|

کجايي نسيم مهربان

مهدي حجواني

شنبه 21 دي همه‌چيز روي سرم آوار مي‌شود چون مي‌شنوم که هواپيما را موشک خودي هدف قرار داده! جمشيد مي‌گويد از خانه بيرون زده‌ام و در کوچه‌ها سراسيمه مي‌گردم. از خانواده‌ام خجالت مي‌کشم که برگردم به خانه.
دوشنبه بيست‌وسوم باخبر مي‌شويم که پيکر نسيم از طريق دي‌ان‌اي شناسايي شده و سه‌شنبه تشييع مي‌شود.
سه‌شنبه عجيب‌ترين تشييع جنازه عمرم را مي‌بينم: بي‌سروصدا و غريبانه! آيا تشييع جنازه کسي که او را شهيد خطاب کرده‌اند بايد اين‌قدر پنهاني سر هم شود؟ اعلام شده که امکان غسل جنازه نيست و در خود پزشکي قانوني تيمم شده است. ساعت 11 برويد سالن تطهير تا نماز خوانده شود. مي‌روم. غوغاي جمعيت است، مثل هميشه. اما مردم براي رفتگان خودشان جمع شده‌اند و خبري از نسيم نيست. محمد جودت، حاج‌امير غنوي و احمد تاجفر را مي‌بينم. فکر مي‌کنيم بقيه هنوز نرسيده‌اند. در خيالم اين‌طور تصور مي‌کنم که الان دوستان و بستگان مي‌رسند و نسيم را تحويل مي‌گيرند و تابوتش روي موج شانه‌ها حرکت مي‌کند. بعد مردم غريبه مي‌فهمند که او از قربانيان سقوط هواپيماست.
براي همين لحظاتي عزيز خود را رها مي‌کنند و با نسيم همراه مي‌شوند و موج باشکوهي به راه مي‌افتد. اما اينها خيالات است. چند دقيقه بعد پسري جوان که نمي‌شناسمش، از وسط جمعيت داد مي‌زند: نسيم رحماني‌فر؟ من خيالاتم را رها مي‌کنم و مي‌پرسم ها! کجاست؟ مي‌گويد: «برويد قطعه هفتاد» و ديگر آن جوان را نمي‌بينم.
قطعه هفتاد از قديمي‌ترين و فراموش‌شده‌ترين قطعه‌هاست و کنار متروي بهشت زهرا واقع شده. زنگ مي‌زنم به جمشيد و او تأييد مي‌کند که جمعيت در قطعه هفتاد منتظر آمدن نسيم ايستاده‌اند. مي‌رويم آنجا. جمعيت زياد است. يک ساعت طول مي‌کشد تا تابوت را بياورند. جمعيت دلش نمي‌آيد اين ‌گل پرپر را به سوي خاک پيش ببرد. مي‌خواهند اين آخرين وداع، طولاني‌تر شود. مادر نسيم را مثل جنازه، کشان‌کشان اين طرف و آن‌طرف مي‌برند. دانشجويان دختر دانشگاه پلي‌تکنيک و شايد جاهاي ديگر، عکس زيبايي از نسيم را به سينه زده‌اند. نماز را برخلاف عرف معمول در خيابان و کنار قطعه هفتاد پشت سر حاج‌امير مي‌خوانيم. سرانجام او را به خاک مي‌سپارند. هميشه گفته‌اند که خاک سرد است، يعني بازماندگان وقتي عزيزشان را به خاک بسپارند کمي آرام‌ مي‌شوند. آيا دل بازماندگان نسيم آرام مي‌گيرد؟ نمي‌دانم. در پايان مراسم، جمشيد با قامتي که انگار خميده‌تر شده، پاي بلندگو مي‌رود و چند کلمه با مردم حرف مي‌زند. اول بابت حضور همه تشکر مي‌کند. بعد مي‌گويد: «اين موشک‌ فقط به هواپيما نخورد. به قلب 176 خانواده اصابت کرد» و اضافه مي‌کند: «ما نسيم را دو بار از دست داديم. يک بار روز چهارشنبه که خبر سقوط هواپيما را دادند و بار دوم روز شنبه که خبر اصابت موشک را شنيديم و البته بار دوم خيلي سخت‌تر و تلخ‌تر بود» و حرف آخرش اين است که «از خون دخترم نمي‌گذرم».
به خانه برمي‌گرديم و همه‌چيز تمام مي‌شود. واقعا تمام مي‌شود؟
حالا در خيابان ايستاده‌ام و به کوه‌هاي شمال که پيش‌روي من برافراشته‌اند خيره شده‌ام. برف، کم‌و‌بيش بر شانه رشته‌کوه‌هاي البرز نشسته. آيا ما از کوه‌ها درس مي‌گيريم؟ سرفه‌ام مي‌گيرد. سرفه‌ها امانم را بريده‌اند. آيا اين آلودگي هوا که شهر را برداشته، سرانجام ما را به زانو درخواهد آورد؟ آيا در مصاف با آلودگي اخلاقي که زندگي ما را برداشته، زانو خواهيم زد؟ به اين خوشم که همه آلودگي‌ها را وزش نسيم از ميان مي‌برد. کجايي نسيم مهربان؟ کجايي عمو؟ به پرچم‌هاي ايران و شاخه‌هاي درختان عريان خيره مي‌شوم. هنوز با وزش نسيم براي ما دست تکان مي‌دهند و ما را به زندگي مي‌خوانند. کم‌کم دي ماه را پشت سر مي‌گذاريم و روزهاي زمستان مي‌گذرند و بهار در راه است. اما نمي‌دانم که بهار بي‌نسيم، چه‌جور بهاري خواهد شد. آيا بهار با ما قهر کرده؟ آيا نسيم از ما رنجيده؟ آيا شکوفه‌ها ديگر نمي‌شکفند؟ رودخانه نيست؟ طراوت جنگل نيست؟ رنگين‌کمان نيست؟ شادي نيست؟ آيا ما داريم در خود فرو مي‌رويم؟ در خود غرق مي‌شويم؟ در خود مي‌شکنيم؟ دوست ندارم اين‌طور فکر کنم. دوست دارم ما مردم مثل جمشيد، بچه‌پررو باشيم و بيماري را از رو ببريم و اين بار بيماري جامعه خود را. نبايد از پا بيفتيم. کوه‌هاي باوقار البرز در گوشمان زمزمه مي‌کنند که اين‌طورها هم نيست که دنيا به آخر رسيده باشد. ما نمي‌شکنيم. زندگي ادامه دارد. روزهاي بهتري در راه‌اند. هنوز آسمان هست، جنگل هست، پرنده هست، باران هست، رنگين‌کمان هست و شادي هست. بهار در راه است و نسيم... نسيم هنوز مي‌وزد... نسيم، دختر ِ باد.
*قسمت اول اين يادداشت ديروز 29 بهمن در همين ستون منتشر شد
شنبه 21 دي همه‌چيز روي سرم آوار مي‌شود چون مي‌شنوم که هواپيما را موشک خودي هدف قرار داده! جمشيد مي‌گويد از خانه بيرون زده‌ام و در کوچه‌ها سراسيمه مي‌گردم. از خانواده‌ام خجالت مي‌کشم که برگردم به خانه.
دوشنبه بيست‌وسوم باخبر مي‌شويم که پيکر نسيم از طريق دي‌ان‌اي شناسايي شده و سه‌شنبه تشييع مي‌شود.
سه‌شنبه عجيب‌ترين تشييع جنازه عمرم را مي‌بينم: بي‌سروصدا و غريبانه! آيا تشييع جنازه کسي که او را شهيد خطاب کرده‌اند بايد اين‌قدر پنهاني سر هم شود؟ اعلام شده که امکان غسل جنازه نيست و در خود پزشکي قانوني تيمم شده است. ساعت 11 برويد سالن تطهير تا نماز خوانده شود. مي‌روم. غوغاي جمعيت است، مثل هميشه. اما مردم براي رفتگان خودشان جمع شده‌اند و خبري از نسيم نيست. محمد جودت، حاج‌امير غنوي و احمد تاجفر را مي‌بينم. فکر مي‌کنيم بقيه هنوز نرسيده‌اند. در خيالم اين‌طور تصور مي‌کنم که الان دوستان و بستگان مي‌رسند و نسيم را تحويل مي‌گيرند و تابوتش روي موج شانه‌ها حرکت مي‌کند. بعد مردم غريبه مي‌فهمند که او از قربانيان سقوط هواپيماست.
براي همين لحظاتي عزيز خود را رها مي‌کنند و با نسيم همراه مي‌شوند و موج باشکوهي به راه مي‌افتد. اما اينها خيالات است. چند دقيقه بعد پسري جوان که نمي‌شناسمش، از وسط جمعيت داد مي‌زند: نسيم رحماني‌فر؟ من خيالاتم را رها مي‌کنم و مي‌پرسم ها! کجاست؟ مي‌گويد: «برويد قطعه هفتاد» و ديگر آن جوان را نمي‌بينم.
قطعه هفتاد از قديمي‌ترين و فراموش‌شده‌ترين قطعه‌هاست و کنار متروي بهشت زهرا واقع شده. زنگ مي‌زنم به جمشيد و او تأييد مي‌کند که جمعيت در قطعه هفتاد منتظر آمدن نسيم ايستاده‌اند. مي‌رويم آنجا. جمعيت زياد است. يک ساعت طول مي‌کشد تا تابوت را بياورند. جمعيت دلش نمي‌آيد اين ‌گل پرپر را به سوي خاک پيش ببرد. مي‌خواهند اين آخرين وداع، طولاني‌تر شود. مادر نسيم را مثل جنازه، کشان‌کشان اين طرف و آن‌طرف مي‌برند. دانشجويان دختر دانشگاه پلي‌تکنيک و شايد جاهاي ديگر، عکس زيبايي از نسيم را به سينه زده‌اند. نماز را برخلاف عرف معمول در خيابان و کنار قطعه هفتاد پشت سر حاج‌امير مي‌خوانيم. سرانجام او را به خاک مي‌سپارند. هميشه گفته‌اند که خاک سرد است، يعني بازماندگان وقتي عزيزشان را به خاک بسپارند کمي آرام‌ مي‌شوند. آيا دل بازماندگان نسيم آرام مي‌گيرد؟ نمي‌دانم. در پايان مراسم، جمشيد با قامتي که انگار خميده‌تر شده، پاي بلندگو مي‌رود و چند کلمه با مردم حرف مي‌زند. اول بابت حضور همه تشکر مي‌کند. بعد مي‌گويد: «اين موشک‌ فقط به هواپيما نخورد. به قلب 176 خانواده اصابت کرد» و اضافه مي‌کند: «ما نسيم را دو بار از دست داديم. يک بار روز چهارشنبه که خبر سقوط هواپيما را دادند و بار دوم روز شنبه که خبر اصابت موشک را شنيديم و البته بار دوم خيلي سخت‌تر و تلخ‌تر بود» و حرف آخرش اين است که «از خون دخترم نمي‌گذرم».
به خانه برمي‌گرديم و همه‌چيز تمام مي‌شود. واقعا تمام مي‌شود؟
حالا در خيابان ايستاده‌ام و به کوه‌هاي شمال که پيش‌روي من برافراشته‌اند خيره شده‌ام. برف، کم‌و‌بيش بر شانه رشته‌کوه‌هاي البرز نشسته. آيا ما از کوه‌ها درس مي‌گيريم؟ سرفه‌ام مي‌گيرد. سرفه‌ها امانم را بريده‌اند. آيا اين آلودگي هوا که شهر را برداشته، سرانجام ما را به زانو درخواهد آورد؟ آيا در مصاف با آلودگي اخلاقي که زندگي ما را برداشته، زانو خواهيم زد؟ به اين خوشم که همه آلودگي‌ها را وزش نسيم از ميان مي‌برد. کجايي نسيم مهربان؟ کجايي عمو؟ به پرچم‌هاي ايران و شاخه‌هاي درختان عريان خيره مي‌شوم. هنوز با وزش نسيم براي ما دست تکان مي‌دهند و ما را به زندگي مي‌خوانند. کم‌کم دي ماه را پشت سر مي‌گذاريم و روزهاي زمستان مي‌گذرند و بهار در راه است. اما نمي‌دانم که بهار بي‌نسيم، چه‌جور بهاري خواهد شد. آيا بهار با ما قهر کرده؟ آيا نسيم از ما رنجيده؟ آيا شکوفه‌ها ديگر نمي‌شکفند؟ رودخانه نيست؟ طراوت جنگل نيست؟ رنگين‌کمان نيست؟ شادي نيست؟ آيا ما داريم در خود فرو مي‌رويم؟ در خود غرق مي‌شويم؟ در خود مي‌شکنيم؟ دوست ندارم اين‌طور فکر کنم. دوست دارم ما مردم مثل جمشيد، بچه‌پررو باشيم و بيماري را از رو ببريم و اين بار بيماري جامعه خود را. نبايد از پا بيفتيم. کوه‌هاي باوقار البرز در گوشمان زمزمه مي‌کنند که اين‌طورها هم نيست که دنيا به آخر رسيده باشد. ما نمي‌شکنيم. زندگي ادامه دارد. روزهاي بهتري در راه‌اند. هنوز آسمان هست، جنگل هست، پرنده هست، باران هست، رنگين‌کمان هست و شادي هست. بهار در راه است و نسيم... نسيم هنوز مي‌وزد... نسيم، دختر ِ باد.
*قسمت اول اين يادداشت ديروز 29 بهمن در همين ستون منتشر شد

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.