|

در رثای زنده‌یاد محمود جوادی‌پور

هنرمندانه زیستن

محمد ابراهیم جعفری: شاعر و نقاش

درباره زنده‌یاد استاد «محمود جوادی‌پور» در سال‌های اخیر مطالب گوناگون و متنوعی گفته‌ و نوشته‌اند که هر کدام گویای جنبه‌هایی از ویژگی‌های انسانی و هنری ایشان است. گفته‌اند که «اثر هنری نتیجه هنرمندانه‌زیستن است» و من این جمله را اولین‌بار در یکی از روزهای بهاری دهه چهل از استاد «محسن وزیری‌مقدم» شنیدم اما مدت‌ها گذشت تا دریافتم که هنرمندانه‌زیستن شکلی از پیش تعیین شده ندارد، هرچه بیشتر ادعای هنرمندی کنیم از صداقت و صمیمیت درونی‌مان کم می‌شود. در کتابی از قول «مندریان» خواندم «جایگاه هنرمند موضعی فروتنانه است زیرا اساسا او یک وسیله است.» جمله‎های بالا همیشه مرا به یاد چهار سال زندگی و شاگردی‎ام در آتلیه استاد محمود جوادی‎پور می‎اندازد. آتلیه‎ای که در آن دانشجویان سال اول تا سال‎های آخر در کنار هم کار و زندگی تازه‎ای را با هم تجربه می‎کردند. در آن فضای پر از شوق و شور و هیجان به بحث و گفت‌وگو درباره نقاشی، شعر و موسیقی می‌‎پرداختیم و از این راه مطالبی را یاد می‎گرفتیم که در هیچ کتابی پیدا نمی‎شد، مطالبی که سرچشمه آنها نیاز درونی جوانان هنرجویی بود که هرچند در کودکی مثل همه کودکان بدون اینکه آگاه باشند هنرمند بوده‎اند! ولی با شوق و پرکاری آرزو داشتند پس از اینکه بزرگ شدند، هنرمند باقی بمانند. در کتاب راه هنرمند -بازیابی خلاقیت- اثر «جولیا کامرون» ترجمه «گیتی خوشدل» جملات سرنوشت‎سازی از قول فیلسوفان، هنرمندان، شاعران، نویسندگان، موسیقیدانان و افراد بزرگ جهان نوشته شده که اغلب این کلمات قصار از زندگی زیست‌شده آنان به وجود آمده است. این انسان‌های بزرگ که در فاصله زمانی و مکانی عظیمی از یکدیگر زندگی می‎کرده‎اند از رازها و حقایقی سخن گفته‎اند که گویی «با معرفت از شرایط راستین زندگی‌شان توانایی راستین و علل هستی خویش را یافته‌اند.» جمله بالا را که بین دو گیومه نوشته‌ام در حاشیه کتاب راه خلاقیت از قول «سیمون دوبوار» نوشته شده است و او در اول این جمله کلمه «باید» را به‌کار برده است و چنین می‎گوید: «باید با معرفت از شرایط راستین زندگی‌مان، توانایی راستین و علل هستی خویش را بیابیم.» امشب که به بیش از 50 سال آشنایی با زندگی هنرمندانه استادم محمود جوادی‌پور می‌اندیشم و این یادداشت کوتاه را می‌نویسم باور دارم که او به این معرفت رسیده و علل هستی خویش را یافته است. در فیلمی با عنوان «پیشروان نقاشی نوین ایران» استاد جوادی‌پور با صدایی آرام و صمیمیتی وصف‌ناپذیر به بیان خاطرات کودکی و نوجوانی خویش می‌پردازد و بیننده مشتاق را با چگونگی شکل‌گیری و رشد تخیل خلاق خود آشنا می‌کند. جوادی‌پور تفاوت بین تأثیرگذاری و تأثیرپذیری را به‌خصوص در روند آموزش و پرورش هنری به خوبی می‌دانست، هرگز به گونه‌ای رفتار نمی‌کرد که شاگردان را به مریدی خود وادار کند. در تمام سال‌های شاگردی و دوستی‌مان هرگز نشنیدم از کسی به بدی یاد کند. امشب وقتی از سال‌های آشنایی‎مان عبور می‎کنم این جمله‎ها را از کتاب راه هنرمند به خاطر می‎آورم، با اطمینان در مسیر رویایتان به پیش بروید. حیاتی را که مجسم کرده‎اید زندگی کنید. وقتی زندگی‎تان را ساده می‎سازید قوانین کائنات نیز ساده‎تر خواهند بود و من به یاد سروده‎ام در سال‎ها پیش می‎افتم: دوستان عاشق من مثل دریا. . بعد رفتن. . اَبرِشان بر جای می‌ماند. ابر جانی تازه و روحی کهن دارد، ابر هرجا... ابر هر دم... قسمت خاک است. می‎بارد...

درباره زنده‌یاد استاد «محمود جوادی‌پور» در سال‌های اخیر مطالب گوناگون و متنوعی گفته‌ و نوشته‌اند که هر کدام گویای جنبه‌هایی از ویژگی‌های انسانی و هنری ایشان است. گفته‌اند که «اثر هنری نتیجه هنرمندانه‌زیستن است» و من این جمله را اولین‌بار در یکی از روزهای بهاری دهه چهل از استاد «محسن وزیری‌مقدم» شنیدم اما مدت‌ها گذشت تا دریافتم که هنرمندانه‌زیستن شکلی از پیش تعیین شده ندارد، هرچه بیشتر ادعای هنرمندی کنیم از صداقت و صمیمیت درونی‌مان کم می‌شود. در کتابی از قول «مندریان» خواندم «جایگاه هنرمند موضعی فروتنانه است زیرا اساسا او یک وسیله است.» جمله‎های بالا همیشه مرا به یاد چهار سال زندگی و شاگردی‎ام در آتلیه استاد محمود جوادی‎پور می‎اندازد. آتلیه‎ای که در آن دانشجویان سال اول تا سال‎های آخر در کنار هم کار و زندگی تازه‎ای را با هم تجربه می‎کردند. در آن فضای پر از شوق و شور و هیجان به بحث و گفت‌وگو درباره نقاشی، شعر و موسیقی می‌‎پرداختیم و از این راه مطالبی را یاد می‎گرفتیم که در هیچ کتابی پیدا نمی‎شد، مطالبی که سرچشمه آنها نیاز درونی جوانان هنرجویی بود که هرچند در کودکی مثل همه کودکان بدون اینکه آگاه باشند هنرمند بوده‎اند! ولی با شوق و پرکاری آرزو داشتند پس از اینکه بزرگ شدند، هنرمند باقی بمانند. در کتاب راه هنرمند -بازیابی خلاقیت- اثر «جولیا کامرون» ترجمه «گیتی خوشدل» جملات سرنوشت‎سازی از قول فیلسوفان، هنرمندان، شاعران، نویسندگان، موسیقیدانان و افراد بزرگ جهان نوشته شده که اغلب این کلمات قصار از زندگی زیست‌شده آنان به وجود آمده است. این انسان‌های بزرگ که در فاصله زمانی و مکانی عظیمی از یکدیگر زندگی می‎کرده‎اند از رازها و حقایقی سخن گفته‎اند که گویی «با معرفت از شرایط راستین زندگی‌شان توانایی راستین و علل هستی خویش را یافته‌اند.» جمله بالا را که بین دو گیومه نوشته‌ام در حاشیه کتاب راه خلاقیت از قول «سیمون دوبوار» نوشته شده است و او در اول این جمله کلمه «باید» را به‌کار برده است و چنین می‎گوید: «باید با معرفت از شرایط راستین زندگی‌مان، توانایی راستین و علل هستی خویش را بیابیم.» امشب که به بیش از 50 سال آشنایی با زندگی هنرمندانه استادم محمود جوادی‌پور می‌اندیشم و این یادداشت کوتاه را می‌نویسم باور دارم که او به این معرفت رسیده و علل هستی خویش را یافته است. در فیلمی با عنوان «پیشروان نقاشی نوین ایران» استاد جوادی‌پور با صدایی آرام و صمیمیتی وصف‌ناپذیر به بیان خاطرات کودکی و نوجوانی خویش می‌پردازد و بیننده مشتاق را با چگونگی شکل‌گیری و رشد تخیل خلاق خود آشنا می‌کند. جوادی‌پور تفاوت بین تأثیرگذاری و تأثیرپذیری را به‌خصوص در روند آموزش و پرورش هنری به خوبی می‌دانست، هرگز به گونه‌ای رفتار نمی‌کرد که شاگردان را به مریدی خود وادار کند. در تمام سال‌های شاگردی و دوستی‌مان هرگز نشنیدم از کسی به بدی یاد کند. امشب وقتی از سال‌های آشنایی‎مان عبور می‎کنم این جمله‎ها را از کتاب راه هنرمند به خاطر می‎آورم، با اطمینان در مسیر رویایتان به پیش بروید. حیاتی را که مجسم کرده‎اید زندگی کنید. وقتی زندگی‎تان را ساده می‎سازید قوانین کائنات نیز ساده‎تر خواهند بود و من به یاد سروده‎ام در سال‎ها پیش می‎افتم: دوستان عاشق من مثل دریا. . بعد رفتن. . اَبرِشان بر جای می‌ماند. ابر جانی تازه و روحی کهن دارد، ابر هرجا... ابر هر دم... قسمت خاک است. می‎بارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.