|

«محیط‌زیست» آسیب‌پذیرتر می‌شود

افزایش تعداد و سهمیه خودروهای شخصی«گازوییل‌سوز»

آذر جزایری: از سال‌ها پیش، از رویای جایگزینی خودروهای دیزلی به‌جای خودروهای بنزین‌سوز می‌گفت اما کمتر کسی تصور می‌کرد که کاظمی، مدیرعامل سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت روزی بر جایگاه مرد اول تامین و عرضه سوخت کشور تکیه بزند و بتواند این رویا را به واقعیت نزدیک کند.
سال‌ها تلاش شد تا خودروسازهای بزرگی چون ایران‌خودرو را با امضای توافقنامه‌ها و قراردادهایی پای میز مذاکره بنشاند تا با تولید خودروهای دیزلی سبد سوخت کشور متنوع شود اما عدم توجه جدی به قول‌وقرارهای سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت، خودروسازها را به سمت ادامه روند خودروهای بنزین‌سوز سوق داد. امروز کاظمی، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی بار دیگر اما این‌بار در جایگاه معاون وزیر نفت در امور پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی از پیگیری این آرزوی دیرینه خود می‌گوید و وعده می‌دهد که خودروهای گازوییل‌سوز وارد بازار می‌شوند.
معاون وزیر نفت با تشریح جزییات برنامه‌های دولت برای افزایش سهم گازوییل در سبد سوخت خودروهای شخصی از آغاز عرضه این فرآورده نفتی از پایان سال‌جاری خبر داده و تاکید کرده سهم گازوییل تا سقف 24‌درصد در سبد سوخت افزایش می‌یابد. به گفته وی، افزایش سهم گازوییل کم‌گوگرد در سبد سوخت خودروها دارای سه مزیت افزایش امنیت انرژی، ارتقای استانداردهای زیست‌محیطی و احیای اقتصاد انرژی در کشور است. کاظمی وعده داده است: از اواخر سال‌جاری امکان عرضه گازوییل کم‌گوگرد به‌منظور تامین سوخت خودروهای شخصی از پایان سال‌جاری آغاز شود که بر این اساس در جایگاه‌ها با اختصاص یک مخزن و چند نازل امکان عرضه و توزیع گازوییل یورو 5 فراهم می‌شود.
کاظمی در حالی رویای خودروهایی با موتور گازوییل‌سوز را در سر دارد که در فروردین‌ماه سال 88 سعی کرد با رونمایی از نخستین خودرو گازوییل‌سوز کشور خودروسازان را به سمت تولید این خودروها سوق دهد.
شرکت خودرو‌سازی «زامیاد» در آن زمان با حمایت‌های مستقیم شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت - به نمایندگی وزارت نفت - توانست خودرویی طراحی کند که هر صدکیلومتر تنها هشت لیتر گازوییل مصرف کند. در آن زمان عباس کاظمی وعده داد در سال‌جاری (1388) و در چارچوب توافق با خودروسازان کشور، بیش از 20‌هزار دستگاه از این نوع خودرو‌ها تولید شود. اما تاکنون خبری از اجرایی‌شدن این وعده قدیمی نیست. ضمن آنکه در صورتی می‌توان این طرح را موفق دانست که در چارچوب تنوع در سبد سوختی کشور اجرایی شود. اما اگر باز هم در تلاش باشیم تا سوختی دیگر را جایگزین بنزین کنیم و با ایجاد هزینه‌های هنگفت سعی بر تحقق آن داشته باشیم، قطعا انتهای راه از امروز روشن است.
بنابراین به نظر می‌رسد داستان ورود خودروهای سبک گازوییل‌سوز به بازار در خوشبینانه‌ترین حالت مشابه خبر ورود خودروهای «سی‌ان‌جی»سوز در 10سال پیش و خودروهای «ال‌پی‌جی»سوز در 15سال پیش است.
به نظر می‌رسد مسوولان شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی به‌جای نگاه یکجانبه به سوختی خاص باید به‌دنبال تنوع در سبد سوختی کشور و تحقق این رویای دیرینه باشند. 15سال پیش عده‌ای با شعار «استفاده از گاز به‌جای بنزین» در سبد سوخت کشور «ال‌پی‌جی» را وارد سیستم حمل‌ونقل شهری کردند. 10سال پیش هم همین عده سوخت «سی‌ان‌جی» را با شعار مسیر سبز وارد بازار سوخت کشور کردند و امروز عده‌ای دیگر به‌دنبال آوردن سوخت گازوییل در خودروهای سبک هستند اما تنها کسانی که در این بین ضرر می‌کنند مردم هستند.
بر همین اساس مسوولان باید توضیح دهند که با چه سیاستی به‌دنبال واردکردن خودروهای سبک گازوییل‌سوز هستند در حالی‌که تا پیش از این «سی‌ان‌جی» در اولویت اول سوختی کشور قرار داشت اما امروز مشاهده می‌شود که در سبد سوختی کشور رتبه خودروهای سبک گازوییل‌سوز بالاتر از «سی‌ان‌جی»سوز است.
درحال حاضر استفاده از خودروهای سبک گازوییل‌سوز در کشورهای اروپایی یا ژاپن بسیار مناسب است چراکه میزان گوگرد موجود در گازوییل آنها 10 ppm است اما در کشور ما تنها برای اتوبوسرانی کشور گازوییل با گوگرد 500 ppm تولید می‌شود و دیگر خودروها از گازوییلی استفاده می‌کنند که گوگرد در آن بین هفت تا 10‌هزارppm است اگرچه در حال حاضر وعده می‌شود که به‌زودی گازوییلی با استاندارد روز در جایگاه‌های بنزین عرضه خواهد شد اما به نظر می‌رسد داستان گازوییل با استاندارد روز اروپا همانند داستان بنزین یورو 4 است که قرار بود از ابتدای امسال در تمام جایگاه‌های کشور و بالاخص تهران عرضه شود و مدتی از آن به‌عنوان مانور تبلیغاتی بهره برده شد اما باز هم خبری از بنزین یورو 4 در اختیار نیست.
از سویی دیگر برخی از کارشناسان اثرات مخرب ناشی از استفاده از گازوییل در خودروهای سبک را در افزایش سکته قلبی، مشکلات ریوی و تنفسی جست‌وجو می‌کنند و معتقد هستند دود استفاده از گازوییل ایرانی در خودروهای سبک گازوییل‌سوز به چشم کودکان، افراد مسن و کسانی که بیماری‌های قلبی و تنفسی دارند، خواهد رفت. پیش از این نیز یوسف رشیدی، مدیرعامل شرکت کنترل هوای تهران اردیبهشت‌ماه امسال تاکید کرده بود در حال حاضر امکانات کشور جوابگوی حضور خودروهای سبک گازوییل‌سوز نیست.
وی متذکر شده بود متاسفانه در حال حاضر در کشور تکنولوژی کنترلی برای خودروهای دیزلی نداریم. به گفته او تنها در صورتی می‌توان خودروهای سبک گازوییل‌سوز را به کشور وارد کرد که کاتالیست احیا، کاتالیست اکسیداسیون و فیلتر ذرات روی خودروها نصب شده باشد.
بر اساس اظهارات رشیدی تنها در صورتی می‌توان خودروهای سبک گازوییل‌سوز را وارد بازار کرد که پالایشگاه‌های ایرانی بتوانند گازوییل با استاندارد یورو 4 و 5 تولید کنند در عین حال تکنولوژی‌های لازم روی خودروها نصب شده باشد. این درحالی است که از سال 1389 تاکنون خبر از تولید سمندهای گازوییل‌سوز به گوش رسیده و بر اساس اظهارات مدیرعامل شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت در سال مذکور ایران‌خودرو آمادگی تولید سمند گازوییل‌سوز را داشته اما این وزارت نفت بوده که امکان تولید گازوییل با استانداردهای بالا را نداشته است. این اظهارات در حالی است که پیش از این خبر از طراحی موتور دیزلی در ایران‌خودرو به گوش می‌رسید هرچند آخرین خبرها حکایت از توقف کامل این پروژه در ایران‌خودرو دارد. بر اساس پیگیری‌های صورت‌گرفته در حال حاضر قرار است سایپا وانت‌هایی را با استفاده از سوخت دیزلی وارد بازار کند. تمام این اتفاق‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که در حال حاضر امکان سوخت‌گیری خودروهای دیزلی در اغلب جایگاه‌های شهری وجود ندارد اما ورود خودروهای گازوییل‌سوز نیازمند سرمایه‌گذاری هنگفت و ایجاد پمپ‌هایی برای سوخت‌گیری این خودروها در جایگاه‌هاست یعنی همان راهی که روزی برای «سی‌ان‌جی» و «ال‌پی‌جی» رفته‌ایم در حالی‌که هنوز مشخص نیست مسوولان سوختی کشور بر چه مبنایی سیاست‌های سوختی کشور را هرساله تغییر می‌دهند و تنها هزینه این طرح‌های ابتکاری را مردم پرداخت می‌کنند. در حال حاضر سرمایه‌گذاری بالایی برای ورود «سی‌ان‌جی» به سبد سوخت کشور انجام شده و جایگاه‌های زیادی برای سوخت‌رسانی به این خودروها در نظر گرفته شده در حالی‌که این سوخت مدت‌هاست به حاشیه رفته و ظاهرا این‌روزها خودروهای سبک گازوییل‌سوز در بورس قرار گرفته‌اند اما معلوم نیست چرا مسوولان به‌دنبال چنین طرحی هستند؛ طرحی که نه بسترهای آن فراهم است و نه از لحاظ محیط‌زیست توجیه لازم را دارد.
آذر جزایری: از سال‌ها پیش، از رویای جایگزینی خودروهای دیزلی به‌جای خودروهای بنزین‌سوز می‌گفت اما کمتر کسی تصور می‌کرد که کاظمی، مدیرعامل سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت روزی بر جایگاه مرد اول تامین و عرضه سوخت کشور تکیه بزند و بتواند این رویا را به واقعیت نزدیک کند.
سال‌ها تلاش شد تا خودروسازهای بزرگی چون ایران‌خودرو را با امضای توافقنامه‌ها و قراردادهایی پای میز مذاکره بنشاند تا با تولید خودروهای دیزلی سبد سوخت کشور متنوع شود اما عدم توجه جدی به قول‌وقرارهای سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت، خودروسازها را به سمت ادامه روند خودروهای بنزین‌سوز سوق داد. امروز کاظمی، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی بار دیگر اما این‌بار در جایگاه معاون وزیر نفت در امور پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی از پیگیری این آرزوی دیرینه خود می‌گوید و وعده می‌دهد که خودروهای گازوییل‌سوز وارد بازار می‌شوند.
معاون وزیر نفت با تشریح جزییات برنامه‌های دولت برای افزایش سهم گازوییل در سبد سوخت خودروهای شخصی از آغاز عرضه این فرآورده نفتی از پایان سال‌جاری خبر داده و تاکید کرده سهم گازوییل تا سقف 24‌درصد در سبد سوخت افزایش می‌یابد. به گفته وی، افزایش سهم گازوییل کم‌گوگرد در سبد سوخت خودروها دارای سه مزیت افزایش امنیت انرژی، ارتقای استانداردهای زیست‌محیطی و احیای اقتصاد انرژی در کشور است. کاظمی وعده داده است: از اواخر سال‌جاری امکان عرضه گازوییل کم‌گوگرد به‌منظور تامین سوخت خودروهای شخصی از پایان سال‌جاری آغاز شود که بر این اساس در جایگاه‌ها با اختصاص یک مخزن و چند نازل امکان عرضه و توزیع گازوییل یورو 5 فراهم می‌شود.
کاظمی در حالی رویای خودروهایی با موتور گازوییل‌سوز را در سر دارد که در فروردین‌ماه سال 88 سعی کرد با رونمایی از نخستین خودرو گازوییل‌سوز کشور خودروسازان را به سمت تولید این خودروها سوق دهد.
شرکت خودرو‌سازی «زامیاد» در آن زمان با حمایت‌های مستقیم شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت - به نمایندگی وزارت نفت - توانست خودرویی طراحی کند که هر صدکیلومتر تنها هشت لیتر گازوییل مصرف کند. در آن زمان عباس کاظمی وعده داد در سال‌جاری (1388) و در چارچوب توافق با خودروسازان کشور، بیش از 20‌هزار دستگاه از این نوع خودرو‌ها تولید شود. اما تاکنون خبری از اجرایی‌شدن این وعده قدیمی نیست. ضمن آنکه در صورتی می‌توان این طرح را موفق دانست که در چارچوب تنوع در سبد سوختی کشور اجرایی شود. اما اگر باز هم در تلاش باشیم تا سوختی دیگر را جایگزین بنزین کنیم و با ایجاد هزینه‌های هنگفت سعی بر تحقق آن داشته باشیم، قطعا انتهای راه از امروز روشن است.
بنابراین به نظر می‌رسد داستان ورود خودروهای سبک گازوییل‌سوز به بازار در خوشبینانه‌ترین حالت مشابه خبر ورود خودروهای «سی‌ان‌جی»سوز در 10سال پیش و خودروهای «ال‌پی‌جی»سوز در 15سال پیش است.
به نظر می‌رسد مسوولان شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی به‌جای نگاه یکجانبه به سوختی خاص باید به‌دنبال تنوع در سبد سوختی کشور و تحقق این رویای دیرینه باشند. 15سال پیش عده‌ای با شعار «استفاده از گاز به‌جای بنزین» در سبد سوخت کشور «ال‌پی‌جی» را وارد سیستم حمل‌ونقل شهری کردند. 10سال پیش هم همین عده سوخت «سی‌ان‌جی» را با شعار مسیر سبز وارد بازار سوخت کشور کردند و امروز عده‌ای دیگر به‌دنبال آوردن سوخت گازوییل در خودروهای سبک هستند اما تنها کسانی که در این بین ضرر می‌کنند مردم هستند.
بر همین اساس مسوولان باید توضیح دهند که با چه سیاستی به‌دنبال واردکردن خودروهای سبک گازوییل‌سوز هستند در حالی‌که تا پیش از این «سی‌ان‌جی» در اولویت اول سوختی کشور قرار داشت اما امروز مشاهده می‌شود که در سبد سوختی کشور رتبه خودروهای سبک گازوییل‌سوز بالاتر از «سی‌ان‌جی»سوز است.
درحال حاضر استفاده از خودروهای سبک گازوییل‌سوز در کشورهای اروپایی یا ژاپن بسیار مناسب است چراکه میزان گوگرد موجود در گازوییل آنها 10 ppm است اما در کشور ما تنها برای اتوبوسرانی کشور گازوییل با گوگرد 500 ppm تولید می‌شود و دیگر خودروها از گازوییلی استفاده می‌کنند که گوگرد در آن بین هفت تا 10‌هزارppm است اگرچه در حال حاضر وعده می‌شود که به‌زودی گازوییلی با استاندارد روز در جایگاه‌های بنزین عرضه خواهد شد اما به نظر می‌رسد داستان گازوییل با استاندارد روز اروپا همانند داستان بنزین یورو 4 است که قرار بود از ابتدای امسال در تمام جایگاه‌های کشور و بالاخص تهران عرضه شود و مدتی از آن به‌عنوان مانور تبلیغاتی بهره برده شد اما باز هم خبری از بنزین یورو 4 در اختیار نیست.
از سویی دیگر برخی از کارشناسان اثرات مخرب ناشی از استفاده از گازوییل در خودروهای سبک را در افزایش سکته قلبی، مشکلات ریوی و تنفسی جست‌وجو می‌کنند و معتقد هستند دود استفاده از گازوییل ایرانی در خودروهای سبک گازوییل‌سوز به چشم کودکان، افراد مسن و کسانی که بیماری‌های قلبی و تنفسی دارند، خواهد رفت. پیش از این نیز یوسف رشیدی، مدیرعامل شرکت کنترل هوای تهران اردیبهشت‌ماه امسال تاکید کرده بود در حال حاضر امکانات کشور جوابگوی حضور خودروهای سبک گازوییل‌سوز نیست.
وی متذکر شده بود متاسفانه در حال حاضر در کشور تکنولوژی کنترلی برای خودروهای دیزلی نداریم. به گفته او تنها در صورتی می‌توان خودروهای سبک گازوییل‌سوز را به کشور وارد کرد که کاتالیست احیا، کاتالیست اکسیداسیون و فیلتر ذرات روی خودروها نصب شده باشد.
بر اساس اظهارات رشیدی تنها در صورتی می‌توان خودروهای سبک گازوییل‌سوز را وارد بازار کرد که پالایشگاه‌های ایرانی بتوانند گازوییل با استاندارد یورو 4 و 5 تولید کنند در عین حال تکنولوژی‌های لازم روی خودروها نصب شده باشد. این درحالی است که از سال 1389 تاکنون خبر از تولید سمندهای گازوییل‌سوز به گوش رسیده و بر اساس اظهارات مدیرعامل شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت در سال مذکور ایران‌خودرو آمادگی تولید سمند گازوییل‌سوز را داشته اما این وزارت نفت بوده که امکان تولید گازوییل با استانداردهای بالا را نداشته است. این اظهارات در حالی است که پیش از این خبر از طراحی موتور دیزلی در ایران‌خودرو به گوش می‌رسید هرچند آخرین خبرها حکایت از توقف کامل این پروژه در ایران‌خودرو دارد. بر اساس پیگیری‌های صورت‌گرفته در حال حاضر قرار است سایپا وانت‌هایی را با استفاده از سوخت دیزلی وارد بازار کند. تمام این اتفاق‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که در حال حاضر امکان سوخت‌گیری خودروهای دیزلی در اغلب جایگاه‌های شهری وجود ندارد اما ورود خودروهای گازوییل‌سوز نیازمند سرمایه‌گذاری هنگفت و ایجاد پمپ‌هایی برای سوخت‌گیری این خودروها در جایگاه‌هاست یعنی همان راهی که روزی برای «سی‌ان‌جی» و «ال‌پی‌جی» رفته‌ایم در حالی‌که هنوز مشخص نیست مسوولان سوختی کشور بر چه مبنایی سیاست‌های سوختی کشور را هرساله تغییر می‌دهند و تنها هزینه این طرح‌های ابتکاری را مردم پرداخت می‌کنند. در حال حاضر سرمایه‌گذاری بالایی برای ورود «سی‌ان‌جی» به سبد سوخت کشور انجام شده و جایگاه‌های زیادی برای سوخت‌رسانی به این خودروها در نظر گرفته شده در حالی‌که این سوخت مدت‌هاست به حاشیه رفته و ظاهرا این‌روزها خودروهای سبک گازوییل‌سوز در بورس قرار گرفته‌اند اما معلوم نیست چرا مسوولان به‌دنبال چنین طرحی هستند؛ طرحی که نه بسترهای آن فراهم است و نه از لحاظ محیط‌زیست توجیه لازم را دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.