه اتفاقي افتاد؛ هفت، هشت روز قبل از اين اتفاق خبر پيچيده بود و يكي از كاسبها با من تماس گرفت كه فلاني شنيدهام قرار است بروي، گفتم بله. گفت دوباره شرايط افتضاح خواهد شد. گفتم من كه تعهد ندادهام هميشه در اين كار باشم. رؤساي جديد دوست ندارند ما باشيم. گفت ما براساس احترامي كه براي تو قائل بوديم، قاچاق نميكرديم. گفتم هركس اختيارش دست خودش است. ستاد تعطيل شد، بعد از 10 روز چند فيلم قاچاق بيرون آمد؛ قصر شيرين، متري شيشونيم، شبي كه ماه كامل شد، خانه پدري، سرخپوست، تگزاس. كمكم الان متوجه شدهاند كه ما نيستيم. بههرحال خبر ميپيچد. الان من به شما ميگويم تمام سوپرماركتها پر از سيديهاي قاچاق است و
مردم هم كه اطلاع ندارند کدام اصلي است و کدام قلابي؛ اما من ميدانم زير نظر چه كساني انجام و كجاها توليد ميشود. به من ارتباطي ندارد، چون دستور قضائي ندارم. من تابهحال بدون دستور قضائي و حکم، قدمي برنداشتهام. به شما ميگويم حل اين كار بهجز ما و اتحاديه تهيهکنندگان كار كس ديگري نيست. به شرطي كه تهيهكنندگان مثل زمان داروغهزاده وارد عمل شوند، چون تهيهكنندگان دلسوز اموال خودشان هستند و در جلسات مکرر شركت ميكنند. آقاياني که پشت ميز ادارات مختلف مينشينند، هرگز دلشان به حال تاراج اموال تهيهکنندگان نميسوزد، چون تهيهکنندگان هواي خود و بچههاي ذينفع در سينما را دارند. من تا ساعت دو و سه شب با آقاي فرحبخش در تماس بودم و گزارش ميدادم. تمامي كساني كه در وزارت ارشاد آمده و رفتهاند، براي ما قابل احترام هستند؛ اما همينجا ميگويم مادامي كه كار به اين صورت پيش برود، جلوي قاچاق گرفته نميشود. البته جمعكردن اين كار هم سخت نيست. سينما صاحب اين كار است. ورود انيميشين غيرقانوني بزرگترين لطمه را به سينماي ايران ميزند. قرار باشد هركس در خيابان فيلم و سيدي غيرمجاز بفروشد، تكليف سينما چه ميشود. ما با اين همه
جمعيت، سينمارو نداريم. 30 ميليارد فروش نسبت به جمعيت ايران واقعا عددي نيست. فيلمهايي قبل از انقلاب داريم كه با جمعيت سه ميليوني تهران در هفته اول 200 هزار تماشاگر داشتهاند. 200 هزار تماشاگر با بليت دو توماني فيلم را ديدهاند. همين الان فيلمي مثل «هزارپا» 40 ميليارد فروخته و بعضي فيلمفارسيها فروشهايي داشتهاند كه اگر پول بليت و تعداد تماشاگرشان را مقايسه كنيم، باز هم فروش «هزارپا» به آنها نميرسد.
هر زمان که بحث «فروش» فيلمها در سينماي ايران مطرح ميشود، به دنبال آن چگونگي «توزيع و پخش» فيلمها هم مورد بررسي قرار ميگيرد. اين موضوع که تعداد سينماهاي کشور- چه از نظر فراواني سالنها و چه از نظر تعداد صندليها - حتي در مقايسه با کشور همسايه، ترکيه بسيار ناچيز است، اما همواره بايد اين را متذکر شد که سالنها به مثابه گرانيگاه فرهنگي در جذب تماشاگران و توليد خاطره جمعي نقش بسزايي بازي ميکنند! حتي با سيطره تکنولوژي و مجهزشدن سينماهاي ديجيتال و استقرار آنها در نقاط مختلف کشور باز هم اين معضل کاملا مرتفع نشده و بيشتر نقش مُسکن را بازي ميکند تا رويکرد جدي فرهنگي. زماني اين کمبود بيشتر احساس ميشود که هنوز سينماها در شهرستانهاي دورافتاده و روستاها مورد توجه دولتها در ادوار مختلف قرار نگرفتهاند. به همين دليل در غياب «سالن»هاي استاندارد، سيستمهاي نمايش خانگي از ويدئو، «سيدي» و «ديويدي» گرفته و از همه مهمتر شبکههاي ماهوارهاي در شکلگيري فضاي فرهنگي ميان اعضاي خانواده براي ارتزاق فرهنگي نقش مهمي ايفا ميکنند. با اين نگاه اگر «تماشاگر» را محور اين موضوع قرار دهيم، نهتنها توزيع فيلمها عادلانه نيست، بلکه به نرفتن آنها به سينما و بحران «فروش» فيلمها دامن ميزند. علاوه بر اينها از زمان توليد و ساخت فيلم تا پخش آن توسط گروه سازنده -که فرايندي زمانبر و البته پيچيده است - پديده «قاچاق» را اضافه کنيد که امنيت سرمايه - مالي، انساني، فکري و... - يک فيلم را به مخاطره مياندازد و درنهايت «تراژدي» رخ ميدهد. در «تراژدي» يک اشتباه کوچک، در انتها فاجعهاي بزرگ را رقم ميزند که متأسفانه سالهاست که سينماي ايران با «قاچاق» همگام شده و گويي از مرحله تراژدي به کمدي رسيده! با اين رويکرد در پرونده «قاچاق» سراغ يکي از افراد پيگير بحث قاچاق سينماي ايران رفتيم؛ انوشيروان نعيمي، بازيگر سينما و مسئول عمليات قاچاق در ستاد صيانت از آثار و محصولات فرهنگي و هنري درباره پديده شوم «قاچاق» و چگونگي روبهرو شدن با آن با ما به گفتوگو نشست. نکته جالب اين گفتوگو «پيچيدگي شکل قاچاق در سينماست»؛ از آپاراتچي سينما تا خودِ سينماگري که براي مبارزه با سانسور، فيلمش را در فضاي مجازي بارگذاري ميکند!
«قاچاق فيلم» يکي از مسائل مهمي است که امنيت سرمايه فيلمهاي ايراني را در دورههاي مختلف تهديد کرده است. بعد از انقلاب قاچاق فيلمها به چه صورت بود؟ با تغيير تکنولوژي چه اتفاقي افتاد؟
تا قبل از آمدن ديجيتال و سيدي، سينماي ايران را هيچچيز تهديد نميکرد. قبل از انقلاب اصلا قاچاقي وجود نداشت، چون ويدئويي نبود. فقط سالن سينما بود. آن زمان فيلمها با يک اکران پايين نميآمدند. گاهي 50، 60 بار يک فيلم را اکران ميکردند. پديده «قاچاق» با پيشرفت تکنولوژي شروع شد؛ يعني از سال 1359 که ويدئو به کشور آمد. همان زمان هم قاچاق شروع نشد. مردم فقط يکسري فيلمفارسيها را با دستگاه ويدئو ميديدند و به فيلمهاي روي پرده کاري نداشتند. سينما کاملا تضمينشده کارش را انجام ميداد و حتي دهه 70 هم سينما را قاچاق تهديد نميکرد. قاچاق از زماني شروع شد که «سيدي» وارد بازار شد. زماني که سيدي به بازار آمد و آنچنان شرکتي هم نداشتيم و فقط «مؤسسه رسانههاي تصويري» بود که نوار ويدئو توليد ميکرد که آن هم دولتي بود، شرکتهايي مثل «تصوير دنياي هنر»، «قرن بيستويک» و «هنر اول» اصلا وجود نداشتند. «مؤسسه رسانههای تصويري» يکهتاز بود و سالها نوار ويدئو توليد ميکرد. چند نماينده در تهران و شهرستانها هم داشتند که حتي شبها جلوي رسانههای تصويري ميخوابيدند تا سهميه فيلم بگيرند؛ مثلا ميگفتند فلان فيلم را ميخواهيم توزيع
کنيم. شبها در صف نوبت ميخوابيدند که صبح سهميه بگيرند. بعدها وارد توزيع فيلمهاي خارجي و هندي هم شدند. تا اينکه «سيدي» وارد بازار شد و همهچیز به هم ريخت! کپيکاري شروع شد حتي خود «ويدئوکلوبها» يک سيدي ميگرفتند و بقيه را کپي ميکردند. آن زمان «فلش مموري» و «هارد اکسترنال» هم وجود نداشت. خب کپي ميکردند و ميفروختند؛ مثلا دو تا سيدي در يک قاب شيشهاي را به قيمت دوهزارو 800 تومان ميفروختند. چند تا ميخريدند و کپي ميکردند و ميفروختند. اين کار ادامه پيدا کرد و کمکم حدود دهه 80 بود که ديديم فيلمهاي ايراني که روي پرده ميرفت و قاچاقش بيرون آمد. گاهي فيلمها را از روي پرده فيلمبرداري ميکردند، چون آن زمان گوشيهاي تلفنهاي همراه قابليت فيلمبرداري نداشتند. اينطور شد که سال 85 جلوي اين کار ايستاديم. چند سال بود فيلمهاي قاچاق بيرون ميآمد و نيروي انتظامي هم به اين کار رسيدگي نميکرد! زمان آقاي قاليباف که فرمانده نيروي انتظامي بودند، تهيهکنندهها نزدشان رفتند و با ايشان مذاکره کردند که فيلمهاي ما را در پيادهروها ميفروشند که ايشان رسيدگي نکرد! و گفت اگر جلوي اينها را بگيريم، ميروند موادفروش
ميشوند! خلاصه اين قضيه ادامه داشت تا زمان اکران فيلم «اخراجيها 1» که قاچاقش از پرده بيرون زد. آن زمان تهيهکنندگان جريحهدار شدند، چون همه مغازهها نوشته بودند که «اخراجيها 1» رسيد که خب دزدي بود، چون فيلم در حال اکران بود. به ياد دارم در خيابان آزادي به سمت ميدان جمهوري، یک مغازه سيديفروشي بود و در تلويزيونش اين فيلم را نمايش ميداد و مردم هم ميخريدند. غروب آن روز من و آقايان فرحبخش، عليخاني، مرتضي شايسته، غلامرضا موسوي، دهنمکي، سرتيپي و چند نفر از تهيهکنندگان همگي جلوي اين مغازه رفتيم؛ وارد شديم. آقاي دهنمکي گفت فيلم مال من است، شما از کجا آوردهايد که آن را نمايش ميدهيد؟ اما صاحب مغازه همه را بيرون کرد! و گفت اگر مشکلي داريد به 110 زنگ بزنيد. زنگ زديم 110 آمد. جريان را توضيح داديم و گفت به ما ربطي ندارد، از طريق دادسرا اقدام کنيد؛ يعني اصلا اهميت ندادند. بعد از آن در خيابان کارگر شمالي هم به مغازه ديگري رفتيم و همين ماجرا را ديديم که آنها هم اصلا اهميتي ندادند! عملا مال تهيهکننده را دزديده بودند و زور هم ميگفتند. خلاصه زمان سردار عليپور، رئيس وقت پليس امنيت تهران، از طريق آقاي فرحبخش
گفتوگو کردند و ايشان گفت در حيطه اختيارات ما نيست، مگر اينکه شکايت قانوني شود.
آن زمان هيچ قانون مدوني وجود نداشت؟
خير. از نظر قضائي به اين کار رسيدگي نميکردند.
چون ماده قانوني وجود نداشت؟
الان هم ماده قانونيای که اجرا ميشود، مربوط به سال 48 است. در زمان «ويدئو» ماده قانوني تصويب کردند که الان کارساز نيست! آن زمان فيلم «کلاغپر» را آقاي فرحبخش شروع کرده و مرتضي شايسته هم رئيس اتحاديه تهيهکنندگان بود. تهيهکنندگان تصميم گرفتند در قم با آيات عظام ديدار کنند. قبل از اين با پليس صحبت کرده بوديم که گفته بودند درگيريهاي ديگري داريم و نميتوانيم سيديها را جمع کنيم. خلاصه يک روز آقاي فرحبخش همراه تهيهکنندگان ديگر، برنامه چيدند که به ديدن آيات عظام بروند. همه مستندات هم از نظر فيلم و عکس موجود است. با اتوبوس به قم رفتيم. البته من که جزء تهيهکنندگان نيستم اما چون با سينما کار ميکنم و پادوي سينما هستم، من هم رفتم.
بههرحال شما وارد کار اجرائي شده بوديد؟
بله. خلاصه حدود سال 85 به دفتر آيتالله وحيدخراساني در قم رفتيم و بعد دفتر آقاي نوريهمداني و چند نفر ديگر از آيات عظام رفتیم. 30، 40 تهيهکننده بودند. آقايان نوراللهي، موسوي و... هم بودند. دوستان مسائل را مطرح کردند و آيات عظام اعلام کردند اين کار شرعا و عرفا حرام است و فتوا دادند که بايد رسيدگي شود. تهيهکنندگان، اين فتوا را به تهران آوردند و يک روز آقاي سردار عليپور را به اتحاديه تهيهکنندگان دعوت کردند. سرهنگ اکبرپور هم رئيس مرکز عمليات بود که ايشان هم آمد.
نتيجه چه شد؟
بعد از گفتوگو، سردار عليپور گفت ما که نميدانيم چه چيزي قانوني یا غيرقانوني است، چون پليس ضابط قضائي است. اگر کسي از شما همراه ما باشد که کار ميکنيم، وگرنه کاري از ما برنميآيد. شب عيد شد و در نارنجستان محمودآباد بوديم. 18، 19 روز از عيد گذشته بود که يکي از دوستان (آقاي اقبالي که ويدئوکلوب دارد و در سي تير مغازه دارد) با من تماس گرفت که نسخه غيرقانوني «مهمان» به تهيهکنندگي عليخاني و فرحبخش بيرون آمده است. ما هم در حال ساخت فيلم «کلاغپر» بوديم. وقتي اين خبر را شنيدم، ماتم برد. سرگروهِ فيلم، «سينما قدس» در ميدان وليعصر بود. سر صحنه فيلمبرداري رفتم و به آقاي فرحبخش گفتم اين اتفاق افتاده است، بنده خدا وارفت. خب سرمايه و زندگياش بود. همانجا گفت اين تو بميري از آن تو بميريها نيست! پايم را به تهران بگذارم، موضوع را قاطعانه پيگيري ميکنم. چند روز بعد که فيلمبرداري تمام شد به تهران آمديم. آن زمان کپي فتواي آيات عظام را به سردار عليپور دادند. با سردار رادان که فرمانده نيروي انتظامي تهران بزرگ بود هم جلسه گذاشتيم و ايشان گفتند اگر شما هستيد، ما هم هستيم. براي سينماي ايران سردار رادان در زمان خودش و سردار
عليپور هم واقعا سنگ تمام گذاشتند. اتحاديه تهيهکنندگان، بنده و آقاي فرحبخش را به پليس امنيت معرفي کردند. قرار شد بنده بهعنوان مسئوليت عمليات در کنار پليس همهجا حضور داشته باشم و آقاي فرحبخش بهعنوان سرپرست گروه کارشناسي. آن زمان آقاي اربابي در نظارت ارزشيابي و آقاي داروغهزاده همزمان رئيس مؤسسه رسانههاي تصويري و دبير ستاد مبارزه با قاچاق فيلم بودند. آقاي اربابي آن زمان نامهاي نوشته و من را بهعنوان کارشناس و آقاي فرحبخش را بهعنوان سرپرست کل کارشناسي ستاد صيانت از آثار و محصولات فرهنگي به پليس امنيت معرفي کردند. کپي حکمشان را نيز دارم.
وظيفه شما دقيقا چه بود؟
من تعيين ميکردم کدام «سيدي» قاچاق است تا پليس جمعآوري کند. آن زمان آقاي داروغهزاده کلا اختيار ستاد مبارزه با قاچاق را به اتحاديه تهيهکنندگان سپرد و ايشان هم بهعنوان دبير ستاد ناظر بود. هرجا به ايشان نياز داشتيم، در جلسه دادسراي قضات و اتحاديه ميآمد. ما از همه گزارشها يک نسخه به آقاي داروغهزاده و يک نسخه به بايگاني اتحاديه ميداديم که کجاها چه عملياتي داشتيم و چقدر قاچاق گرفتيم. اين کار را حدود 15 ماه پيگيري کرديم که به ريشه برسيم. در اين مدت من همراه پليس همهجا ميرفتم و مغازهها پر از سيديهاي کپي بود و مردم بهراحتي يک فيلم را 300 تومان ميخريدند. درحاليکه اصل آن دو، سه هزار تومان قيمت داشت. اين کار تازه شروع شده و جا نيفتاده بود و بعضيها با ما درگير میشدند و فحاشي ميکردند. بعضيها در تهران براي ما قمه هم کشيدند!
تمرکز شما فقط در تهران بود؟
فقط تهران را پيگيري ميکرديم. بعضي از مغازهداران بهخاطر اينکه مغازهشان پلمب نشود، خيلي مقاومت نميکردند؛ اما برخي درگيري ايجاد ميکردند، مخصوصا با من درگير ميشدند و ميگفتند اگر تو نباشي پليس متوجه نميشود کدام قاچاق است، کدام قانوني. تکتک تهيهکنندگان براي من قابل احترام هستند و من وظيفه داشتم از سرمايه آنها دفاع کنم و البته خودم هم ذينفع بودم. آدمي نبودم که خداي ناکرده يک جا چشمم را روي هم بگذارم. نيروي انتظامي و قضات و اهالي سينما ميدانستند در اين رابطه با هيچ احدي شوخي ندارم. حتي کاسبهايي بودند که سالها با من رفيق بودند و کار غيرقانونيشان را جمعآوري کردم. تمام مغازهها وقتي نسخه اصلي را ميخرند، حق ندارند از آن کپي کنند و بفروشند. وظيفه مغازهدار اين است که نسخه اصلي بخرد و بفروشد. يادم نميرود به مغازه يکي از دوستان که رفيقم بود رفتيم، مأموري که همراه من بود گفت ايشان که رفيق شماست! گفتم اگر رفيق من است، نبايد خلاف کند. اگر کار اين فرد را نديد بگيرم، جاي ديگر ميگويد فلاني ما را نديد گرفت. آن زمان براي من حيثيت ميماند؟
اين فيلمها آن زمان چگونه قاچاق ميشد؟
بعد از مدتي متوجه شديم کار يک آپاراتچي است؛ یک آپاراتچي قديمي در يکي از سينماهاي تهران، چون سابقه طولاني داشت با سينماهاي ديگر آشنا بود، فيلم خلاف هم ميزد. ساعت 12 شب که سينما تعطيل ميشد، نسخه فيلم را با خود ميبرد. در خانهاش آپارات داشت و آن را کپي ميکرد. چون با آپاراتچيهاي سينماهاي ديگر هم ارتباط داشت، ساعت يک صبح کپيها را ميگرفت و ساعت شش صبح به سينما برميگرداند. ما جلوي اين فرد را گرفتيم.
بعد از چه مدت متوجه کار ايشان شديد؟
حدود پنج ماه. مثلا نسخه غيرقانوني فيلم «مهمان» را هم آپاراتچي سينمايي در تهرانسر لو داده بود که شناسايي شد و آقاي عليخاني و فرحبخش شکايت هم کردند.
به تهيهکنندگان خسارت دادند يا تمکن مالي نداشتند؟
مدير سينماي تهرانسر آن زمان آقايي بود که از ايشان شکايت شد و آنقدر التماس کرد که خسارتي دريافت نکردند، چون آپاراتچي اين کار را کرده بود و مدير سينما که با حيثيت خودش بازي نميکند. چندي قبل هم که فيلم «تگزاس» از روي پرده سينما آمد؛ از سينمايي در شهرستان آمده بود. من هميشه ميگويم سينما کنترلچي دارد، دوربينهاي مداربسته هم دارد؛ اما کنترلچي کارش اين است، زماني که فيلم نمايش داده ميشود دقت کند کسي موبايل دستش است يا نه. آخرين فيلمي که اينطور قاچاق شد همين «مهمان» بود. زماني که اولين مأموريت ما شروع شد، نسخه قاچاق فيلم «آتشبس» خانم ميلاني بيرون آمده بود. به الهيه رفتيم. حتي آقاي فرحبخش هم آمد. خانم ميلاني به ما گفته بود در فلان مغازه فيلمش به فروش ميرود. وقتي ميبيند، اعتراض ميکند، ايشان خانم ميلاني را نميشناسد و ميگويد به شما ربطي ندارد و از مغازه بيرونش ميکند. ايشان ميگويد من کارگردان اين فيلم هستم، اما صاحب سوپرمارکت به ايشان توهين ميکند. روز اول به همان سوپرمارکت رفتيم و همه فيلمها را جمع کرديم. سال 85، 86 که اين کار را ميکرديم، هر 15 روز يک بار در دادسرا با قضات جلسه ميگذاشتيم. قضات قبول
نميکردند فيلمها و سيديها را بررسي کنند، چون ميگفتند مهم نيست اين «سيدي» مال شخص است. آقاي فرحبخش گفت خام اين «سيدي»ها مال شخص است؛ اما محتوايش مال تهيهکننده است. اگر«سيدي» محتواي من را نداشته باشد، به چه دردي ميخورد؟ آقاي فرحبخش در يکي از جلسات از جيبش اسکناسي درآورد و گفت اين اسکناس رايج مملکت مال من است، اما آيا مجاز هستم از اين اسکناس کپي کنم؟ گفتند نه. گفت سيدي هم مثل همين است. شما در سيدي خام محتوايي ميريزيد که متعلق به کسي ديگر است. آن زمان آقاي بختياري، معاون دادستان بود که واقعا رسيدگي ميکردند. کمکم اين کار جا افتاد. آقايان کيامنش و محبي (سرپرست فعلي زندانهاي کل کشور) جزء قضات آن زمان بودند. همان زمان متهماني را از مغازهها و دستفروشان کنار پيادهرو ميگرفتيم. بعد از 11 ماه کار به جايي رسيد که خوب رسيدگي ميکردند و حکم زندان شش ماه تا يک سال و جريمههاي پنج تا 20 ميليون ميدادند؛ اما الان با گذشت سالها جريمه 20 ميليوني ديگر اتفاق نميافتد!
چطور؟
زماني که اين کار را شروع کرديم، رايت فيلمهاي سينمايي ايراني را از 15 تا 25 ميليون ميخريدند و گاهي هم نميخريدند. توليد ويدئو رسانه 25 هزار تا بيشتر نبود ! چون هر ويدئوکلوب دو، سه تا ميخريد و خودش کپي ميکرد. زماني که مبارزه با قاچاق را شروع کرديم، کمکم ويدئورسانهها به سود رسيدند و تيراژ بالا رفت. يادم نميرود يک روز نزد آقاي معماري در«تصوير دنياي هنر» رفتم؛ ايشان نموداري پلهپله به من نشان داد و گفت روزي که شما مبارزه با قاچاق را شروع کرديد، در رتبه پايين بوديم و الان به بالاي نمودار رسيدهايم. گفتم يعني چقدر توليد ميکنيد؟ گفت تقريبا 600، 700 هزار تا. آن زمان قيمتها از 900 تومان شروع شد و 15 ماه بعد تا هزارو 200 تومان هم رسيد. گفت 700 هزار تا توليد ميکنيم. رايت فيلمها را هم 600، 700 ميليون تومان ميخريم و زير 500 ميليون نداريم. اين اتفاق در سال 85-86 بود. گفتم آقاي معماري اين ميزان کافي نيست. آن زمان 70 ميليون جمعيت داشتيم. که 17 ميليون خانوار در کشور بودند. حداقل 12، 13 ميليون به طرق مختلف اين فيلمها را ميبينند. در شهرستانهاي دوردست و اطراف تهران ميتوانيم سه ميليون نسخه از هر فيلم توليد کنيم.
الان هم اگر اصولي اين کار پيگيري شود، با وجود VOD باز هم ميتوان جا انداخت که روي DVD يک ميليون نسخه توليد شود. ما کاري کرديم که کل سرمايه يک فيلم از فروش رايت ويدئويي درميآمد.
البته برخي افراد نميتوانند فيلم را در VOD ببينند و ترجيح ميدهند روي دستگاه ببينند.
همه کپي سيدي و ديويدي استفاده ميکنند. هنوز VOD جا نيفتاده. اگر الان هم دولت و ارشاد پشت اين قضيه بايستد، ميتوان در تهران و شهرستان دو ميليون سيدي توليد کرد. با همهجاي ايران در اين زمينه در ارتباط هستم. در هرجا هر فيلمي کپي شود، مطلع ميشوم. من در حدود 300 مخبر دارم. خلاصه اينکه رايت فيلمها به 600، 700 ميليون رسيد که من ميگفتم خيلي کم است. بعد از 15 ماه حس کردم از سوي دوستان و تهيهکنندگان مورد بيمهري قرار ميگيرم. کاري که ما کرديم، کتکهايي که در خيابانها خورديم، سربسته ميگويم يکي از بازيگران ايراني برادرش ويدئوکلوب داشت و به مغازه ايشان که رفتيم، کلي فيلم قاچاق پيدا کرديم، مجوز ويدئوکلوب به نام اين بازيگر بود و برادرش فيلمها را کپي ميکرد. اينها براي ما درگيري ايجاد و قمهکشي کردند! خودش، برادرزنش و زنش هم آمدند. خانمش کيفي داشت که ميخواست به زور از مغازه خارج کند. اين کيف را از دست خانم درآورديم و داخل ماشينم انداختيم و قفل کرديم. بعد در داخل آن کيف 60 فيلم مستهجن به دست آمد. چون به ما قبلا اطلاع داده بودند. از کلانتري آن منطقه نيروهاي کمکي براي ما آمدند. به پليس امنيت در ميدان سپاه رفتيم.
خانم را هم بازداشت کردند. غروب همان روز در محوطه حياط پليس امنيت اين خانم آمد و به گوش من سيلي زد، به صورتم تف انداخت، ولي من سرم را پايين انداختم و عکسالعملي نشان ندادم. در اين راه هزاران بار فحش شنیدم. به خيابان جيحون برای مأموريت رفته بوديم و وقتي برگشتيم چهار چرخ ماشين من را خوابانده بودند، تا ساعت سه نيمهشب درگير ماشين بودم. به تهرانپارس براي مأموريت رفته بوديم، به ماشين من لگد زده بودند، درهاي ماشين تو رفته بود. پول داده بودند که ما را بزنند، گندش درآمد. حتي سال 96 هم پول داده بودند ما را بزنند. نيروي انتظامي واقعا براي ما و سينماي ايران زحمت کشيد و هميشه دست تکتکشان را ميبوسم. زماني که کنار من بودند، در زمان سردار عليپور، سردار رادان و جناب سرهنگ اکبرپور از ما خوب حمايت کردند.
چطور شد که مدت 10 سال از ستاد منفک شديد؟
سال 85-86 حس کردم مورد بيمهري قرار ميگیرم. از برخي تهيهکنندگان سينما دلخور شدم. هيچگاه از من سؤال نکردند در 15 ماه گذشته چه اتفاقي افتاد که يکباره رايتها به 600، 700 ميليون رسيد، به همان نسبت دستمزد بازيگران تصاعدي بالا رفت. چطور شده که اين پولها به سينما برميگردد.
يعني بيتفاوت بودند؟
بله. بعد از گذشت 15 ماه از اين مسئله، به من برخورد که به خيابان ميروم و درگير ميشوم و ماشينم خسارت میبیند يا فحش میشنوم. گاهي شب که به خانه ميرفتم، مسيرم را عوض ميکردم چون تهديدم کرده بودند. بعد از 15 ماه گفتم من ديگر نيستم. آقاي فرحبخش هم با من همعقيده شد و رها کرديم. تا غروب روز آخر هم مأموريتم را انجام دادم. به آقاي مرتضي شايسته گفتم خسته شدم. ايشان در اتحاديه در اتاقي ديگر با من صحبت کرد و گفت دليل چيست؟ خجالت کشيدم بگويم که از برخي از تهيهکنندگان دلخور هستم؛ فقط به ايشان گفتم اگر فکر ميکني با رفتن من فيلم قاچاق مجدد از پرده سينما بيرون میآید، خيالتان راحت باشد، امکان ندارد، چون ما عاملان را دستگير کردهايم؛ اما اتفاق ديگري خواهد افتاد!
یعنی به نظر شما شکل قاچاق عوض ميشد؟
بله. بعدها هم اين اتفاق افتاد. سه چهار ماه بعد که من ديگر کار نکردم، زمزمههایی بود که من نيستم. حدود 10 سال در اين کار نبودم؛ 86 تا 96. بعد از دو ماه که ديگر کار نميکردم، جناب سرهنگ اکبرپور با من تماس گرفت. به ديدنشان که رفتم، گفت استراحت کردي، خستگيات در رفت؛ آقاي داروغهزاده گفته به نعيمي بگو استراحت بس است. اگر با اتحاديه تهيهکنندگان نميخواهد کار کند، مستقيم زير نظر من در رسانههای تصويري کار کند. گفتم من متعلق به سينما هستم، ديگر قصد کارکردن در اين حوزه را ندارم و اگر قصد داشته باشم، فقط با اتحاديه تهيهکنندگان کار ميکنم. سردار عليپور هم گفت اشتباه ميکني. يادم نميرود همايش بزرگي با پليس امنيت گذاشتيم که کشفيات قاچاق بود. سينماگران و تهيهکنندگان و بازيگران هم بودند. مهناز افشار، خانم اميرجلالي، جمشيد هاشمپور، حسام نوابصفوي، آقاي داروغهزاده، سردار رادان و... دعوت شدند. سردار آنجا صحبت کرد و گفت خودتان پاي کار بوديد که اين کار پيش رفت و تازمانيکه شما هستيد، ما هم هستيم. بچههاي ما سر درنميآورند که کدام کار قاچاق است، چون تنوع کار زياد است و نيروهاي ما اطلاعاتي ندارند. بعدها آقاي عباسيان،
رئيس وقت مؤسسه رسانههای تصويري، دبيری ستاد مبارزه با قاچاق را بر عهده گرفت. من ايشان را نميشناختم تا اينکه در جشن نيمه شعبان در منزل آقاي فرحبخش با آقاي عباسيان ملاقات کردم. خودم را به ايشان معرفي کردم و خيلي با من به گرمي سلام و عليک کردند. آقاي عباسيان شخصي به نام جابر انصاري را براي پيگيري قاچاق معرفي کردند. هرکسي مدل کاري متفاوتي دارد. آنها مجددا ستاد مبارزه با قاچاق را شروع کرده و پيشنهاد داده بودند «هولوگرام واحد» به محصولات فرهنگي بزنند تا قاچاق نشود. ويدئورسانهها برای فيلمهایی که توليد ميکردند، از ستاد صيانت «هولوگرام واحد» ميخريدند و روي محصولاتشان ميزدند، درصورتيکه به نظرم از بزرگترين اشتباهات بود.
چرا؟
چون در همهجاي دنيا هر شرکتي «هولوگرام» خودش را روي کالا ميزند و هولوگرام واحد وجود ندارد. قبل از طرحريزي «هولوگرام واحد»، شرکتها هولوگرام مختص خودشان را روي برندهايشان ميزدند. بر فرض طرف 300 هزار هولوگرام ميگيرد؛ اما 250 هزار تا به بازار ميرود؛ يعني اين وسط تخلفي صورت ميگرفت. ممکن است برخي افراد ناباب در شرکت باشند و ناخنکي بزنند. البته صاحبان ويدئورسانهها اينطور نيستند؛ اما ممکن است شخصي ناباب در مجموعه آنها اين کار را بکند. چهبسا که ثابت شده يکي، دو نفر هولوگرام را به دست متخلفان ميرساندند. درحاليکه مردم هميشه فکر ميکنند هر کالايي که هولوگرام دارد، قانوني است. با اين روش که ديگر هولوگرام ملاک نميشود. چهبسا الان هم در بازار کارهاي غيرقانوني هولوگرام قانوني هم دارند! اينکه هولوگرامها از کجا درز کرده بود، خدا ميداند. خلاصه اينکه من 10 سال در اين کار نبودم. اما در 15 ماه کار را به حدي رسانده بوديم که رايت فيلمهاي ايراني به 600، 700 ميليون رسيده بود. «اخراجيها2» يک ميليون نسخه هم توليد شد. آن زمان شرکت «بايا» رايت فيلم را خريده بود و مبلغش به 700، 800 ميليون تومان رسيد. حتي تلهفيلمها که
يکي از دوستان لقب شانهتخممرغي به آنها داده بود، زماني که ويدئورايت 30 ميليون بود، به 150 تا 200 ميليون رسيد و بازار کلي رونق گرفت. دستمزد بازيگران هم سرسامآور بالا رفت. در نبود من همان ستاد قاچاق به شکل ديگري راهاندازي شد و هولوگرامفروشي کردند! اما رفتهرفته فيلمها افت قيمت پيدا کرد و توليد ويدئورسانهها پايين آمد، تاجاييکه قيمتهاي 600، 700 ميليون تومان به 200 ميليون تومان رسيد. از اهالي سينما و ويدئورسانهها بپرسيد، براي هرکدام از حرفهايم سند دارم. کار به جايي رسيد که ديگر بخش ويدئورسانهها فيلم را از تهيهکنندهها نميخريدند و ميگفتند تيراژي توليد ميکنيم و هرچقدر فروخت، پولش را ميدهيم و بقيه را به خودتان برميگردانيم. همين الان هم کسي تلهفيلم توليد نميکند. سينما باز هم به جاي قبلي خودش برگشت. مجددا ضرر ديدند!
کسي ديگر موضوع را پيگيري نکرد؟
خير. دوستان نيروي انتظامي وقتي ميديدند من با جديت اين کار را دنبال ميکنم، آنها نیز همراه بودند. البته چون برايشان عدد کشفيات مهم است، ميگفتند جايي برويم که کار قاچاق زياد باشد. ميگفتم براي من مهم است که يک کار خلاف هم در جايي نباشد. باور کنيد من گاهي به یک مغازه که ميرفتم آنقدر با آنها صحبت ميکردم که فکم درد ميگرفت که مجابشان کنم کار قاچاق درست نيست. بعد از 10 سال در 15 ارديبهشت 1394 دوباره برگشتم. آن زمان آقاي مسافرآستانه، رئيس مؤسسه رسانههاي تصويري بود؛ اما آقاي مصطفي ابطحي زمان رياست سينمايي آقاي ايوبي، دبير ستاد مبارزه با قاچاق شدند. سمت ميدان فاطمي دفتري داشتند. يک روز آقاي فرحبخش به من زنگ زد و گفت با هم به جلسهاي نزد آقاي ابطحي برويم و درباره قاچاق صحبت کنيم. گفتم تو را به خدا ول کن، تازه آبا و اجدادم از بدوبيراه مردم راحت شدهاند! خلاصه با هم نزد آقاي ابطحي رفتيم. ايشان گفت آقاي ايوبي ما را بهعنوان دبير ستاد تعيين کرده و با چندين نفر صحبت کردهايم، همه گفتهاند اگر ميخواهيد موفق شويد، تيم سال 85 را بياوريد. يکي، دو جلسه گذاشتيم و بحث کرديم. شرايطمان را اعلام کردیم و آقاي ابطحي هم
پذيرفت. يکي، دو روز قبل از شروع کار، آقاي ابطحي با من تماس گرفت و پرسيد از کجاها قرار است شروع کني؟ گفتم آقاي ابطحي هيچوقت اين سؤال را از من نکن.
حالا به چه دليل؟
من هيچوقت به کسي نميگويم ميخواهم کجا بروم. حتی پليسي که همراه من است نميداند فردا مأموريتش از کجا شروع خواهد شد. چون در آن 15 ماه يکي، دو اتفاق افتاد که تجربه شد هيچوقت نگويم کجا ميروم، چون همه به يکديگر خبر ميدهند. يک روز که به تهرانسر براي تحقيق رفتيم، متوجه شديم پر از فيلم قاچاق است. فردا که رفتيم يک سيدي هم نبود! به پليس هم نميگفتم کجا خواهيم رفت. آقاي ابطحي در سالن فاطمي سالني - به مساحت 200 متر- داشت يک ميز پينگپنگ در سالن بود که بعد از ساعت اداري، نگهبانان و بچهها بازي ميکردند. گفت اين سالن در اختيار شماست. فردا صبح ميز پينگپنگ را بيرون گذاشتم و در را قفل کردم. با پليس مأموريترفتن را شروع کرديم و کارها را در سالن ميچيدم.
بالاخره چه شد؟
خلاصه به قول معروف بهدليل تجربيات قبل مثل فولاد آبديده شديم. به مغازهها و خيابانها سركشي ميكرديم. برايمان فرق نداشت مغازهدار باشد يا دستفروش. بعد از چهار روز که مجددا شروع کرده بوديم، انبار بزرگي را که تقريبا 16 نيسان وانت بار فيلم قاچاق در آن بود، در يکي از پاساژهاي تهران پیدا کردیم!
چقدر زياد! عاملش چه کسي بود؟
عاملش يک جوان 25ساله که حوالي مركز شهر مستقر بود! پنج، شش ماه مانده بود كه كار را دوباره شروع كنيم، برايمان آمار ميآمد كه انيميشنهاي غيرقانوني مثل اورجينالها زياد به بازار ميآيد. براساس برنامهاي كه قبلا تجربه داشتيم، مخبران و دوستان به ما آمار ميدادند كه فلان فيلم كپي ميشود يا قاچاق آمده است. يك روز 50، 60 نمونه قاچاق انيميشن برايم آوردند كه گزارش آن چاپ شده است. اين سيديها را به ارشاد نزد آقاي محمدرضا فرجي بردم و گفتم بازار اينطور شده، او هم گفت همينهاست كه پدر سينما را درآورده. شايد فكر كنيد انيميشين چه ربطي به سينماي ايران دارد. تمام فيلمهاي خارجي كه در خيابانها بهصورت غيرقانوني فروخته ميشود، مبتذل باشد يا نه به سينماي ايران ربط دارد، چون مردم فيلمهاي ايراني را نميبينند و آسيب جدي به سينماي ايران وارد ميشود. آقاي فرجي گفتند اين موضوع را رسانهاي كن. فيلمها را بردم و مصاحبه كردم. تیتر سرمقالهاش را هم نوشته بودند «چه كسي پشت اين تجارت سياه ايستاده». آن زمان مدير رسانه ديجيتال پروانه ديجيتال صادر ميكرد؛ اما يك عده سودجو مجوز نرمافزار ميگرفتند و انیمیشن ميگذاشتند. وقتي من اين مصاحبه
را كردم و همهچيز رو شد، آن مسئول مربوطه از رسانه ديجيتال رفت. وظايف رسانه ديجيتال كار نرمافزاري است، چه ربطي دارد كه انيميشن توليد كنند. ما از اين مسائل خبردار بوديم. چهبسا 15، 16 وانتي را كه ما گرفتيم، با مجوز رسانه ديجيتال توليد كرده بودند؛ اما ما اين كار را قبول نداشتيم. هر مرجعي بايد كار خودش را انجام دهد و در مرز خودش راه برود. خلاصه روزي كه انبار را پيدا كرديم، تا صبح فردا براي جداسازي سيديهاي قانوني و غيرقانوني درگير بوديم. مشكل بود 15، 16 وانتبار غيرقانوني را جداسازي كنيم. فقط من اين كار را ميكردم. بعد از جداسازي به آقاي ابطحي و فرحبخش زنگ زديم و از صداوسيما خبرنگار آمد. درگيري لفظي هم بين آقاي فرحبخش و يكي از خبرنگاران پيش آمد. خبرنگار ميگفت از كجا ميدانيد كدام سيديها غيرمجاز است. آن شب تا ساعت دو بامداد 16 وانت را منتقل كرديم و انباري كه آقاي ابطحي در اختيار ما گذاشته بود، در پنج ماه پر شد و گفتيم انبارها جا ندارد. گفت اتاق ناهارخوري بزرگ را هم خالي كنيد.
«سيدي»ها را امحا كرديد؟
بايد دستور قضائي باشد كه امحا كنيم. پرونده متهم به دادسرا ميرود، كارشناسي ميشود و ما نظر ميدهيم، مجددا پرونده به دادگاه برميگردد و دادگاه نظر ميدهد. معدومكردن سيديها در سه جا انجام ميشد؛ مثلا قاضي ميگويد در پليس امنيت يا دادسرا يا ستاد صيانت معدوم شود. مادامي كه رأي قاضي به اجراي احكام و رابط قضائي و پليس اعلام نشود، اين كار انجام نميشود. اگر اين سيديها معدوم نميشد، جايي نداشتيم. در پنج، شش ماه كه كار را شروع كرديم، شايد بيش از 20 خاور سيدي معدوم كرديم. وقتي كار را شروع كرديم، بعد از 40 روز كار رونق گرفت. رايت فيلمها باز هم بالا رفت و به 800 ميليون رسيد و كار روي غلتك افتاد.
با دستفروشها چگونه برخورد ميکرديد؟
يك دستفروش كنار پيادهرو، وقتي سيدي بساط ميكند، از نظر شما يك فرد ضعيف از نظر اقتصادي است که دستفروشي ميکند؛ اما اينها هيچكدام افراد ضعيفي نيستند. در اين كار دو نوع خلاف ميشود؛ صنعتي و غيرصنعتي. صنعتي آنهايي كه انيميشن را غيرقانوني در كارخانهها توليد ميكنند و در سوپرماركت ميفروشند و مردم هم نميدانند غيرقانوني است، چون پروانه نمايش و هولوگرام قلابي دارند؛ اما كنار پيادهروييها زيرزميني توليد ميشود. كساني كه ديويديهاي زيرنويسدار را ميزنند، شب در منزلشان 200، 300 نسخه رايت ميكنند و هر روز جایی که ميدانند بازار خوبي دارد، بساط ميكنند و هر روز 200، 300 نسخه ميفروشند. ديويدي را 300، 400 تومان ميخريدند و با بستهبندي برايشان 500 تومان تمام ميشد و كنار خيابان دوهزارو 500 ميفروختند. ماهي 10، 15 ميليون درآمد دارد. يك كاسب پيادهرو كه ماهي اين رقم درآمد داشته باشد، كجا ميتواند چنين سودي کسب کند؟ چه كسي بايد اين فرد را از گردونه قاچاق خارج كند؟ قانون بايد اين كار را بكند. گرفتنش با ما و ضابط قضائي است؛ اما ما كه نميتوانيم برخورد قانوني كنيم. درحالحاضر كسي نبوده كه بهخاطر اين كار زندان
برود. كسي را كه پليس به شعبه ميبرد، با قرار كفالت تا دادگاه آزاد است. مگر اينكه كفالت نداشته باشد و 24 ساعت در بازداشت بماند تا برايش سند بياورند و جريمه زيادي هم نميكنند. گاهي با يك ميليون جريمه يا با يک تعهد آزاد ميشوند. خب وقتي اينقدر مجازات كم باشد، باز هم اين كارها را تكرار ميكنند و از گردونه قاچاق خارج نميشوند. اگر مانند سال 85، 86 كه پروندههايی با شش ماه زندان يا 20 ميليون تومان جريمه داشتيم، ديگر اين كار را انجام نميدهند. ما با اينكه اين افراد را تحويل قانون ميدهيم، در واقع درجا ميزنيم. البته قضات هم از قانوني كه نوشته شده تبعيت ميكنند. اين قانون بايد دوباره بازنويسي شود.
قانون مبارزه با فلش و هارد با محتواي غيرقانوني نداريم؟
قانوني نداريم كه با هارد و فلش برخورد کند. آقايان سيدضيا هاشمي و ابطحي بارها در اين جلسات با ما آمدهاند و توضيح داديم كه هارد منبع اصلي است و از آن مرتب استخراج ميشود تا اينكه جديدا هاردها را بررسي ميكنند. البته ميگويند هارد را پاك كنيد و تحويل دهيد. خب با ريكاوري ميتوانند اطلاعات را دوباره برگردانند. من از ساعت هفت صبح تا 12 شب در مأموريت كنار پليس بودهام. مادامي كه مغازهها باز ميشدند تا تعطيل كنند. حتي ماه رمضان تا سحر هم بوديم. از ساعت 10، 11 صبح تا هفت و هشت شب مغازهها و غروب سراغ دستفروشها ميرفتيم. بهویژه جلوي غذاخوريها و آبميوهفروشيها بساط ميكنند.
جديدا كه برخي از فيلمها در اينترنت بارگذاری ميشدند، مثل «شبي كه ماه كامل شد»، «خانه پدري» و «رستاخيز». با اين موارد چگونه برخورد ميشود؟
ما اين كار را دنبال كرديم و سه همايش هم در زمان آقايان ابطحي و يزداني در پليس امنيت و فرماندهي برگزار کرديم و كشفيات را هم ديدند. تا اينکه آقاي مهدي يزداني بهعنوان دبير جديد ستاد و رئيس مؤسسه تصويري آمدند. بنده بهعنوان كسي كه در ستاد كار ميكند، وظيفه داشتم به ايشان خوشامد بگويم. بعد از 10، 15 روز از شروع كار ايشان خودم را معرفي كرده و كارم را برايشان توضيح دادم. يكي از اشكالات در سيستم اداري ما اين است كه با آمدن هر مدير، افراد عوض ميشوند. تا جديدها روال كار را در دست بگيرند، مدير عوض شده است. به آقاي يزداني گفتم اگر ميخواهيد كار را از ما تحويل بگيريد، حاضر هستيم؛ وزارت ارشاد، حراست و پليس را خبر میکنیم و كار را تحويل ميدهم. ايشان گفتند به كارتان ادامه دهيد و براي ما حكم زدند. ناگفته نماند يک روز در جلسهاي با دادسرا با قضات ناحيه 21 ارشاد آقايان فرحبخش، سيدضيا هاشمي، من و جناب سرهنگ راستي که الان رئيس مرکز عمليات پليس امنيت هستند و من هم زير نظر ايشان کار ميکردم، در دادسرا آقاي اميرآبادي، سرپرست دادسرا و معاون دادستان بود که گفت در اين برهه ستاد صيانت کارش را شروع کرده، کار ما خيلي راحت شده و
اعلام کرد مادامي که شماها نبوديد، نيروي انتظامي دنبال اين کار ميرفت و چون کارشناسي بلد نبودند، مجاز و غيرمجاز را جمع ميکردند و ميآوردند و گاهی کار قانوني که به اينجا ميآمد تا براي بازبيني برود و پرونده به مرحله صدور رأي برسد يکي، دو سال طول ميکشيد و کار در انبار ميماند و فرسوده ميشد. زماني که ميخواستيم سيديهاي قانوني را برگردانيم، از بين رفته بودند. چون آن زمان سيديها را از جلد خارج ميکرديم و خراشيده و به هم ساييده ميشدند که با وجود همکاري شماها ما اين مشکلات را ديگر نداريم. بههميندليل بنده از امروز اتاق بازبيني را از دادسرا جمع ميکنم و کلا کارشناسي و بازبيني را بر عهده خود ستاد صيانت ميگذارم و از اين به بعد پروندهها را براي کارشناسي به ستاد صيانت ارسال ميکنيم؛ تا اينکه يك سال قبل خبر رسيد كه مؤسسه رسانههاي تصويري در حال منحلشدن است و تكليف ستاد صيانت هم معلوم نيست! مانده بوديم تا اينكه از ميدان فاطمي به خردمند شمالي آمديم. آقاي طباطبايينژاد، مسئول فعلي ستاد شدند و تازه يك ماه بعد متوجه شديم ايشان قصد بستن ستاد صيانت را دارند. فكر ميکردند ستاد صيانت اتاق کوچکي است كه يكي، دو نفر
مشغول هستند. تا اينكه آقاي طباطبايينژاد آمد و بنده بعد از 20 روز كه طبق روال به آقاي يزداني خوشامد گفته بودم، نزد ايشان هم رفتم و گفتم اگر ميخواهيد كار را از ما پس بگيريد. ايشان به من گفت مگر ستاد هنوز باز است؟ گفتم بله. گفت من به آقاي يزداني گفته بودم تعطيل كند و كليد را تحويل دهد. گفتم حاج آقا ستاد كه به اين صورت تعطيل نميشود، كلي پرونده بلاتكليف هست، پليس آنجا اموال دارد. گفت كاري ندارد، برو به در قفل بزن و كليد را تحويل بده. گفتم مگر اين كار شدني است؟ البته مدير فعلي ايشان است و هرچه دستور ميدهد بايد انجام شود؛ اما پاي پليس و قوه قضائيه وسط است و بايد جوابگويشان باشيم. خلاصه اينكه اين اتفاق افتاد و بعد از يك ماه گفتند ميخواهيم تحويل بگيريم. آقايان طباطبايينژاد، يزداني، فرحبخش و انصاري از حراست ارشاد و محمدرضا فرجي آمدند و صحبت كرديم و من درِ انبارها را باز كردم. حدود 15 ميليارد اموال قاچاق تحويل دادم، كلي هم معدوم شده بود. صورتجلسه كردند و درها را هم بستند و پلمب كردند. گفتم حقوق ما چه ميشود؟ آقاي طباطبايينژاد گفتند درباره حقوقت آقاي يزداني تصميم ميگيرد و ايشان هم گفت پرداخت ميكنيم.
متأسفانه چند ماه كه گذشته هنوز حقوقم را نگرفتهام. حقوق هشت ماه امسال و يكسري هزينهها كه شده، مانده است. بعد از يك هفته پليسها هر روز به من زنگ ميزدند و ميگفتند چرا در بسته است؟ من هم ميگفتم تحويل دادهام. ميگفتند به پروندهها نياز داريم. حدود يك ماه و نيم ستاد بسته ماند تا ناچار شدند در را باز كردند و الان يكي از دوستان بهعنوان سرپرست آنجاست و ديگر عملياتي در كار نيست. به شما ميگويم در را كه بستيم چه اتفاقي افتاد؛ هفت، هشت روز قبل از اين اتفاق خبر پيچيده بود و يكي از كاسبها با من تماس گرفت كه فلاني شنيدهام قرار است بروي، گفتم بله. گفت دوباره شرايط افتضاح خواهد شد. گفتم من كه تعهد ندادهام هميشه در اين كار باشم. رؤساي جديد دوست ندارند ما باشيم. گفت ما براساس احترامي كه براي تو قائل بوديم، قاچاق نميكرديم. گفتم هركس اختيارش دست خودش است. ستاد تعطيل شد، بعد از 10 روز چند فيلم قاچاق بيرون آمد؛ قصر شيرين، متري شيشونيم، شبي كه ماه كامل شد، خانه پدري، سرخپوست، تگزاس. كمكم الان متوجه شدهاند كه ما نيستيم. بههرحال خبر ميپيچد. الان من به شما ميگويم تمام سوپرماركتها پر از سيديهاي قاچاق است و
مردم هم كه اطلاع ندارند کدام اصلي است و کدام قلابي؛ اما من ميدانم زير نظر چه كساني انجام و كجاها توليد ميشود. به من ارتباطي ندارد، چون دستور قضائي ندارم. من تابهحال بدون دستور قضائي و حکم، قدمي برنداشتهام. به شما ميگويم حل اين كار بهجز ما و اتحاديه تهيهکنندگان كار كس ديگري نيست. به شرطي كه تهيهكنندگان مثل زمان داروغهزاده وارد عمل شوند، چون تهيهكنندگان دلسوز اموال خودشان هستند و در جلسات مکرر شركت ميكنند. آقاياني که پشت ميز ادارات مختلف مينشينند، هرگز دلشان به حال تاراج اموال تهيهکنندگان نميسوزد، چون تهيهکنندگان هواي خود و بچههاي ذينفع در سينما را دارند. من تا ساعت دو و سه شب با آقاي فرحبخش در تماس بودم و گزارش ميدادم. تمامي كساني كه در وزارت ارشاد آمده و رفتهاند، براي ما قابل احترام هستند؛ اما همينجا ميگويم مادامي كه كار به اين صورت پيش برود، جلوي قاچاق گرفته نميشود. البته جمعكردن اين كار هم سخت نيست. سينما صاحب اين كار است. ورود انيميشين غيرقانوني بزرگترين لطمه را به سينماي ايران ميزند. قرار باشد هركس در خيابان فيلم و سيدي غيرمجاز بفروشد، تكليف سينما چه ميشود. ما با اين همه
جمعيت، سينمارو نداريم. 30 ميليارد فروش نسبت به جمعيت ايران واقعا عددي نيست. فيلمهايي قبل از انقلاب داريم كه با جمعيت سه ميليوني تهران در هفته اول 200 هزار تماشاگر داشتهاند. 200 هزار تماشاگر با بليت دو توماني فيلم را ديدهاند. همين الان فيلمي مثل «هزارپا» 40 ميليارد فروخته و بعضي فيلمفارسيها فروشهايي داشتهاند كه اگر پول بليت و تعداد تماشاگرشان را مقايسه كنيم، باز هم فروش «هزارپا» به آنها نميرسد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.