|

اهميت آموزش كودكان پيش از دبستان

رضا حسيني . کارشناس آموزشي

انديشمندان بر اين باورند كه اوان كودكي، يعني سال‌هاي بين بدو تولد تا قبل از ورود به مدرسه، مهم‌ترين زمان يادگيري در طول عمر انسان است. در اين سال‌ها، بنيان‌هاي ادامه زندگي شكل مي‌گيرد.

كودكان با آمادگي براي يادگيري و علاقه به جهان اطراف متولد مي‌شوند و لازم است از اين آمادگي در همان اوان كودكي به بهترين نحو استفاده شود تا كودكان در دوران بعدي زندگي بتوانند با توجه به ظرفيت‌هاي خود به بالاترين درجه رشد در حوزه‌هاي مختلف دست يابند.
باور آموزشگران امروز بر اين است كه كودك مهم‌ترين نقش را در يادگيري خود ايفا مي‌كند و بر اين اساس رويكرد آموزش كودكان در جهان مدت‌هاست به سمت كودك‌محوري در حال حركت و تكامل است.
بدون شك در تسريع اين حركت، نتايج پژوهشي اخير در حوزه‌هاي مختلف از جمله علوم شناختي سهم بزرگي داشته و دارند. همچنين اعتقاد بر اين است كه علوم شناختي به زودي تحولات عظيمي را در حوزه آموزش و يادگيري كودكان ايجاد خواهد كرد.
پژوهش‌هاي اخير در علم عصب‌شناسي آموزشي بيانگر اين نكته است كه بخش بزرگي از ذهن، شخصيت و مهارت‌هاي افراد در پنج سال اول زندگي شكل مي‌گيرد؛ در واقع اين دوره پنج‌ساله، مرحله‌اي حياتي براي رشد در تمام عمر است.
اين تحقيقات نشان مي‌دهد كه كيفيت تعاملات كودك با محيط اطراف خود، تأثير تعيين‌كننده‌اي بر معماري مغز، ماهيت توانايي‌ها و ميزان گسترش آنها در بزرگسالي دارد.
بنابراين روابط گرم، حمايتي و اطمينان‌بخش مربيان و سرپرستان با كودك نقشي حياتي دارد و بازي و تعامل با همسالان از اهميت ويژه‌اي در رشد كودك برخوردار است.
كودكان در سنين پيش از دبستان نياز به فرصت‌هاي ارزشمند و مكرر تربيتي دارند و لازم است محيط‌هاي يادگيري كودكان به گونه‌اي طراحي شوند كه ضمن ارائه چنين فرصت‌هايي، پذيراي كودك باشند و او را به فعاليت هر چه بيشتر ترغيب كنند.
بنا بر نظريات مربوط به علوم شناختي، بسياري از برنامه‌هاي درسي آموزش اوان كودكي نياز به بازنگري اساسي دارند؛ زيرا برنامه‌هاي درسي كنوني اكثرا بر حفظ طوطي‌وار يا آموزش رفتارها تمركز دارند و در رشد طبيعي مغز اخلال ايجاد مي‌كنند.
امروزه طراحي و اجراي برنامه‌هاي جايگزيني مد نظر است كه بتوانند تجاربي از زندگي واقعي را براي كودك فراهم كنند، او را تحريك به دست‌ورزي مداوم كرده و عواطف او را به نحوي در فرايند يادگيري درگير كنند. با اجراي چنين برنامه‌هايي كودكان به تدريج دانش جديد را در محيط‌هايي مناسب امتحان مي‌كنند، آن را با دانش قبلي تطبيق مي‌دهند و در قالب اطلاعات جديد ذخيره‌سازي مي‌كنند. اين اطلاعات سپس در موقعيت‌هاي جديد و نامحدودي كه كودك در قرن بيست‌ويكم در معرض آنها قرار دارد مورد استفاده قرار مي‌گيرند.

انديشمندان بر اين باورند كه اوان كودكي، يعني سال‌هاي بين بدو تولد تا قبل از ورود به مدرسه، مهم‌ترين زمان يادگيري در طول عمر انسان است. در اين سال‌ها، بنيان‌هاي ادامه زندگي شكل مي‌گيرد.

كودكان با آمادگي براي يادگيري و علاقه به جهان اطراف متولد مي‌شوند و لازم است از اين آمادگي در همان اوان كودكي به بهترين نحو استفاده شود تا كودكان در دوران بعدي زندگي بتوانند با توجه به ظرفيت‌هاي خود به بالاترين درجه رشد در حوزه‌هاي مختلف دست يابند.
باور آموزشگران امروز بر اين است كه كودك مهم‌ترين نقش را در يادگيري خود ايفا مي‌كند و بر اين اساس رويكرد آموزش كودكان در جهان مدت‌هاست به سمت كودك‌محوري در حال حركت و تكامل است.
بدون شك در تسريع اين حركت، نتايج پژوهشي اخير در حوزه‌هاي مختلف از جمله علوم شناختي سهم بزرگي داشته و دارند. همچنين اعتقاد بر اين است كه علوم شناختي به زودي تحولات عظيمي را در حوزه آموزش و يادگيري كودكان ايجاد خواهد كرد.
پژوهش‌هاي اخير در علم عصب‌شناسي آموزشي بيانگر اين نكته است كه بخش بزرگي از ذهن، شخصيت و مهارت‌هاي افراد در پنج سال اول زندگي شكل مي‌گيرد؛ در واقع اين دوره پنج‌ساله، مرحله‌اي حياتي براي رشد در تمام عمر است.
اين تحقيقات نشان مي‌دهد كه كيفيت تعاملات كودك با محيط اطراف خود، تأثير تعيين‌كننده‌اي بر معماري مغز، ماهيت توانايي‌ها و ميزان گسترش آنها در بزرگسالي دارد.
بنابراين روابط گرم، حمايتي و اطمينان‌بخش مربيان و سرپرستان با كودك نقشي حياتي دارد و بازي و تعامل با همسالان از اهميت ويژه‌اي در رشد كودك برخوردار است.
كودكان در سنين پيش از دبستان نياز به فرصت‌هاي ارزشمند و مكرر تربيتي دارند و لازم است محيط‌هاي يادگيري كودكان به گونه‌اي طراحي شوند كه ضمن ارائه چنين فرصت‌هايي، پذيراي كودك باشند و او را به فعاليت هر چه بيشتر ترغيب كنند.
بنا بر نظريات مربوط به علوم شناختي، بسياري از برنامه‌هاي درسي آموزش اوان كودكي نياز به بازنگري اساسي دارند؛ زيرا برنامه‌هاي درسي كنوني اكثرا بر حفظ طوطي‌وار يا آموزش رفتارها تمركز دارند و در رشد طبيعي مغز اخلال ايجاد مي‌كنند.
امروزه طراحي و اجراي برنامه‌هاي جايگزيني مد نظر است كه بتوانند تجاربي از زندگي واقعي را براي كودك فراهم كنند، او را تحريك به دست‌ورزي مداوم كرده و عواطف او را به نحوي در فرايند يادگيري درگير كنند. با اجراي چنين برنامه‌هايي كودكان به تدريج دانش جديد را در محيط‌هايي مناسب امتحان مي‌كنند، آن را با دانش قبلي تطبيق مي‌دهند و در قالب اطلاعات جديد ذخيره‌سازي مي‌كنند. اين اطلاعات سپس در موقعيت‌هاي جديد و نامحدودي كه كودك در قرن بيست‌ويكم در معرض آنها قرار دارد مورد استفاده قرار مي‌گيرند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.