در رثای زندهیاد محمود جوادیپور
هنرمندانه زیستن
محمد ابراهیم جعفری: شاعر و نقاش
درباره زندهیاد استاد «محمود جوادیپور» در سالهای اخیر مطالب گوناگون و متنوعی گفته و نوشتهاند که هر کدام گویای جنبههایی از ویژگیهای انسانی و هنری ایشان است. گفتهاند که «اثر هنری نتیجه هنرمندانهزیستن است» و من این جمله را اولینبار در یکی از روزهای بهاری دهه چهل از استاد «محسن وزیریمقدم» شنیدم اما مدتها گذشت تا دریافتم که هنرمندانهزیستن شکلی از پیش تعیین شده ندارد، هرچه بیشتر ادعای هنرمندی کنیم از صداقت و صمیمیت درونیمان کم میشود. در کتابی از قول «مندریان» خواندم «جایگاه هنرمند موضعی فروتنانه است زیرا اساسا او یک وسیله است.» جملههای بالا همیشه مرا به یاد چهار سال زندگی و شاگردیام در آتلیه استاد محمود جوادیپور میاندازد. آتلیهای که در آن دانشجویان سال اول تا سالهای آخر در کنار هم کار و زندگی تازهای را با هم تجربه میکردند. در آن فضای پر از شوق و شور و هیجان به بحث و گفتوگو درباره نقاشی، شعر و موسیقی میپرداختیم و از این راه مطالبی را یاد میگرفتیم که در هیچ کتابی پیدا نمیشد، مطالبی که سرچشمه آنها نیاز درونی جوانان هنرجویی بود که هرچند در کودکی مثل همه کودکان بدون اینکه آگاه باشند هنرمند بودهاند! ولی با شوق و پرکاری آرزو داشتند پس از اینکه بزرگ شدند، هنرمند باقی بمانند. در کتاب راه هنرمند -بازیابی خلاقیت- اثر «جولیا کامرون» ترجمه «گیتی خوشدل» جملات سرنوشتسازی از قول فیلسوفان، هنرمندان، شاعران، نویسندگان، موسیقیدانان و افراد بزرگ جهان نوشته شده که اغلب این کلمات قصار از زندگی زیستشده آنان به وجود آمده است. این انسانهای بزرگ که در فاصله زمانی و مکانی عظیمی از یکدیگر زندگی میکردهاند از رازها و حقایقی سخن گفتهاند که گویی «با معرفت از شرایط راستین زندگیشان توانایی راستین و علل هستی خویش را یافتهاند.» جمله بالا را که بین دو گیومه نوشتهام در حاشیه کتاب راه خلاقیت از قول «سیمون دوبوار» نوشته شده است و او در اول این جمله کلمه «باید» را بهکار برده است و چنین میگوید: «باید با معرفت از شرایط راستین زندگیمان، توانایی راستین و علل هستی خویش را بیابیم.» امشب که به بیش از 50 سال آشنایی با زندگی هنرمندانه استادم محمود جوادیپور میاندیشم و این یادداشت کوتاه را مینویسم باور دارم که او به این معرفت رسیده و علل هستی خویش را یافته است. در فیلمی با عنوان «پیشروان نقاشی نوین ایران» استاد جوادیپور با صدایی آرام و صمیمیتی وصفناپذیر به بیان خاطرات کودکی و نوجوانی خویش میپردازد و بیننده مشتاق را با چگونگی شکلگیری و رشد تخیل خلاق خود آشنا میکند. جوادیپور تفاوت بین تأثیرگذاری و تأثیرپذیری را بهخصوص در روند آموزش و پرورش هنری به خوبی میدانست، هرگز به گونهای رفتار نمیکرد که شاگردان را به مریدی خود وادار کند. در تمام سالهای شاگردی و دوستیمان هرگز نشنیدم از کسی به بدی یاد کند. امشب وقتی از سالهای آشناییمان عبور میکنم این جملهها را از کتاب راه هنرمند به خاطر میآورم، با اطمینان در مسیر رویایتان به پیش بروید. حیاتی را که مجسم کردهاید زندگی کنید. وقتی زندگیتان را ساده میسازید قوانین کائنات نیز سادهتر خواهند بود و من به یاد سرودهام در سالها پیش میافتم: دوستان عاشق من مثل دریا. . بعد رفتن. . اَبرِشان بر جای میماند. ابر جانی تازه و روحی کهن دارد، ابر هرجا... ابر هر دم... قسمت خاک است. میبارد...
درباره زندهیاد استاد «محمود جوادیپور» در سالهای اخیر مطالب گوناگون و متنوعی گفته و نوشتهاند که هر کدام گویای جنبههایی از ویژگیهای انسانی و هنری ایشان است. گفتهاند که «اثر هنری نتیجه هنرمندانهزیستن است» و من این جمله را اولینبار در یکی از روزهای بهاری دهه چهل از استاد «محسن وزیریمقدم» شنیدم اما مدتها گذشت تا دریافتم که هنرمندانهزیستن شکلی از پیش تعیین شده ندارد، هرچه بیشتر ادعای هنرمندی کنیم از صداقت و صمیمیت درونیمان کم میشود. در کتابی از قول «مندریان» خواندم «جایگاه هنرمند موضعی فروتنانه است زیرا اساسا او یک وسیله است.» جملههای بالا همیشه مرا به یاد چهار سال زندگی و شاگردیام در آتلیه استاد محمود جوادیپور میاندازد. آتلیهای که در آن دانشجویان سال اول تا سالهای آخر در کنار هم کار و زندگی تازهای را با هم تجربه میکردند. در آن فضای پر از شوق و شور و هیجان به بحث و گفتوگو درباره نقاشی، شعر و موسیقی میپرداختیم و از این راه مطالبی را یاد میگرفتیم که در هیچ کتابی پیدا نمیشد، مطالبی که سرچشمه آنها نیاز درونی جوانان هنرجویی بود که هرچند در کودکی مثل همه کودکان بدون اینکه آگاه باشند هنرمند بودهاند! ولی با شوق و پرکاری آرزو داشتند پس از اینکه بزرگ شدند، هنرمند باقی بمانند. در کتاب راه هنرمند -بازیابی خلاقیت- اثر «جولیا کامرون» ترجمه «گیتی خوشدل» جملات سرنوشتسازی از قول فیلسوفان، هنرمندان، شاعران، نویسندگان، موسیقیدانان و افراد بزرگ جهان نوشته شده که اغلب این کلمات قصار از زندگی زیستشده آنان به وجود آمده است. این انسانهای بزرگ که در فاصله زمانی و مکانی عظیمی از یکدیگر زندگی میکردهاند از رازها و حقایقی سخن گفتهاند که گویی «با معرفت از شرایط راستین زندگیشان توانایی راستین و علل هستی خویش را یافتهاند.» جمله بالا را که بین دو گیومه نوشتهام در حاشیه کتاب راه خلاقیت از قول «سیمون دوبوار» نوشته شده است و او در اول این جمله کلمه «باید» را بهکار برده است و چنین میگوید: «باید با معرفت از شرایط راستین زندگیمان، توانایی راستین و علل هستی خویش را بیابیم.» امشب که به بیش از 50 سال آشنایی با زندگی هنرمندانه استادم محمود جوادیپور میاندیشم و این یادداشت کوتاه را مینویسم باور دارم که او به این معرفت رسیده و علل هستی خویش را یافته است. در فیلمی با عنوان «پیشروان نقاشی نوین ایران» استاد جوادیپور با صدایی آرام و صمیمیتی وصفناپذیر به بیان خاطرات کودکی و نوجوانی خویش میپردازد و بیننده مشتاق را با چگونگی شکلگیری و رشد تخیل خلاق خود آشنا میکند. جوادیپور تفاوت بین تأثیرگذاری و تأثیرپذیری را بهخصوص در روند آموزش و پرورش هنری به خوبی میدانست، هرگز به گونهای رفتار نمیکرد که شاگردان را به مریدی خود وادار کند. در تمام سالهای شاگردی و دوستیمان هرگز نشنیدم از کسی به بدی یاد کند. امشب وقتی از سالهای آشناییمان عبور میکنم این جملهها را از کتاب راه هنرمند به خاطر میآورم، با اطمینان در مسیر رویایتان به پیش بروید. حیاتی را که مجسم کردهاید زندگی کنید. وقتی زندگیتان را ساده میسازید قوانین کائنات نیز سادهتر خواهند بود و من به یاد سرودهام در سالها پیش میافتم: دوستان عاشق من مثل دریا. . بعد رفتن. . اَبرِشان بر جای میماند. ابر جانی تازه و روحی کهن دارد، ابر هرجا... ابر هر دم... قسمت خاک است. میبارد...
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.