«دریابندری»؛ سرنمون روشنفکری ما
بزرگ پورجعفر
آنگاه که به تاریخ پویشهای روشنفکران ما در 40 سال اخیر درنگ میکنیم، جایگاه ویژه «نجف دریابندری» برای هر پژوهنده ای نظرگیر میشود. دستکم 40 سال آزگار در این زمینه گرانقدر پا فشرده است و به اتکاء دانشِ آموخته از ورزیدهترین اندیشه ورزان میهن خود و جهان توانسته است به جریان روشنفکری جامعه ما همواره توش و توان تازه ببخشد، در کشت بذر روشنفکری در جامعه سخت پیاده فرهنگی ما به باور من با یک شخصیت «سرنمون» روبهرو هستیم. به راستی در چهار دهه اخیر، در خونرسانی به جریان روشنفکری و بالاندن روشنفکر معمولی و میانه حال چه کسی به قدر «نجف دریابندری» اثرگذار بوده است؟ من که همپالگی این مرد بزرگ-البته تنها در سن و سال- هستم، با خواندن تقریبا بلافاصله هر اثرش که به بازار کتاب عرضه میشده، همواره سیراب شده ام و خود را از جایگاه ذهنی ای به جایگاه فراتری دیده ام. به جا میدانم که در کمانک بگویم «ایرج پارسی نژاد» پژوهنده پیگیر و پرکوش در تالیف روشنگران ایرانی و نقد ادبی بر نامهایی دست تاکید گذاشته است که به حق و سزاوار بوده، نامهایی از دست میرزا فتحعلی آخوندزاده، میرزا آقاخان کرمانی و شش چهره گرانقدر و بزرگوار
دیگر، که برآمده از زمانه انقلاب مشروطیت تا به زمانه «صادق هدایت»اند. از دید من در هر نوشته از بیوگرافی «دریابندری» سخت سزاوار است که آثار او اعم از تالیف یا ترجمه برای ثبت در تاریخ یاد شود. در کتابشناسی نویسنده پرکوش و بی بدیل ما با 31 عنوان آشنا میشویم که همه آنها بارها بازچاپ شدهاند و میشوند. تاریخ فلسفه غرب برتراند راسل در چهار جلد، نمایشنامههای بِکِت در دو جلد، تاریخ روسیه شوروی، انقلاب بولشویکی در سه جلد، کتاب مستطاب آشپزی با همکاری فهیمه راستکار در دو جلد. از جمله عناوین آثار تالیفی عبارتند از: «در عین حال» مجموعه مقالهها، به عبارت دیگر، مجموعه مقالهها، درد بیخویشتنی، بررسی مفهوم الیناسیون در فلسفه غرب، یک گفتوگوی ناصر حریری با نجف دریابندری، ، افسانه اسطوره: شرح چند نظریه در افسانهشناسی و نقد یک اصطلاح.
آنگاه که به تاریخ پویشهای روشنفکران ما در 40 سال اخیر درنگ میکنیم، جایگاه ویژه «نجف دریابندری» برای هر پژوهنده ای نظرگیر میشود. دستکم 40 سال آزگار در این زمینه گرانقدر پا فشرده است و به اتکاء دانشِ آموخته از ورزیدهترین اندیشه ورزان میهن خود و جهان توانسته است به جریان روشنفکری جامعه ما همواره توش و توان تازه ببخشد، در کشت بذر روشنفکری در جامعه سخت پیاده فرهنگی ما به باور من با یک شخصیت «سرنمون» روبهرو هستیم. به راستی در چهار دهه اخیر، در خونرسانی به جریان روشنفکری و بالاندن روشنفکر معمولی و میانه حال چه کسی به قدر «نجف دریابندری» اثرگذار بوده است؟ من که همپالگی این مرد بزرگ-البته تنها در سن و سال- هستم، با خواندن تقریبا بلافاصله هر اثرش که به بازار کتاب عرضه میشده، همواره سیراب شده ام و خود را از جایگاه ذهنی ای به جایگاه فراتری دیده ام. به جا میدانم که در کمانک بگویم «ایرج پارسی نژاد» پژوهنده پیگیر و پرکوش در تالیف روشنگران ایرانی و نقد ادبی بر نامهایی دست تاکید گذاشته است که به حق و سزاوار بوده، نامهایی از دست میرزا فتحعلی آخوندزاده، میرزا آقاخان کرمانی و شش چهره گرانقدر و بزرگوار
دیگر، که برآمده از زمانه انقلاب مشروطیت تا به زمانه «صادق هدایت»اند. از دید من در هر نوشته از بیوگرافی «دریابندری» سخت سزاوار است که آثار او اعم از تالیف یا ترجمه برای ثبت در تاریخ یاد شود. در کتابشناسی نویسنده پرکوش و بی بدیل ما با 31 عنوان آشنا میشویم که همه آنها بارها بازچاپ شدهاند و میشوند. تاریخ فلسفه غرب برتراند راسل در چهار جلد، نمایشنامههای بِکِت در دو جلد، تاریخ روسیه شوروی، انقلاب بولشویکی در سه جلد، کتاب مستطاب آشپزی با همکاری فهیمه راستکار در دو جلد. از جمله عناوین آثار تالیفی عبارتند از: «در عین حال» مجموعه مقالهها، به عبارت دیگر، مجموعه مقالهها، درد بیخویشتنی، بررسی مفهوم الیناسیون در فلسفه غرب، یک گفتوگوی ناصر حریری با نجف دریابندری، ، افسانه اسطوره: شرح چند نظریه در افسانهشناسی و نقد یک اصطلاح.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.