|

نشست يك‌روزه برلین، دامی برای سراج

پایان بازی به سود حفتر

نشست یک‌روزه برلین برای برقراری صلح در لیبی، در شرایطی روز گذشته در پایتخت آلمان برگزار شد که انتظار نمی‌رود تغییر چندانی در میدان جنگ داخلی این کشور ایجاد شود.فائز السراج، نخست‌وزیر لیبی، ژنرال خلیفه حفتر، فرمانده نظامیانی که علیه دولت لیبی مبارزه می‌کنند در کنار رؤسای جمهور روسیه، ترکیه، فرانسه، نخست‌وزیران ایتالیا و بریتانیا، وزیر خارجه ایالات متحده، نمایندگان ارشد اتحادیه اروپا، اتحادیه عرب و اتحادیه آفریقا، با مشارکت سازمان ملل به میزبانی آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، روز گذشته بالاترین سطح رایزنی‌های بین‌المللی را برای ممانعت از تبدیل‌شدن لیبی به سوریه‌ای دیگر ترتیب دادند؛ اما تحولات روزهای اخیر در لیبی، حاکی از آن است که بحران چند‌ساله در این کشور پیچیده‌تر از آن است که با چنین نشست‌‌هایی حل شود.طرف‌های درگیر در لیبی، روز 12 ژانویه در مسکو برای برقراری آتش‌بسی موقت توافق کردند؛ اما هیچ‌کدام از طرفین در عمل به این توافق پایبند نماندند و نظامیان تحت فرمان ژنرال حفتر به پیشروی خود به سوی طرابلس، پایتخت لیبی، ادامه دادند و روز گذشته نیز نیروهای حفتر با در‌کنترل‌گرفتن بنادر نفتی این کشور، مانع صادرات نفت لیبی شدند تا تنش‌ها در آستانه نشست برلین به اوج برسد.‌هدف مرکل از ترتیب‌دادن چنین نشستی، این بود که با همکاری جامعه جهانی، طرفین درگیر در لیبی را متقاعد کنند به تحریم تسلیحاتی لیبی که از زمان معمر قذافی، رهبر سابق این کشور از سوی سازمان ملل اعمال شده است، احترام بگذارند و خواسته‌های خود را به‌جای میدان نبرد، پشت میز مذاکره پیگیری کنند. رویترز روز گذشته بخش‌هایی از بیانیه پایانی نشست برلین را منتشر کرد که از طرفین مخاصمه در لیبی خواسته شده به راه‌حل سیاسی برای پایان‌دادن بحران این کشور پایبند باشند.بااین‌حال، آنچه در لیبی می‌گذرد، فاصله زیادی با شعارها و اظهارات دیپلماتیک سیاست‌مداران دارد. در هفته‌های اخیر، نیروهای ارتش ملی لیبی که تحت فرمان ژنرال حفتر هستند، پیشروی کمی به سوی طرابلس داشتند که حاکی از کمبود پیاده‌نظام در جبهه حفتر است. تسخیر اخیر بندر «سرت» نیز نتیجه خیانت گردان مدخلی مستقر در این شهر بود، نه توان نظامی ژنرال حفتر.‌اما در روزهای گذشته با ورود نيروهاي تازه‌نفس روسی، روحیه و توان نظامی نیروهای وابسته به حفتر برای ترتیب‌دادن حمله‌ای به پایتخت لیبی افزایش یافت. در هوا نیز حملات جنگنده‌های متعلق به کشورهایی که از جبهه ملی لیبی و حفتر حمایت می‌کنند، حتی در مناطق غیرنظامی نیز با شدت بیشتری ادامه یافته است. هدف‌گرفتن آمبولانس‌ها، بیمارستان‌ها و مدارس از سوی نیروهای حفتر، با هدف شکستن روحیه شهروندان طرابلس انجام می‌شود. بااین‌حال، مقاومت نیروهای مستقر در طرابلس برای جلوگیری از ورود حفتر به پایتخت، نه‌تنها کاهش نیافته بلکه بیش از گذشته شده است.در آن سو نیز ورود ترکیه به میدان نبرد در لیبی، زنگ خطر را برای جامعه بین‌الملل از‌جمله اروپا به صدا در‌آورد و نگرانی از تبدیل‌شدن لیبی به سوریه دوم و ورود صدها هزار آواره به کشورهای اروپایی باعث شدت‌گرفتن رایزنی‌ها برای پایان‌دادن به جنگ داخلی لیبی شد. ایالات متحده نیز در این میان دریافت که کشورهای دیگر از‌جمله ترکیه و روسیه، به‌سرعت قصد دارند جای خالی این کشور را در منطقه پر کنند.‌ایتالیا، نزدیک‌ترین کشور اروپایی به لیبی، تا چندی پیش به تحولات لیبی بی‌اعتنا بود؛ اما تحرکات اخیر روسیه و ترکیه در این کشور، باعث شد رم برای ایفای نقشی مهم در آینده لیبی دست به تقلا بزند. مصر و امارت متحده عربی نیز به‌عنوان مهم‌ترین حامیان ژنرال حفتر، از تصمیم اردوغان برای اعزام نیروهای نظامی و امنیتی به لیبی برآشفتند؛ چراکه می‌دانستند با ورود ترکیه، بحران لیبی پیچیده‌تر خواهد شد و شاید شانس ژنرال حفتر برای پیروزی در جنگ داخلی لیبی، پرهزینه‌تر و حتی غیرممکن شود.با وجود حضور تعداد زیادی از رهبران جهان و دیپلمات‌های ارشد در برلین، تنها دو کشور هستند که بیشترین نقش را در مشتعل‌تر‌کردن آتش جنگ یا پایان‌دادن به تنش در لیبی ایفا می‌کنند؛ رؤسای جمهور ترکیه و روسیه در نیمه ژانویه در مسکو، موفق شدند ژنرال حفتر و فائز السراج را تا آستانه امضای توافق برای پایان‌دادن به بحران لیبی ببرند؛ اما در آخرین لحظات، ژنرال حفتر بدون امضای این توافق، مسکو را ترک کرد. حفتر در شرایطی از امضای این توافق سر باز زد که تقریبا تمام بندهای آن به سود او بود. با‌این‌حال، به نظر می‌رسد حفتر خود را چنان در موضع قدرت می‌بیند که به چیزی جز تسلیم بدون قید‌و‌شرط فائز السراج رضایت نمی‌دهد و در این راه نمی‌خواهد کمترین امتیازی به طرف مقابل بدهد.از این نظر و برخلاف بسیاری از مقام‌هایی که در برلین گردهم آمده بودند تا راه‌حلی سیاسی برای بحران لیبی پیدا کنند، ژنرال حفتر به‌گونه‌ای دیگر می‌اندیشد و راه‌حل نظامی را تنها راه پایان بحران لیبی می‌‌داند. کشورهای حامی حفتر ازجمله مصر و امارات نیز مانند حفتر فکر می‌کنند؛ اما می‌خواهند به‌گونه‌ای به حمایت پرسود خود از این ژنرال ادامه دهند که وجهه آنها زیر سؤال نرود.‌در برلین نیز به نظر می‌رسد اروپایی‌ها ازجمله ایتالیا، با وجود اینکه از دولت وفاق ملی فائز السراج حمایت کرده‌اند، راهی جز خیانت به السراج در دام نشست برلین نداشته باشند؛ به‌رسمیت‌شناختن ژنرال حفتر و نیروهایش، قانونی‌دانستن حمله ارتش ملی لیبی به پایتخت و نیز پذیرش نقش کلیدی حفتر در آینده لیبی. با این خروجی و زمزمه‌هایی که درباره تشکیل یک دولت غیرنظامی دیگر و برگزاری انتخابات در لیبی به گوش می‌رسد، ژنرال حفتر و حامیانش را باید برنده واقعی بحران لیبی دانست.
منبع: شورای آتلانتیک
نشست یک‌روزه برلین برای برقراری صلح در لیبی، در شرایطی روز گذشته در پایتخت آلمان برگزار شد که انتظار نمی‌رود تغییر چندانی در میدان جنگ داخلی این کشور ایجاد شود.فائز السراج، نخست‌وزیر لیبی، ژنرال خلیفه حفتر، فرمانده نظامیانی که علیه دولت لیبی مبارزه می‌کنند در کنار رؤسای جمهور روسیه، ترکیه، فرانسه، نخست‌وزیران ایتالیا و بریتانیا، وزیر خارجه ایالات متحده، نمایندگان ارشد اتحادیه اروپا، اتحادیه عرب و اتحادیه آفریقا، با مشارکت سازمان ملل به میزبانی آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، روز گذشته بالاترین سطح رایزنی‌های بین‌المللی را برای ممانعت از تبدیل‌شدن لیبی به سوریه‌ای دیگر ترتیب دادند؛ اما تحولات روزهای اخیر در لیبی، حاکی از آن است که بحران چند‌ساله در این کشور پیچیده‌تر از آن است که با چنین نشست‌‌هایی حل شود.طرف‌های درگیر در لیبی، روز 12 ژانویه در مسکو برای برقراری آتش‌بسی موقت توافق کردند؛ اما هیچ‌کدام از طرفین در عمل به این توافق پایبند نماندند و نظامیان تحت فرمان ژنرال حفتر به پیشروی خود به سوی طرابلس، پایتخت لیبی، ادامه دادند و روز گذشته نیز نیروهای حفتر با در‌کنترل‌گرفتن بنادر نفتی این کشور، مانع صادرات نفت لیبی شدند تا تنش‌ها در آستانه نشست برلین به اوج برسد.‌هدف مرکل از ترتیب‌دادن چنین نشستی، این بود که با همکاری جامعه جهانی، طرفین درگیر در لیبی را متقاعد کنند به تحریم تسلیحاتی لیبی که از زمان معمر قذافی، رهبر سابق این کشور از سوی سازمان ملل اعمال شده است، احترام بگذارند و خواسته‌های خود را به‌جای میدان نبرد، پشت میز مذاکره پیگیری کنند. رویترز روز گذشته بخش‌هایی از بیانیه پایانی نشست برلین را منتشر کرد که از طرفین مخاصمه در لیبی خواسته شده به راه‌حل سیاسی برای پایان‌دادن بحران این کشور پایبند باشند.بااین‌حال، آنچه در لیبی می‌گذرد، فاصله زیادی با شعارها و اظهارات دیپلماتیک سیاست‌مداران دارد. در هفته‌های اخیر، نیروهای ارتش ملی لیبی که تحت فرمان ژنرال حفتر هستند، پیشروی کمی به سوی طرابلس داشتند که حاکی از کمبود پیاده‌نظام در جبهه حفتر است. تسخیر اخیر بندر «سرت» نیز نتیجه خیانت گردان مدخلی مستقر در این شهر بود، نه توان نظامی ژنرال حفتر.‌اما در روزهای گذشته با ورود نيروهاي تازه‌نفس روسی، روحیه و توان نظامی نیروهای وابسته به حفتر برای ترتیب‌دادن حمله‌ای به پایتخت لیبی افزایش یافت. در هوا نیز حملات جنگنده‌های متعلق به کشورهایی که از جبهه ملی لیبی و حفتر حمایت می‌کنند، حتی در مناطق غیرنظامی نیز با شدت بیشتری ادامه یافته است. هدف‌گرفتن آمبولانس‌ها، بیمارستان‌ها و مدارس از سوی نیروهای حفتر، با هدف شکستن روحیه شهروندان طرابلس انجام می‌شود. بااین‌حال، مقاومت نیروهای مستقر در طرابلس برای جلوگیری از ورود حفتر به پایتخت، نه‌تنها کاهش نیافته بلکه بیش از گذشته شده است.در آن سو نیز ورود ترکیه به میدان نبرد در لیبی، زنگ خطر را برای جامعه بین‌الملل از‌جمله اروپا به صدا در‌آورد و نگرانی از تبدیل‌شدن لیبی به سوریه دوم و ورود صدها هزار آواره به کشورهای اروپایی باعث شدت‌گرفتن رایزنی‌ها برای پایان‌دادن به جنگ داخلی لیبی شد. ایالات متحده نیز در این میان دریافت که کشورهای دیگر از‌جمله ترکیه و روسیه، به‌سرعت قصد دارند جای خالی این کشور را در منطقه پر کنند.‌ایتالیا، نزدیک‌ترین کشور اروپایی به لیبی، تا چندی پیش به تحولات لیبی بی‌اعتنا بود؛ اما تحرکات اخیر روسیه و ترکیه در این کشور، باعث شد رم برای ایفای نقشی مهم در آینده لیبی دست به تقلا بزند. مصر و امارت متحده عربی نیز به‌عنوان مهم‌ترین حامیان ژنرال حفتر، از تصمیم اردوغان برای اعزام نیروهای نظامی و امنیتی به لیبی برآشفتند؛ چراکه می‌دانستند با ورود ترکیه، بحران لیبی پیچیده‌تر خواهد شد و شاید شانس ژنرال حفتر برای پیروزی در جنگ داخلی لیبی، پرهزینه‌تر و حتی غیرممکن شود.با وجود حضور تعداد زیادی از رهبران جهان و دیپلمات‌های ارشد در برلین، تنها دو کشور هستند که بیشترین نقش را در مشتعل‌تر‌کردن آتش جنگ یا پایان‌دادن به تنش در لیبی ایفا می‌کنند؛ رؤسای جمهور ترکیه و روسیه در نیمه ژانویه در مسکو، موفق شدند ژنرال حفتر و فائز السراج را تا آستانه امضای توافق برای پایان‌دادن به بحران لیبی ببرند؛ اما در آخرین لحظات، ژنرال حفتر بدون امضای این توافق، مسکو را ترک کرد. حفتر در شرایطی از امضای این توافق سر باز زد که تقریبا تمام بندهای آن به سود او بود. با‌این‌حال، به نظر می‌رسد حفتر خود را چنان در موضع قدرت می‌بیند که به چیزی جز تسلیم بدون قید‌و‌شرط فائز السراج رضایت نمی‌دهد و در این راه نمی‌خواهد کمترین امتیازی به طرف مقابل بدهد.از این نظر و برخلاف بسیاری از مقام‌هایی که در برلین گردهم آمده بودند تا راه‌حلی سیاسی برای بحران لیبی پیدا کنند، ژنرال حفتر به‌گونه‌ای دیگر می‌اندیشد و راه‌حل نظامی را تنها راه پایان بحران لیبی می‌‌داند. کشورهای حامی حفتر ازجمله مصر و امارات نیز مانند حفتر فکر می‌کنند؛ اما می‌خواهند به‌گونه‌ای به حمایت پرسود خود از این ژنرال ادامه دهند که وجهه آنها زیر سؤال نرود.‌در برلین نیز به نظر می‌رسد اروپایی‌ها ازجمله ایتالیا، با وجود اینکه از دولت وفاق ملی فائز السراج حمایت کرده‌اند، راهی جز خیانت به السراج در دام نشست برلین نداشته باشند؛ به‌رسمیت‌شناختن ژنرال حفتر و نیروهایش، قانونی‌دانستن حمله ارتش ملی لیبی به پایتخت و نیز پذیرش نقش کلیدی حفتر در آینده لیبی. با این خروجی و زمزمه‌هایی که درباره تشکیل یک دولت غیرنظامی دیگر و برگزاری انتخابات در لیبی به گوش می‌رسد، ژنرال حفتر و حامیانش را باید برنده واقعی بحران لیبی دانست.
منبع: شورای آتلانتیک

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.