|

مهندسي دوباره

مصطفي فدايي‌فرد . كارشناس منابع آب

سومين كنفرانس حكمراني و سياست‌گذاري عمومي در روزهاي پاياني هفته گذشته برگزار شد كه متأسفانه با وجود تلاش‌هاي گسترده و طولاني‌مدت مديران اجرائي آن، به دليل شرايط خاص كشور در سال جاري و اتفاقات تلخ چند هفته اخير، ‌استقبال شايسته‌اي از آن نشد و بسياري از كارشناسان روحيه لازم را براي حضور فعال در كنفرانس نداشتند! هرچند مطالب ارائه‌شده در برخي از نشست‌هاي فني مانند پنل نظام (باز) تخصيص آب، خيلي تئوريك و تكراري بود ولي گفت‌وگوي حاضران و نقد مطالب ارائه‌شده، حاوي مطالب ارزشمندي بود و حال و هواي خاصي به نشست يادشده داده بود. بي‌توجهي به لزوم استقرار طرح آمايش سرزمين، طرح جامع آب كشور، ضعف شديد و گسترده آمار و اطلاعات، ناديده‌گرفتن مسائل اجتماعي، نقش كم‌رنگ ذي‌نفعان، وجود قوانين نامناسب و فقدان قوانين مناسب و بازدارنده، نبود يكپارچه‌نگري در تخصيص آب، تأثير فشارهاي سياسي و پاسخ‌گونبودن مسئولان، مهم‌ترين نقدهايي بود كه از سوی حاضران و در قالب پرسش و پاسخ در نشست يادشده مطرح شد. نكته درخور توجه اينكه مديران و كارشناسان پنل يادشده بسياري از انتقادها را پذيرفتند ولي مهيانبودن بستر لازم براي رفع موانع را بیان كردند و برای مثال، ضعف شديد آمار و اطلاعات منابع و مصارف آب، مورد قبول مدير محترم دفتر برنامه‌ريزي كلان آب و آبفاي وزارت نيرو قرار گرفت كه جاي تقدير دارد ولي رفع معضلات مربوط به آن را خارج از قدرت مجموعه خود عنوان كردند!بر اين اساس و با توجه به اينكه آمار و اطلاعات منابع و مصارف آب پايه و اساس تخصيص آب است، پذيرش ضعف آن مي‌تواند اساس و بنياد تخصص آب را زير سؤال برده و ابهامات فراواني را در اين‌باره به‌وجود بیاورد و اعتبار تخصيص‌هاي داده‌شده را مخدوش کند.در ميان ساير نشست‌هاي كنفرانس، پنل «تحولات منابع ‌آب و شركت‌هاي مهندسين مشاور» بسيار خاص و ويژه برگزار شد كه گزارش بخشي از آن در همين روزنامه در تاريخ 26/10/98 منتشر شد.يكي از مباحث بسيار مهم و تأثيرگذار نشست يادشده با عنوان «مهندسي دوباره» ارائه شد كه به صورت بسيار شفاف خلأها و كمبودهاي اصلي حكمراني و سياست‌گذاري عمومي را هدف قرار داد. تجارب موجود مهندسي دوباره طرح‌هاي توسعه منابع آب نشان مي‌دهد حتي طرح‌هاي برخوردار از مطالعات تازه و به‌روز نيز بي‌نياز از اين نگرش نيستند چه رسد به طرح‌هاي توسعه قديمي كه در زمان مطالعه آنها، تكنولوژي و روش‌هاي مطالعاتي تا به اين اندازه پيشرفت نداشته‌اند. بر اين اساس، در جمع‌بندي اين ارائه تأكيد شد در همه زمينه‌هاي فني، مهندسي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي، موضوع مهندسي دوباره مي‌تواند بسيار مفيد و سودمند باشد. در پايان نيز ارائه‌دهنده مطلب به اين موضوع اشاره كرد كه مرحوم آيت‌الله شاهرودي بنا بود مباني فقهي را با اين نگرش بازبيني کنند كه متأسفانه اجل به ايشان مهلت نداد.

سومين كنفرانس حكمراني و سياست‌گذاري عمومي در روزهاي پاياني هفته گذشته برگزار شد كه متأسفانه با وجود تلاش‌هاي گسترده و طولاني‌مدت مديران اجرائي آن، به دليل شرايط خاص كشور در سال جاري و اتفاقات تلخ چند هفته اخير، ‌استقبال شايسته‌اي از آن نشد و بسياري از كارشناسان روحيه لازم را براي حضور فعال در كنفرانس نداشتند! هرچند مطالب ارائه‌شده در برخي از نشست‌هاي فني مانند پنل نظام (باز) تخصيص آب، خيلي تئوريك و تكراري بود ولي گفت‌وگوي حاضران و نقد مطالب ارائه‌شده، حاوي مطالب ارزشمندي بود و حال و هواي خاصي به نشست يادشده داده بود. بي‌توجهي به لزوم استقرار طرح آمايش سرزمين، طرح جامع آب كشور، ضعف شديد و گسترده آمار و اطلاعات، ناديده‌گرفتن مسائل اجتماعي، نقش كم‌رنگ ذي‌نفعان، وجود قوانين نامناسب و فقدان قوانين مناسب و بازدارنده، نبود يكپارچه‌نگري در تخصيص آب، تأثير فشارهاي سياسي و پاسخ‌گونبودن مسئولان، مهم‌ترين نقدهايي بود كه از سوی حاضران و در قالب پرسش و پاسخ در نشست يادشده مطرح شد. نكته درخور توجه اينكه مديران و كارشناسان پنل يادشده بسياري از انتقادها را پذيرفتند ولي مهيانبودن بستر لازم براي رفع موانع را بیان كردند و برای مثال، ضعف شديد آمار و اطلاعات منابع و مصارف آب، مورد قبول مدير محترم دفتر برنامه‌ريزي كلان آب و آبفاي وزارت نيرو قرار گرفت كه جاي تقدير دارد ولي رفع معضلات مربوط به آن را خارج از قدرت مجموعه خود عنوان كردند!بر اين اساس و با توجه به اينكه آمار و اطلاعات منابع و مصارف آب پايه و اساس تخصيص آب است، پذيرش ضعف آن مي‌تواند اساس و بنياد تخصص آب را زير سؤال برده و ابهامات فراواني را در اين‌باره به‌وجود بیاورد و اعتبار تخصيص‌هاي داده‌شده را مخدوش کند.در ميان ساير نشست‌هاي كنفرانس، پنل «تحولات منابع ‌آب و شركت‌هاي مهندسين مشاور» بسيار خاص و ويژه برگزار شد كه گزارش بخشي از آن در همين روزنامه در تاريخ 26/10/98 منتشر شد.يكي از مباحث بسيار مهم و تأثيرگذار نشست يادشده با عنوان «مهندسي دوباره» ارائه شد كه به صورت بسيار شفاف خلأها و كمبودهاي اصلي حكمراني و سياست‌گذاري عمومي را هدف قرار داد. تجارب موجود مهندسي دوباره طرح‌هاي توسعه منابع آب نشان مي‌دهد حتي طرح‌هاي برخوردار از مطالعات تازه و به‌روز نيز بي‌نياز از اين نگرش نيستند چه رسد به طرح‌هاي توسعه قديمي كه در زمان مطالعه آنها، تكنولوژي و روش‌هاي مطالعاتي تا به اين اندازه پيشرفت نداشته‌اند. بر اين اساس، در جمع‌بندي اين ارائه تأكيد شد در همه زمينه‌هاي فني، مهندسي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي، موضوع مهندسي دوباره مي‌تواند بسيار مفيد و سودمند باشد. در پايان نيز ارائه‌دهنده مطلب به اين موضوع اشاره كرد كه مرحوم آيت‌الله شاهرودي بنا بود مباني فقهي را با اين نگرش بازبيني کنند كه متأسفانه اجل به ايشان مهلت نداد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.