|

چند سؤال درباره آلايندگي كلان‌شهرها

سوخت، قرباني آلودگي هوا يا عامل آن؟

شرق: بحث بر سر اينكه مقصر آلودگي هواي شهرهاي بزرگ ايران كيست، كماكان نقل محافل است. برخي مي‌گويند كار، كار بنزين است و برخي هم تقصير را بر گردن كارخانه‌ها و نيروگاه‌ها مي‌اندازند. اخيرا در اظهارنظري كه از سوي شركت ملي پالايش‌وپخش منتشر شده، اين شركت هرگونه ارتباط بنزين با آلودگي هوا را انكار مي‌كند، اما برخي مدعي هستند كه چنين نيست و اظهاراتي را در رد سخنان مقامات مسئول در اين زمينه طرح مي‌كنند. آنها البته فقط مقصر را بنزين نمي‌دانند و بحث سوخت و خودروها را به ميان مي‌آورند. اين سؤال مطرح است كه اگر مشكلي براي سوخت وجود ندارد (كه البته كتمان مي‌شود)، چرا آلودگي هوا فقط مختص به شهرهاي بزرگ است كه لزوما جز تهران، كارخانه‌هاي بزرگي كه آلودگي ايجاد كنند، ندارند؟ و نكته مهم‌تر آنكه، چرا در ابتداي صبح آلايندگي هوا بهتر است و در اواسط روز به اوج خود مي‌رسد؟ آيا اين مسئله به تردد خودروها در روز باز نمي‌گردد؟با اين حال مروري مي‌كنيم به آنچه از سوي شركت ملي پالايش‌وپخش در اين زمينه طرح مي‌شود. محمدرضایی، دستیار مدیرعامل شرکت ملی پالایش‌وپخش فراورده‌های نفتی در گفت‌وگو با ایلنا درباره آلودگی هواي ناشی از بنزین گفته: در حال حاضر در کل کلان‌شهرها به‌اضافه 10 شهر دیگر، بنزینی که تمام استانداردهای یورو4 و حتی بالاتر را دارد، توزیع می‌شود. در حال حاضر روزانه 112 میلیون لیتر بنزین تولید می‌کنیم که گوگرد 91 میلیون لیتر از این میزان زیر 50 و حتی گوگرد بنزین تولیدی پالایشگاه ستاره خلیج فارس زیر 0.5 PPM است. بنابراین باید گفت علاوه بر 75 میلیون لیتر بنزین مصرفی، 16 میلیون لیتر هم مازاد بر آن با گوگرد بسیار پایین تولید می‌کنیم.دستیار مدیرعامل شرکت ملی پالایش‌وپخش فراورده‌های نفتی در ادامه گفت: بنا بر گزارش سازمان استاندارد و تأیید سازمان حفاظت محیط‌ ‌زیست میزان آروماتیک بنزین زیر 35، الفین زیر 18 درصد و بنزن کمتر از یک درصد است.او با بیان اینکه بنزین تولیدی کشور پاک است و تمام پارامترهای محیط‌زیستی را که با سلامت انسان‌ها مرتبط است، دارد، تأکید کرد: گوگرد 91 میلیون لیتر بنزین تولیدی کشور زیر 50 PPM و 73 میلیون لیتر نیز تمام پارامترهای زیست‌محیطی یعنی بنزن، آروماتیک و الفین طبق استاندارد یورو4 است؛ یعنی نه تنها در کلان‌شهرها که مشکل آلودگی هوا دارند، بلکه در شهرهای کوچک و روستاها هم بنزین پاک توزیع می‌شود.
آیا گازوئیل مقصر است؟
رضایی در ادامه درباره آلایندگی گازوئیل نیز گفت: کل مصرف گازوئیل در حمل‌ونقل حدود 50 میلیون لیتر است. علاوه بر اینکه در کل کلان‌شهرها گازوئیل یورو 4 توزیع می‌کنیم، سال گذشته طبق تعهد قانونی و توافقی که با راهداری داشتیم، در 160 جایگاه مواصلاتی نیز گازوئیل یورو 4 توزیع می‌شود؛ یعنی اکنون سرجمع در 320 جایگاه مواصلاتی گازوئیل یورو4 توزیع می‌شود. او خاطرنشان کرد: تهران آلوده‌ترین شهر کشور است. طبق اعلام سایت آلودگی هوای تهران اگر شاخص AQI زیر 50 باشد، هوا پاک است و مشکلی ندارد. در آلوده‌ترین روزهای تهران زمانی که هوا راکد است و بادی نمی‌وزد شاخص AQI بیشتر از 15 نبوده، شاخص SOX نیز در محدوده پاک است؛ یعنی سوخت خودروها چه گازوئیل و چه بنزین پاک است.
سوخت نیروگاه‌ها پاک است؟
دستیار مدیرعامل شرکت ملی پالایش‌وپخش فراورده‌های نفتی درباره سوخت نیروگاه‌ها نیز گفت: سوخت نیروگاه‌ها اغلب گاز است و در برخی موارد که مصرف سوخت خانگی بالا می‌رود، مجبوریم سوخت مایع توزیع کنیم که فقط گازوئیل است، در برخی مناطق حتی یورو است؛ ضمن اینکه نفت کوره هم توزیع نمی‌شود.وی با تأکید بر اینکه سوخت توزیعی کشور پاک است، افزود: شاید منشأ آلودگی احتراق ناقص موتورسیکلت‌ها، اتوبوس‌ها و مینی‌بوس‌ها باشد، وقتي احتراق از حدی بالاتر برود، تولید آلایندگی می‌کند. باید به این فکر کنیم كه ظرفیت احتراق در تهران چقدر است، برنامه‌ریزی و صنایع را از تهران خارج کنیم، حمل‌ونقل عمومی و مترو را گسترش دهیم، اتوبوس برقی وارد کنیم و وسایل گرمایشی بخش خانگی را اصلاح کنیم.در همين رابطه ايرنا در گزارشي نوشته: اگرچه گوگرد بنزین پتروشیمی بسیار پایین است اما ترکیبات آروماتیک در آن آلوده‌کننده است. بنابراین برای سنجش آن باید به ترکیبات آروماتیک توجه کرد. ترکیبات آروماتیک در بنزین تولیدی در پتروشیمی‌ها بیش از ۷۰ بوده، اما بررسی بنزین توزیع‌شده در تهران نشان می‌دهد که ترکیبات آروماتیک در آن در حد استاندارد و زیر ۳۵ واحد است. از سوی دیگر در سال‌های ۹۰ و ۹۱ دلیل توزیع بنزین پتروشیمی، ‌تحریم فروش بنزین و ظرفیت پایین تولید آن در پالایشگاه‌ها بود،‌ اما اکنون در حالی مصرف بنزین در کشور ۷۵ میلیون لیتر در روز است که ظرفیت تولید ۱۱۲ میلیون لیتر در روز است. بنابراین منطقی نیست که خط تولید محصولات پتروشیمی متوقف شده و به‌جای آن بنزین تولید شود. زیرا این‌کار علاوه بر هزینه بالاتر، ‌باعث لطمه به صنایع پایین‌دستی و حتی صادرات محصولات خواهد شد. براساس گزارش‌ها، خودروهای سواری تنها سهمی ۱۳درصدی در آلودگی هوا دارند که آن هم بیشتر به دلیل مشکل در احتراق موتور آنهاست؛ در مقابل،‌ صنایع،‌ نیروگاه‌ها و پالایشگاه‌ها در مجموع سهمی ۳۵درصدی در آلودگی هوای تهران بازی می‌کنند. همچنین اتوبوس‌ها و کامیون‌ها نیز نقشی ۳۰درصدی در آلودگی هوا دارند. بنابراین با توجه به این آمار باید علت آلودگی را در جایي به جز بنزین جست‌وجو کرد.
شرق: بحث بر سر اينكه مقصر آلودگي هواي شهرهاي بزرگ ايران كيست، كماكان نقل محافل است. برخي مي‌گويند كار، كار بنزين است و برخي هم تقصير را بر گردن كارخانه‌ها و نيروگاه‌ها مي‌اندازند. اخيرا در اظهارنظري كه از سوي شركت ملي پالايش‌وپخش منتشر شده، اين شركت هرگونه ارتباط بنزين با آلودگي هوا را انكار مي‌كند، اما برخي مدعي هستند كه چنين نيست و اظهاراتي را در رد سخنان مقامات مسئول در اين زمينه طرح مي‌كنند. آنها البته فقط مقصر را بنزين نمي‌دانند و بحث سوخت و خودروها را به ميان مي‌آورند. اين سؤال مطرح است كه اگر مشكلي براي سوخت وجود ندارد (كه البته كتمان مي‌شود)، چرا آلودگي هوا فقط مختص به شهرهاي بزرگ است كه لزوما جز تهران، كارخانه‌هاي بزرگي كه آلودگي ايجاد كنند، ندارند؟ و نكته مهم‌تر آنكه، چرا در ابتداي صبح آلايندگي هوا بهتر است و در اواسط روز به اوج خود مي‌رسد؟ آيا اين مسئله به تردد خودروها در روز باز نمي‌گردد؟با اين حال مروري مي‌كنيم به آنچه از سوي شركت ملي پالايش‌وپخش در اين زمينه طرح مي‌شود. محمدرضایی، دستیار مدیرعامل شرکت ملی پالایش‌وپخش فراورده‌های نفتی در گفت‌وگو با ایلنا درباره آلودگی هواي ناشی از بنزین گفته: در حال حاضر در کل کلان‌شهرها به‌اضافه 10 شهر دیگر، بنزینی که تمام استانداردهای یورو4 و حتی بالاتر را دارد، توزیع می‌شود. در حال حاضر روزانه 112 میلیون لیتر بنزین تولید می‌کنیم که گوگرد 91 میلیون لیتر از این میزان زیر 50 و حتی گوگرد بنزین تولیدی پالایشگاه ستاره خلیج فارس زیر 0.5 PPM است. بنابراین باید گفت علاوه بر 75 میلیون لیتر بنزین مصرفی، 16 میلیون لیتر هم مازاد بر آن با گوگرد بسیار پایین تولید می‌کنیم.دستیار مدیرعامل شرکت ملی پالایش‌وپخش فراورده‌های نفتی در ادامه گفت: بنا بر گزارش سازمان استاندارد و تأیید سازمان حفاظت محیط‌ ‌زیست میزان آروماتیک بنزین زیر 35، الفین زیر 18 درصد و بنزن کمتر از یک درصد است.او با بیان اینکه بنزین تولیدی کشور پاک است و تمام پارامترهای محیط‌زیستی را که با سلامت انسان‌ها مرتبط است، دارد، تأکید کرد: گوگرد 91 میلیون لیتر بنزین تولیدی کشور زیر 50 PPM و 73 میلیون لیتر نیز تمام پارامترهای زیست‌محیطی یعنی بنزن، آروماتیک و الفین طبق استاندارد یورو4 است؛ یعنی نه تنها در کلان‌شهرها که مشکل آلودگی هوا دارند، بلکه در شهرهای کوچک و روستاها هم بنزین پاک توزیع می‌شود.
آیا گازوئیل مقصر است؟
رضایی در ادامه درباره آلایندگی گازوئیل نیز گفت: کل مصرف گازوئیل در حمل‌ونقل حدود 50 میلیون لیتر است. علاوه بر اینکه در کل کلان‌شهرها گازوئیل یورو 4 توزیع می‌کنیم، سال گذشته طبق تعهد قانونی و توافقی که با راهداری داشتیم، در 160 جایگاه مواصلاتی نیز گازوئیل یورو 4 توزیع می‌شود؛ یعنی اکنون سرجمع در 320 جایگاه مواصلاتی گازوئیل یورو4 توزیع می‌شود. او خاطرنشان کرد: تهران آلوده‌ترین شهر کشور است. طبق اعلام سایت آلودگی هوای تهران اگر شاخص AQI زیر 50 باشد، هوا پاک است و مشکلی ندارد. در آلوده‌ترین روزهای تهران زمانی که هوا راکد است و بادی نمی‌وزد شاخص AQI بیشتر از 15 نبوده، شاخص SOX نیز در محدوده پاک است؛ یعنی سوخت خودروها چه گازوئیل و چه بنزین پاک است.
سوخت نیروگاه‌ها پاک است؟
دستیار مدیرعامل شرکت ملی پالایش‌وپخش فراورده‌های نفتی درباره سوخت نیروگاه‌ها نیز گفت: سوخت نیروگاه‌ها اغلب گاز است و در برخی موارد که مصرف سوخت خانگی بالا می‌رود، مجبوریم سوخت مایع توزیع کنیم که فقط گازوئیل است، در برخی مناطق حتی یورو است؛ ضمن اینکه نفت کوره هم توزیع نمی‌شود.وی با تأکید بر اینکه سوخت توزیعی کشور پاک است، افزود: شاید منشأ آلودگی احتراق ناقص موتورسیکلت‌ها، اتوبوس‌ها و مینی‌بوس‌ها باشد، وقتي احتراق از حدی بالاتر برود، تولید آلایندگی می‌کند. باید به این فکر کنیم كه ظرفیت احتراق در تهران چقدر است، برنامه‌ریزی و صنایع را از تهران خارج کنیم، حمل‌ونقل عمومی و مترو را گسترش دهیم، اتوبوس برقی وارد کنیم و وسایل گرمایشی بخش خانگی را اصلاح کنیم.در همين رابطه ايرنا در گزارشي نوشته: اگرچه گوگرد بنزین پتروشیمی بسیار پایین است اما ترکیبات آروماتیک در آن آلوده‌کننده است. بنابراین برای سنجش آن باید به ترکیبات آروماتیک توجه کرد. ترکیبات آروماتیک در بنزین تولیدی در پتروشیمی‌ها بیش از ۷۰ بوده، اما بررسی بنزین توزیع‌شده در تهران نشان می‌دهد که ترکیبات آروماتیک در آن در حد استاندارد و زیر ۳۵ واحد است. از سوی دیگر در سال‌های ۹۰ و ۹۱ دلیل توزیع بنزین پتروشیمی، ‌تحریم فروش بنزین و ظرفیت پایین تولید آن در پالایشگاه‌ها بود،‌ اما اکنون در حالی مصرف بنزین در کشور ۷۵ میلیون لیتر در روز است که ظرفیت تولید ۱۱۲ میلیون لیتر در روز است. بنابراین منطقی نیست که خط تولید محصولات پتروشیمی متوقف شده و به‌جای آن بنزین تولید شود. زیرا این‌کار علاوه بر هزینه بالاتر، ‌باعث لطمه به صنایع پایین‌دستی و حتی صادرات محصولات خواهد شد. براساس گزارش‌ها، خودروهای سواری تنها سهمی ۱۳درصدی در آلودگی هوا دارند که آن هم بیشتر به دلیل مشکل در احتراق موتور آنهاست؛ در مقابل،‌ صنایع،‌ نیروگاه‌ها و پالایشگاه‌ها در مجموع سهمی ۳۵درصدی در آلودگی هوای تهران بازی می‌کنند. همچنین اتوبوس‌ها و کامیون‌ها نیز نقشی ۳۰درصدی در آلودگی هوا دارند. بنابراین با توجه به این آمار باید علت آلودگی را در جایي به جز بنزین جست‌وجو کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.