|

خداحافظي كوچك‌ترين برادر لاريجاني‌ها از وزارت بهداشت

شرق: سريال ادامه‌دار خداحافظي برادران لاريجاني با مهم‌ترين منصب مديريتي خود به قسمتي تازه رسيد و در قصه اين قسمت، كوچك‌ترين فرزند اين خانواده پرنفوذ قرار است با صندلي معاونت آموزشي وزارت بهداشت خداحافظي كند. «محمدباقر اردشير لاريجاني» دليل اين استعفا را «بروز شرايط ويژه به‌دليل بيماري همسر» اعلام كرده و البته در متن اين استعفا به‌طور صريح گفته در ديگر مناصب مرتبط با بهداشت به كار خود ادامه خواهد داد. كناررفتن لاريجاني 58ساله از معاونت مهم وزارت بهداشت در حالي است كه او از اوايل دهه 70 و در دوره وزارت «علي‌رضا مرندي» پا به ساختمان اين وزارتخانه گذاشته بود و در سه دهه گذشته نیز همواره نقشي مهم در سياست‌هاي وزارت بهداشت داشته است. استعفاي كوچك‌ترين فرزند «آيت‌الله ميرزا هاشم آملي» در حالي است كه پيش از اين و در ماه‌هاي گذشته دیگر یا از منصب خود کنار رفتند يا دوره كاري آنها به پايان رسيده است؛ در اين مدت «صادق لاريجاني» صندلي خود در رياست دستگاه قضا را به «ابراهيم رئيسي» سپرد، «محمدجواد لاريجاني» هم پس از حدود 15 سال از رياست ستاد حقوق بشر قوه قضائيه كنار گذاشته شد و «علي لاريجاني» هم با ثبت‌نام‌نكردن در انتخابات مجلس يازدهم عملا به دوران 12ساله رياست خود بر مجلس ايران پايان داد. حضور حدود سه‌دهه‌اي محمدباقر در مناصب مهم وزارت بهداشت البته با حاشيه و حرف‌و‌حديث‌هايي هم همراه بود كه در گزارش پيش‌رو به برخي از آنها پرداخته مي‌شود.
ده‌ها منصب مهم لاريجاني كوچك
تنها پزشك خانواده لاريجاني، غيرسياسي‌ترين فرزند اين خانواده هم هست، هرچند همين فرد غيرسياسي هم از گزند رفت‌و‌آمدهاي گروهي و حزبي در امان نبود. محمدباقر لاريجاني متولد سال 40 در قم است كه در 26سالگي از دانشكده پزشكي دانشگاه علوم پزشكي تهران فارغ‌التحصيل شد و سه سال بعد در رشته تخصصي بيماري‌هاي داخلي (1369) صاحب بورد شد. اين روند كسب مدارك بالاتر باز هم ادامه پيدا كرد و لاريجاني در سال 72 با كسب بورد تخصصي غدد درون‌ريز و متابوليسم به درجه اعلايي از سواد پزشكي رسيد تا نوبت به كسب مناصب مهم و تصميم‌گيري در حوزه سلامت ايرانيان برسد. لاريجاني از اين پس به كرسي مديريت مناصب مهمي در وزارت بهداشت ايران رسيد؛ رئيس دانشگاه علوم پزشكي تهران، رئيس بخش غدد بيمارستان شريعتي از 1380 تاكنون، رئيس پژوهشكده علوم غدد و متابوليسم بيمارستان شريعتي از 1380 تاكنون، رئيس شوراي سياست‌گذاري وزارت بهداشت 1388 تاکنون، رئيس شبکه تحقيقات ديابت و استئوپروز 1389 تاکنون و همچنين چندين سال معاونت در حوزه‌هاي مختلف اين وزارتخانه بخشي از كارنامه لاريجاني است. او در رشته تخصصي خود صاحب مقالات فراواني است و حتي از سوي پايگاه اطلاعات علمي ESI، در جمع صد دانشمند برتر جهان در فاصله سال‌های 2001 تا 2011 هم قرار گرفته‌ است. انتخاب به‌عنوان چهره ماندگار علم در سال 89 و همچنين دانشمند برتر جهان اسلام هم برخي از سابقه‌های لاريجاني در حوزه علم است. لاريجاني مانند ديگر برادرانش با دختر يكي از چهره‌هاي شاخص ازدواج كرده و همسرش «فاطمه حسن‌زاده‌آملي» دختر آيت‌الله حسين‌زاده‌آملي است.
دليل استعفا خانوادگي است؟
لاريجاني كه عمري را در وزارت بهداشت و مناصب مهم اين وزارتخانه پشت سر گذاشته و آمدن‌ورفتن وزراي زيادي را به چشم ديده‌، ديروز از استعفاي خود پرده برداشت و دليل آن را شرايط ويژه و مسائل خانوادگي دانسته است. او در متن استعفاي خود خطاب به وزير بهداشت نوشته است: «متأسفانه بروز شرايط ويژه براي بنده در طول يک سال گذشته به‌دليل بيماري همسر و نياز به مراقبت از ايشان، اوضاع را به‌گونه‌اي دشوار نموده است که بيش از اين فرصت حضور تمام‌وقت و تمرکز مطلوب بر حوزه آموزش را براي بنده فراهم نمي‌نمايد». لاريجاني در اين نامه، ماجراي تلاش براي استعفاي خود را به چند ماه گذشته نسبت مي‌دهد كه البته تا پايان ترم تحصيلي آن را رسانه‌اي نكرده است: «همان‌گونه که در چند ماه گذشته نيز مکرر بيان شد، از جناب‌عالي استدعا دارم عذر بنده را از تصدي مسئوليت حوزه آموزش پذيرا باشيد. البته ازآنجا‌که به‌هيچ‌عنوان راضي به دغدغه‌مند شما براي انتخاب فوري جايگزين نبودم، پيرو مذاکرات تا پايان اين نيم‌سال تحصيلي همچنان ادامه خدمت دادم». يكي از نكات اين استعفا، اعلام رسمي لاريجاني برای ادامه فعاليت خود در ديگر مناصب مهم اين حوزه است: «البته از انجام وظيفه در زمينه‌هاي ديگري مانند کميته ملي بيماري‌هاي غيرواگير و شوراي عالي اخلاق پزشکي حسب ضرورت که مستلزم بار اجرائي سنگين و تمام‌وقت نباشد، فروگذار نخواهم کرد». لاريجاني البته درحال‌حاضر به غير از دو مسئوليت اشاره‌شده در اين نامه، چندين مسئوليت ديگر را هم بر عهده دارد و رياست بخش غدد بيمارستان شريعتي يكي از اين موارد است.
ماجراي حذف اولين وزير زن؛ اصرار احمدي‌نژاد به حذف لاريجاني
ماجراي بحث و درگيري «محمود احمدی‌نژاد» با خانواده لاريجاني را حالا همه مي‌دانند و حتي همين اصطلاح «برادران قدرتمند لاريجاني» را هم اولين‌بار رئيس دولت‌هاي نهم و دهم به‌طوررسمي و در نقد قدرت آنها به كار برده ‌است. احمدي‌نژاد كه در دولت دوم خود تنش‌هاي فراواني با رئيس وقت مجلس داشت، عملكرد لاريجاني، رياست مجلس و ديگر برادرانش را سدي در برابر برنامه‌هاي خود مي‌دانست و در خفا و آشكار به‌شدت از آنها انتقاد مي‌كرد. او زمستان 91 از وزير وقت بهداشت، مرضيه وحيددستجردي مي‌خواهد كه محمدباقر لاريجاني را از مناصب مهم اين وزارتخانه و رياست دانشگاه علوم پزشكي تهران كنار بگذارد اما با مقاومت وزير خود روبه‌رو مي‌شود و اين مقاومت هم در نهايت اولين وزير زن تاريخ جمهوري اسلامي را به زير مي‌كشد. همان سال 91 و ساعتي پس از اعلام بركناري وحيددستجري از وزارت بهداشت، ماجراي مخالفت احمدي‌نژاد با مديريت محمدباقر لاريجاني هم رسانه‌اي شد و دانشگاه علوم پزشكي تهران حتي نامه استعفاي لاريجاني را هم منتشر كرد كه حدود يك هفته پيش از بركناري وزير، از او خواسته بود كه به دليل مخالفت رئيس‌جمهوري با استعفايش موافقت كند اما خانم دستجردي در پاسخ گفته بود كه «شما تا پايان دوره وزارت من در سمت خود باقي خواهيد ماند». اين ماجرا اولين نشانه افشاشده از مخالفت جدي احمدي‌نژاد با خانواده لاريجاني بود كه البته ماجرا به همين مورد هم ختم نشد و حدود يك ماه بعد ماجراي «يك‌شنبه سياه مجلس» پيش آمد كه در آن جلسه محمود احمدي‌نژاد فيلمي از فاضل لاریجانی در صحن علني مجلس به نمايش گذاشت.
كارنامه لاريجاني در وزارت بهداشت
دوران مسئوليت لاريجاني در وزارت بهداشت حاشيه‌هاي ديگري هم به همراه داشت كه البته هيچ‌كدام به اندازه بحث بركناري وزير در رسانه‌ها مطرح نشد. با پايان يافتن دوره رياست‌جمهوري احمدي‌نژاد، باقر لاريجاني بار ديگر به وزارت بهداشت برگشت و اين‌بار به معاونت آموزشي اين وزارتخانه رسيد كه تا همين امروز هم ادامه پيدا كرد. با رسانه‌اي‌‌شدن اين استعفا، به نظر مي‌آيد در روزهاي آينده فرد ديگري به معاونت آموزشي وزارت بهداشت مي‌رسد و دوران طولاني‌مدت تأثيرگذاري باقر لاريجاني در اين وزارتخانه به پايان مي‌رسد و هم‌زمان از قدرت خانواده لاريجاني در شرايط كنوني هم كاسته خواهد شد؛ خانواده‌اي كه ريشه آنها به روستاي «پردمه» لاريجان در ۷۰کيلومتري شهر آمل برمي‌گردد.
درباره كارنامه اين لاريجاني در وزارت بهداشت منتقدان در مجموع عملكردش را قابل‌دفاع مي‌دانند. او در سال‌هاي فعاليت علمي خود نقش پررنگي در مجموعه تحقيقات وسيع «سلول‌هاي بنيادي» داشت و دانشگاه علوم پزشكي تهران هم در دوران رياستش تغيير و تحول فراواني را به خود ديد. لاريجاني همچنين در متن استعفاي خود اشاره‌اي به مهم‌ترين دستاوردهاي كارنامه خود دارد كه بخش وسيعي از این كارنامه به‌روزرساني نحوه آموزش برمي‌گردد: «استقرار آمايش سرزميني و مأموريت‌گرايي در دانشگاه‌ها، اعتباربخشي کليه دانشگاه‌ها و دانشکده‌هاي علوم پزشکي و بيمارستان‌هاي آموزشي، اعتباربخشي 10ساله برنامه پزشکي عمومي کشور از سوي WFME، گسترش رشته‌هاي تحصيلات تکميلي، تخصصي و فوق‌تخصصي در قالب سند برآورد نيروي انساني نظام سلامت، افزايش چهاربرابري دانشجويان خارجي، بازنگري برنامه‌هاي آموزشي در جهت تقويت جامعه‌نگري، استقرار نظام مديريت آمايشي آموزش پزشکي و توسعه مأموريت‌گرايي، دسترسي 60 درصد دانشجويان علوم پزشکي به بخشي از آموزش‌هاي خود از طريق فضاي مجازي با مشارکت 70 درصد اعضاي هيئت‌علمي در همين نيمسال جاري، اعتلاي عدالت آموزشي با پذيرش 30درصدي بومي رشته‌هاي پزشکي، برنامه‌ريزي تربيت نيروي انساني در افق 10ساله، افزايش اعتبارات حوزه آموزش، استقرار چندين هزار صندلي آزمون الکترونيک و برگزاري سه‌چهارم آزمون‌هاي ملي به‌صورت الکترونيک و صرفه‌جويي جدي از اين مجرا و... همگي از دستاوردهاي گران‌بهایی است که با عنايات خداوند متعال در اين دوره نصيب کشور گرديد».

شرق: سريال ادامه‌دار خداحافظي برادران لاريجاني با مهم‌ترين منصب مديريتي خود به قسمتي تازه رسيد و در قصه اين قسمت، كوچك‌ترين فرزند اين خانواده پرنفوذ قرار است با صندلي معاونت آموزشي وزارت بهداشت خداحافظي كند. «محمدباقر اردشير لاريجاني» دليل اين استعفا را «بروز شرايط ويژه به‌دليل بيماري همسر» اعلام كرده و البته در متن اين استعفا به‌طور صريح گفته در ديگر مناصب مرتبط با بهداشت به كار خود ادامه خواهد داد. كناررفتن لاريجاني 58ساله از معاونت مهم وزارت بهداشت در حالي است كه او از اوايل دهه 70 و در دوره وزارت «علي‌رضا مرندي» پا به ساختمان اين وزارتخانه گذاشته بود و در سه دهه گذشته نیز همواره نقشي مهم در سياست‌هاي وزارت بهداشت داشته است. استعفاي كوچك‌ترين فرزند «آيت‌الله ميرزا هاشم آملي» در حالي است كه پيش از اين و در ماه‌هاي گذشته دیگر یا از منصب خود کنار رفتند يا دوره كاري آنها به پايان رسيده است؛ در اين مدت «صادق لاريجاني» صندلي خود در رياست دستگاه قضا را به «ابراهيم رئيسي» سپرد، «محمدجواد لاريجاني» هم پس از حدود 15 سال از رياست ستاد حقوق بشر قوه قضائيه كنار گذاشته شد و «علي لاريجاني» هم با ثبت‌نام‌نكردن در انتخابات مجلس يازدهم عملا به دوران 12ساله رياست خود بر مجلس ايران پايان داد. حضور حدود سه‌دهه‌اي محمدباقر در مناصب مهم وزارت بهداشت البته با حاشيه و حرف‌و‌حديث‌هايي هم همراه بود كه در گزارش پيش‌رو به برخي از آنها پرداخته مي‌شود.
ده‌ها منصب مهم لاريجاني كوچك
تنها پزشك خانواده لاريجاني، غيرسياسي‌ترين فرزند اين خانواده هم هست، هرچند همين فرد غيرسياسي هم از گزند رفت‌و‌آمدهاي گروهي و حزبي در امان نبود. محمدباقر لاريجاني متولد سال 40 در قم است كه در 26سالگي از دانشكده پزشكي دانشگاه علوم پزشكي تهران فارغ‌التحصيل شد و سه سال بعد در رشته تخصصي بيماري‌هاي داخلي (1369) صاحب بورد شد. اين روند كسب مدارك بالاتر باز هم ادامه پيدا كرد و لاريجاني در سال 72 با كسب بورد تخصصي غدد درون‌ريز و متابوليسم به درجه اعلايي از سواد پزشكي رسيد تا نوبت به كسب مناصب مهم و تصميم‌گيري در حوزه سلامت ايرانيان برسد. لاريجاني از اين پس به كرسي مديريت مناصب مهمي در وزارت بهداشت ايران رسيد؛ رئيس دانشگاه علوم پزشكي تهران، رئيس بخش غدد بيمارستان شريعتي از 1380 تاكنون، رئيس پژوهشكده علوم غدد و متابوليسم بيمارستان شريعتي از 1380 تاكنون، رئيس شوراي سياست‌گذاري وزارت بهداشت 1388 تاکنون، رئيس شبکه تحقيقات ديابت و استئوپروز 1389 تاکنون و همچنين چندين سال معاونت در حوزه‌هاي مختلف اين وزارتخانه بخشي از كارنامه لاريجاني است. او در رشته تخصصي خود صاحب مقالات فراواني است و حتي از سوي پايگاه اطلاعات علمي ESI، در جمع صد دانشمند برتر جهان در فاصله سال‌های 2001 تا 2011 هم قرار گرفته‌ است. انتخاب به‌عنوان چهره ماندگار علم در سال 89 و همچنين دانشمند برتر جهان اسلام هم برخي از سابقه‌های لاريجاني در حوزه علم است. لاريجاني مانند ديگر برادرانش با دختر يكي از چهره‌هاي شاخص ازدواج كرده و همسرش «فاطمه حسن‌زاده‌آملي» دختر آيت‌الله حسين‌زاده‌آملي است.
دليل استعفا خانوادگي است؟
لاريجاني كه عمري را در وزارت بهداشت و مناصب مهم اين وزارتخانه پشت سر گذاشته و آمدن‌ورفتن وزراي زيادي را به چشم ديده‌، ديروز از استعفاي خود پرده برداشت و دليل آن را شرايط ويژه و مسائل خانوادگي دانسته است. او در متن استعفاي خود خطاب به وزير بهداشت نوشته است: «متأسفانه بروز شرايط ويژه براي بنده در طول يک سال گذشته به‌دليل بيماري همسر و نياز به مراقبت از ايشان، اوضاع را به‌گونه‌اي دشوار نموده است که بيش از اين فرصت حضور تمام‌وقت و تمرکز مطلوب بر حوزه آموزش را براي بنده فراهم نمي‌نمايد». لاريجاني در اين نامه، ماجراي تلاش براي استعفاي خود را به چند ماه گذشته نسبت مي‌دهد كه البته تا پايان ترم تحصيلي آن را رسانه‌اي نكرده است: «همان‌گونه که در چند ماه گذشته نيز مکرر بيان شد، از جناب‌عالي استدعا دارم عذر بنده را از تصدي مسئوليت حوزه آموزش پذيرا باشيد. البته ازآنجا‌که به‌هيچ‌عنوان راضي به دغدغه‌مند شما براي انتخاب فوري جايگزين نبودم، پيرو مذاکرات تا پايان اين نيم‌سال تحصيلي همچنان ادامه خدمت دادم». يكي از نكات اين استعفا، اعلام رسمي لاريجاني برای ادامه فعاليت خود در ديگر مناصب مهم اين حوزه است: «البته از انجام وظيفه در زمينه‌هاي ديگري مانند کميته ملي بيماري‌هاي غيرواگير و شوراي عالي اخلاق پزشکي حسب ضرورت که مستلزم بار اجرائي سنگين و تمام‌وقت نباشد، فروگذار نخواهم کرد». لاريجاني البته درحال‌حاضر به غير از دو مسئوليت اشاره‌شده در اين نامه، چندين مسئوليت ديگر را هم بر عهده دارد و رياست بخش غدد بيمارستان شريعتي يكي از اين موارد است.
ماجراي حذف اولين وزير زن؛ اصرار احمدي‌نژاد به حذف لاريجاني
ماجراي بحث و درگيري «محمود احمدی‌نژاد» با خانواده لاريجاني را حالا همه مي‌دانند و حتي همين اصطلاح «برادران قدرتمند لاريجاني» را هم اولين‌بار رئيس دولت‌هاي نهم و دهم به‌طوررسمي و در نقد قدرت آنها به كار برده ‌است. احمدي‌نژاد كه در دولت دوم خود تنش‌هاي فراواني با رئيس وقت مجلس داشت، عملكرد لاريجاني، رياست مجلس و ديگر برادرانش را سدي در برابر برنامه‌هاي خود مي‌دانست و در خفا و آشكار به‌شدت از آنها انتقاد مي‌كرد. او زمستان 91 از وزير وقت بهداشت، مرضيه وحيددستجردي مي‌خواهد كه محمدباقر لاريجاني را از مناصب مهم اين وزارتخانه و رياست دانشگاه علوم پزشكي تهران كنار بگذارد اما با مقاومت وزير خود روبه‌رو مي‌شود و اين مقاومت هم در نهايت اولين وزير زن تاريخ جمهوري اسلامي را به زير مي‌كشد. همان سال 91 و ساعتي پس از اعلام بركناري وحيددستجري از وزارت بهداشت، ماجراي مخالفت احمدي‌نژاد با مديريت محمدباقر لاريجاني هم رسانه‌اي شد و دانشگاه علوم پزشكي تهران حتي نامه استعفاي لاريجاني را هم منتشر كرد كه حدود يك هفته پيش از بركناري وزير، از او خواسته بود كه به دليل مخالفت رئيس‌جمهوري با استعفايش موافقت كند اما خانم دستجردي در پاسخ گفته بود كه «شما تا پايان دوره وزارت من در سمت خود باقي خواهيد ماند». اين ماجرا اولين نشانه افشاشده از مخالفت جدي احمدي‌نژاد با خانواده لاريجاني بود كه البته ماجرا به همين مورد هم ختم نشد و حدود يك ماه بعد ماجراي «يك‌شنبه سياه مجلس» پيش آمد كه در آن جلسه محمود احمدي‌نژاد فيلمي از فاضل لاریجانی در صحن علني مجلس به نمايش گذاشت.
كارنامه لاريجاني در وزارت بهداشت
دوران مسئوليت لاريجاني در وزارت بهداشت حاشيه‌هاي ديگري هم به همراه داشت كه البته هيچ‌كدام به اندازه بحث بركناري وزير در رسانه‌ها مطرح نشد. با پايان يافتن دوره رياست‌جمهوري احمدي‌نژاد، باقر لاريجاني بار ديگر به وزارت بهداشت برگشت و اين‌بار به معاونت آموزشي اين وزارتخانه رسيد كه تا همين امروز هم ادامه پيدا كرد. با رسانه‌اي‌‌شدن اين استعفا، به نظر مي‌آيد در روزهاي آينده فرد ديگري به معاونت آموزشي وزارت بهداشت مي‌رسد و دوران طولاني‌مدت تأثيرگذاري باقر لاريجاني در اين وزارتخانه به پايان مي‌رسد و هم‌زمان از قدرت خانواده لاريجاني در شرايط كنوني هم كاسته خواهد شد؛ خانواده‌اي كه ريشه آنها به روستاي «پردمه» لاريجان در ۷۰کيلومتري شهر آمل برمي‌گردد.
درباره كارنامه اين لاريجاني در وزارت بهداشت منتقدان در مجموع عملكردش را قابل‌دفاع مي‌دانند. او در سال‌هاي فعاليت علمي خود نقش پررنگي در مجموعه تحقيقات وسيع «سلول‌هاي بنيادي» داشت و دانشگاه علوم پزشكي تهران هم در دوران رياستش تغيير و تحول فراواني را به خود ديد. لاريجاني همچنين در متن استعفاي خود اشاره‌اي به مهم‌ترين دستاوردهاي كارنامه خود دارد كه بخش وسيعي از این كارنامه به‌روزرساني نحوه آموزش برمي‌گردد: «استقرار آمايش سرزميني و مأموريت‌گرايي در دانشگاه‌ها، اعتباربخشي کليه دانشگاه‌ها و دانشکده‌هاي علوم پزشکي و بيمارستان‌هاي آموزشي، اعتباربخشي 10ساله برنامه پزشکي عمومي کشور از سوي WFME، گسترش رشته‌هاي تحصيلات تکميلي، تخصصي و فوق‌تخصصي در قالب سند برآورد نيروي انساني نظام سلامت، افزايش چهاربرابري دانشجويان خارجي، بازنگري برنامه‌هاي آموزشي در جهت تقويت جامعه‌نگري، استقرار نظام مديريت آمايشي آموزش پزشکي و توسعه مأموريت‌گرايي، دسترسي 60 درصد دانشجويان علوم پزشکي به بخشي از آموزش‌هاي خود از طريق فضاي مجازي با مشارکت 70 درصد اعضاي هيئت‌علمي در همين نيمسال جاري، اعتلاي عدالت آموزشي با پذيرش 30درصدي بومي رشته‌هاي پزشکي، برنامه‌ريزي تربيت نيروي انساني در افق 10ساله، افزايش اعتبارات حوزه آموزش، استقرار چندين هزار صندلي آزمون الکترونيک و برگزاري سه‌چهارم آزمون‌هاي ملي به‌صورت الکترونيک و صرفه‌جويي جدي از اين مجرا و... همگي از دستاوردهاي گران‌بهایی است که با عنايات خداوند متعال در اين دوره نصيب کشور گرديد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.