لزوم بررسي آسيبهاي احتمالي فناوري 5G
مزدک سادات ميررمضاني : سالهاست که عادت کردهايم به هر فناوري جديدي که در دنيا (بهویژه در غرب) توليد و استفاده ميشود با ديده حسرت و تمنا نگاه کنيم و بخواهيم هرچه زودتر صاحب يا لااقل مصرفکننده آن باشيم. اگرچه اين ميل ايرانيان به ترقي و عقبنماندن از دنياي مدرن در موارد بسياري باعث پيشرفت و رفاه آنان شده، اما بارها هم منجر به تقليد و واردات غيرکارشناسانه و نامنطبق و خسران فراوان شده است. حقيقت اين است که متأسفانه ما راه استفاده هوشمندانه از عقبماندگي کشورمان در زمينه فناوري و مزاياي آن را نياموختهايم. ما اين فرصت را داريم تا نتيجه آزمون و خطاهاي پيشگامان فناوري را بررسي و سپس درباره واردکردن و استفاده از تکنولوژيهاي نو اقدام کنيم.
سالهاست که رقابت جهاني براي رسيدن به بالاترين سرعت اتصال به اينترنت درگرفته و غولهاي فناوري جهان در پيشرفتهترين لابراتوارها مشغول ارتقای آن هستند، بهطوريکه در سالهاي کوتاهي از اتصال کند دايال-آپ خانگي به سرعتهاي 2G، 3G و 4G رسيده و هر بار از اين افزايش سرعت دسترسي و اتصال، مشعوف و راضيتر شدهايم. بسياري گفتهاند و ميگويند که اين مقدار امواج که در فضاي زندگي ما و براي تضمين اتصال دائم ما به شبکه جهاني اينترنت وجود دارند، براي سلامتي و محيط زيست مضر و آسيبزا هستند؛ اما جاذبه سرعت بالاي اينترنت بهقدري زياد است که اين هشدارها را تاکنون کماثر کرده و به نظر ميرسد مردم تاکنون ضرر احتمالي اين فناوري را در مقابل مزاياي آن چندان مهم نپنداشته باشند؛ اما پديدهاي جديد در راه است که ممکن است معادلات را بهشدت دستخوش تغيير کند. هنوز جوهر قرارداد اولين شهرهاي پيشگام جهان براي استقرار و استفاده از اتصال اينترنت 5G با سرعت چندصد برابر اتصالهاي قبلي خشک نشده که وزير ارتباطات، خبر ورود اين فناوري را در آينده نزديک به ايران رسانهاي کرد. اين بار چينيها در جنگي تکنولوژيک از آمريکا و غرب پيشي گرفته و طلايهدار
اين فناوري نو در دنيا شدهاند که اين موضوع دليل و ريشه اصلي جنگ تجاري پيشآمده ميان چين و آمريکاست. با توجه به روابط حسنهاي که با چين داريم، انتظار داريم که بهزودي و بدون چالش سياسي قابل توجه اين فناوري به کشور وارد شده و در هوشمندسازي هرچه بيشتر و مؤثرتر شهرهايمان به کار گرفته شود. تا اينجا همهچيز مثبت و راضيکننده به نظر ميرسد.
خبرهايي که از تجارب اوليه استفاده از اين فناوري ميرسند هشدار دهنده و دستکم تأملبرانگیز هستند: از کشتهشدن تعداد زيادي از پرندگان در هلند بهدنبال آزمايش اين فناوري تا تظاهرات گسترده عليه استقرار آن در سوئيس، لهستان، بلژيک و چندين کشور ديگر و حتي ملاحظات امنيتي مربوط به امکان شنود و جاسوسي. دانشمندان مخالف اين فناوري معتقدند به علت فرکانس بالا (بيش از 28 هرتز) و طول موج پايين امواج راديويي اتصال 5G، به دکلهاي فرستنده و تقويتکنندههاي متعدد نياز است که بايد در فاصله حداکثر 500 فوت (150 متر) از هم قرار بگيرند و به اين ترتيب تمام شهر و محلهها و ساختمانها مملو از دستگاههاي تقويتکننده و امواج قدرتمند آنها خواهد شد. اين امواج قادرند پيوندهاي شيميايي را تضعيف يا حتي قطع کنند و گستره تأثير آنها بر سلامتي انسان از ايجاد انواع سرطانها تا پيري زودرس، عقيمشدن مردان، آسيب به دياناي بهویژه در زنان باردار و نوزادان را دربر ميگيرد. همچنين اين امواج علاوه بر آسيبهاي ذکرشده، باعث اختلال در ارتباط و جهتيابي پرندگان و ساير گونههاي زيستي ميشوند. مجموعه تهديدهايي که ادعا ميشود با استفاده از اين فناوري متوجه
جوامع و امنيت و محيط زيست آنها خواهد شد و مقاومت مردم چندين کشور پيشرفته جهان در مقابل استقرار سامانهها و تجهيزات لازم براي استفاده از آن، مسئولان مربوطه را به ارزيابي دقيق اثرات و پيامدهاي اين کار فراميخواند که مطالبه جدي جامعه مدني و فعالان حوزه حفاظت محيط زيست و سلامت هم هست. انتظار ميرود که وزارت ارتباطات درباره استفاده از فناوري 5G تعجيل نکند و با تشکيل کارگروهي متشکل از کارشناسان زبده رشتههاي ارتباطات، فناوري اطلاعات، محيط زيست و سلامت، ارزيابي اثرات محيط زيستي و سلامت اين تکنولوژي را در دستور کار قرار دهد و ورود آن به کشور را منوط به پاسخ مثبت اين کارگروه و اقناع عموم مردم و کاربران اينترنت کند. با توجه به اينکه فناوري 5G ميتواند براي کاربريهاي خاصي مانند دانشگاهها و مراکز علمي-تحقيقاتي، نيروهاي امنيتي و نظامي، بانکها و رسانهها بسيار کاربردي و لازم باشد، ميتوان پيشنهاد کرد که از اين فناوري صرفا در مراکز خاص و تحت نظارت و با درنظرگرفتن همه ملاحظات ايمني و محيط زيستي استفاده شود و فقط پس از تحقيقات و ارزيابيهاي کافي و حصول اطمينان از بيخطربودن آن، براي استفاده عمومي ارائه شود. در اين صورت
بايد سازوکاري براي پايش و ارزيابي مداوم و اعلام خطر پيشبيني و مستقر شود تا با بروز کوچکترين مشکل، هشدارهاي لازم بهطور شفاف و در کوتاهترين زمان داده شود و راهحلهاي مناسب و حتي در صورت لزوم توقف کار سامانههاي مرتبط با اين فناوري و بازگشت به سرعت 4G اعمال شود.
مزدک سادات ميررمضاني : سالهاست که عادت کردهايم به هر فناوري جديدي که در دنيا (بهویژه در غرب) توليد و استفاده ميشود با ديده حسرت و تمنا نگاه کنيم و بخواهيم هرچه زودتر صاحب يا لااقل مصرفکننده آن باشيم. اگرچه اين ميل ايرانيان به ترقي و عقبنماندن از دنياي مدرن در موارد بسياري باعث پيشرفت و رفاه آنان شده، اما بارها هم منجر به تقليد و واردات غيرکارشناسانه و نامنطبق و خسران فراوان شده است. حقيقت اين است که متأسفانه ما راه استفاده هوشمندانه از عقبماندگي کشورمان در زمينه فناوري و مزاياي آن را نياموختهايم. ما اين فرصت را داريم تا نتيجه آزمون و خطاهاي پيشگامان فناوري را بررسي و سپس درباره واردکردن و استفاده از تکنولوژيهاي نو اقدام کنيم.
سالهاست که رقابت جهاني براي رسيدن به بالاترين سرعت اتصال به اينترنت درگرفته و غولهاي فناوري جهان در پيشرفتهترين لابراتوارها مشغول ارتقای آن هستند، بهطوريکه در سالهاي کوتاهي از اتصال کند دايال-آپ خانگي به سرعتهاي 2G، 3G و 4G رسيده و هر بار از اين افزايش سرعت دسترسي و اتصال، مشعوف و راضيتر شدهايم. بسياري گفتهاند و ميگويند که اين مقدار امواج که در فضاي زندگي ما و براي تضمين اتصال دائم ما به شبکه جهاني اينترنت وجود دارند، براي سلامتي و محيط زيست مضر و آسيبزا هستند؛ اما جاذبه سرعت بالاي اينترنت بهقدري زياد است که اين هشدارها را تاکنون کماثر کرده و به نظر ميرسد مردم تاکنون ضرر احتمالي اين فناوري را در مقابل مزاياي آن چندان مهم نپنداشته باشند؛ اما پديدهاي جديد در راه است که ممکن است معادلات را بهشدت دستخوش تغيير کند. هنوز جوهر قرارداد اولين شهرهاي پيشگام جهان براي استقرار و استفاده از اتصال اينترنت 5G با سرعت چندصد برابر اتصالهاي قبلي خشک نشده که وزير ارتباطات، خبر ورود اين فناوري را در آينده نزديک به ايران رسانهاي کرد. اين بار چينيها در جنگي تکنولوژيک از آمريکا و غرب پيشي گرفته و طلايهدار
اين فناوري نو در دنيا شدهاند که اين موضوع دليل و ريشه اصلي جنگ تجاري پيشآمده ميان چين و آمريکاست. با توجه به روابط حسنهاي که با چين داريم، انتظار داريم که بهزودي و بدون چالش سياسي قابل توجه اين فناوري به کشور وارد شده و در هوشمندسازي هرچه بيشتر و مؤثرتر شهرهايمان به کار گرفته شود. تا اينجا همهچيز مثبت و راضيکننده به نظر ميرسد.
خبرهايي که از تجارب اوليه استفاده از اين فناوري ميرسند هشدار دهنده و دستکم تأملبرانگیز هستند: از کشتهشدن تعداد زيادي از پرندگان در هلند بهدنبال آزمايش اين فناوري تا تظاهرات گسترده عليه استقرار آن در سوئيس، لهستان، بلژيک و چندين کشور ديگر و حتي ملاحظات امنيتي مربوط به امکان شنود و جاسوسي. دانشمندان مخالف اين فناوري معتقدند به علت فرکانس بالا (بيش از 28 هرتز) و طول موج پايين امواج راديويي اتصال 5G، به دکلهاي فرستنده و تقويتکنندههاي متعدد نياز است که بايد در فاصله حداکثر 500 فوت (150 متر) از هم قرار بگيرند و به اين ترتيب تمام شهر و محلهها و ساختمانها مملو از دستگاههاي تقويتکننده و امواج قدرتمند آنها خواهد شد. اين امواج قادرند پيوندهاي شيميايي را تضعيف يا حتي قطع کنند و گستره تأثير آنها بر سلامتي انسان از ايجاد انواع سرطانها تا پيري زودرس، عقيمشدن مردان، آسيب به دياناي بهویژه در زنان باردار و نوزادان را دربر ميگيرد. همچنين اين امواج علاوه بر آسيبهاي ذکرشده، باعث اختلال در ارتباط و جهتيابي پرندگان و ساير گونههاي زيستي ميشوند. مجموعه تهديدهايي که ادعا ميشود با استفاده از اين فناوري متوجه
جوامع و امنيت و محيط زيست آنها خواهد شد و مقاومت مردم چندين کشور پيشرفته جهان در مقابل استقرار سامانهها و تجهيزات لازم براي استفاده از آن، مسئولان مربوطه را به ارزيابي دقيق اثرات و پيامدهاي اين کار فراميخواند که مطالبه جدي جامعه مدني و فعالان حوزه حفاظت محيط زيست و سلامت هم هست. انتظار ميرود که وزارت ارتباطات درباره استفاده از فناوري 5G تعجيل نکند و با تشکيل کارگروهي متشکل از کارشناسان زبده رشتههاي ارتباطات، فناوري اطلاعات، محيط زيست و سلامت، ارزيابي اثرات محيط زيستي و سلامت اين تکنولوژي را در دستور کار قرار دهد و ورود آن به کشور را منوط به پاسخ مثبت اين کارگروه و اقناع عموم مردم و کاربران اينترنت کند. با توجه به اينکه فناوري 5G ميتواند براي کاربريهاي خاصي مانند دانشگاهها و مراکز علمي-تحقيقاتي، نيروهاي امنيتي و نظامي، بانکها و رسانهها بسيار کاربردي و لازم باشد، ميتوان پيشنهاد کرد که از اين فناوري صرفا در مراکز خاص و تحت نظارت و با درنظرگرفتن همه ملاحظات ايمني و محيط زيستي استفاده شود و فقط پس از تحقيقات و ارزيابيهاي کافي و حصول اطمينان از بيخطربودن آن، براي استفاده عمومي ارائه شود. در اين صورت
بايد سازوکاري براي پايش و ارزيابي مداوم و اعلام خطر پيشبيني و مستقر شود تا با بروز کوچکترين مشکل، هشدارهاي لازم بهطور شفاف و در کوتاهترين زمان داده شود و راهحلهاي مناسب و حتي در صورت لزوم توقف کار سامانههاي مرتبط با اين فناوري و بازگشت به سرعت 4G اعمال شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.