نقشه راه «سپاه قدس»
حمزه پارياب-کارشناس امور دفاعي
تکرار پرافتخار عنوان شهيد، آنچنان در تارک و تاريخ همه ارکان نيروهاي مسلح کشورمان تنيده شده که شنيدن خبر آسمانيشدن فرماندهی شجاع و هميشه حاضر در خط مقدم نبرد، در عين تکاندهنده و تلخبودن، نميتوانست اتفاقي کمنظير محسوب شود؛ چنانچه رهبر انقلاب اسفند سال گذشته و در زمان اعطاي نشان عالي ذوالفقار به سرلشکر سليماني، بيان کردند: «ايشان بارها، بارها و بارها جان خودشان را در معرض تهاجم دشمن قرار دادهاند». شايد در انظار و برآورد عمومي، چنين حضور شجاعانه و عاشقانهای براي دفاع از انقلاب و ملتهاي منطقه، بزرگترين ويژگي و نماد حاج قاسم محسوب شود؛ اما آنچه در اين حضور بيش از ۲۰ساله در منصب فرماندهي سپاه قدس، براي کشورمان به يادگار خواهد ماند و ثمره آن تا سالهاي سال، ايران و کشورهاي دور و نزديک را بهرهمند ميکند، نقشه راه و ساختاري بود که آن شهيد در سالهاي گذشته بنيان گذاشت. به همين خاطر ميتوان يکي از ارکان تدبير رهبر انقلاب براي انتصاب فرمانده جديد اين نيرو را در حالي که فقط چند ساعت از شهادت سرلشکر سليماني ميگذشت، در همين نتيجه ديد؛ چراکه به روال معمول و سابق، انتخاب يک فرمانده مهم در نيروهاي مسلح، آنهم بهعنوان فرمانده نيروي قدس، با بررسي سوابق و برنامه گزينهها صورت ميگيرد که آنهم نيازمند حداقل چند روز زمان است و در عين حال، حکم فرمانده کل قوا براي انتصاب سردار سرتيپ اسماعيل قاآني، فرمانده جديد سپاه قدس نيز بهصراحت بر اين تأکيد دارد که «برنامه آن نيرو عينا همان برنامه دوران فرماندهي شهيد سليماني است».چنان امارههايي حاکي از آن است که حاج قاسم چنان نهادي بنا کرده بود که براي تداوم آن مسير، هم فرماندهی اصلح و آشنا به امور
-مانند سردار قاآني- در اين چارت و مأموريتها، آبديده شده و آماده ادامهدادن اين مسير خواهد بود و هم مأموريتها و برنامههاي مدونشده از سوی سرلشکر سليماني، جامع و بيکموکاست محسوس است.به همين خاطر، ميتوان به صراحت و روشني اهميت علاقهمندي و تأکيد فرمانده شهيد سپاه قدس را بر ضرورت زندهکردن مفاهيم و شعارهاي انقلابي در ميان ملتهاي منطقه و بيتوجهي به خطکشي تکفيريها با مفاهيمي مانند شيعه و سني در مبارزه با استکبار و اشغالگران درک کرد. همين رويکردها بود در سوريه و عراقي که بخش اعظم آن در اشغال داعش بود، سرزمينهايي را آزاد کرد، گسترش ناگهاني و ترسناک داعش را که تا مرزهاي کشورمان رسيده بود، با نيروهاي همان کشورها مهار کرد و مفهوم مقاومت را معنايي بخشيد که افکار عمومي ملتهاي منطقه بهخوبي تفاوت آن را با ساير نسخههاي خارجي درک کنند.با توجه به اينکه شيوه و منطق کاري نيروي قدس در هر نقطهاي که نيازمند کمک از سوي جمهوري اسلامي ايران و سپاه پاسداران براي دفاع از خاک و جان خود بودهاند، فعالکردن ظرفيتهاي خفته همان کشور و ملت است، بنابراین ممارست و همفکري طولاني سردار قاآني در جايگاه جانشين فرمانده و ساير ارکان نيرو با سرلشکر سليماني، نشان داد اين انتصاب در راستاي تحقق همان راهبرد نهايي است که رهبر انقلاب از سال ۱۳۶۸ براي سپاه قدس تعيين کردهاند و آنهم «تشكيل هستههاى مردمى در سراسر جهان» است.درست است که ويژگيهاي کمنظير فردي و عظمت شخصيتي حاج قاسم در ايجاد اتحادي ماندگار ميان پاسداران انقلاب اسلامي و طيف وسيعي از حماس و حزبالله تا فاطميون، زينبيون و حيدريون، غیر قابل توصيف و بيان است؛ اما نميتوان شجرهاي را که ايشان از سال ۱۳۷۶ به تنومندسازي و شاخوبرگدادنش همت شبانهروزي گمارده بود، قائم به فرد دانست؛ چراکه ذهن استراتژيک و آيندهنگرانه شهيد سليماني، قطعا پيشبيني روزهايي را ميکرد که به دست شقيترين دشمنان ايران شهيد شوند و آنگاه، برنامهها و طراحيهاي بعدي نيازمند نيرويي تازه اما باتجربه در همان ساختار مشخص شده باشد.فقدان فرماندهی با نگاه ديپلماسي انقلابي که در عين حال، سربازي با بيشترين مأموريت در جبهههاي نبرد و خط مقدم محسوب ميشد تا سالهاي سال براي ايران و بسياري از ملتهاي دوستدار استقلال، تلخ و باورنکردني خواهد بود؛ اما اتفاقهای پس از شهادت بهويژه حکم رهبر انقلاب - هم از نظر محتوايي و هم مصداقي- نشان داد فرماندهان هوشمند، مؤمن و مردمي در ميان نيروهاي مسلح کشورمان کم نيستند و رويشهاي جديد حتما موجب غافلگيري ميداني و راهبردي قاتلان سردار محبوب خواهد شد.
تکرار پرافتخار عنوان شهيد، آنچنان در تارک و تاريخ همه ارکان نيروهاي مسلح کشورمان تنيده شده که شنيدن خبر آسمانيشدن فرماندهی شجاع و هميشه حاضر در خط مقدم نبرد، در عين تکاندهنده و تلخبودن، نميتوانست اتفاقي کمنظير محسوب شود؛ چنانچه رهبر انقلاب اسفند سال گذشته و در زمان اعطاي نشان عالي ذوالفقار به سرلشکر سليماني، بيان کردند: «ايشان بارها، بارها و بارها جان خودشان را در معرض تهاجم دشمن قرار دادهاند». شايد در انظار و برآورد عمومي، چنين حضور شجاعانه و عاشقانهای براي دفاع از انقلاب و ملتهاي منطقه، بزرگترين ويژگي و نماد حاج قاسم محسوب شود؛ اما آنچه در اين حضور بيش از ۲۰ساله در منصب فرماندهي سپاه قدس، براي کشورمان به يادگار خواهد ماند و ثمره آن تا سالهاي سال، ايران و کشورهاي دور و نزديک را بهرهمند ميکند، نقشه راه و ساختاري بود که آن شهيد در سالهاي گذشته بنيان گذاشت. به همين خاطر ميتوان يکي از ارکان تدبير رهبر انقلاب براي انتصاب فرمانده جديد اين نيرو را در حالي که فقط چند ساعت از شهادت سرلشکر سليماني ميگذشت، در همين نتيجه ديد؛ چراکه به روال معمول و سابق، انتخاب يک فرمانده مهم در نيروهاي مسلح، آنهم بهعنوان فرمانده نيروي قدس، با بررسي سوابق و برنامه گزينهها صورت ميگيرد که آنهم نيازمند حداقل چند روز زمان است و در عين حال، حکم فرمانده کل قوا براي انتصاب سردار سرتيپ اسماعيل قاآني، فرمانده جديد سپاه قدس نيز بهصراحت بر اين تأکيد دارد که «برنامه آن نيرو عينا همان برنامه دوران فرماندهي شهيد سليماني است».چنان امارههايي حاکي از آن است که حاج قاسم چنان نهادي بنا کرده بود که براي تداوم آن مسير، هم فرماندهی اصلح و آشنا به امور
-مانند سردار قاآني- در اين چارت و مأموريتها، آبديده شده و آماده ادامهدادن اين مسير خواهد بود و هم مأموريتها و برنامههاي مدونشده از سوی سرلشکر سليماني، جامع و بيکموکاست محسوس است.به همين خاطر، ميتوان به صراحت و روشني اهميت علاقهمندي و تأکيد فرمانده شهيد سپاه قدس را بر ضرورت زندهکردن مفاهيم و شعارهاي انقلابي در ميان ملتهاي منطقه و بيتوجهي به خطکشي تکفيريها با مفاهيمي مانند شيعه و سني در مبارزه با استکبار و اشغالگران درک کرد. همين رويکردها بود در سوريه و عراقي که بخش اعظم آن در اشغال داعش بود، سرزمينهايي را آزاد کرد، گسترش ناگهاني و ترسناک داعش را که تا مرزهاي کشورمان رسيده بود، با نيروهاي همان کشورها مهار کرد و مفهوم مقاومت را معنايي بخشيد که افکار عمومي ملتهاي منطقه بهخوبي تفاوت آن را با ساير نسخههاي خارجي درک کنند.با توجه به اينکه شيوه و منطق کاري نيروي قدس در هر نقطهاي که نيازمند کمک از سوي جمهوري اسلامي ايران و سپاه پاسداران براي دفاع از خاک و جان خود بودهاند، فعالکردن ظرفيتهاي خفته همان کشور و ملت است، بنابراین ممارست و همفکري طولاني سردار قاآني در جايگاه جانشين فرمانده و ساير ارکان نيرو با سرلشکر سليماني، نشان داد اين انتصاب در راستاي تحقق همان راهبرد نهايي است که رهبر انقلاب از سال ۱۳۶۸ براي سپاه قدس تعيين کردهاند و آنهم «تشكيل هستههاى مردمى در سراسر جهان» است.درست است که ويژگيهاي کمنظير فردي و عظمت شخصيتي حاج قاسم در ايجاد اتحادي ماندگار ميان پاسداران انقلاب اسلامي و طيف وسيعي از حماس و حزبالله تا فاطميون، زينبيون و حيدريون، غیر قابل توصيف و بيان است؛ اما نميتوان شجرهاي را که ايشان از سال ۱۳۷۶ به تنومندسازي و شاخوبرگدادنش همت شبانهروزي گمارده بود، قائم به فرد دانست؛ چراکه ذهن استراتژيک و آيندهنگرانه شهيد سليماني، قطعا پيشبيني روزهايي را ميکرد که به دست شقيترين دشمنان ايران شهيد شوند و آنگاه، برنامهها و طراحيهاي بعدي نيازمند نيرويي تازه اما باتجربه در همان ساختار مشخص شده باشد.فقدان فرماندهی با نگاه ديپلماسي انقلابي که در عين حال، سربازي با بيشترين مأموريت در جبهههاي نبرد و خط مقدم محسوب ميشد تا سالهاي سال براي ايران و بسياري از ملتهاي دوستدار استقلال، تلخ و باورنکردني خواهد بود؛ اما اتفاقهای پس از شهادت بهويژه حکم رهبر انقلاب - هم از نظر محتوايي و هم مصداقي- نشان داد فرماندهان هوشمند، مؤمن و مردمي در ميان نيروهاي مسلح کشورمان کم نيستند و رويشهاي جديد حتما موجب غافلگيري ميداني و راهبردي قاتلان سردار محبوب خواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.