خديجه، حميده، زهرا، کيميا و شهربانو
پرافتخارترين ورزشکار زن ايران کيست؟
ورزش زنان ايران اگرچه با گذشت 40 سال از انقلاب، همچنان براي حضور در عرصههاي بينالمللي با چالشهاي عمدهاي مواجه است اما با وجود تمام کاستيها و نواقص توانسته مقبوليت حجاب را نزد فدراسيونهاي جهاني جا بيندازد و آنها را به استفاده از پوشش اسلامي متقاعد کند. طوري که حالا اين زنان در برخي از رشتهها به مهرههايي قدر در ورزش دنيا تبديل شدهاند. اگر بخواهيم تحليل درستي از عملکرد بانوان ورزشکار ايراني در رويدادهاي جهاني و آسيايي داشته باشيم، بايد گفت که اوج شکوفايي و درخشش آنها در رقابتهاي برونمرزي در يک دهه اخير اتفاق افتاده است. اولين مدال بينالمللي ورزش زنان کشور، بعد از انقلاب در بازيهاي آسيايي 2002 بوسان به دست آمد که يک مدال نقره تيمي در رشته تيراندازي بود. بعد از آن در بازيهاي آسيايي 2006 دوحه بود که با کسب سه مدال برنز در رشتههاي تکواندو و شطرنج، حضور بانوان ايراني در رشتههاي مختلف به رسميت شناخته شد. بازيهاي آسيايي 2010 گوانگجو اما ميدان مهمي بود که ورزش زنان را با تحولي عظيم روبهرو کرد. کاروان ورزش کشورمان در حالي با 362 ورزشکار راهي بزرگترين رويداد ورزشي قاره کهن شد که از اين تعداد 88 نفر
زن بودند. در اين بازيها خديجه آزادپور در رشته ووشو موفق شد به عنوان اولين ورزشکار زن ايراني بعد از انقلاب صاحب مدال طلا شود و اين افتخار ارزشمند را به نام خود كند. سهم زنان از بازيهاي 2010 گوانگجو يک مدال طلا، پنج نقره و 9 برنز بود.
زهرا نعمتي، بانوي تاريخساز
حضور خيرهکننده و عملکرد قابل قبول زنان در بازيهاي آسيايي 2010 گوانگجو، گامي بلند براي موفقيت هر چه بيشتر آنها در بازيهاي المپيک و پارالمپيک 2012 لندن بود. ايران که در بازيهاي المپيک 2008 پکن سه نماينده بيشتر نداشت، در اين دوره با هشت ورزشکار در المپيک شرکت کرد. بهترين عنواني که بانوان المپين در اين بازيها به دست آوردند و دور از انتظار بود، کسب عنوان ششمي الهه احمدي بود. اتفاق مهم اما در بازيهاي پارالمپيک (جانبازان و معلولان) رقم خورد و زهرا نعمتي در رشته تيراندازي با کمان به عنوان اولين زن تاريخ ورزش ايران موفق شد در بزرگترين رويداد ورزشي دنيا صاحب مدال طلا شود.
کيميا و المپيک فراموشنشدني 2016 ريو
رشد کيفي ورزش زنان از بازيهاي المپيک 2012 لندن ادامه داشت تا به بازيهاي آسيايي 2014 اينچئون رسيد. کاروان زنان با اينکه در مقايسه با دوره قبلي با تعداد کمتري ورزشکار (58 نفر) در بازيهاي آسيايي شرکت کرده بود اما تعداد مدال بيشتري را کسب کرد. از مجموع 16 مدال بازيهاي 2014 دو مدال طلا بود که نجمه خدمتي در تيراندازي و حميده عباسعلي در کاراته به دست آوردند.
دو سال بعد بازيهاي المپيک 2016 ريودوژانيرو از راه رسيد و زنان ايران با کسب 9 سهميه رکورد المپيک 2012 را زدند. از اين جمع 9نفره، کيميا عليزاده، بانوي کمسنوسال تيم ملي تکواندو توانست با کسب برنز مشترک اين رقابتها، طلسم بيمدالي بانوان ايراني در المپيک را بشکند و نام خود را براي هميشه در تاريخ ثبت کند. موفقيتي که بيشک نويد روزهاي درخشان ورزش بانوان ايران را در سالهاي آتي ميدهد. اگرچه زهرا نعمتي با کسب مدال طلا، لقب نخستين بانوي مدالآور کشور را در اين بازيهاي بزرگ دارد اما بايد گفت به لحاظ کيفيت اين مدال بازيهاي المپيک افراد سالم است که نسبت به بازيهاي معلولان ارزش بيشتري دارد؛ هرچند برنز مشترک باشد. در حالي از کيميا عليزاده به عنوان پرافتخارترين بانوي ورزش ايران نام برده ميشود که او اولين مدالهاي جهاني تکواندوي زنان را هم به دست آورده است. او در سال 2015 مدال برنز جهان را گرفت و در سال 2017 هم نايبقهرمان جهان شد. بعد از بازيهاي المپيک 2016، بازيهاي پارالمپيک برگزار شد که در اين رويداد معتبر هم دوباره شاهد درخشش زنان معلول بوديم. زهرا نعمتي باز هم قهرمان شد و ساره جوانمردي در رشته تيراندازي
با دو مدال طلا، شيريني خاصي به نتيجه کاروان بخشيد.
ووشوکاران پيشتاز در کسب مدالهاي جهاني
کاراته، تکواندو، ووشو و تيراندازي رشتههايي هستند که همواره به دليل نوع پوششي که دارند، بيشتر اين شانس را براي زنان ايراني مهيا کردهاند تا در رقابتها حاضر شوند و سکوهاي آسيايي و جهاني را از آن خود کنند. در اين بين اما بايد بهترين نمره را به ووشوکاران داد. زناني که تا امروز بيشترين سهم از افتخارات جهاني و آسيايي اين عرصه را به نام خود زدهاند. آنها بودند که براي نخستين بار ورزش بانوان کشور را صاحب مدال جهاني کردند و حالا به جايي رسيدهاند که در دنيا هم رکورددار شدهاند. مريم هاشمي و شهربانو منصوريان دو ستارهاي هستند که با کسب پنجمين مدال طلاي جهان به رکوردي جاودانه دست يافتهاند. سانداکاران ايراني اين شاهکار بزرگ را به تازگي در جريان رقابتهاي قهرماني جهان شانگهاي چين رقم زدند. سرزميني که از آن به عنوان مهد ووشوي دنيا و قدرت بلامنازع اين رشته اسم برده ميشود.
حميده عباسعلي، بينظير در آسيا
حميده عباسعلي، بانوي اول کاراته ايران نيز جزء ستارههاي ورزش زنان ايران است. او که به عنوان اولين کاراتهکار سابقه حضور در فينال مسابقات جهاني را دارد، تاکنون توانسته به دو مدال نقره و برنز در رقابتهاي قهرماني جهان اين رشته برسد. کار مهمتر حميده کسب چهار مدال طلاي قهرماني آسيا و يک طلاي بازيهاي آسيايي است که او را در آسيا رکورددار وزن خودش کرده است.
خاطرهساز مثل فوتسال و کبدي
ورزش زنان ايران همانطور که در رشتههاي انفرادي به پيشرفتهاي چشمگيري رسيده است، در رشتههای تيمي هم توانست گام بزرگي در رقابتهاي آسيايي بردارد. قهرماني تيم ملي فوتسال در رقابتهاي 2015، اولين عنوان ارزشمندي بود که بانوان کشور در رشته تيمي به آن دست يافتند. اين افتخار سه سال بعد در مسابقات 2018 تکرار شد و بانوان فوتساليست در شرايطي مشابه بار ديگر در فينال مقابل ژاپن قرار گرفتند و توانستند رقيب ديرينه خود را شکست دهند و بر بام آسيا بايستند. البته که پيش از تيم ملي فوتسال، اين تيم ملي کبدي بود که با کسب عنوان سومي بازيهاي آسيايي 2010 گوانگجو، اولين مدال تيمي ورزش بانوان را بعد از انقلاب به ارمغان آورد. کبديکاران زن ايراني در 10 سال گذشته با راهاندازي اين رشته در ايران هميشه جزء سه قدرت برتر آسيا و جهان بودهاند. تيم ملي کبدي که هميشه در تعقيب هند به عنوان قدرت بلامنازع اين رشته بوده، سال گذشته در بازيهاي آسيايي 2018 جاکارتا توانست از سد هند بگذرد و براي نخستينبار قهرمان قاره شود.
طلاي تيم ملي کبدي جداي از ارزش بالايي که در بازيهاي آسيايي دارد و اولين طلاي تيمي زنان در اين رويداد به حساب ميآيد، اهميت ديگري هم دارد. در بازيهاي 2018 جاکارتا زنان ايراني در کسب مدال طلاي رشتههاي انفرادي ناکام بودند و فقط کبديکاران بودند که کاروان را سربلند کردند.
تابوشکني با تيراندازي
بعد از انقلاب، زنان و دختران ورزشکار ايراني بهدليل محدوديتها و مخالفتهاي موجود براي 11 سال در هيچ رويداد بينالمللي حضور نداشتند تا اينکه بازيهاي آسيايي 1990 پکن (1368) سدها را شکست و نگاهها را به ورزشکردن آنها عوض کرد. تيراندازي اولين رشتهاي بود که ورزشکاران آن بهدليل داشتن حجاب کامل توانستند جواز شرکت در مسابقات آسيايي را به دست آورند. در اين دوره يک نماينده زن از ايران در بازيهاي پکن به ميدان رفت. تابوي حضور زنان در ميادين بينالمللي در حالي با رشته تيراندازي شکسته شد که زنان تيرانداز با پيشيگرفتن از مردان تيرانداز، به قدرت برتر ايران در اين رشته تبديل شدند. تيراندازي به عنوان تنها رشتهاي در ورزش کشور است که به دليل داشتن پتانسيل بالاي بانوان، زنان در آن حرف اول را ميزنند و بيشترين مدالها را کسب ميکنند. الهه احمدي، نجمه خدمتي، هانيه رستميان، گلنوش سبقتالهي، مهلقا جام بزرگ و... ستارههايي هستند که در يک دهه گذشته مهمترين افتخارات را در تيراندازي به دست آوردهاند.
حرکت روبهجلو در ساير رشتهها
حرکت زنان ورزشکار ايراني در مابقي رشتهها روبهجلو بوده و اين اميدواري وجود دارد که آنها نيز در آينده نزديک بتوانند سکوهاي بيشتري از رقابتهاي آسيايي و جهاني را از آن خود کنند. امروزه در قايقراني بانوان به توفيقات خوبي دست يافتهاند. آرزو حکيمي و نازنين ملايي نفراتي هستند که هر کدام سه مدال طلاي آسيا را در کارنامه دارند. در دوچرخهسواري فرانک پرتوآذر دو مدال تاريخي براي اين رشته به ارمغان آورده است. در دووميداني اگرچه شرايط دشواري پيشروي ورزشکاران است، اما ليلا ابراهيمي نخستين دونده زن ايراني است که پس از انقلاب موفق به کسب مدال در مسابقات قهرماني آسيا شد. بعد او نيز ليلا رجبي، پرتابگر بلاروسيالاصل، به عضويت تيم ملي دووميداني ايران درآمد و با دو مدال طلا، سه نقره و سه برنز مهمترين مدالهاي اين رشته را به نام خود زد.
به همه اينها بايد افتخارات سارا خادمالشريعه، ستاره شطرنج زنان را هم اضافه کرد. او نخستين شطرنجباز زن ايراني است که علاوهبر کسب درجه استادبزرگ زنان، در ۱۸ سالگي توانست عنوان استاد بينالمللي شطرنج را به دست آورد؛ عنواني که پيش از آن، فقط ازسوی شطرنجبازان مرد ايران کسب شده بود. سارا در سال ۲۰۱۴ موفق به کسب عنوان دومي مسابقات شطرنج قهرماني جوانان جهان شد. سال 2018 در مسابقات جهاني بزرگسالان در بخش سريع قهرمان و در بخش برقآسا نايبقهرمان شد. مبينا علينسب نيز ستاره نوظهوري است که راه خادمالشريعه را در پيش گرفته است. مبينا با نايبقهرماني جوانان حالا دستکم ۲۰ مدال بينالمللي دارد.
ورزش زنان ايران اگرچه با گذشت 40 سال از انقلاب، همچنان براي حضور در عرصههاي بينالمللي با چالشهاي عمدهاي مواجه است اما با وجود تمام کاستيها و نواقص توانسته مقبوليت حجاب را نزد فدراسيونهاي جهاني جا بيندازد و آنها را به استفاده از پوشش اسلامي متقاعد کند. طوري که حالا اين زنان در برخي از رشتهها به مهرههايي قدر در ورزش دنيا تبديل شدهاند. اگر بخواهيم تحليل درستي از عملکرد بانوان ورزشکار ايراني در رويدادهاي جهاني و آسيايي داشته باشيم، بايد گفت که اوج شکوفايي و درخشش آنها در رقابتهاي برونمرزي در يک دهه اخير اتفاق افتاده است. اولين مدال بينالمللي ورزش زنان کشور، بعد از انقلاب در بازيهاي آسيايي 2002 بوسان به دست آمد که يک مدال نقره تيمي در رشته تيراندازي بود. بعد از آن در بازيهاي آسيايي 2006 دوحه بود که با کسب سه مدال برنز در رشتههاي تکواندو و شطرنج، حضور بانوان ايراني در رشتههاي مختلف به رسميت شناخته شد. بازيهاي آسيايي 2010 گوانگجو اما ميدان مهمي بود که ورزش زنان را با تحولي عظيم روبهرو کرد. کاروان ورزش کشورمان در حالي با 362 ورزشکار راهي بزرگترين رويداد ورزشي قاره کهن شد که از اين تعداد 88 نفر
زن بودند. در اين بازيها خديجه آزادپور در رشته ووشو موفق شد به عنوان اولين ورزشکار زن ايراني بعد از انقلاب صاحب مدال طلا شود و اين افتخار ارزشمند را به نام خود كند. سهم زنان از بازيهاي 2010 گوانگجو يک مدال طلا، پنج نقره و 9 برنز بود.
زهرا نعمتي، بانوي تاريخساز
حضور خيرهکننده و عملکرد قابل قبول زنان در بازيهاي آسيايي 2010 گوانگجو، گامي بلند براي موفقيت هر چه بيشتر آنها در بازيهاي المپيک و پارالمپيک 2012 لندن بود. ايران که در بازيهاي المپيک 2008 پکن سه نماينده بيشتر نداشت، در اين دوره با هشت ورزشکار در المپيک شرکت کرد. بهترين عنواني که بانوان المپين در اين بازيها به دست آوردند و دور از انتظار بود، کسب عنوان ششمي الهه احمدي بود. اتفاق مهم اما در بازيهاي پارالمپيک (جانبازان و معلولان) رقم خورد و زهرا نعمتي در رشته تيراندازي با کمان به عنوان اولين زن تاريخ ورزش ايران موفق شد در بزرگترين رويداد ورزشي دنيا صاحب مدال طلا شود.
کيميا و المپيک فراموشنشدني 2016 ريو
رشد کيفي ورزش زنان از بازيهاي المپيک 2012 لندن ادامه داشت تا به بازيهاي آسيايي 2014 اينچئون رسيد. کاروان زنان با اينکه در مقايسه با دوره قبلي با تعداد کمتري ورزشکار (58 نفر) در بازيهاي آسيايي شرکت کرده بود اما تعداد مدال بيشتري را کسب کرد. از مجموع 16 مدال بازيهاي 2014 دو مدال طلا بود که نجمه خدمتي در تيراندازي و حميده عباسعلي در کاراته به دست آوردند.
دو سال بعد بازيهاي المپيک 2016 ريودوژانيرو از راه رسيد و زنان ايران با کسب 9 سهميه رکورد المپيک 2012 را زدند. از اين جمع 9نفره، کيميا عليزاده، بانوي کمسنوسال تيم ملي تکواندو توانست با کسب برنز مشترک اين رقابتها، طلسم بيمدالي بانوان ايراني در المپيک را بشکند و نام خود را براي هميشه در تاريخ ثبت کند. موفقيتي که بيشک نويد روزهاي درخشان ورزش بانوان ايران را در سالهاي آتي ميدهد. اگرچه زهرا نعمتي با کسب مدال طلا، لقب نخستين بانوي مدالآور کشور را در اين بازيهاي بزرگ دارد اما بايد گفت به لحاظ کيفيت اين مدال بازيهاي المپيک افراد سالم است که نسبت به بازيهاي معلولان ارزش بيشتري دارد؛ هرچند برنز مشترک باشد. در حالي از کيميا عليزاده به عنوان پرافتخارترين بانوي ورزش ايران نام برده ميشود که او اولين مدالهاي جهاني تکواندوي زنان را هم به دست آورده است. او در سال 2015 مدال برنز جهان را گرفت و در سال 2017 هم نايبقهرمان جهان شد. بعد از بازيهاي المپيک 2016، بازيهاي پارالمپيک برگزار شد که در اين رويداد معتبر هم دوباره شاهد درخشش زنان معلول بوديم. زهرا نعمتي باز هم قهرمان شد و ساره جوانمردي در رشته تيراندازي
با دو مدال طلا، شيريني خاصي به نتيجه کاروان بخشيد.
ووشوکاران پيشتاز در کسب مدالهاي جهاني
کاراته، تکواندو، ووشو و تيراندازي رشتههايي هستند که همواره به دليل نوع پوششي که دارند، بيشتر اين شانس را براي زنان ايراني مهيا کردهاند تا در رقابتها حاضر شوند و سکوهاي آسيايي و جهاني را از آن خود کنند. در اين بين اما بايد بهترين نمره را به ووشوکاران داد. زناني که تا امروز بيشترين سهم از افتخارات جهاني و آسيايي اين عرصه را به نام خود زدهاند. آنها بودند که براي نخستين بار ورزش بانوان کشور را صاحب مدال جهاني کردند و حالا به جايي رسيدهاند که در دنيا هم رکورددار شدهاند. مريم هاشمي و شهربانو منصوريان دو ستارهاي هستند که با کسب پنجمين مدال طلاي جهان به رکوردي جاودانه دست يافتهاند. سانداکاران ايراني اين شاهکار بزرگ را به تازگي در جريان رقابتهاي قهرماني جهان شانگهاي چين رقم زدند. سرزميني که از آن به عنوان مهد ووشوي دنيا و قدرت بلامنازع اين رشته اسم برده ميشود.
حميده عباسعلي، بينظير در آسيا
حميده عباسعلي، بانوي اول کاراته ايران نيز جزء ستارههاي ورزش زنان ايران است. او که به عنوان اولين کاراتهکار سابقه حضور در فينال مسابقات جهاني را دارد، تاکنون توانسته به دو مدال نقره و برنز در رقابتهاي قهرماني جهان اين رشته برسد. کار مهمتر حميده کسب چهار مدال طلاي قهرماني آسيا و يک طلاي بازيهاي آسيايي است که او را در آسيا رکورددار وزن خودش کرده است.
خاطرهساز مثل فوتسال و کبدي
ورزش زنان ايران همانطور که در رشتههاي انفرادي به پيشرفتهاي چشمگيري رسيده است، در رشتههای تيمي هم توانست گام بزرگي در رقابتهاي آسيايي بردارد. قهرماني تيم ملي فوتسال در رقابتهاي 2015، اولين عنوان ارزشمندي بود که بانوان کشور در رشته تيمي به آن دست يافتند. اين افتخار سه سال بعد در مسابقات 2018 تکرار شد و بانوان فوتساليست در شرايطي مشابه بار ديگر در فينال مقابل ژاپن قرار گرفتند و توانستند رقيب ديرينه خود را شکست دهند و بر بام آسيا بايستند. البته که پيش از تيم ملي فوتسال، اين تيم ملي کبدي بود که با کسب عنوان سومي بازيهاي آسيايي 2010 گوانگجو، اولين مدال تيمي ورزش بانوان را بعد از انقلاب به ارمغان آورد. کبديکاران زن ايراني در 10 سال گذشته با راهاندازي اين رشته در ايران هميشه جزء سه قدرت برتر آسيا و جهان بودهاند. تيم ملي کبدي که هميشه در تعقيب هند به عنوان قدرت بلامنازع اين رشته بوده، سال گذشته در بازيهاي آسيايي 2018 جاکارتا توانست از سد هند بگذرد و براي نخستينبار قهرمان قاره شود.
طلاي تيم ملي کبدي جداي از ارزش بالايي که در بازيهاي آسيايي دارد و اولين طلاي تيمي زنان در اين رويداد به حساب ميآيد، اهميت ديگري هم دارد. در بازيهاي 2018 جاکارتا زنان ايراني در کسب مدال طلاي رشتههاي انفرادي ناکام بودند و فقط کبديکاران بودند که کاروان را سربلند کردند.
تابوشکني با تيراندازي
بعد از انقلاب، زنان و دختران ورزشکار ايراني بهدليل محدوديتها و مخالفتهاي موجود براي 11 سال در هيچ رويداد بينالمللي حضور نداشتند تا اينکه بازيهاي آسيايي 1990 پکن (1368) سدها را شکست و نگاهها را به ورزشکردن آنها عوض کرد. تيراندازي اولين رشتهاي بود که ورزشکاران آن بهدليل داشتن حجاب کامل توانستند جواز شرکت در مسابقات آسيايي را به دست آورند. در اين دوره يک نماينده زن از ايران در بازيهاي پکن به ميدان رفت. تابوي حضور زنان در ميادين بينالمللي در حالي با رشته تيراندازي شکسته شد که زنان تيرانداز با پيشيگرفتن از مردان تيرانداز، به قدرت برتر ايران در اين رشته تبديل شدند. تيراندازي به عنوان تنها رشتهاي در ورزش کشور است که به دليل داشتن پتانسيل بالاي بانوان، زنان در آن حرف اول را ميزنند و بيشترين مدالها را کسب ميکنند. الهه احمدي، نجمه خدمتي، هانيه رستميان، گلنوش سبقتالهي، مهلقا جام بزرگ و... ستارههايي هستند که در يک دهه گذشته مهمترين افتخارات را در تيراندازي به دست آوردهاند.
حرکت روبهجلو در ساير رشتهها
حرکت زنان ورزشکار ايراني در مابقي رشتهها روبهجلو بوده و اين اميدواري وجود دارد که آنها نيز در آينده نزديک بتوانند سکوهاي بيشتري از رقابتهاي آسيايي و جهاني را از آن خود کنند. امروزه در قايقراني بانوان به توفيقات خوبي دست يافتهاند. آرزو حکيمي و نازنين ملايي نفراتي هستند که هر کدام سه مدال طلاي آسيا را در کارنامه دارند. در دوچرخهسواري فرانک پرتوآذر دو مدال تاريخي براي اين رشته به ارمغان آورده است. در دووميداني اگرچه شرايط دشواري پيشروي ورزشکاران است، اما ليلا ابراهيمي نخستين دونده زن ايراني است که پس از انقلاب موفق به کسب مدال در مسابقات قهرماني آسيا شد. بعد او نيز ليلا رجبي، پرتابگر بلاروسيالاصل، به عضويت تيم ملي دووميداني ايران درآمد و با دو مدال طلا، سه نقره و سه برنز مهمترين مدالهاي اين رشته را به نام خود زد.
به همه اينها بايد افتخارات سارا خادمالشريعه، ستاره شطرنج زنان را هم اضافه کرد. او نخستين شطرنجباز زن ايراني است که علاوهبر کسب درجه استادبزرگ زنان، در ۱۸ سالگي توانست عنوان استاد بينالمللي شطرنج را به دست آورد؛ عنواني که پيش از آن، فقط ازسوی شطرنجبازان مرد ايران کسب شده بود. سارا در سال ۲۰۱۴ موفق به کسب عنوان دومي مسابقات شطرنج قهرماني جوانان جهان شد. سال 2018 در مسابقات جهاني بزرگسالان در بخش سريع قهرمان و در بخش برقآسا نايبقهرمان شد. مبينا علينسب نيز ستاره نوظهوري است که راه خادمالشريعه را در پيش گرفته است. مبينا با نايبقهرماني جوانان حالا دستکم ۲۰ مدال بينالمللي دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.