|

بيم‌ها و كابوس‌ها

شرق: «هِنري بعد از مصاحبه يكراست به كينگ‌آوانگلند رفت. درست وقتي داشتند آنجا را باز مي‌كردند رسيد و به رميج تلفن كرد و اطلاع داد كه فقط تا چهارشنبه مي‌تواند سر كار باشد و به دستگاه‌هاي سكه‌اي رسيدگي كند. رميج گفت كه نمي‌تواند چنين مجوزي به او بدهد، چون يك ماه قبل از استعفا بايد به شركت نيووي وندينگ اطلاع مي‌داد. اما هِنري يادآور شد كه رميج موقع استخدامش تأكيد كرده بود كه شركت نيووي وندينگ هروقت مايل باشد مي‌تواند اپراتور دستگاه‌ها را اخراج كند، بي‌اينكه از قبل به آنها اطلاع بدهد و از اين حرفش چنين برمي‌آمد كه اين توافق دوطرفه است. صداي رميج را شنيد كه آه كشيد و سيگار به لب غرولوند كرد. لحظه‌اي بعد رميج با همان صداي بي‌حال هميشگي‌اش مصرانه از هِنري خواست به كارش ادامه دهد تا شركت فرد جديدي را استخدام كند، حتي به قيمت اينكه از كيفيت خدماتش بزند. چهار سال تمام، رميج هر هفته دست هِنري را توي پوست گردو گذاشته بود: زير حرفش مي‌زد و تعميركار نمي‌فرستاد، هروقت مشكلي پيش مي‌آمد ملامتش مي‌كرد و طرفِ مشتري يا شركت را مي‌گرفت. يك ‌بار رميج به او گفته بود: از دستت كُفري شدن. درحالي‌كه مقصر خود رميج بود كه نتوانسته بود تكنيسيني پيدا كند و به همين دليل، يكي از دستگاه‌ها حدود يك ماه خراب بود و كار نمي‌كرد».
آنچه آمد سطرهايي بود از رمان «تنهايي اليزابت» از ويليام ترور، نويسنده ايرلندي، كه با ترجمه فرناز حائري در نشر بيدگل منتشر شده است. ويليام ترور از نويسندگان چيره‌دستي است كه او را با نويسندگان بزرگ كلاسيكي چون آنتون چخوف، گي دو موپاسان و جيمز جويس مقايسه كرده‌اند اگرچه جولين بارنز، چنان‌كه در پشت جلد ترجمه فارسي رمان «تنهايي اليزابت» از او نقل قول شده، درباره قياس او با چخوف گفته است كه «ويليام ترور نه يكي از چخوف‌هاي ايرلند است نه حتي تنها چخوف ايرلند. او ويليام ترور ايرلند بود و خواهد ماند».
ترور در رمان «تنهايي اليزابت» داستان چهار زن را نوشته است كه در بيمارستان بستري شده‌اند. ترور نويسنده‌اي اهل ظريف‌كاري و دقيق در جزئيات است و اين ويژگي او را در همين رمان «تنهايي اليزابت» او نيز مي‌توان ديد. در توضيح پشت جلد ترجمه فارسي اين رمان درباره ترور، سبك او و حال و هوا و درونمايه رمان «تنهايي اليزابت» آمده است: «ويليام ترور را نه مي‌شود روان‌شناس خواند نه كارآگاه، اما مي‌توان گفت كه خصلت‌هاي هر دو را دارد. او در اين رمان بستري‌شدنِ چهار زن را در بخش چهاراتاقه بيمارستان زنانِ ليدي اوگاستا هپتري بهانه قرار مي‌دهد تا در زندگي‌شان سرك بكشد و از بيم‌ها و شكست‌ها، رازها و كابوس‌هايشان بگويد. ترور عاشق شخصيت‌هايي است كه جامعه به آنها پشت كرده، آنها كه نه به موفقيت دندان‌گيري دست يافته‌اند نه ديگر جواني و زيبايي برگ برنده‌شان است. ترور در اين رمان تصويري واضح و پر از جزئيات از زندگي در لندن دهه هفتاد ميلادي ارائه مي‌دهد».
طنز تلخ از ديگر ويژگي‌هاي رمان «تنهايي اليزابت» است. طنزي كه با شفقتي انساني نسبت به شخصيت‌هاي رمان همراه است بي‌آن‌كه نويسنده به واسطه اين شفقت فاصله‌اش را با جهان رماني كه خلق كرده از ميان بردارد كه اين البته ويژگي هر نويسنده درجه يك و موفقي است. اين ويژگي را در ديگر آثار ترور نيز مي‌بينيم. او با مهارت در عين عطوفت نسبت به كاراكترهاي آثارش در فاصله‌اي درست از آنها مي‌ايستد و نمي‌گذارد اين عطوفت كار او را به اثري سانتي‌مانتال و سطحي بدل كند، چراكه عطوفت او عطوفتي عميق است نه احساساتي سطحي، همان‌طور كه نويسنده‌اي مثل چخوف نيز چنين بود و بسياري از نويسندگان بزرگ و مهم دنيا نيز چنين بوده‌اند و امروزه نيز نويسندگان خوب آنهايي هستند كه به اين ويژگي نزديك باشند.
«تورگنيف‌خواني»، «سفر فليشا» و «رز گريه كرد» از ديگر آثاري هستند كه از ويليام ترور به فارسي ترجمه شده‌اند. آنچه مي‌خوانيد قسمتي ديگر از رمان «تنهايي اليزابت» است: «خانم اورپن در خانه سالمندان سانست مشغول مطالعه بود: چه شكوهي داشت تماشاي باد، بادي كه وزيدن گرفت و درختان را خم كرد و قطرات باران را مقابل چشمانش چون ابري از دود به پيش راند. چشمانش را بست. كتاب از دستش سر خورد روي تخت و بعد روي زمين. در لحظه كوتاهي از هشياري، درست پيش از اينكه خوابش ببرد، فكر كرد چقدر پيري خوشايند است. خواندن خانه متروك خوشايند بود و پچ‌پچ‌كنان از سس گوشت خوشمزه گفتن و از اتاقي به اتاق ديگر رفتن، بي‌اينكه مسئوليتي بر گردن آدم باشد. فكر كرد از خوش‌اقبالي‌اش بوده كه آخر عمرش اين‌طور رقم خورده. اين‌طور آسوده و بي‌دغدغه به آخر خط رسيدن چه خوب بود».

شرق: «هِنري بعد از مصاحبه يكراست به كينگ‌آوانگلند رفت. درست وقتي داشتند آنجا را باز مي‌كردند رسيد و به رميج تلفن كرد و اطلاع داد كه فقط تا چهارشنبه مي‌تواند سر كار باشد و به دستگاه‌هاي سكه‌اي رسيدگي كند. رميج گفت كه نمي‌تواند چنين مجوزي به او بدهد، چون يك ماه قبل از استعفا بايد به شركت نيووي وندينگ اطلاع مي‌داد. اما هِنري يادآور شد كه رميج موقع استخدامش تأكيد كرده بود كه شركت نيووي وندينگ هروقت مايل باشد مي‌تواند اپراتور دستگاه‌ها را اخراج كند، بي‌اينكه از قبل به آنها اطلاع بدهد و از اين حرفش چنين برمي‌آمد كه اين توافق دوطرفه است. صداي رميج را شنيد كه آه كشيد و سيگار به لب غرولوند كرد. لحظه‌اي بعد رميج با همان صداي بي‌حال هميشگي‌اش مصرانه از هِنري خواست به كارش ادامه دهد تا شركت فرد جديدي را استخدام كند، حتي به قيمت اينكه از كيفيت خدماتش بزند. چهار سال تمام، رميج هر هفته دست هِنري را توي پوست گردو گذاشته بود: زير حرفش مي‌زد و تعميركار نمي‌فرستاد، هروقت مشكلي پيش مي‌آمد ملامتش مي‌كرد و طرفِ مشتري يا شركت را مي‌گرفت. يك ‌بار رميج به او گفته بود: از دستت كُفري شدن. درحالي‌كه مقصر خود رميج بود كه نتوانسته بود تكنيسيني پيدا كند و به همين دليل، يكي از دستگاه‌ها حدود يك ماه خراب بود و كار نمي‌كرد».
آنچه آمد سطرهايي بود از رمان «تنهايي اليزابت» از ويليام ترور، نويسنده ايرلندي، كه با ترجمه فرناز حائري در نشر بيدگل منتشر شده است. ويليام ترور از نويسندگان چيره‌دستي است كه او را با نويسندگان بزرگ كلاسيكي چون آنتون چخوف، گي دو موپاسان و جيمز جويس مقايسه كرده‌اند اگرچه جولين بارنز، چنان‌كه در پشت جلد ترجمه فارسي رمان «تنهايي اليزابت» از او نقل قول شده، درباره قياس او با چخوف گفته است كه «ويليام ترور نه يكي از چخوف‌هاي ايرلند است نه حتي تنها چخوف ايرلند. او ويليام ترور ايرلند بود و خواهد ماند».
ترور در رمان «تنهايي اليزابت» داستان چهار زن را نوشته است كه در بيمارستان بستري شده‌اند. ترور نويسنده‌اي اهل ظريف‌كاري و دقيق در جزئيات است و اين ويژگي او را در همين رمان «تنهايي اليزابت» او نيز مي‌توان ديد. در توضيح پشت جلد ترجمه فارسي اين رمان درباره ترور، سبك او و حال و هوا و درونمايه رمان «تنهايي اليزابت» آمده است: «ويليام ترور را نه مي‌شود روان‌شناس خواند نه كارآگاه، اما مي‌توان گفت كه خصلت‌هاي هر دو را دارد. او در اين رمان بستري‌شدنِ چهار زن را در بخش چهاراتاقه بيمارستان زنانِ ليدي اوگاستا هپتري بهانه قرار مي‌دهد تا در زندگي‌شان سرك بكشد و از بيم‌ها و شكست‌ها، رازها و كابوس‌هايشان بگويد. ترور عاشق شخصيت‌هايي است كه جامعه به آنها پشت كرده، آنها كه نه به موفقيت دندان‌گيري دست يافته‌اند نه ديگر جواني و زيبايي برگ برنده‌شان است. ترور در اين رمان تصويري واضح و پر از جزئيات از زندگي در لندن دهه هفتاد ميلادي ارائه مي‌دهد».
طنز تلخ از ديگر ويژگي‌هاي رمان «تنهايي اليزابت» است. طنزي كه با شفقتي انساني نسبت به شخصيت‌هاي رمان همراه است بي‌آن‌كه نويسنده به واسطه اين شفقت فاصله‌اش را با جهان رماني كه خلق كرده از ميان بردارد كه اين البته ويژگي هر نويسنده درجه يك و موفقي است. اين ويژگي را در ديگر آثار ترور نيز مي‌بينيم. او با مهارت در عين عطوفت نسبت به كاراكترهاي آثارش در فاصله‌اي درست از آنها مي‌ايستد و نمي‌گذارد اين عطوفت كار او را به اثري سانتي‌مانتال و سطحي بدل كند، چراكه عطوفت او عطوفتي عميق است نه احساساتي سطحي، همان‌طور كه نويسنده‌اي مثل چخوف نيز چنين بود و بسياري از نويسندگان بزرگ و مهم دنيا نيز چنين بوده‌اند و امروزه نيز نويسندگان خوب آنهايي هستند كه به اين ويژگي نزديك باشند.
«تورگنيف‌خواني»، «سفر فليشا» و «رز گريه كرد» از ديگر آثاري هستند كه از ويليام ترور به فارسي ترجمه شده‌اند. آنچه مي‌خوانيد قسمتي ديگر از رمان «تنهايي اليزابت» است: «خانم اورپن در خانه سالمندان سانست مشغول مطالعه بود: چه شكوهي داشت تماشاي باد، بادي كه وزيدن گرفت و درختان را خم كرد و قطرات باران را مقابل چشمانش چون ابري از دود به پيش راند. چشمانش را بست. كتاب از دستش سر خورد روي تخت و بعد روي زمين. در لحظه كوتاهي از هشياري، درست پيش از اينكه خوابش ببرد، فكر كرد چقدر پيري خوشايند است. خواندن خانه متروك خوشايند بود و پچ‌پچ‌كنان از سس گوشت خوشمزه گفتن و از اتاقي به اتاق ديگر رفتن، بي‌اينكه مسئوليتي بر گردن آدم باشد. فكر كرد از خوش‌اقبالي‌اش بوده كه آخر عمرش اين‌طور رقم خورده. اين‌طور آسوده و بي‌دغدغه به آخر خط رسيدن چه خوب بود».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.