|

وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی در پاسخ به «شرق»:

احياي مجدد نمايش زنده لباس در انتظار ارائه طرح روشني از کارگروه است

ستاره جاويد

براي اولين‌بار از زمان آغاز به کار رسمي کارگروه ساماندهي مد و لباس کشور در سال 1389، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي از دبيرخانه کارگروه ساماندهي مد و لباس ديدار کرد. در اين ديدار که روز دوشنبه 14 بهمن به‌صورت خصوصي و به‌دور از چشم رسانه‌ها برگزار شد و فقط از گروه مد روزنامه «شرق» و پايگاه خبري معاونت هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي براي پوشش اين ديدار دعوت به عمل آمده بود، مرضيه شفاپور، دبير کارگروه ساماندهي مد و لباس کشور، ضمن ارائه گزارشي از عملکرد کارگروه و استراتژي‌هاي اجرائي نهمين جشنواره بين‌المللي مد و لباس، دغدغه‌هاي فعالان جامعه مد را با وزير مطرح کرد. همچنين سيدعباس صالحي، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، باوجود مقاومت در برابر انجام مصاحبه‌، به صورت اختصاصي در پاسخ به خبرنگار «شرق»، از همراهي وزارتخانه متبوعش براي احياي مجدد هفته‌هاي مد سخن گفت. وزير فرهنگ در پاسخ به پرسش «شرق» مبني‌بر اينکه بسياري از طراحان حرفه‌اي و مدل‌ها براي فعاليت حرفه‌اي و چارچوب‌مند ناچار به جلاي وطن و مهاجرت به کشورهاي مالزي يا ترکيه شده‌اند، چون فعاليت در اين حوزه در ايران چند سالي است که غيرقانوني شده است و هر‌گونه فعاليت در اين زمینه جرم تلقي مي‌شود، برخي مدل‌ها هم با به‌جان‌خريدن آسيب‌ها، مشغول فعاليت‌هاي زيرزميني هستند. از سوي ديگر، طراحان خارجي براي حضور در برنامه‌هاي مد متقاضي برگزاري نمايش زنده لباس براي کالکشن‌هاي خود هستند. با این وضعیت، سرانجام پديده مدلينگ و نمايش زنده لباس (Catwalk) در ايران چه مي‌شود؟ به عبارت ديگر، برنامه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی براي احياي هفته‌هاي مد و شناساندن تهران به عنوان پايگاه مد کشورهاي اسلامي چيست؟ گفت: «درباره اینکه هفته‌هاي مد قرار است از چه زمانی شروع به فعاليت ‌کند، طبعا مبتني‌ بر اين است که دوستان ما در کارگروه مد و لباس، ايده‌هاي خودشان را روشن‌تر ارائه دهند. ولي اصل اين مطلب که ما در‌پي آن هستيم، اين است که بتوانيم به بحث لباس ايراني به عنوان نماد و هويت ايراني توجه ويژه داشته باشيم و هم از ظرفيت‌هاي طراحان ملي و هم طراحان اقوام، استفاده حداکثري کنيم و این يک برنامه و رويکرد جدي است. اين کار در قالب ترکيبي از ظرفيت‌هاي مؤسسات، اتحاديه‌ها، طراحان و ظرفيت‌هاي عمومي و دولتي قابل تحقق است. حتما دوستان ما در کارگروه مد و لباس، بايد مسئله را به شکل جدي‌تري که ما چگونه مي‌توانيم با موزه‌هاي لباس ملي و اقوام، با هفته‌هاي طراحي لباس اقوام و ملي يا برنامه‌هاي ديگر این کار را دنبال کنيم، پيگيري مي‌کنند و اين مسئله حتما مورد توجه است. ما اميدواریم که اين برنامه‌ها را سريع‌تر دريافت کنيم و مراحل اقدامي را اعلام کنيم». بعد از بازديد وزير فرهنگ از دبيرخانه کارگروه که براي اولين‌بار در طول 10 سال اخير بود، مرضيه شفاپور، دبير کارگروه ساماندهي مد و لباس کشور، در گفت‌وگويي اختصاصي با روزنامه «شرق» به آخرين تحولات مورد نظر خود درباره برگزاري جشنواره مد و لباس فجر و سرانجام کت‌واک در ايران پرداخت. او بانویی معتدل است و سال‌ها در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در زمينه بانوان فعاليت کرده است و تشکيل خانه مطبوعات کشور را در کارنامه دارد. ميانه سازنده‌اي با رسانه‌ها دارد و به خدمت «بانوان براي بانوان» و «آقايان براي آقايان» معتقد است. شفاپور اهداف روشني را در پيش‌روي خود ترسيم کرده و تلاش مي‌کند پيش از پايان مسئوليتش، به آنها جامه عمل بپوشاند:

دبير کارگروه مد و لباس: کت‌واک آقايان و بانوان تفکيک‌شده برگزار مي‌شود

حضور شما را در اين برهه که براي اين پست کليدي، قبول مسئوليت کرديد، به فال نيک مي‌گيريم. همان‌طور که می‌دانید گروه مد روزنامه «شرق»، تنها صفحه تخصصي در حوزه مد است که بجد در رسانه‌هاي آنلاين و مطبوعات به اين مبحث مي‌پردازد و علاوه بر آسيب‌شناسي حوزه مد در کشور، همواره حامي مد و فعالان اين حوزه در ايران بوده است. معتقديم که علاوه بر جايگاه حساسي که حضور داريد، شخصيت معتدل و منطقي خودتان هم به ارتقاي اين حوزه کمک خواهد کرد. گروه مد در روزنامه «شرق»، چند دغدغه مهم دارد و همواره هم به سرانجام و سرنوشت آيتم‌هاي بسيار مهمي که تعيين‌کننده تعالي مد در ايران هستند، پرداخته است. يکي از اين دغدغه‌هاي مهم، احياي مجدد «هفته‌هاي مد» (Fashion Week) در ايران است که براي تحقق طرح متعالي تهران پايگاه مد کشورهاي اسلامي بسيار حائز اهميت است و تجلي آن در گرو برگزاري مجدد کت‌واک (نمايش زنده لباس) است که حلقه اصلي هفته‌هاي مد محسوب مي‌شود. طراحان خارجي بسياري با ما صحبت کردند؛ آنها مي‌گويند براي حضور در رويدادهاي مد در ايران و ارائه کالکشن‌هايشان، حتما نياز دارند که طرح‌هايشان را در قالبي حرفه‌اي و مطابق با چارچوب‌هاي اسلامي و ايراني، حداقل در سفارت‌هاي خودشان در ايران به صورت زنده نمايش دهند. برنامه واقعا راهبردي و نه صرفا تبليغاتي شما براي مديريت اين مسئله مهم چيست؟
به نظر من يکي از بازوها و اهرم‌هايي که يک طراح مي‌تواند ايده‌ها و طرح‌هاي خود را به نمايش بگذارد، نمايش زنده لباس (Runway ياCatwalk ) است. ما با نمايش زنده لباس مخالف نيستيم؛ حتي خودمان آغازگر اين کار به صورت قانوني بوديم، ولي متأسفانه افرادي هستند که به صورت غيرقانوني ورود پيدا مي‌کنند، افرادي هستند که مجوزي را از ما دريافت نکردند و همين امر باعث شده است که اتفاقاتي در کشور ما بيفتد. ما يک کشور اسلامي هستيم و بايد در چارچوب شئونات خودمان حرکت کنيم. اگر اين دوستان، به‌صورت غيرقانوني ورود پيدا نمي‌کردند، قطعا پديده نمايش زنده لباس هنوز هم در ايران ادامه داشت. من مطمئن هستم که ما مي‎توانيم با قراردادن چارچوب قانوني و با رعايت تمام شئونات اسلامي اين اتفاق را دوباره از سر بگيريم. ما بايد با ساير کشورها تعامل فرهنگي داشته باشيم و بهترين ابزاري که مي‌توانيم با آن فرهنگ کهن خودمان را به دنيا صادر کنيم، مباحث فرهنگي به‌ویژه مد و لباس خواهد بود. ما در کشورمان اقوام بسيار زياد و متنوعي داريم. تعدد اقوام، تعدد رنگ‌ها و تعدد لباس‌ها که اقوام ما در سراسر کشور به‌عنوان پوشش استفاده مي‌کنند، بسيار زياد است و مي‌توانيم به‌عنوان رنگين‌کمان ايران از آن ياد کنيم. متأسفانه بسياري از اين لباس‌هاي بسيار زيبا و درعين‌حال پوشيده، در حال نابودي است. هدف من اين است که به لباس‌های اقوام تجلي ببخشم و آن را دوباره زنده کنم و آن را به تجدد وارد کنم. معتقد هستم که سنت و مدرنيته بايد هر دو در کنار هم قرار بگيرند تا ما بتوانيم از اين لباس‌های خوبي که در ايران است و مي‌تواند نماينده مد و لباس ما باشد، صادرات موفقي داشته باشيم که قطعا مورد استفاده و استقبال ساير کشورها خواهد بود. درحال‌حاضر در حال بررسي هستيم و تلاش‌ مي‌کنيم با مراجع و استادان فن صحبت کنيم. درباره اين موضوع، درخواست‌هاي بسيار زيادي براي بنده ارسال شده و اين اتفاق قرار است بيفتد. در حال بررسي هستيم که ان‌شاءالله با رعايت تمام شئونات اسلامي و چارچوب‌هاي قانوني، بتوانيم اين اتفاق را به نتيجه برسانيم. مطمئنا تحقق مجدد اين رويداد در ايران، مي‌تواند بزرگ‌ترين اتفاق در عرصه مد و لباس باشد.
در گفت‌وگوي اختصاصي پيشين با روزنامه «شرق» گفتید که اين مهم، در مرحله گفتمان و رايزني با مراجع و ارگان‌هاي ذي‌ربط است. اگر محقق شود، دوباره مانند سال‌هاي 1393 و 1394، نمايش زنده لباس براي آقايان و بانوان به‌صورت تفکيک‌شده برگزار خواهد شد؟
بله.
يعني مثل دوره قبل بانوان مي‌توانند در شوهاي لباس آقايان حضور داشته باشند اما شوهاي بانوان فقط مختص بانوان خواهد بود و مثل سابق، آقايان اجازه ورود به کت‌واک بانوان ندارند. بله؟
خير. تا آن مرحله برسيم راه بسيار درازي در پيش داريم. من فعلا دارم به اين سمت مي‌روم که طراحان بانوان بتوانند با توليدکنندگان بانوان، برگزاري فشن‌شوها (Fashion Show) را در يک محيط محصور و امن بدون ضبط هرگونه عکس يا ويدئو، پي بگيرند. درست مثل کنسرت‌هاي موسيقي بانوان که بدون هيچ حاشيه يا درز عکس به بيرون، هم‌اکنون چندين سال است در کشور برگزار می‌شود و بانوان براي بانوان فعاليت مي‎کنند. ما اگر بتوانيم اين اتفاق را به اين سمت خواهیم برد. می‌کوشم تا بتوانم جواز برگزاري فشن‌شوها در اين قالب را بگيرم. طبق طرحي که دنبال مي‌کنم، آقايان هم براي آقايان فشن‌شو برگزار خواهند کرد. دو تفکيک را بايد داشته باشيم تا اينکه ان‌شاءالله بتوانيم بازوي اصلي پديده مد را براي طراحان احيا کنيم. ما طراحان بسيار خوب و توانمندي در بخش پوشاک آقايان داريم که توسط خود آقايان دنبال مي‌شود، به‌همين‌دليل اگر اين اتفاق به‌صورت تفکيک‌پذير محقق شود، ما به رسالت خودمان نزديک‌تر شده‌ايم.
پس مثل سري قبل نخواهد بود. در دوره قبل بانوان مي‌توانستند فشن‌شوهاي آقايان را تماشا کنند اما آقايان خير. اين طرح تفکيک‌پذير به‌دليل فشارها و تنش‌هايي است که از حواشي قبلي به جا مانده است؟ مجوزي را که درباره آن صحبت مي‌فرماييد، مشخصا کدام نهادها قرار است صادر کنند؟ ما هنوز نمي‌دانيم در بحث صدور مجوز مجدد ازسرگيري فعاليت فشن‌شوها، کدام نهادها تصميم‌گيرنده هستند و کارگروه ساماندهي مد و لباس براي اخذ مجوز اين نظام‌نامه، با کدام نهاد مشغول رايزني و گفتمان است؟
قطعا محوريت با خود کارگروه مد و لباس است ولي در کنار ما بايد نيروي انتظامي باشد، ما بايد نظر دفاتر مراجع را اخذ کرده باشيم. من می‌کوشم نظر تمام آقايان و بانواني را که هم از نظر ديني و هم از نظر فني و امنيتي، اهل فن و در درجه اول هستند، اخذ کنم. کاري که خودم به‌شخصه دنبال مي‌کنم، اين است که نظرات همه افراد صاحب‌نظر را داشته باشم که خداي ناکرده در آينده با مشکلي مواجه نشويم. اين اقدامات در مراحل اوليه است و خوشبختانه طبق نظراتي که تاکنون از برخي استادان و بزرگواران دريافت کرده‌ام، کسي با اين قضيه مخالف نبوده است به شرط اينکه در چارچوب قرار بگيرد و از تبرج و بدن‌نمايي جلوگيري کنيم که قطعا اين موارد، اصول کار خود ما هم خواهد بود.
اميدوار باشيم که چه زماني دقيقا اين اتفاق خواهد افتاد؟ براي اوايل سال 1399 يا اواخر آن؟
دعا کنيد. ما هم پيگير هستيم که هر‌چه زمان کوتاه‌تر باشد زودتر به نتيجه خواهيم رسيد.
اميدوار باشيم که براي نيمه اول سال 1399 بتوانيم هفته مد تهران را برگزار کنيم؟
ان‌شاءالله. من تمام تلاش خودم را مي‌کنم و پيگير هستم. اميدوارم اين اتفاق در نيمه اول سال بعد محقق شود.
دغدغه مهم ديگر که همواره در «شرق» به آن پرداخته‌ايم و هنوز به نتيجه فني مفيدی نرسيده‌ايم، لزوم جداسازي و تفکيک بخش علمي و دانشگاهي از جشنواره بين‌المللي مد و لباس فجر است. اين بخش، بخشی بسيار عظيم و جاگير است. هم کارشناسان و هم طراحان اتفاق نظر دارند که اين بخش بايد از جشنواره مد و لباس فجر تفکيک شود و به صورت جداگانه مثل جشنواره مد کودک به آن پرداخته شود. جشنواره بين‌المللي مد و لباس فجر به‌عنوان مهم‌ترين رويداد سال در حوزه مد، تبديل شده به نمايشگاهي نازل با شاخ و برگ‌هاي بسيار زياد که موضوعات بسيار کثيري براي پرداختن دارد و از رسالت اصلي و مأموريت تخصصي خود بازمانده است. اضافه‌شدن بخش علمي و دانشگاهي به اين جشنواره هم، نه‌فقط به اين رويداد براي رسيدن به رسالت اصلي خود کمک شاياني نکرده؛ بلکه به اعتقاد بنده، جشنواره مد فجر بعد از هشت دوره، هدف‌گم‌کرده است و بخش علمي و دانشگاهي انرژي و منابع مالي و انساني زيادي از جشنواره را صرف خود کرده و خروجي بايسته‎اي درخور هزينه‌هايي که جذب و ايجاد کرده، نداشته است. اين بخش صرفا به توليد تئوري‌هاي غيرکاربردي در حوزه مد مشغول است و متأسفانه خروجي کاربردي کلان و کارآمدي نداشته است. جشنواره مد فجر به دليل ممنوعيت کت‌واک در ايران بايد فرصتي براي نمايش آثار طراحان باشد، نه رويدادي براي بازي، شادي و تماشا. آيا تحقق اين امر مهم با استراتژي‌هاي راهبردي شما همسو است يا در تعارض است؟
من مدت کوتاهي است که در اين مسئوليت قرار گرفته‌ام و در اين مدت هم در تلاش بودم که اين رويداد را به نحو احسن به سرانجام برسانم؛ ولي در همين مدت کوتاهي که در اين سمت قرار گرفته‌ام، به اين نتيجه رسيدم که چقدر خوب است ما هم جشنواره‌اي مختص مد و لباس داشته باشيم؛ يعني اگر قرار است هر رويدادي را در حوزه مد برگزار کنيم، به سمت تخصصي برگزار‌کردن همان رويداد حرکت کنيم. در اصل رويداد در ذيل مد و لباس باشد؛ اما به صورت مستقل و تخصصي برپا شود. همان‌طور که شما گفتيد، مد کودک رويداد بزرگي است و مي‌طلبد که يک جشنواره مستقل مختص به خود داشته باشد که بتواند تمام المان‌هاي خاص کودک را در جشنواره خود اجرا کند يا مثلا بخش رسانه ما بايد جدا باشد. رسانه و مد دو بازويي است که به تعالي مد و لباس کمک مي‌کند؛ ولي بايد به صورت مجزا و تخصصي باشد. من معتقد هستم که بخش علمي و دانشگاهي هم براي مد و لباس کشور نقطه عطفي خواهد بود؛ چرا‌که ما با پژوهش مي‌توانيم به ايدئال‌هاي خودمان برسيم؛ اما من هم با شما موافق هستم که شاخ و برگ‌هاي جشنواره بين‌المللي مد و لباس فجر خيلي زياد و فراگير شده است و ما بايد اينها را به سمت حرکت تخصصي و رفتن به سوي هدف خاص خودشان سوق بدهيم؛ يعني از صاحبان فن در بخش علمي و دانشگاهي، براي حضور در شوراي برنامه‌ريزي قبل از جشنواره کمک بگيريم؛ اما جشنواره مد فجر را مختص مد و لباس به صورت کاملا تخصصي برگزار کنيم؛ يعني فقط طراحان حضور داشته باشند و برای ارائه آثارشان باشد و مسابقات زنده طراحان برگزار شود و حرکت جشنواره مد فجر به سمتي باشد که بتوانيم خروجي آن را به توليدکنندگان داخلي وصل کنيم تا بتوانند از اين برندها استفاده کنند.
بعد از اخذ مجوز برگزاري نمايش زنده لباس در سال 1399، مي‌توانيم شاهد برگزاري نمايش زنده لباس در دهمين دوره جشنواره بين‌المللي مد و لباس فجر باشيم؟ جاي اين رويداد در جشنواره‌هاي مد و لباس فجر همواره خالي بوده است.
خير. نمي‌توانيم اين کار را انجام دهيم. عرض کردم که بخش نمايش زنده لباس بايد جايگاه خاص خود را پيدا کند. جشنواره مد و لباس فجر که جايگاه خود را از لحاظ محصور‌بودن و حفاظ‌بودن ندارد و جنبه عمومي دارد، نمي‌تواند محفلي براي برگزاري اين رويداد باشد.
اگر به صورت يک رويداد کاملا مستقل؛ اما منتسب به جشنواره مد و لباس فجر باشد، چطور؟ مي‌توانيم به اين شکل برنامه‌ريزي کنيم؟
بله. مي‌توانيم برنامه‌ريزي کنيم که قبل از شروع بخش عمومي جشنواره مد و لباس فجر که آحاد مردم براي حضور در جشنواره به محل جشنواره مي‌آيند، طراحان بتوانند در تالاري محصور مثل تالار وحدت يا فرهنگ‌سراي نياوران که مختص بانوان است و در چارچوب قوانين حرکت مي‌کنند، فشن‌شوهاي مختص بانوان را برنامه‌ريزي و اجرا کرد؛ اما قطعا بايد محصور باشد.
در واقع درست متوجه شدم که کاملا تخصصي و با دعوت از ميهمانان هر طراح قابل برگزاري خواهد بود؟ به صورت رويدادي خصوصي؟
بله. دقيقا. بحث رعايت چارچوب‌ها و شئونات و محصور‌بودن مکان اجرا بدون ضبط و پخش عکس يا فيلم، بسيار اهميت دارد.
براي جشنواره سال جاری شاهد تغييراتي خواهيم بود يا مثل سال گذشته بايد شاهد ملغمه‌اي از انواع و اقسام مسائلي باشيم که به حوزه تخصصي مد و لباس ارتباطي ندارند و فقط فضا را شلوغ کرده‌اند؟
من سال قبل حضور نداشتم و نمي‌توانم با جشنواره سال جاری مقايسه کنم؛ ضمن اينکه جشنواره سال جاری هم تقريبا بسته شده بود که من ورود پيدا کردم؛ اما من سعي کردم آنچه را که با اهداف مد و لباس پررنگ‌تر است، در جشنواره سال جاری لحاظ کنم. ان‌شاءالله براي جشنواره بعدي تغييرات متعددي خواهيم داشت. براي سال جاری من «مد پايدار» را وارد جشنواره مد و لباس فجر کردم. با توجه به اينکه شعار سال جاری رونق توليد بر مبناي اقتصاد مقاومتي است، سعي کردم به طراحاني که در زمينه مد پايدار فعاليت مي‌کنند، توجه کنم. قرار است از مد پايدار در جشنواره فجر امسال رونمايي کنيم و به نظرم اتفاق خوبي در عرصه طراحي است، به‌خصوص با توجه به وضعيت اقتصادي‌ای که در آن قرار داريم. دوما بخش عفاف و حجاب را در جشنواره امسال ويژه ديدم، چون خودم به آن اعتقاد دارم. من اعتقاد دارم حجاب ما بايد آن‌قدر متنوع و فراگير باشد که مراجعان و مردم به سمت استفاده از اين حجاب حرکت کنند. حجاب بايد براي مردم جذاب باشد. براي اين منظور، رنگ را به مبحث حجاب در جشنواره امسال اضافه کردم. همان‌طور که دين ما هم تأکيد دارد، مسلمان ضمن پاکيزگي بايد از البسه رنگي استفاده کند. براي جشنواره امسال سعي کردم رنگ را برجسته کنم و لباس‌هاي بلند و پوشيده‌اي را که مورد توجه کشورهاي حوزه خليج فارس است ورود بدهم تا بتوانيم بازار صادراتي قوي‌اي را در اين زمينه داشته باشيم. بخش بين‌الملل با هدف تعامل فرهنگي با ساير کشورها، مورد توجه من بوده است. از سوي ديگر کالکشن‌‌سازي و مجموعه‌سازي را به بخش عفاف و حجاب اضافه کردم و ست‌هاي مادرودختري يا پدروپسري را به بخش نمايشگاهي افزودم تا جذابيت‌هاي بصري جشنواره را ارتقا ببخشم. از بخش‌هاي ديگري که به‌شخصه براي من بسيار مهم بود و براي جشنواره امسال پررنگ‌تر دنبال کردم، توجه ويژه به بخش سوزن‌دوزي و بافت‌هاي سنتي است که در ايران قدمتی کهن دارد، اما مغفول مانده. البته سال قبل با انتخاب موضوع مکران، اين بخش مورد توجه بود و براي امسال هم مورد حمايت کارگروه است. جشنواره امسال حمايت و احياي سوزن‌دوزي‌هايي را که به دليل غفلت در دست فراموشي و نابودي است در دستور کار دارد. از استادان درجه‌يک اين حوزه دعوت کرديم که در ورک‌شاپ‌ها و انتقال تجربيات خودشان به نسل جديد حضور يابند.
منظورتان از «مد پايدار» مشخصا چه نوع مدي است؟
بارها ديده‌ايم که هنرمندان يا حتي عامه مردم در انتخاب پوشش خود، لباسي را برمي‌گزينند که بعد از يک‌بار استفاده، ديگر کنار گذاشته مي‌شود. اين مسئله بيشتر در عامه مردم ديده مي‌شود که متأسفانه به دليل چشم‌وهم‌چشمي يا معيارهايي از اين دست، بارها ديده شده که افراد يک لباس را در يک میهماني يا رويدادي مي‌پوشند و کنار مي‌گذارند. مد پايدار کمک مي‌کند که از همان مدي که چندين‌بار استفاده کرديم و ديگر کاربردي ندارد مجددا استفاده کنيم، ضمن اينکه به محيط زيست احترام بگذاريم و به‌جاي اينکه اين البسه را به سطل زباله بسپاريم، طراحان اين طرح‌ها و البسه را مجددا احيا کرده و با يک الگوي جديد براي استفاده مجدد ارائه مي‌دهند. مد پايدار، هم مي‌تواند به اقتصاد خانواده کمک کند و هم به حفظ محيط زيست. تمام خرج‌ کارهايي که يک‌بار استفاده شده و دور انداخته مي‌شوند به کمک مد پايدار مي‌توانند چندين‌مرتبه در قالب طرح‌هاي جديد، دوباره به گردش کار برگردند و احيا شوند.
چطور شد به اين ايده رسيديد؟
دورريزهايي که مي‌ديدم آزارم مي‌داد. از سوي ديگر، به نظرم مي‌آمد که تجمل سبب شده که نه‌تنها به آنچه داريم قانع نباشيم، بلکه اقتصاد خانواده‌ها هم از اين موضوع آسيب ديده است. چشم‌وهم‌چشمي‌ها هزينه اقتصاد خانواده را بالا برده و کارکردهاي اصلي اقتصاد را از ما دور کرده است. خانمي به کارگروه آمدند و طرحي را در اين رابطه به کارگروه ارائه دادند. من واقعا از اين طرح خوشم آمد و حمايت کردم که به اين سمت حرکت کنيم. ان‌شاءالله در جشنواره نهم از اين طرح رونمايي خواهيم کرد.
شما در جشنواره نهم امضاي اختصاصي خود را داريد. با توجه به اينکه در سال 1400 دولت بعدي روي کار خواهد آمد، براي جشنواره دهم مد و لباس فجر اتفاق جديد ديگري را شاهد خواهيم بود يا به همين مد پايدار اکتفا خواهيد کرد؟
تمرکز من قطعا روي مباحث جديد ديگر خواهد بود. من اصلا نگاه نمي‌کنم که قرار است دوران مسئوليت يا مديريت من کوتاه باشد. هدف من اين است که ردپايي از خودم در صنعت مد و لباس کشور باقي بگذارم. مهم نيست که در اين جايگاه بمانم يا نمانم. مهم اين است که اين جاي پا، کمک کند کار طراحان ارتقا يابد و ما حرف تازه‌ای در عرصه مد و لباس براي کشورمان داشته باشيم. آنچه براي من مهم است، اعتلاي کشورم در اين حوزه است و تعامل فرهنگي کشورم در عرصه مد و لباس با ساير کشورها. من در تلاش هستم که المان‌هاي ايراني و اسلامي خودمان را به فرهنگ ساير کشورها تسري بدهم. من به هر رويدادي در اين حوزه، نگاه تخصصي دارم و در حال تشکيل شوراهاي سياست‌گذاري در هر عرصه هستم. اعتقاد دارم با خرد جمعي مي‌توانيم به چشم‌انداز شايسته مد و لباس برسيم. لباس مردان، لباس زنان، لباس مدارس و تمام مباحث تخصصي حوزه مد و لباس به صورت تخصصي و ويژه از سوي بنده در دست پيگيري است و در پي اين هستم که اثرگذار باشم، حتي اگر دوران مديريتم کوتاه باشد.
سال آينده حضور ايران در فرامرزها چگونه خواهد بود؟ برنامه شما چيست؟
به نظرم خيلي پررنگ خواهد بود. به نظرم شايد يکي از زمينه‌هاي ارزآوري براي کشور، موضوع مد و لباس باشد. به همين دليل مکاتبات و تعاملاتي با ساير کشورها داشتم. فراخوان جشنواره مد و لباس فجر را براي کشورها ارسال کرديم و تاکنون 23 کشور اعلام آمادگي کرده‌اند که حضور داشته باشند. ضمن اينکه بسياري از کشورها از بنده دعوت کردند که با همتاي خود در آن کشور ديدار و گفت‌وگو داشته باشم و تفاهم‌نامه‌هايي منعقد کنيم. اميد من به بخش بين‌الملل خيلي زياد است و شايد بتوانم بگويم بزرگ‌ترين دستاورد من، با وجود تحريم‎ها، ارتقاي تعامل فرهنگي با ساير کشورها باشد. تنها راه ورود ما به ساير کشورها و تعامل فرهنگي با آنها در شرايط تحريم، موضوع پوشش متفاوت ما باشد که تلفيقي از پوشش اقوام و تجدد است.
به نظرم چون يک خانم در ايران سکان‌دار اين موضوع شده، همتاهاي شما استقبال کردند! اين‌طور نيست؟
دقيقا. بسياري از همتاهاي بنده در کشورهاي خارجي، خانم هستند و همين مسئله خيلي با استقبال آنها مواجه شد. من از همه دوستاني که به نوعي در بحث مد و لباس کشور حضور دارند دعوت مي‌کنم خودشان را با کارگروه مد و لباس وفق دهند و بنياد ملي مد و لباس را خانه و مأمن خود بدانند. دوستاني که به صورت غيرقانوني فعاليت مي‌کنند بيايند و طبق قانون ما حرکت کنند و از حمايت ما برخوردار شوند.

براي اولين‌بار از زمان آغاز به کار رسمي کارگروه ساماندهي مد و لباس کشور در سال 1389، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي از دبيرخانه کارگروه ساماندهي مد و لباس ديدار کرد. در اين ديدار که روز دوشنبه 14 بهمن به‌صورت خصوصي و به‌دور از چشم رسانه‌ها برگزار شد و فقط از گروه مد روزنامه «شرق» و پايگاه خبري معاونت هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي براي پوشش اين ديدار دعوت به عمل آمده بود، مرضيه شفاپور، دبير کارگروه ساماندهي مد و لباس کشور، ضمن ارائه گزارشي از عملکرد کارگروه و استراتژي‌هاي اجرائي نهمين جشنواره بين‌المللي مد و لباس، دغدغه‌هاي فعالان جامعه مد را با وزير مطرح کرد. همچنين سيدعباس صالحي، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، باوجود مقاومت در برابر انجام مصاحبه‌، به صورت اختصاصي در پاسخ به خبرنگار «شرق»، از همراهي وزارتخانه متبوعش براي احياي مجدد هفته‌هاي مد سخن گفت. وزير فرهنگ در پاسخ به پرسش «شرق» مبني‌بر اينکه بسياري از طراحان حرفه‌اي و مدل‌ها براي فعاليت حرفه‌اي و چارچوب‌مند ناچار به جلاي وطن و مهاجرت به کشورهاي مالزي يا ترکيه شده‌اند، چون فعاليت در اين حوزه در ايران چند سالي است که غيرقانوني شده است و هر‌گونه فعاليت در اين زمینه جرم تلقي مي‌شود، برخي مدل‌ها هم با به‌جان‌خريدن آسيب‌ها، مشغول فعاليت‌هاي زيرزميني هستند. از سوي ديگر، طراحان خارجي براي حضور در برنامه‌هاي مد متقاضي برگزاري نمايش زنده لباس براي کالکشن‌هاي خود هستند. با این وضعیت، سرانجام پديده مدلينگ و نمايش زنده لباس (Catwalk) در ايران چه مي‌شود؟ به عبارت ديگر، برنامه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی براي احياي هفته‌هاي مد و شناساندن تهران به عنوان پايگاه مد کشورهاي اسلامي چيست؟ گفت: «درباره اینکه هفته‌هاي مد قرار است از چه زمانی شروع به فعاليت ‌کند، طبعا مبتني‌ بر اين است که دوستان ما در کارگروه مد و لباس، ايده‌هاي خودشان را روشن‌تر ارائه دهند. ولي اصل اين مطلب که ما در‌پي آن هستيم، اين است که بتوانيم به بحث لباس ايراني به عنوان نماد و هويت ايراني توجه ويژه داشته باشيم و هم از ظرفيت‌هاي طراحان ملي و هم طراحان اقوام، استفاده حداکثري کنيم و این يک برنامه و رويکرد جدي است. اين کار در قالب ترکيبي از ظرفيت‌هاي مؤسسات، اتحاديه‌ها، طراحان و ظرفيت‌هاي عمومي و دولتي قابل تحقق است. حتما دوستان ما در کارگروه مد و لباس، بايد مسئله را به شکل جدي‌تري که ما چگونه مي‌توانيم با موزه‌هاي لباس ملي و اقوام، با هفته‌هاي طراحي لباس اقوام و ملي يا برنامه‌هاي ديگر این کار را دنبال کنيم، پيگيري مي‌کنند و اين مسئله حتما مورد توجه است. ما اميدواریم که اين برنامه‌ها را سريع‌تر دريافت کنيم و مراحل اقدامي را اعلام کنيم». بعد از بازديد وزير فرهنگ از دبيرخانه کارگروه که براي اولين‌بار در طول 10 سال اخير بود، مرضيه شفاپور، دبير کارگروه ساماندهي مد و لباس کشور، در گفت‌وگويي اختصاصي با روزنامه «شرق» به آخرين تحولات مورد نظر خود درباره برگزاري جشنواره مد و لباس فجر و سرانجام کت‌واک در ايران پرداخت. او بانویی معتدل است و سال‌ها در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در زمينه بانوان فعاليت کرده است و تشکيل خانه مطبوعات کشور را در کارنامه دارد. ميانه سازنده‌اي با رسانه‌ها دارد و به خدمت «بانوان براي بانوان» و «آقايان براي آقايان» معتقد است. شفاپور اهداف روشني را در پيش‌روي خود ترسيم کرده و تلاش مي‌کند پيش از پايان مسئوليتش، به آنها جامه عمل بپوشاند:

دبير کارگروه مد و لباس: کت‌واک آقايان و بانوان تفکيک‌شده برگزار مي‌شود

حضور شما را در اين برهه که براي اين پست کليدي، قبول مسئوليت کرديد، به فال نيک مي‌گيريم. همان‌طور که می‌دانید گروه مد روزنامه «شرق»، تنها صفحه تخصصي در حوزه مد است که بجد در رسانه‌هاي آنلاين و مطبوعات به اين مبحث مي‌پردازد و علاوه بر آسيب‌شناسي حوزه مد در کشور، همواره حامي مد و فعالان اين حوزه در ايران بوده است. معتقديم که علاوه بر جايگاه حساسي که حضور داريد، شخصيت معتدل و منطقي خودتان هم به ارتقاي اين حوزه کمک خواهد کرد. گروه مد در روزنامه «شرق»، چند دغدغه مهم دارد و همواره هم به سرانجام و سرنوشت آيتم‌هاي بسيار مهمي که تعيين‌کننده تعالي مد در ايران هستند، پرداخته است. يکي از اين دغدغه‌هاي مهم، احياي مجدد «هفته‌هاي مد» (Fashion Week) در ايران است که براي تحقق طرح متعالي تهران پايگاه مد کشورهاي اسلامي بسيار حائز اهميت است و تجلي آن در گرو برگزاري مجدد کت‌واک (نمايش زنده لباس) است که حلقه اصلي هفته‌هاي مد محسوب مي‌شود. طراحان خارجي بسياري با ما صحبت کردند؛ آنها مي‌گويند براي حضور در رويدادهاي مد در ايران و ارائه کالکشن‌هايشان، حتما نياز دارند که طرح‌هايشان را در قالبي حرفه‌اي و مطابق با چارچوب‌هاي اسلامي و ايراني، حداقل در سفارت‌هاي خودشان در ايران به صورت زنده نمايش دهند. برنامه واقعا راهبردي و نه صرفا تبليغاتي شما براي مديريت اين مسئله مهم چيست؟
به نظر من يکي از بازوها و اهرم‌هايي که يک طراح مي‌تواند ايده‌ها و طرح‌هاي خود را به نمايش بگذارد، نمايش زنده لباس (Runway ياCatwalk ) است. ما با نمايش زنده لباس مخالف نيستيم؛ حتي خودمان آغازگر اين کار به صورت قانوني بوديم، ولي متأسفانه افرادي هستند که به صورت غيرقانوني ورود پيدا مي‌کنند، افرادي هستند که مجوزي را از ما دريافت نکردند و همين امر باعث شده است که اتفاقاتي در کشور ما بيفتد. ما يک کشور اسلامي هستيم و بايد در چارچوب شئونات خودمان حرکت کنيم. اگر اين دوستان، به‌صورت غيرقانوني ورود پيدا نمي‌کردند، قطعا پديده نمايش زنده لباس هنوز هم در ايران ادامه داشت. من مطمئن هستم که ما مي‎توانيم با قراردادن چارچوب قانوني و با رعايت تمام شئونات اسلامي اين اتفاق را دوباره از سر بگيريم. ما بايد با ساير کشورها تعامل فرهنگي داشته باشيم و بهترين ابزاري که مي‌توانيم با آن فرهنگ کهن خودمان را به دنيا صادر کنيم، مباحث فرهنگي به‌ویژه مد و لباس خواهد بود. ما در کشورمان اقوام بسيار زياد و متنوعي داريم. تعدد اقوام، تعدد رنگ‌ها و تعدد لباس‌ها که اقوام ما در سراسر کشور به‌عنوان پوشش استفاده مي‌کنند، بسيار زياد است و مي‌توانيم به‌عنوان رنگين‌کمان ايران از آن ياد کنيم. متأسفانه بسياري از اين لباس‌هاي بسيار زيبا و درعين‌حال پوشيده، در حال نابودي است. هدف من اين است که به لباس‌های اقوام تجلي ببخشم و آن را دوباره زنده کنم و آن را به تجدد وارد کنم. معتقد هستم که سنت و مدرنيته بايد هر دو در کنار هم قرار بگيرند تا ما بتوانيم از اين لباس‌های خوبي که در ايران است و مي‌تواند نماينده مد و لباس ما باشد، صادرات موفقي داشته باشيم که قطعا مورد استفاده و استقبال ساير کشورها خواهد بود. درحال‌حاضر در حال بررسي هستيم و تلاش‌ مي‌کنيم با مراجع و استادان فن صحبت کنيم. درباره اين موضوع، درخواست‌هاي بسيار زيادي براي بنده ارسال شده و اين اتفاق قرار است بيفتد. در حال بررسي هستيم که ان‌شاءالله با رعايت تمام شئونات اسلامي و چارچوب‌هاي قانوني، بتوانيم اين اتفاق را به نتيجه برسانيم. مطمئنا تحقق مجدد اين رويداد در ايران، مي‌تواند بزرگ‌ترين اتفاق در عرصه مد و لباس باشد.
در گفت‌وگوي اختصاصي پيشين با روزنامه «شرق» گفتید که اين مهم، در مرحله گفتمان و رايزني با مراجع و ارگان‌هاي ذي‌ربط است. اگر محقق شود، دوباره مانند سال‌هاي 1393 و 1394، نمايش زنده لباس براي آقايان و بانوان به‌صورت تفکيک‌شده برگزار خواهد شد؟
بله.
يعني مثل دوره قبل بانوان مي‌توانند در شوهاي لباس آقايان حضور داشته باشند اما شوهاي بانوان فقط مختص بانوان خواهد بود و مثل سابق، آقايان اجازه ورود به کت‌واک بانوان ندارند. بله؟
خير. تا آن مرحله برسيم راه بسيار درازي در پيش داريم. من فعلا دارم به اين سمت مي‌روم که طراحان بانوان بتوانند با توليدکنندگان بانوان، برگزاري فشن‌شوها (Fashion Show) را در يک محيط محصور و امن بدون ضبط هرگونه عکس يا ويدئو، پي بگيرند. درست مثل کنسرت‌هاي موسيقي بانوان که بدون هيچ حاشيه يا درز عکس به بيرون، هم‌اکنون چندين سال است در کشور برگزار می‌شود و بانوان براي بانوان فعاليت مي‎کنند. ما اگر بتوانيم اين اتفاق را به اين سمت خواهیم برد. می‌کوشم تا بتوانم جواز برگزاري فشن‌شوها در اين قالب را بگيرم. طبق طرحي که دنبال مي‌کنم، آقايان هم براي آقايان فشن‌شو برگزار خواهند کرد. دو تفکيک را بايد داشته باشيم تا اينکه ان‌شاءالله بتوانيم بازوي اصلي پديده مد را براي طراحان احيا کنيم. ما طراحان بسيار خوب و توانمندي در بخش پوشاک آقايان داريم که توسط خود آقايان دنبال مي‌شود، به‌همين‌دليل اگر اين اتفاق به‌صورت تفکيک‌پذير محقق شود، ما به رسالت خودمان نزديک‌تر شده‌ايم.
پس مثل سري قبل نخواهد بود. در دوره قبل بانوان مي‌توانستند فشن‌شوهاي آقايان را تماشا کنند اما آقايان خير. اين طرح تفکيک‌پذير به‌دليل فشارها و تنش‌هايي است که از حواشي قبلي به جا مانده است؟ مجوزي را که درباره آن صحبت مي‌فرماييد، مشخصا کدام نهادها قرار است صادر کنند؟ ما هنوز نمي‌دانيم در بحث صدور مجوز مجدد ازسرگيري فعاليت فشن‌شوها، کدام نهادها تصميم‌گيرنده هستند و کارگروه ساماندهي مد و لباس براي اخذ مجوز اين نظام‌نامه، با کدام نهاد مشغول رايزني و گفتمان است؟
قطعا محوريت با خود کارگروه مد و لباس است ولي در کنار ما بايد نيروي انتظامي باشد، ما بايد نظر دفاتر مراجع را اخذ کرده باشيم. من می‌کوشم نظر تمام آقايان و بانواني را که هم از نظر ديني و هم از نظر فني و امنيتي، اهل فن و در درجه اول هستند، اخذ کنم. کاري که خودم به‌شخصه دنبال مي‌کنم، اين است که نظرات همه افراد صاحب‌نظر را داشته باشم که خداي ناکرده در آينده با مشکلي مواجه نشويم. اين اقدامات در مراحل اوليه است و خوشبختانه طبق نظراتي که تاکنون از برخي استادان و بزرگواران دريافت کرده‌ام، کسي با اين قضيه مخالف نبوده است به شرط اينکه در چارچوب قرار بگيرد و از تبرج و بدن‌نمايي جلوگيري کنيم که قطعا اين موارد، اصول کار خود ما هم خواهد بود.
اميدوار باشيم که چه زماني دقيقا اين اتفاق خواهد افتاد؟ براي اوايل سال 1399 يا اواخر آن؟
دعا کنيد. ما هم پيگير هستيم که هر‌چه زمان کوتاه‌تر باشد زودتر به نتيجه خواهيم رسيد.
اميدوار باشيم که براي نيمه اول سال 1399 بتوانيم هفته مد تهران را برگزار کنيم؟
ان‌شاءالله. من تمام تلاش خودم را مي‌کنم و پيگير هستم. اميدوارم اين اتفاق در نيمه اول سال بعد محقق شود.
دغدغه مهم ديگر که همواره در «شرق» به آن پرداخته‌ايم و هنوز به نتيجه فني مفيدی نرسيده‌ايم، لزوم جداسازي و تفکيک بخش علمي و دانشگاهي از جشنواره بين‌المللي مد و لباس فجر است. اين بخش، بخشی بسيار عظيم و جاگير است. هم کارشناسان و هم طراحان اتفاق نظر دارند که اين بخش بايد از جشنواره مد و لباس فجر تفکيک شود و به صورت جداگانه مثل جشنواره مد کودک به آن پرداخته شود. جشنواره بين‌المللي مد و لباس فجر به‌عنوان مهم‌ترين رويداد سال در حوزه مد، تبديل شده به نمايشگاهي نازل با شاخ و برگ‌هاي بسيار زياد که موضوعات بسيار کثيري براي پرداختن دارد و از رسالت اصلي و مأموريت تخصصي خود بازمانده است. اضافه‌شدن بخش علمي و دانشگاهي به اين جشنواره هم، نه‌فقط به اين رويداد براي رسيدن به رسالت اصلي خود کمک شاياني نکرده؛ بلکه به اعتقاد بنده، جشنواره مد فجر بعد از هشت دوره، هدف‌گم‌کرده است و بخش علمي و دانشگاهي انرژي و منابع مالي و انساني زيادي از جشنواره را صرف خود کرده و خروجي بايسته‎اي درخور هزينه‌هايي که جذب و ايجاد کرده، نداشته است. اين بخش صرفا به توليد تئوري‌هاي غيرکاربردي در حوزه مد مشغول است و متأسفانه خروجي کاربردي کلان و کارآمدي نداشته است. جشنواره مد فجر به دليل ممنوعيت کت‌واک در ايران بايد فرصتي براي نمايش آثار طراحان باشد، نه رويدادي براي بازي، شادي و تماشا. آيا تحقق اين امر مهم با استراتژي‌هاي راهبردي شما همسو است يا در تعارض است؟
من مدت کوتاهي است که در اين مسئوليت قرار گرفته‌ام و در اين مدت هم در تلاش بودم که اين رويداد را به نحو احسن به سرانجام برسانم؛ ولي در همين مدت کوتاهي که در اين سمت قرار گرفته‌ام، به اين نتيجه رسيدم که چقدر خوب است ما هم جشنواره‌اي مختص مد و لباس داشته باشيم؛ يعني اگر قرار است هر رويدادي را در حوزه مد برگزار کنيم، به سمت تخصصي برگزار‌کردن همان رويداد حرکت کنيم. در اصل رويداد در ذيل مد و لباس باشد؛ اما به صورت مستقل و تخصصي برپا شود. همان‌طور که شما گفتيد، مد کودک رويداد بزرگي است و مي‌طلبد که يک جشنواره مستقل مختص به خود داشته باشد که بتواند تمام المان‌هاي خاص کودک را در جشنواره خود اجرا کند يا مثلا بخش رسانه ما بايد جدا باشد. رسانه و مد دو بازويي است که به تعالي مد و لباس کمک مي‌کند؛ ولي بايد به صورت مجزا و تخصصي باشد. من معتقد هستم که بخش علمي و دانشگاهي هم براي مد و لباس کشور نقطه عطفي خواهد بود؛ چرا‌که ما با پژوهش مي‌توانيم به ايدئال‌هاي خودمان برسيم؛ اما من هم با شما موافق هستم که شاخ و برگ‌هاي جشنواره بين‌المللي مد و لباس فجر خيلي زياد و فراگير شده است و ما بايد اينها را به سمت حرکت تخصصي و رفتن به سوي هدف خاص خودشان سوق بدهيم؛ يعني از صاحبان فن در بخش علمي و دانشگاهي، براي حضور در شوراي برنامه‌ريزي قبل از جشنواره کمک بگيريم؛ اما جشنواره مد فجر را مختص مد و لباس به صورت کاملا تخصصي برگزار کنيم؛ يعني فقط طراحان حضور داشته باشند و برای ارائه آثارشان باشد و مسابقات زنده طراحان برگزار شود و حرکت جشنواره مد فجر به سمتي باشد که بتوانيم خروجي آن را به توليدکنندگان داخلي وصل کنيم تا بتوانند از اين برندها استفاده کنند.
بعد از اخذ مجوز برگزاري نمايش زنده لباس در سال 1399، مي‌توانيم شاهد برگزاري نمايش زنده لباس در دهمين دوره جشنواره بين‌المللي مد و لباس فجر باشيم؟ جاي اين رويداد در جشنواره‌هاي مد و لباس فجر همواره خالي بوده است.
خير. نمي‌توانيم اين کار را انجام دهيم. عرض کردم که بخش نمايش زنده لباس بايد جايگاه خاص خود را پيدا کند. جشنواره مد و لباس فجر که جايگاه خود را از لحاظ محصور‌بودن و حفاظ‌بودن ندارد و جنبه عمومي دارد، نمي‌تواند محفلي براي برگزاري اين رويداد باشد.
اگر به صورت يک رويداد کاملا مستقل؛ اما منتسب به جشنواره مد و لباس فجر باشد، چطور؟ مي‌توانيم به اين شکل برنامه‌ريزي کنيم؟
بله. مي‌توانيم برنامه‌ريزي کنيم که قبل از شروع بخش عمومي جشنواره مد و لباس فجر که آحاد مردم براي حضور در جشنواره به محل جشنواره مي‌آيند، طراحان بتوانند در تالاري محصور مثل تالار وحدت يا فرهنگ‌سراي نياوران که مختص بانوان است و در چارچوب قوانين حرکت مي‌کنند، فشن‌شوهاي مختص بانوان را برنامه‌ريزي و اجرا کرد؛ اما قطعا بايد محصور باشد.
در واقع درست متوجه شدم که کاملا تخصصي و با دعوت از ميهمانان هر طراح قابل برگزاري خواهد بود؟ به صورت رويدادي خصوصي؟
بله. دقيقا. بحث رعايت چارچوب‌ها و شئونات و محصور‌بودن مکان اجرا بدون ضبط و پخش عکس يا فيلم، بسيار اهميت دارد.
براي جشنواره سال جاری شاهد تغييراتي خواهيم بود يا مثل سال گذشته بايد شاهد ملغمه‌اي از انواع و اقسام مسائلي باشيم که به حوزه تخصصي مد و لباس ارتباطي ندارند و فقط فضا را شلوغ کرده‌اند؟
من سال قبل حضور نداشتم و نمي‌توانم با جشنواره سال جاری مقايسه کنم؛ ضمن اينکه جشنواره سال جاری هم تقريبا بسته شده بود که من ورود پيدا کردم؛ اما من سعي کردم آنچه را که با اهداف مد و لباس پررنگ‌تر است، در جشنواره سال جاری لحاظ کنم. ان‌شاءالله براي جشنواره بعدي تغييرات متعددي خواهيم داشت. براي سال جاری من «مد پايدار» را وارد جشنواره مد و لباس فجر کردم. با توجه به اينکه شعار سال جاری رونق توليد بر مبناي اقتصاد مقاومتي است، سعي کردم به طراحاني که در زمينه مد پايدار فعاليت مي‌کنند، توجه کنم. قرار است از مد پايدار در جشنواره فجر امسال رونمايي کنيم و به نظرم اتفاق خوبي در عرصه طراحي است، به‌خصوص با توجه به وضعيت اقتصادي‌ای که در آن قرار داريم. دوما بخش عفاف و حجاب را در جشنواره امسال ويژه ديدم، چون خودم به آن اعتقاد دارم. من اعتقاد دارم حجاب ما بايد آن‌قدر متنوع و فراگير باشد که مراجعان و مردم به سمت استفاده از اين حجاب حرکت کنند. حجاب بايد براي مردم جذاب باشد. براي اين منظور، رنگ را به مبحث حجاب در جشنواره امسال اضافه کردم. همان‌طور که دين ما هم تأکيد دارد، مسلمان ضمن پاکيزگي بايد از البسه رنگي استفاده کند. براي جشنواره امسال سعي کردم رنگ را برجسته کنم و لباس‌هاي بلند و پوشيده‌اي را که مورد توجه کشورهاي حوزه خليج فارس است ورود بدهم تا بتوانيم بازار صادراتي قوي‌اي را در اين زمينه داشته باشيم. بخش بين‌الملل با هدف تعامل فرهنگي با ساير کشورها، مورد توجه من بوده است. از سوي ديگر کالکشن‌‌سازي و مجموعه‌سازي را به بخش عفاف و حجاب اضافه کردم و ست‌هاي مادرودختري يا پدروپسري را به بخش نمايشگاهي افزودم تا جذابيت‌هاي بصري جشنواره را ارتقا ببخشم. از بخش‌هاي ديگري که به‌شخصه براي من بسيار مهم بود و براي جشنواره امسال پررنگ‌تر دنبال کردم، توجه ويژه به بخش سوزن‌دوزي و بافت‌هاي سنتي است که در ايران قدمتی کهن دارد، اما مغفول مانده. البته سال قبل با انتخاب موضوع مکران، اين بخش مورد توجه بود و براي امسال هم مورد حمايت کارگروه است. جشنواره امسال حمايت و احياي سوزن‌دوزي‌هايي را که به دليل غفلت در دست فراموشي و نابودي است در دستور کار دارد. از استادان درجه‌يک اين حوزه دعوت کرديم که در ورک‌شاپ‌ها و انتقال تجربيات خودشان به نسل جديد حضور يابند.
منظورتان از «مد پايدار» مشخصا چه نوع مدي است؟
بارها ديده‌ايم که هنرمندان يا حتي عامه مردم در انتخاب پوشش خود، لباسي را برمي‌گزينند که بعد از يک‌بار استفاده، ديگر کنار گذاشته مي‌شود. اين مسئله بيشتر در عامه مردم ديده مي‌شود که متأسفانه به دليل چشم‌وهم‌چشمي يا معيارهايي از اين دست، بارها ديده شده که افراد يک لباس را در يک میهماني يا رويدادي مي‌پوشند و کنار مي‌گذارند. مد پايدار کمک مي‌کند که از همان مدي که چندين‌بار استفاده کرديم و ديگر کاربردي ندارد مجددا استفاده کنيم، ضمن اينکه به محيط زيست احترام بگذاريم و به‌جاي اينکه اين البسه را به سطل زباله بسپاريم، طراحان اين طرح‌ها و البسه را مجددا احيا کرده و با يک الگوي جديد براي استفاده مجدد ارائه مي‌دهند. مد پايدار، هم مي‌تواند به اقتصاد خانواده کمک کند و هم به حفظ محيط زيست. تمام خرج‌ کارهايي که يک‌بار استفاده شده و دور انداخته مي‌شوند به کمک مد پايدار مي‌توانند چندين‌مرتبه در قالب طرح‌هاي جديد، دوباره به گردش کار برگردند و احيا شوند.
چطور شد به اين ايده رسيديد؟
دورريزهايي که مي‌ديدم آزارم مي‌داد. از سوي ديگر، به نظرم مي‌آمد که تجمل سبب شده که نه‌تنها به آنچه داريم قانع نباشيم، بلکه اقتصاد خانواده‌ها هم از اين موضوع آسيب ديده است. چشم‌وهم‌چشمي‌ها هزينه اقتصاد خانواده را بالا برده و کارکردهاي اصلي اقتصاد را از ما دور کرده است. خانمي به کارگروه آمدند و طرحي را در اين رابطه به کارگروه ارائه دادند. من واقعا از اين طرح خوشم آمد و حمايت کردم که به اين سمت حرکت کنيم. ان‌شاءالله در جشنواره نهم از اين طرح رونمايي خواهيم کرد.
شما در جشنواره نهم امضاي اختصاصي خود را داريد. با توجه به اينکه در سال 1400 دولت بعدي روي کار خواهد آمد، براي جشنواره دهم مد و لباس فجر اتفاق جديد ديگري را شاهد خواهيم بود يا به همين مد پايدار اکتفا خواهيد کرد؟
تمرکز من قطعا روي مباحث جديد ديگر خواهد بود. من اصلا نگاه نمي‌کنم که قرار است دوران مسئوليت يا مديريت من کوتاه باشد. هدف من اين است که ردپايي از خودم در صنعت مد و لباس کشور باقي بگذارم. مهم نيست که در اين جايگاه بمانم يا نمانم. مهم اين است که اين جاي پا، کمک کند کار طراحان ارتقا يابد و ما حرف تازه‌ای در عرصه مد و لباس براي کشورمان داشته باشيم. آنچه براي من مهم است، اعتلاي کشورم در اين حوزه است و تعامل فرهنگي کشورم در عرصه مد و لباس با ساير کشورها. من در تلاش هستم که المان‌هاي ايراني و اسلامي خودمان را به فرهنگ ساير کشورها تسري بدهم. من به هر رويدادي در اين حوزه، نگاه تخصصي دارم و در حال تشکيل شوراهاي سياست‌گذاري در هر عرصه هستم. اعتقاد دارم با خرد جمعي مي‌توانيم به چشم‌انداز شايسته مد و لباس برسيم. لباس مردان، لباس زنان، لباس مدارس و تمام مباحث تخصصي حوزه مد و لباس به صورت تخصصي و ويژه از سوي بنده در دست پيگيري است و در پي اين هستم که اثرگذار باشم، حتي اگر دوران مديريتم کوتاه باشد.
سال آينده حضور ايران در فرامرزها چگونه خواهد بود؟ برنامه شما چيست؟
به نظرم خيلي پررنگ خواهد بود. به نظرم شايد يکي از زمينه‌هاي ارزآوري براي کشور، موضوع مد و لباس باشد. به همين دليل مکاتبات و تعاملاتي با ساير کشورها داشتم. فراخوان جشنواره مد و لباس فجر را براي کشورها ارسال کرديم و تاکنون 23 کشور اعلام آمادگي کرده‌اند که حضور داشته باشند. ضمن اينکه بسياري از کشورها از بنده دعوت کردند که با همتاي خود در آن کشور ديدار و گفت‌وگو داشته باشم و تفاهم‌نامه‌هايي منعقد کنيم. اميد من به بخش بين‌الملل خيلي زياد است و شايد بتوانم بگويم بزرگ‌ترين دستاورد من، با وجود تحريم‎ها، ارتقاي تعامل فرهنگي با ساير کشورها باشد. تنها راه ورود ما به ساير کشورها و تعامل فرهنگي با آنها در شرايط تحريم، موضوع پوشش متفاوت ما باشد که تلفيقي از پوشش اقوام و تجدد است.
به نظرم چون يک خانم در ايران سکان‌دار اين موضوع شده، همتاهاي شما استقبال کردند! اين‌طور نيست؟
دقيقا. بسياري از همتاهاي بنده در کشورهاي خارجي، خانم هستند و همين مسئله خيلي با استقبال آنها مواجه شد. من از همه دوستاني که به نوعي در بحث مد و لباس کشور حضور دارند دعوت مي‌کنم خودشان را با کارگروه مد و لباس وفق دهند و بنياد ملي مد و لباس را خانه و مأمن خود بدانند. دوستاني که به صورت غيرقانوني فعاليت مي‌کنند بيايند و طبق قانون ما حرکت کنند و از حمايت ما برخوردار شوند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.