|

استعفاي روحاني و مسئوليت مقابل مردم

صادق زيباکلام . استاد دانشگاه تهران

اصلاح‌طلبان به چند دليل نبايد تسليم امواج به‌راه افتاده مبني بر تقاضاي استعفاي روحاني شوند. نخستين دليل آن است که اين امواج را جريان خاص شناخته‌شده اصولگرايان راديکال به‌عنوان استراتژي انتخاباتي به راه انداخته‌اند. تلاش آنان القاي اين نکته است که همه مشکلات کشور از اقتصادي تا سياسي و فرهنگي، مشکلات سياست خارجي، تحريم‌هاي يک‌جانبه آمريکا، بلاتکليفي برجام تا برسيم به بي‌کاري، گراني، افزايش قيمت بنزين و تبعات بعد از آن، جملگي ريشه در سياست‌ها و عملکرد دولت روحاني دارد. اگر ايشان نمي‌بود، هيچ‌کدام اين مشکلات هم پيش نمي‌آمد و فرضا هم اگر ايجاد مي‌شد، قابل حل‌وفصل بود. آنان معتقدند دولت روحاني از يک سو باعث به‌وجودآمدن تمامي آنها بوده و از سوي ديگر هم در جهت حل اين مشکلات نتوانسته گامي بردارد و سایر نهادهاي متعدد که قدرت و بودجه دارند، هيچ نقشي در به‌وجودآمدن اين مشکلات نداشته‌اند و تداوم آن به آنها مربوط مي‌شود. از ديد راديکال‌ها، صدر و ذيل همه نابساماني‌ها و گرفتاري‌ها خلاصه مي‌شود در سوءمديريت دولت روحاني. حاجت به گفتن نيست، تصویری که اين روزها راديکال‌ها می‌کوشند از روحاني ترسيم کنند، فارغ از نقاط ضعف دولت و اشکالات عملکردهاي اين روزهاي روحاني، صرفا يک جريان‌سازي سياسي غيراخلاقي به‌منظور بهره‌برداري انتخاباتي است نه براي حل مشکلات مردم و کشور. صد البته ايرادهایی به دولت دوازدهم وارد است. از نحوه اجراي افزايش نرخ بنزين تا حذف‌نکردن يارانه ثروتمندان، بحث استفاده از مديران خلاق، زنان، نيروهاي توانمند اقوام و... اما اينکه صدا و سيما و برخي تريبون‌هاي هفتگي به‌علاوه يک جريان سياسي راديکال، تلاش مي‌کنند اين‌گونه القا کنند که همه گرفتاري‌ها به‌واسطه عملکرد روحاني است هم غيراخلاقي است هم نادرست و هم فريب افکار عمومي. برخي اصلاح‌طلبان هم به‌واسطه انگيزه‌هاي ديگري، هم‌جهت با اين جريان شده و خواهان استعفاي روحاني شده‌اند. صد البته که انگيزه آنان با راديکال‌ها 180 درجه متفاوت است. آنها به دو دليل، موضوع استعفاي روحاني را در هفته‌هاي اخير مطرح کرده‌اند؛ نخست آنکه مي‌خواهند با کناررفتن او معلوم شود چقدر از بحران فعلي متوجه عملکرد روحاني است و چقدر ديگران سهم دارند. دوم اينکه معتقدند يک بار براي هميشه بايد روشن شود رئيس قوه مجريه چقدر اختيار دارد و به اندازه اختيارات از او انتظار وجود داشته باشد نه اينکه بسياري سياست‌هاي ديگر در ساير نهادها اتخاذ شود، اما پاسخ‌گوي آن باید قوه مجريه باشد. صرف‌نظر از اينکه چقدر با اصلاح‌طلباني که خواهان استعفاي روحاني هستند، موافقت داشته باشيم، واقعيت تلخ آن است که اصلاح‌طلبان و گروه‌هاي حامي حسن روحاني در دو انتخابات رياست‌جمهوري گذشته، در برابر مردم در قبال انتخاب روحاني مسئوليت دارند. فراموش نکنيم کسر قابل توجهي از 24 ميليوني که به روحاني رأي دادند، به تشويق و ترغيب اصلاح‌طلبان بود. شايد اگر اصرار و حمايت اصلاح‌طلبان از روحاني نبود، ايشان در انتخابات 96، ثلث آن رأی‌ها را نیز کسب نمي‌کرد؛ بنابراين ازآنجاکه در برابر انتخاب او نزد مردم مسئوليت وجود دارد، باید پاي بد و خوب و بهشت و دوزخ او هم ايستاد. اگر روحاني توانسته بود موفق شود، اصلاح‌طلبان در آن شريک و سهيم بودند اما امروز فارغ از اينکه چقدر تقصير با اوست، باید پاي عملکرد دولتش بايستيم؛ بنابراین به‌جاي همسوشدن با جريان‌های راديکال، باید اولا از روحاني و اعضاي دولت بخواهيم واقعيت‌هاي کشور را تاآنجاکه‌ آسيب به امنيت ملي نيست، با مردم در ميان بگذارند. ثانيا در بخش‌هايي که معتقديم او نقص داشته، با صداي بلند از وي و دولتش انتقاد کنیم و خواستار توجه به راه‌حل‌هاي کارشناسي براي حل معضلات شويم. به‌هر‌حال شرايط دشواري براي کشور پيش آمده و ما که با تفکرات جريانات تخريب‌گر آشنا هستيم و مي‌دانيم با کناررفتن روحانی و قدرت‌گرفتن جريانات راديکال، در حقيقت وضعيت نه‌تنها بهبود پيدا نمي‌کند، بلکه فضا را به سمت وخيم‌ترشدن سوق مي‌دهد، باید بر تغيير و اصلاح روندهاي نادرست دولت و تدبير براي حل مشکلات کشور و مردم اصرار کنيم.

اصلاح‌طلبان به چند دليل نبايد تسليم امواج به‌راه افتاده مبني بر تقاضاي استعفاي روحاني شوند. نخستين دليل آن است که اين امواج را جريان خاص شناخته‌شده اصولگرايان راديکال به‌عنوان استراتژي انتخاباتي به راه انداخته‌اند. تلاش آنان القاي اين نکته است که همه مشکلات کشور از اقتصادي تا سياسي و فرهنگي، مشکلات سياست خارجي، تحريم‌هاي يک‌جانبه آمريکا، بلاتکليفي برجام تا برسيم به بي‌کاري، گراني، افزايش قيمت بنزين و تبعات بعد از آن، جملگي ريشه در سياست‌ها و عملکرد دولت روحاني دارد. اگر ايشان نمي‌بود، هيچ‌کدام اين مشکلات هم پيش نمي‌آمد و فرضا هم اگر ايجاد مي‌شد، قابل حل‌وفصل بود. آنان معتقدند دولت روحاني از يک سو باعث به‌وجودآمدن تمامي آنها بوده و از سوي ديگر هم در جهت حل اين مشکلات نتوانسته گامي بردارد و سایر نهادهاي متعدد که قدرت و بودجه دارند، هيچ نقشي در به‌وجودآمدن اين مشکلات نداشته‌اند و تداوم آن به آنها مربوط مي‌شود. از ديد راديکال‌ها، صدر و ذيل همه نابساماني‌ها و گرفتاري‌ها خلاصه مي‌شود در سوءمديريت دولت روحاني. حاجت به گفتن نيست، تصویری که اين روزها راديکال‌ها می‌کوشند از روحاني ترسيم کنند، فارغ از نقاط ضعف دولت و اشکالات عملکردهاي اين روزهاي روحاني، صرفا يک جريان‌سازي سياسي غيراخلاقي به‌منظور بهره‌برداري انتخاباتي است نه براي حل مشکلات مردم و کشور. صد البته ايرادهایی به دولت دوازدهم وارد است. از نحوه اجراي افزايش نرخ بنزين تا حذف‌نکردن يارانه ثروتمندان، بحث استفاده از مديران خلاق، زنان، نيروهاي توانمند اقوام و... اما اينکه صدا و سيما و برخي تريبون‌هاي هفتگي به‌علاوه يک جريان سياسي راديکال، تلاش مي‌کنند اين‌گونه القا کنند که همه گرفتاري‌ها به‌واسطه عملکرد روحاني است هم غيراخلاقي است هم نادرست و هم فريب افکار عمومي. برخي اصلاح‌طلبان هم به‌واسطه انگيزه‌هاي ديگري، هم‌جهت با اين جريان شده و خواهان استعفاي روحاني شده‌اند. صد البته که انگيزه آنان با راديکال‌ها 180 درجه متفاوت است. آنها به دو دليل، موضوع استعفاي روحاني را در هفته‌هاي اخير مطرح کرده‌اند؛ نخست آنکه مي‌خواهند با کناررفتن او معلوم شود چقدر از بحران فعلي متوجه عملکرد روحاني است و چقدر ديگران سهم دارند. دوم اينکه معتقدند يک بار براي هميشه بايد روشن شود رئيس قوه مجريه چقدر اختيار دارد و به اندازه اختيارات از او انتظار وجود داشته باشد نه اينکه بسياري سياست‌هاي ديگر در ساير نهادها اتخاذ شود، اما پاسخ‌گوي آن باید قوه مجريه باشد. صرف‌نظر از اينکه چقدر با اصلاح‌طلباني که خواهان استعفاي روحاني هستند، موافقت داشته باشيم، واقعيت تلخ آن است که اصلاح‌طلبان و گروه‌هاي حامي حسن روحاني در دو انتخابات رياست‌جمهوري گذشته، در برابر مردم در قبال انتخاب روحاني مسئوليت دارند. فراموش نکنيم کسر قابل توجهي از 24 ميليوني که به روحاني رأي دادند، به تشويق و ترغيب اصلاح‌طلبان بود. شايد اگر اصرار و حمايت اصلاح‌طلبان از روحاني نبود، ايشان در انتخابات 96، ثلث آن رأی‌ها را نیز کسب نمي‌کرد؛ بنابراين ازآنجاکه در برابر انتخاب او نزد مردم مسئوليت وجود دارد، باید پاي بد و خوب و بهشت و دوزخ او هم ايستاد. اگر روحاني توانسته بود موفق شود، اصلاح‌طلبان در آن شريک و سهيم بودند اما امروز فارغ از اينکه چقدر تقصير با اوست، باید پاي عملکرد دولتش بايستيم؛ بنابراین به‌جاي همسوشدن با جريان‌های راديکال، باید اولا از روحاني و اعضاي دولت بخواهيم واقعيت‌هاي کشور را تاآنجاکه‌ آسيب به امنيت ملي نيست، با مردم در ميان بگذارند. ثانيا در بخش‌هايي که معتقديم او نقص داشته، با صداي بلند از وي و دولتش انتقاد کنیم و خواستار توجه به راه‌حل‌هاي کارشناسي براي حل معضلات شويم. به‌هر‌حال شرايط دشواري براي کشور پيش آمده و ما که با تفکرات جريانات تخريب‌گر آشنا هستيم و مي‌دانيم با کناررفتن روحانی و قدرت‌گرفتن جريانات راديکال، در حقيقت وضعيت نه‌تنها بهبود پيدا نمي‌کند، بلکه فضا را به سمت وخيم‌ترشدن سوق مي‌دهد، باید بر تغيير و اصلاح روندهاي نادرست دولت و تدبير براي حل مشکلات کشور و مردم اصرار کنيم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.