|

فرصت‌سوزی دولت در 100 روز

حسین راغفر . کارشناس اقتصادی

تنش‌زدایی در عرصه بین‌الملل، اقتصاد را هم متاثر کرد. نشانه‌های آن با کاهش قیمت ارز و سکه در داخل نمود یافت و موجب خوشبینی در تمام عرصه‌ها اعم از اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و... شد. اما اگر بخواهیم مشخصا در مورد دستاوردهای دولت یازدهم در حوزه سیاست بگوییم، توفیقات چندانی حاصل نشده و حتی دو فرصت طلایی هم از دست رفت. در بخش اقتصاد تصمیم‌گیری‌ها به کندی انجام می‌شود و به نظر می‌رسد دولت فاقد آرمان‌خواهی در سیاست‌های اقتصادی است. این آرمان‌خواهی می‌تواند خود را در جهت‌گیری عمومی دولت نشان دهد در حالی‌که این نکته در رویکردهای دولت مشاهده نمی‌شود. سیاست‌های اعلام‌شده دولت یازدهم جزیره‌ای و بریده از بخش‌های دیگر جامعه است. در صورتی که سیاست‌های اقتصادی همسو با برنامه‌های دیگر اقتصادی نباشد ممکن است تبدیل به نقیض شود. برای نمونه، یکی از برنامه‌های دولت می‌تواند تخصیص منابع از صندوق توسعه ملی به بخش خصوصی داخلی و شرکت‌های خارجی باشد در صورتی که ابعاد این سیاست به درستی سنجیده نشود ممکن است موجب تعارض با سایر سیاست‌ها و نارضایتی در ابعاد مختلف شود و همچنین به اعتماد بخش تولید و سایر فعالان اقتصادی هم خدشه وارد کند. اما دولت در این صد روز دو فرصت طلایی را از دست داد که می‌توانست استفاده بیشتری از آنها ببرد. نخستین فرصتی که از دست رفت مربوط به تقویت ارزش ریال با تضعیف دلار بود. در دور اول مذاکرات هسته‌ای دلار به کمتر از دوهزارو900تومان هم رسید اما دولت و در راس آن بانک مرکزی با واردشدن به بازار ارز مانع تقویت پول ملی شد. با این رخداد قیمت سکه هم به مسیر نزولی بازگشت و دوباره مسیر صعود را در پیش گرفت. ممانعت دولت از افت قیمت دلار هم دو علت اصلی دارد. کسری بودجه شدید دولت در سال‌جاری که میراث دولت قبل است و کمبود منابع ارزی مهم‌ترین دلایل این فرصت‌سوزی دولت هستند. دومین فرصتی هم که از دست رفت مربوط به یارانه نقدی است. با توافق مجلس و دولت قرار شد سه دهک پردرآمد از فهرست یارانه‌بگیران حذف شوند زیرا دولت 14‌هزار‌میلیاردتومان برای پرداخت یارانه‌ها کسری دارد. اما دولت با دشواردانستن تشخیص دهک‌های پردرآمد از کم‌درآمد حذف پردرآمد‌ها را از دریافت یارانه منتفی اعلام کرد در حالی‌که دولت می‌توانست این منابع را در پروژه‌های نیمه‌تمام به‌کار گیرد و از این طریق بخشی از معضل بیکاری را حل کند.
تنش‌زدایی در عرصه بین‌الملل، اقتصاد را هم متاثر کرد. نشانه‌های آن با کاهش قیمت ارز و سکه در داخل نمود یافت و موجب خوشبینی در تمام عرصه‌ها اعم از اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و... شد. اما اگر بخواهیم مشخصا در مورد دستاوردهای دولت یازدهم در حوزه سیاست بگوییم، توفیقات چندانی حاصل نشده و حتی دو فرصت طلایی هم از دست رفت. در بخش اقتصاد تصمیم‌گیری‌ها به کندی انجام می‌شود و به نظر می‌رسد دولت فاقد آرمان‌خواهی در سیاست‌های اقتصادی است. این آرمان‌خواهی می‌تواند خود را در جهت‌گیری عمومی دولت نشان دهد در حالی‌که این نکته در رویکردهای دولت مشاهده نمی‌شود. سیاست‌های اعلام‌شده دولت یازدهم جزیره‌ای و بریده از بخش‌های دیگر جامعه است. در صورتی که سیاست‌های اقتصادی همسو با برنامه‌های دیگر اقتصادی نباشد ممکن است تبدیل به نقیض شود. برای نمونه، یکی از برنامه‌های دولت می‌تواند تخصیص منابع از صندوق توسعه ملی به بخش خصوصی داخلی و شرکت‌های خارجی باشد در صورتی که ابعاد این سیاست به درستی سنجیده نشود ممکن است موجب تعارض با سایر سیاست‌ها و نارضایتی در ابعاد مختلف شود و همچنین به اعتماد بخش تولید و سایر فعالان اقتصادی هم خدشه وارد کند. اما دولت در این صد روز دو فرصت طلایی را از دست داد که می‌توانست استفاده بیشتری از آنها ببرد. نخستین فرصتی که از دست رفت مربوط به تقویت ارزش ریال با تضعیف دلار بود. در دور اول مذاکرات هسته‌ای دلار به کمتر از دوهزارو900تومان هم رسید اما دولت و در راس آن بانک مرکزی با واردشدن به بازار ارز مانع تقویت پول ملی شد. با این رخداد قیمت سکه هم به مسیر نزولی بازگشت و دوباره مسیر صعود را در پیش گرفت. ممانعت دولت از افت قیمت دلار هم دو علت اصلی دارد. کسری بودجه شدید دولت در سال‌جاری که میراث دولت قبل است و کمبود منابع ارزی مهم‌ترین دلایل این فرصت‌سوزی دولت هستند. دومین فرصتی هم که از دست رفت مربوط به یارانه نقدی است. با توافق مجلس و دولت قرار شد سه دهک پردرآمد از فهرست یارانه‌بگیران حذف شوند زیرا دولت 14‌هزار‌میلیاردتومان برای پرداخت یارانه‌ها کسری دارد. اما دولت با دشواردانستن تشخیص دهک‌های پردرآمد از کم‌درآمد حذف پردرآمد‌ها را از دریافت یارانه منتفی اعلام کرد در حالی‌که دولت می‌توانست این منابع را در پروژه‌های نیمه‌تمام به‌کار گیرد و از این طریق بخشی از معضل بیکاری را حل کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.