|

دکور دفاع از حقوق زنان

آمنه شیرافکن

مباحث مربوط به زنان گاهی شبیه دکور می‌شود و برخی افراد و شخصیت‌ها به فراخور زمان و مکان به آن می‌پردازند، یک روز داعیه‌دار حقوق زنان می‌شوند و دیگر روز حقوق مصرح موجود برای زنان را نفی می‌کنند، نمونه‌اش همین سخنان اخیر عبدالرضا عزیزی، رییس کمیسیون اجتماعی مجلس است. او از افزایش ۴۰‌درصدی طلاق در ایران خبر داده و گفته: «بر اساس قوانین اسلام زنان نباید حق طلاق داشته باشند.»زنان ایرانی تا به امروز از حق طلاق مشابه با مردان برخوردار نبوده‌اند اما به هیچ روی قوانین اسلام منعی برای حق طلاق زن به وجود نیاورده و در شرایط کنونی زنان ایرانی می‌توانند ذیل شروط ضمن عقد از چنین امکانی بهره‌مند باشند. این گفته جناب آقای عزیزی در شرایطی مطرح شده که ایشان چندی پیش در نخستین همایش ملی «زن و روابط عمومی» گفته بود: «نبودن توازن جنسیتی در سطوح عالی مدیریت به نحو بارزی در کشور مشاهده می‌شود. زنان در جهان یک بخش غیرقابل تفکیک از حیات بشری هستند. بر اساس آمار، کارآیی زنان 25‌درصد بیشتر از مردان است. از این‌رو باید زنان در سطوح عالی مدیریتی نقش داشته باشند.»تناقض دیگر، زمانی محرز می‌شود که به کارنامه عریض و طویل کاری و پژوهشی این نماینده عزیز رجوع شود، کارنامه کاری «عزیزی» نشان می‌دهد که او دستی در پژوهش و نگاهی به مسایل آسیب‌های اجتماعی دارد. به همین دلیل، جای سوال است که با وجود نوشتن انواع مقاله‌ها پیرامون آسیب اجتماعی و به‌ویژه اعتیاد، ایشان چطور به این سادگی ضرورت حق طلاق برای زنان را به چالش کشیده و این‌طور تحلیل کرده که «در کشور‌های غربی بیشتر طلاق‌ها به درخواست زن است بنابراین زنان نباید حق طلاق داشته باشند. صنعتی‌شدن زندگی زنان و مردان موجب بالارفتن سطح توقعات بانوان و زیاده‌طلبی و تنوع‌خواهی مردان شده است.»سوال بزرگ بی‌پاسخ ما این است که چطور زنان کارآیی 25‌درصد بیشتر از مردان دارند اما وقتی که به بحثی چون طلاق می‌رسند، نمی‌توانند از حق طلاق برخوردار شوند؟ آن هم در شرایطی که این روزها، اغلب حقوقدانان بر درج «شروط ضمن عقد» در عقدنامه‌های رسمی تاکید دارند. انتظار حداقلی جامعه زنان از نمایندگان مجلس- چه مرد و چه زن- این است که شکاف‌های حقوقی موجود پیش‌روی زنان در قانونگذاری‌ها دیده شود اما متاسفانه در سال‌های اخیر، عملکرد اغلب نمایندگان، ترویج و نهادینه‌کردن نگاه مردسالارانه بوده است. این اظهارنظر از سوی ریاست کمیسیون اجتماعی مجلس، از جهات مختلفی جای سوال دارد، چراکه نمایندگان عضو این کمیسیون بیش از دیگران با انواع آسیب‌هایی آشنا هستند که امروز جامعه زنان کشور را تهدید می‌کند؛ حذف از بازار کار، برخی خشونت‌های کلامی و فیزیکی، سردرگمی در دادگاه‌های خانواده و نابرابری در برخی حقوق اولیه، تنها معدودی از این مسایل است. کمیسیون اجتماعی مجلس می‌تواند فضایی برای شکل‌دادن به بسته‌های پیشنهادی در حمایت از حقوق زنان باشد، از ترمیم وضعیت حقوقی حضانت گرفته تا اشتغال، خروج از کشور و... . قانونگذاری برای بهره‌مندی از پتانسیل زنان نکته دیگری است که کمیسیون اجتماعی مجلس می‌تواند نسبت به وضع آن اقدام کرده و از چالش‌های پیش‌روی انبوه زنان توانمند و تحصیلکرده ایرانی بکاهد. اما واقعیت تلخی پیش‌روی ما قرار گرفته؛ اغلب نمایندگان- چه زن و چه مرد- این روزها کمتر توجه جدی به مسایل زنان دارند، یک روز، ماجرای لایحه حمایت از خانواده از دل مجلس سر برون می‌‏آورد و روز دیگر جمعی از نمایندگان به فکر این می‏افتند تا برای خروج زنان مجرد بالای 40سال مانع‌تراشی کنند. روز دیگر هم خبر درج تبصره‌ای برای ازدواج پدر و فرزندخوانده به گوش می‌رسد. اینچنین رویکردهایی جامعه را نسبت به نمایندگان مجلس، ناامید خواهد کرد، از اینها گذشته، انتظار می‌رود نمایندگان عزیز سطح معناداری از واکنش‌ها را در سخنان خود دنبال کرده و طیف سخنرانی‌هایشان امتدادی از امور متناقض نباشد.
مباحث مربوط به زنان گاهی شبیه دکور می‌شود و برخی افراد و شخصیت‌ها به فراخور زمان و مکان به آن می‌پردازند، یک روز داعیه‌دار حقوق زنان می‌شوند و دیگر روز حقوق مصرح موجود برای زنان را نفی می‌کنند، نمونه‌اش همین سخنان اخیر عبدالرضا عزیزی، رییس کمیسیون اجتماعی مجلس است. او از افزایش ۴۰‌درصدی طلاق در ایران خبر داده و گفته: «بر اساس قوانین اسلام زنان نباید حق طلاق داشته باشند.»زنان ایرانی تا به امروز از حق طلاق مشابه با مردان برخوردار نبوده‌اند اما به هیچ روی قوانین اسلام منعی برای حق طلاق زن به وجود نیاورده و در شرایط کنونی زنان ایرانی می‌توانند ذیل شروط ضمن عقد از چنین امکانی بهره‌مند باشند. این گفته جناب آقای عزیزی در شرایطی مطرح شده که ایشان چندی پیش در نخستین همایش ملی «زن و روابط عمومی» گفته بود: «نبودن توازن جنسیتی در سطوح عالی مدیریت به نحو بارزی در کشور مشاهده می‌شود. زنان در جهان یک بخش غیرقابل تفکیک از حیات بشری هستند. بر اساس آمار، کارآیی زنان 25‌درصد بیشتر از مردان است. از این‌رو باید زنان در سطوح عالی مدیریتی نقش داشته باشند.»تناقض دیگر، زمانی محرز می‌شود که به کارنامه عریض و طویل کاری و پژوهشی این نماینده عزیز رجوع شود، کارنامه کاری «عزیزی» نشان می‌دهد که او دستی در پژوهش و نگاهی به مسایل آسیب‌های اجتماعی دارد. به همین دلیل، جای سوال است که با وجود نوشتن انواع مقاله‌ها پیرامون آسیب اجتماعی و به‌ویژه اعتیاد، ایشان چطور به این سادگی ضرورت حق طلاق برای زنان را به چالش کشیده و این‌طور تحلیل کرده که «در کشور‌های غربی بیشتر طلاق‌ها به درخواست زن است بنابراین زنان نباید حق طلاق داشته باشند. صنعتی‌شدن زندگی زنان و مردان موجب بالارفتن سطح توقعات بانوان و زیاده‌طلبی و تنوع‌خواهی مردان شده است.»سوال بزرگ بی‌پاسخ ما این است که چطور زنان کارآیی 25‌درصد بیشتر از مردان دارند اما وقتی که به بحثی چون طلاق می‌رسند، نمی‌توانند از حق طلاق برخوردار شوند؟ آن هم در شرایطی که این روزها، اغلب حقوقدانان بر درج «شروط ضمن عقد» در عقدنامه‌های رسمی تاکید دارند. انتظار حداقلی جامعه زنان از نمایندگان مجلس- چه مرد و چه زن- این است که شکاف‌های حقوقی موجود پیش‌روی زنان در قانونگذاری‌ها دیده شود اما متاسفانه در سال‌های اخیر، عملکرد اغلب نمایندگان، ترویج و نهادینه‌کردن نگاه مردسالارانه بوده است. این اظهارنظر از سوی ریاست کمیسیون اجتماعی مجلس، از جهات مختلفی جای سوال دارد، چراکه نمایندگان عضو این کمیسیون بیش از دیگران با انواع آسیب‌هایی آشنا هستند که امروز جامعه زنان کشور را تهدید می‌کند؛ حذف از بازار کار، برخی خشونت‌های کلامی و فیزیکی، سردرگمی در دادگاه‌های خانواده و نابرابری در برخی حقوق اولیه، تنها معدودی از این مسایل است. کمیسیون اجتماعی مجلس می‌تواند فضایی برای شکل‌دادن به بسته‌های پیشنهادی در حمایت از حقوق زنان باشد، از ترمیم وضعیت حقوقی حضانت گرفته تا اشتغال، خروج از کشور و... . قانونگذاری برای بهره‌مندی از پتانسیل زنان نکته دیگری است که کمیسیون اجتماعی مجلس می‌تواند نسبت به وضع آن اقدام کرده و از چالش‌های پیش‌روی انبوه زنان توانمند و تحصیلکرده ایرانی بکاهد. اما واقعیت تلخی پیش‌روی ما قرار گرفته؛ اغلب نمایندگان- چه زن و چه مرد- این روزها کمتر توجه جدی به مسایل زنان دارند، یک روز، ماجرای لایحه حمایت از خانواده از دل مجلس سر برون می‌‏آورد و روز دیگر جمعی از نمایندگان به فکر این می‏افتند تا برای خروج زنان مجرد بالای 40سال مانع‌تراشی کنند. روز دیگر هم خبر درج تبصره‌ای برای ازدواج پدر و فرزندخوانده به گوش می‌رسد. اینچنین رویکردهایی جامعه را نسبت به نمایندگان مجلس، ناامید خواهد کرد، از اینها گذشته، انتظار می‌رود نمایندگان عزیز سطح معناداری از واکنش‌ها را در سخنان خود دنبال کرده و طیف سخنرانی‌هایشان امتدادی از امور متناقض نباشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.