|

«دکتر جان» در یک جلسه پُرابهت

بابك زماني- نورولوژيست

در يك كميته عالي با حضور استادان برجسته نشسته‌ و در حال بررسي يك موضوع بسيار مهم هستيم؛ در يك سالن بیضی‌شکل عظیم با سه رديف صندلی‌های نرم و بزرگ كه در جلوي همه، مانيتور و ميكروفون كار گذاشته شده است. سر را كه بلند می‌کنی نمايي زيبا از شهر و برج ميلاد می‌بینی كه تصادفا تا نيمه در دود فرو رفته است. سخنران با منحنی‌های زيبايي كه ترسيم كرده و در مانيتور جلوي همه ما ديده می‌شود، جايگاه برجسته كشورمان را در مقالات بین‌المللی نشان می‌دهد، به‌علاوه دو مانيتور بزرگ هم در دو طرف روي ديوار پاورپوینت مربوطه را نشان می‌دهند. سخنران مي‌گويد رتبه‌بندی مقالات علمي ايراني در مجلات مختلف دانشگاهي در سطح دنيا رتبه قابل‌توجهی است. جايگاه علمي ما دائما در حال ارتقاست. مي‌گويد البته مشكلاتي هم وجود دارد كه جايش در اين جلسه باشكوه نيست! از تعداد ایمیل‌ها و پیام‌های دعوتي كه براي اين جلسه دريافت كردم، معلوم بود وقت و انرژي زيادي در تهيه مقدمات آن صرف شده و استادان برجسته و متعددي در رشته‌های مختلف حتي خارج از كار پزشكي دعوت شده‌اند. بنده هم با دقت ثبت‌نام خودم را انجام داده بودم تا بعدا بتوانم از حضور در اين جلسه براي ارتقای دانشگاهی‌ام استفاده كنم. جلسه پُرابهتي بود كه خاطره شيرينش می‌توانست در ذهن من بماند، اگر و فقط اگر، اين پيرمرد کوتاه‌قامت زبان‌دراز، آقای «دكتر جان» در اواسط جلسه در را باز نمی‌کرد و مثل دزدها در صندلي كنار من فرونمی‌رفت! گمان كنم به‌تازگی آقای دكتر جان ما هم با آن سن و سال شدیدا محافظه‌کار شده چون معمولا در این‌گونه جلسات رؤسای جلسه را كه عموما از شاگردان قديمشان هستند، هدف می‌گیرند و به گوش بی‌دفاع اين كمترين اكتفا نمی‌فرمایند. مي‌گويد: «دلتون خوشه‌ها تا همين ديروز آمار مقالات كپي ورد زبان‌ها بود، همین‌الان در تمام شهر آگهی براي توليد مقاله از آگهی لوله‌بازکنی بالاتر زده. يك استاد خارجي در هيچ بيمارستاني ندارين، هیچ‌کدام از كساني كه براي فلو ميرن بر نمی‌گردن. بیمارستان‌های دانشگاهي براي بيماران جاي سوزن‌انداختن ندارند. هیچ‌کس نميگه كدام تحقيق به درد امروز اين مملكت می‌خوره؟ هيچ سامان درستي براي ثبت دقيق همه بیماری‌ها وجود نداره. ساختار تحقيقاتي كشور به تحقيقاتي كه به نواقص و كمبودها می‌پردازند، توجهي نداره. هنوز ذهنيت مديريت سلامت نتوانسته به تعريف درست دانش در كار پزشكي دست پيدا كنه و با آنچه خرافه و غیرعلمیه از سنتي گرفته تا حجامتي و سردي و گرمي تسویه‌حساب كنه. حتي يك مقاله جدي -در سطح بین‌المللی- در مورد عقايد رايج و تصورات بومي سلامت در كشور وجود نداره و... معلومه كه با اين چشم‌های كور، دست‌ها هم امكانات را نامتعادل و ناعادلانه در ميان مردم توزيع می‌کنند. فكر می‌کنید اين جلسات شما ربطي به اون دود روي شهر و آنچه پريروز رخ داد، نداره؟». دهان آقای دكتر كف كرده، رطوبت و حرارت صحبت‌هایش گوش راستم را خيس و در عین ‌حال داغ كرده است. اندكي مكث می‌کند و ادامه می‌دهد: «اما عجب سالني. عجب مانيتورهايي. حيف كه حرف‌هايي بدون ارتباط با واقعيات زياد توش مي‌زنن. حرف‌هاي تشريفاتي بدون اشاره به مشكلات مثل موريانه سامان همه چيز را به باد ميده. حيف و ميل امكاناته. اين روزها هم كه خيلي زود دير ميشه، وقت تنگه، امیدوارم حداقل اين سالن هميشه همين‌طور سالم و به‌دردبخور بمونه». بازهم مثل هميشه صداي به‌هم‌خوردن درهای سالن پشت سر آقای دكتر جان خوش‌آهنگ‌ترین صدايي بود كه آن روز شنيدم. در به‌هم‌كوفتن هم غيرمحافظه‌کارانه‌ترین كاري بود كه آن روز آقای دكتر جان به‌طور علني انجام داد.

در يك كميته عالي با حضور استادان برجسته نشسته‌ و در حال بررسي يك موضوع بسيار مهم هستيم؛ در يك سالن بیضی‌شکل عظیم با سه رديف صندلی‌های نرم و بزرگ كه در جلوي همه، مانيتور و ميكروفون كار گذاشته شده است. سر را كه بلند می‌کنی نمايي زيبا از شهر و برج ميلاد می‌بینی كه تصادفا تا نيمه در دود فرو رفته است. سخنران با منحنی‌های زيبايي كه ترسيم كرده و در مانيتور جلوي همه ما ديده می‌شود، جايگاه برجسته كشورمان را در مقالات بین‌المللی نشان می‌دهد، به‌علاوه دو مانيتور بزرگ هم در دو طرف روي ديوار پاورپوینت مربوطه را نشان می‌دهند. سخنران مي‌گويد رتبه‌بندی مقالات علمي ايراني در مجلات مختلف دانشگاهي در سطح دنيا رتبه قابل‌توجهی است. جايگاه علمي ما دائما در حال ارتقاست. مي‌گويد البته مشكلاتي هم وجود دارد كه جايش در اين جلسه باشكوه نيست! از تعداد ایمیل‌ها و پیام‌های دعوتي كه براي اين جلسه دريافت كردم، معلوم بود وقت و انرژي زيادي در تهيه مقدمات آن صرف شده و استادان برجسته و متعددي در رشته‌های مختلف حتي خارج از كار پزشكي دعوت شده‌اند. بنده هم با دقت ثبت‌نام خودم را انجام داده بودم تا بعدا بتوانم از حضور در اين جلسه براي ارتقای دانشگاهی‌ام استفاده كنم. جلسه پُرابهتي بود كه خاطره شيرينش می‌توانست در ذهن من بماند، اگر و فقط اگر، اين پيرمرد کوتاه‌قامت زبان‌دراز، آقای «دكتر جان» در اواسط جلسه در را باز نمی‌کرد و مثل دزدها در صندلي كنار من فرونمی‌رفت! گمان كنم به‌تازگی آقای دكتر جان ما هم با آن سن و سال شدیدا محافظه‌کار شده چون معمولا در این‌گونه جلسات رؤسای جلسه را كه عموما از شاگردان قديمشان هستند، هدف می‌گیرند و به گوش بی‌دفاع اين كمترين اكتفا نمی‌فرمایند. مي‌گويد: «دلتون خوشه‌ها تا همين ديروز آمار مقالات كپي ورد زبان‌ها بود، همین‌الان در تمام شهر آگهی براي توليد مقاله از آگهی لوله‌بازکنی بالاتر زده. يك استاد خارجي در هيچ بيمارستاني ندارين، هیچ‌کدام از كساني كه براي فلو ميرن بر نمی‌گردن. بیمارستان‌های دانشگاهي براي بيماران جاي سوزن‌انداختن ندارند. هیچ‌کس نميگه كدام تحقيق به درد امروز اين مملكت می‌خوره؟ هيچ سامان درستي براي ثبت دقيق همه بیماری‌ها وجود نداره. ساختار تحقيقاتي كشور به تحقيقاتي كه به نواقص و كمبودها می‌پردازند، توجهي نداره. هنوز ذهنيت مديريت سلامت نتوانسته به تعريف درست دانش در كار پزشكي دست پيدا كنه و با آنچه خرافه و غیرعلمیه از سنتي گرفته تا حجامتي و سردي و گرمي تسویه‌حساب كنه. حتي يك مقاله جدي -در سطح بین‌المللی- در مورد عقايد رايج و تصورات بومي سلامت در كشور وجود نداره و... معلومه كه با اين چشم‌های كور، دست‌ها هم امكانات را نامتعادل و ناعادلانه در ميان مردم توزيع می‌کنند. فكر می‌کنید اين جلسات شما ربطي به اون دود روي شهر و آنچه پريروز رخ داد، نداره؟». دهان آقای دكتر كف كرده، رطوبت و حرارت صحبت‌هایش گوش راستم را خيس و در عین ‌حال داغ كرده است. اندكي مكث می‌کند و ادامه می‌دهد: «اما عجب سالني. عجب مانيتورهايي. حيف كه حرف‌هايي بدون ارتباط با واقعيات زياد توش مي‌زنن. حرف‌هاي تشريفاتي بدون اشاره به مشكلات مثل موريانه سامان همه چيز را به باد ميده. حيف و ميل امكاناته. اين روزها هم كه خيلي زود دير ميشه، وقت تنگه، امیدوارم حداقل اين سالن هميشه همين‌طور سالم و به‌دردبخور بمونه». بازهم مثل هميشه صداي به‌هم‌خوردن درهای سالن پشت سر آقای دكتر جان خوش‌آهنگ‌ترین صدايي بود كه آن روز شنيدم. در به‌هم‌كوفتن هم غيرمحافظه‌کارانه‌ترین كاري بود كه آن روز آقای دكتر جان به‌طور علني انجام داد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.