|

درس‌هایی از سردار سلیمانی

مصطفی ایزدی

یک پاسدار فرازمند و یک شخصیت ارزشمند بین‌المللی با لباس سپاه پاسداران، از میان ما به رسم شهادت رفت. در رثای فقدان او ایران غم‌بارانه خروشید و دوستدار ایران و ایرانی هر جای دنیا بود، لباس عزا پوشید. این رویداد بی‌بدیل در عصر حاضر، می‌تواند و می‌باید درس خوبی به دولتمردان و کارگزاران نظام اسلامی بدهد. این همه تجلیل کاملا بی‌سابقه از یک نظامی بامعرفت برای چیست؟ چرا از نظر ایرانیان او تا این ‌اندازه که دیدیم و دیدید، شایسته احترام و تکریم بود و چرا جوانان وطن از دختر و پسر می‌خواستند جای او باشند و با شیوه‌های گوناگون فریاد می‌زدند که «ما قاسم سلیمانی هستم». ‌در این 40 سالی که بر ما گذشت، مردم ایران در سوگ بزرگانی از عالم و دولتمرد و نظامی و شهید نشسته‌اند، اما هیچ‌یک از آنان با بدرودی چنین باشکوه رهسپار خوابگاه ابدی نشدند، آن‌هم نه در پی پیکر شهید که رسم تشییع جنازه است، بلکه پیش از آن و در مناطق دور و نزدیک و در شهرهای دیگر جهان، حتی با تابوتی نمادین و جمعیت‌های میلیونی. این چه شرافت و کرامت و سعادت است که مردم از موافق و منتقد و مخالف ایدئولوژی شهید سلیمانی در او سراغ داشتند؟ حتما عموم مردم در او ویژگی‌هایی دیده بودند که با شور وصف‌ناپذیر در مراسم خداحافظی‌اش رستاخیز حضور به پا کردند. نگارنده در میدان دفاع مقدس با حاج قاسم سلیمانی آشنا شد و پس از جنگ هم گاه و بی‌گاه با او سلام و علیکی داشت، به‌گونه‌ای که الان می‌تواند بعضی از خصوصیات او را برشمرد تا به همه به‌ویژه پاسداران سردار بگوید از پدیده سلیمانی و رخداد‌های بعد از شهادتش درس و پند بگیرند.

1. اگرچه شجاعت اولیه اکتسابی نیست و می‌تواند در افراد گوناگون کم و زیاد باشد، اما می‌توان با ممارست و دل به دریا زدن آن را تقویت کرد. سردار سلیمانی به‌دلیل حضور پیوسته در آوردگاه‌های سخت، به سطح بالایی از شجاعت رسیده بود که برای مردم و دوستدارانش قابل درک می‌نمود. کوچک‌شمردن دشمن از ویژگی‌های سردار سلیمانی بود که نشان از شجاعت و توکل او به باری‌تعالی داشت. این شجاعت، تنها در میدان آتش و خون بروز پیدا نمی‌کرد، بلکه در جامعه و در هنگام بیان دیدگاه‌هایش، شجاعت بیان و صراحت لهجه‌اش کاملا مشهود بود. سخنان او برای امامان جماعت مساجد و استدلال‌های او در نگاه همه‌جانبه به آحاد مردم که به امام جماعت‌ها سفارش آن را می‌کرد، در توان هر پاسداری نبوده و نیست و حتی روحانیون هم شجاعت بیان آن را برای هم‌لباسی‌های خود در یک سخنرانی رسمی که رسانه‌ای هم می‌شود، ندارند. با وجود این همه می‌توانند از این شجاعت درس بگیرند.
2.‌ بی‌اعتنایی به دنیا و خارج‌شدن از زیاده‌خواهی‌های رایج در میان کسانی که به‌اصطلاح دستشان به دهنشان می‌رسد، از آشکارترین ویژگی‌های این انسان وارسته بود.
3. توجه همیشگی و مسئولانه او به مأموریت طولانی‌مدتی که داشت، او را بر فراز فضای درگیری‌های روزمره جناحی و باندی داخل کشور برده بود. هیچ‌کس نمی‌توانست و نمی‌تواند او را به جناح سیاسی خود منتسب کند، چراکه با همه جریان‌ها فکری و سیاسی درون حاکمیت در ارتباط دوستانه بود. از تندروی‌های رایج در حوزه سیاست و فرهنگ و اجتماع پرهیز می‌کرد و با شخصیت‌های متن و حاشیه نظام از مقامات و منتقدان مرتبط بود و با آنان به گفت‌وگو می‌نشست و از تجربه‌هایشان بهره می‌گرفت و علاقه‌ای هم نداشت که رسانه‌ای شود. این شیوه سلوک سیاسی و اجتماعی سردار شهید، در پیام‌هایی که توسط همه فحول حاضر برای شهادت او صادر شد، منعکس است.

این شیوه زندگی و حرکت در فضای سیاسی جامعه، هیچ سختی و مشقتی ندارد، فقط کافی است دل را از کدورت‌ها پاک کرد و با سینه فراخ، دل به حقیقت بست تا چشم انسان بینا شود و از سطح نازل بدبینی و تنگ‌نظری به سوی روش و منش سلیمانی‌ها پرواز کند. پشتوانه اندیشه او برای اینکه همیشه در فکر امنیت آحاد جامعه از اصلاح‌طلب و اصولگرا و غیر این دو جناح و نیز انسانی از یک خانواده بزرگ برای هر سلیقه و پوشش و نگاه بود، همین روش و منش و پاکدلی بود. درسی بهتر از این نمی‌توان از سپهبد شهید قاسم سلیمانی فرا گرفت.

یک پاسدار فرازمند و یک شخصیت ارزشمند بین‌المللی با لباس سپاه پاسداران، از میان ما به رسم شهادت رفت. در رثای فقدان او ایران غم‌بارانه خروشید و دوستدار ایران و ایرانی هر جای دنیا بود، لباس عزا پوشید. این رویداد بی‌بدیل در عصر حاضر، می‌تواند و می‌باید درس خوبی به دولتمردان و کارگزاران نظام اسلامی بدهد. این همه تجلیل کاملا بی‌سابقه از یک نظامی بامعرفت برای چیست؟ چرا از نظر ایرانیان او تا این ‌اندازه که دیدیم و دیدید، شایسته احترام و تکریم بود و چرا جوانان وطن از دختر و پسر می‌خواستند جای او باشند و با شیوه‌های گوناگون فریاد می‌زدند که «ما قاسم سلیمانی هستم». ‌در این 40 سالی که بر ما گذشت، مردم ایران در سوگ بزرگانی از عالم و دولتمرد و نظامی و شهید نشسته‌اند، اما هیچ‌یک از آنان با بدرودی چنین باشکوه رهسپار خوابگاه ابدی نشدند، آن‌هم نه در پی پیکر شهید که رسم تشییع جنازه است، بلکه پیش از آن و در مناطق دور و نزدیک و در شهرهای دیگر جهان، حتی با تابوتی نمادین و جمعیت‌های میلیونی. این چه شرافت و کرامت و سعادت است که مردم از موافق و منتقد و مخالف ایدئولوژی شهید سلیمانی در او سراغ داشتند؟ حتما عموم مردم در او ویژگی‌هایی دیده بودند که با شور وصف‌ناپذیر در مراسم خداحافظی‌اش رستاخیز حضور به پا کردند. نگارنده در میدان دفاع مقدس با حاج قاسم سلیمانی آشنا شد و پس از جنگ هم گاه و بی‌گاه با او سلام و علیکی داشت، به‌گونه‌ای که الان می‌تواند بعضی از خصوصیات او را برشمرد تا به همه به‌ویژه پاسداران سردار بگوید از پدیده سلیمانی و رخداد‌های بعد از شهادتش درس و پند بگیرند.

1. اگرچه شجاعت اولیه اکتسابی نیست و می‌تواند در افراد گوناگون کم و زیاد باشد، اما می‌توان با ممارست و دل به دریا زدن آن را تقویت کرد. سردار سلیمانی به‌دلیل حضور پیوسته در آوردگاه‌های سخت، به سطح بالایی از شجاعت رسیده بود که برای مردم و دوستدارانش قابل درک می‌نمود. کوچک‌شمردن دشمن از ویژگی‌های سردار سلیمانی بود که نشان از شجاعت و توکل او به باری‌تعالی داشت. این شجاعت، تنها در میدان آتش و خون بروز پیدا نمی‌کرد، بلکه در جامعه و در هنگام بیان دیدگاه‌هایش، شجاعت بیان و صراحت لهجه‌اش کاملا مشهود بود. سخنان او برای امامان جماعت مساجد و استدلال‌های او در نگاه همه‌جانبه به آحاد مردم که به امام جماعت‌ها سفارش آن را می‌کرد، در توان هر پاسداری نبوده و نیست و حتی روحانیون هم شجاعت بیان آن را برای هم‌لباسی‌های خود در یک سخنرانی رسمی که رسانه‌ای هم می‌شود، ندارند. با وجود این همه می‌توانند از این شجاعت درس بگیرند.
2.‌ بی‌اعتنایی به دنیا و خارج‌شدن از زیاده‌خواهی‌های رایج در میان کسانی که به‌اصطلاح دستشان به دهنشان می‌رسد، از آشکارترین ویژگی‌های این انسان وارسته بود.
3. توجه همیشگی و مسئولانه او به مأموریت طولانی‌مدتی که داشت، او را بر فراز فضای درگیری‌های روزمره جناحی و باندی داخل کشور برده بود. هیچ‌کس نمی‌توانست و نمی‌تواند او را به جناح سیاسی خود منتسب کند، چراکه با همه جریان‌ها فکری و سیاسی درون حاکمیت در ارتباط دوستانه بود. از تندروی‌های رایج در حوزه سیاست و فرهنگ و اجتماع پرهیز می‌کرد و با شخصیت‌های متن و حاشیه نظام از مقامات و منتقدان مرتبط بود و با آنان به گفت‌وگو می‌نشست و از تجربه‌هایشان بهره می‌گرفت و علاقه‌ای هم نداشت که رسانه‌ای شود. این شیوه سلوک سیاسی و اجتماعی سردار شهید، در پیام‌هایی که توسط همه فحول حاضر برای شهادت او صادر شد، منعکس است.

این شیوه زندگی و حرکت در فضای سیاسی جامعه، هیچ سختی و مشقتی ندارد، فقط کافی است دل را از کدورت‌ها پاک کرد و با سینه فراخ، دل به حقیقت بست تا چشم انسان بینا شود و از سطح نازل بدبینی و تنگ‌نظری به سوی روش و منش سلیمانی‌ها پرواز کند. پشتوانه اندیشه او برای اینکه همیشه در فکر امنیت آحاد جامعه از اصلاح‌طلب و اصولگرا و غیر این دو جناح و نیز انسانی از یک خانواده بزرگ برای هر سلیقه و پوشش و نگاه بود، همین روش و منش و پاکدلی بود. درسی بهتر از این نمی‌توان از سپهبد شهید قاسم سلیمانی فرا گرفت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.