|

سال ایران؛ یک تست رورشاخ

مترجم: مونس نظری

سال 2019 ثابت کرد سیاست ترامپ مقابل ایران یا فاجعه‌ای مطلق است یا چیزی در آستانه موفقیت.در قطبی‌ترین دوران ریاست‌جمهوری ایالات متحده، ایران قطبی‌ترین سوژه سیاست خارجی بوده است؛ و سال 2019 نیز به‌عنوان قطبی‌ترین سال شناخته شده. این برهه، زمانی آغاز شد که ترامپ، دولت را از اوباما تحویل گرفت و با رد توافق هسته‌ای بین‌المللی، از مذاکره با تهران سر باز زد.
در عوض، سیاستی با عنوان «فشار حداکثری» تدوین کرد که شامل اعمال مجدد تحریم‌ها و مجموعه گسترده‌ای از مطالبات علیه ایران، از‌جمله تعهد این کشور به توقف دخالت در مناطق تروریستی بود. در 12 ماه گذشته، ناظران به این اجماع رسیده‌اند که فشار حداکثری دارد اثراتش را نشان می‌دهد؛ اما در‌این‌باره که این اثرات چه بودند، توافق کاملی صورت نگرفته است.
حامیان سیاست‌های ترامپ معتقدند همه‌چیز دقیقا مطابق برنامه پیش رفته. آنها به وضعیت بحرانی اقتصاد در ایران اشاره می‌کنند که بخش اعظمی از سال را با تورم 20 تا 30 درصد دست‌و‌پنجه نرم کرده است. سرانجام این مشکلات اقتصادی در ماه نوامبر، به ناآرامی‌هایی در ایران انجامید. مردم زیادی در واکنش به بالارفتن قیمت بنزین، به خیابان‌ها ریختند. اعتراضاتی که با واکنش‌های سختی روبه‌رو شد و اینترنت را به مدت یک هفته قطع کردند.
براساس این نظریه، این موضوع تا زمانی کش پیدا می‌کند که دولت ایران از مذاکره مجدد با آمریکا سر باز بزند. حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، پیش‌از‌این آمادگی خود را برای دیدار با ترامپ اعلام کرده بوده است؛ البته با شرط برداشته‌شدن تحریم‌ها.
مخالفان سیاست ترامپ شواهد زیادی ارائه می‌دهند. به‌عنوان مثال به عقب‌نشینی تدریجی ایران از توافقات هسته‌ای‌اش اشاره می‌کنند. دولت ایران در ماه دسامبر اعلام کرد که به‌زودی از نسل جدید سانتریفیوژهایش رونمایی خواهد کرد. تهران همچنین به دنبال افزایش اهرم قدرت دیپلماتیکش در منطقه است: این کشور در سال 2019 یک هواپیمای بی‌سرنشین ایالات متحده را منفجر کرده... در همین حین، رویکرد یک‌جانبه واشنگتن، این کشور را با متحدان اروپایی‌اش بیگانه کرده؛ اروپایی‌هایی که سعی دارند به هر ترتیبی شده، توافق را زنده و سرپا نگه دارند. نویسندگان فارین پالیسی به تحلیل این موضوع ادامه می‌دهند؛ اما درباره نتیجه قطعی‌اش هنوز به توافق نرسیده‌اند؛ اما تا حدودی روشن‌ترین دیدگاه را درباره آنچه به‌تازگی رخ داده یا اتفاقاتی که در آینده احتمال افتادن‌شان وجود دارد، ارائه داده‌اند.
1. ترامپ با مجازات ایران، آمریکا را تضعیف می‌کند.
هنری فارل و آبراهام نیومن
با اعمال مجدد تحریم‌ها بر تهران، پس از خروج از توافق هسته‌ای، دولت ترامپ، قدرت اقتصادی خوبی از خود نمایش داد و توانایی بی‌نظیر خود را در کنترل بازارهای بین‌المللی به رخ کشید. هنری فارل و آبراهام نیومن، عواقب طولانی‌مدت این سبک از یک‌جانبه‌گرایی را توصیف می‌کنند. اینکه دیگر قدرت‌ها به دنبال راه‌هایی برای به‌دست‌آوردن استقلال اقتصادی خود هستند و به‌این‌ترتیب قدرت واشنگتن تضعیف می‌شود.
2. آنهایی که تصور می‌کنند ایالات متحده می‌تواند دوباره با ایران توافق‌نامه‌ای جدید امضا کند، احمق تمام‌عیارند.
آرین طباطبایی و الیسا کاتالانو اویز
قطعا نامزد انتخاباتی حزب دموکرات، رویکرد آمریکا در مقابل ایران را نپذیرفته و رد خواهد کرد. ارائه سیاست جایگزین، کار راحتی نخواهد بود؛ زیرا بازگشت به توافق هسته‌ای که اوباما به آن دست یافت، دیگر گزینه مطرحی نمی‌تواند باشد؛ چون بعضی مفاد آن نقض شده یا در حال نقض‌شدن است.
3. منابع پنهان قدرت ایران
نرگس باجوقلی
یکی از اهداف اعلام‌شده تحریم‌های دولت ترامپ علیه ایران، اجبار آن به متوقف‌کردن حمایت از متحدان منطقه‌ای‌اش بوده است. این استراتژی از اساس مشکل دارد؛ زیرا بر مبنای فرضیه‌ای بنا شده که به طور کامل اشتباه است: حمایت تهران از نزدیکانش نهایتا نه بر‌اساس روابط مالی؛ بلکه در زمینه فرهنگی و عقیدتی عمیق‌تری بنیان نهاده شده؛ وابستگی‌ای که کمپین فشار حداکثری واشنگتن هم در ایجاد آن بی‌تأثیر نبوده است.
سال 2019 ثابت کرد سیاست ترامپ مقابل ایران یا فاجعه‌ای مطلق است یا چیزی در آستانه موفقیت.در قطبی‌ترین دوران ریاست‌جمهوری ایالات متحده، ایران قطبی‌ترین سوژه سیاست خارجی بوده است؛ و سال 2019 نیز به‌عنوان قطبی‌ترین سال شناخته شده. این برهه، زمانی آغاز شد که ترامپ، دولت را از اوباما تحویل گرفت و با رد توافق هسته‌ای بین‌المللی، از مذاکره با تهران سر باز زد.
در عوض، سیاستی با عنوان «فشار حداکثری» تدوین کرد که شامل اعمال مجدد تحریم‌ها و مجموعه گسترده‌ای از مطالبات علیه ایران، از‌جمله تعهد این کشور به توقف دخالت در مناطق تروریستی بود. در 12 ماه گذشته، ناظران به این اجماع رسیده‌اند که فشار حداکثری دارد اثراتش را نشان می‌دهد؛ اما در‌این‌باره که این اثرات چه بودند، توافق کاملی صورت نگرفته است.
حامیان سیاست‌های ترامپ معتقدند همه‌چیز دقیقا مطابق برنامه پیش رفته. آنها به وضعیت بحرانی اقتصاد در ایران اشاره می‌کنند که بخش اعظمی از سال را با تورم 20 تا 30 درصد دست‌و‌پنجه نرم کرده است. سرانجام این مشکلات اقتصادی در ماه نوامبر، به ناآرامی‌هایی در ایران انجامید. مردم زیادی در واکنش به بالارفتن قیمت بنزین، به خیابان‌ها ریختند. اعتراضاتی که با واکنش‌های سختی روبه‌رو شد و اینترنت را به مدت یک هفته قطع کردند.
براساس این نظریه، این موضوع تا زمانی کش پیدا می‌کند که دولت ایران از مذاکره مجدد با آمریکا سر باز بزند. حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، پیش‌از‌این آمادگی خود را برای دیدار با ترامپ اعلام کرده بوده است؛ البته با شرط برداشته‌شدن تحریم‌ها.
مخالفان سیاست ترامپ شواهد زیادی ارائه می‌دهند. به‌عنوان مثال به عقب‌نشینی تدریجی ایران از توافقات هسته‌ای‌اش اشاره می‌کنند. دولت ایران در ماه دسامبر اعلام کرد که به‌زودی از نسل جدید سانتریفیوژهایش رونمایی خواهد کرد. تهران همچنین به دنبال افزایش اهرم قدرت دیپلماتیکش در منطقه است: این کشور در سال 2019 یک هواپیمای بی‌سرنشین ایالات متحده را منفجر کرده... در همین حین، رویکرد یک‌جانبه واشنگتن، این کشور را با متحدان اروپایی‌اش بیگانه کرده؛ اروپایی‌هایی که سعی دارند به هر ترتیبی شده، توافق را زنده و سرپا نگه دارند. نویسندگان فارین پالیسی به تحلیل این موضوع ادامه می‌دهند؛ اما درباره نتیجه قطعی‌اش هنوز به توافق نرسیده‌اند؛ اما تا حدودی روشن‌ترین دیدگاه را درباره آنچه به‌تازگی رخ داده یا اتفاقاتی که در آینده احتمال افتادن‌شان وجود دارد، ارائه داده‌اند.
1. ترامپ با مجازات ایران، آمریکا را تضعیف می‌کند.
هنری فارل و آبراهام نیومن
با اعمال مجدد تحریم‌ها بر تهران، پس از خروج از توافق هسته‌ای، دولت ترامپ، قدرت اقتصادی خوبی از خود نمایش داد و توانایی بی‌نظیر خود را در کنترل بازارهای بین‌المللی به رخ کشید. هنری فارل و آبراهام نیومن، عواقب طولانی‌مدت این سبک از یک‌جانبه‌گرایی را توصیف می‌کنند. اینکه دیگر قدرت‌ها به دنبال راه‌هایی برای به‌دست‌آوردن استقلال اقتصادی خود هستند و به‌این‌ترتیب قدرت واشنگتن تضعیف می‌شود.
2. آنهایی که تصور می‌کنند ایالات متحده می‌تواند دوباره با ایران توافق‌نامه‌ای جدید امضا کند، احمق تمام‌عیارند.
آرین طباطبایی و الیسا کاتالانو اویز
قطعا نامزد انتخاباتی حزب دموکرات، رویکرد آمریکا در مقابل ایران را نپذیرفته و رد خواهد کرد. ارائه سیاست جایگزین، کار راحتی نخواهد بود؛ زیرا بازگشت به توافق هسته‌ای که اوباما به آن دست یافت، دیگر گزینه مطرحی نمی‌تواند باشد؛ چون بعضی مفاد آن نقض شده یا در حال نقض‌شدن است.
3. منابع پنهان قدرت ایران
نرگس باجوقلی
یکی از اهداف اعلام‌شده تحریم‌های دولت ترامپ علیه ایران، اجبار آن به متوقف‌کردن حمایت از متحدان منطقه‌ای‌اش بوده است. این استراتژی از اساس مشکل دارد؛ زیرا بر مبنای فرضیه‌ای بنا شده که به طور کامل اشتباه است: حمایت تهران از نزدیکانش نهایتا نه بر‌اساس روابط مالی؛ بلکه در زمینه فرهنگی و عقیدتی عمیق‌تری بنیان نهاده شده؛ وابستگی‌ای که کمپین فشار حداکثری واشنگتن هم در ایجاد آن بی‌تأثیر نبوده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.