|

قتل افراد سیاسی معمای حل‌نشده ترک‌ها

پرونده‌هایی که به سرانجام نمی‌رسند

پرونده‌هایی که به سرانجام نمی‌رسند

شرق: ترکیه نزدیک به یک‌قرن است که با یک مشکل پیچیده دست‌وپنجه نرم می‌کند. قتل‌هایی که به وقوع می‌پیوندد و هرگز سرانجامی پیدا نمی‌کند. پرونده‌های قتلی که بیشتر با اهداف سیاسی صورت گرفته است و در پرونده‌های موجود از هر قشری مقتولانی وجود دارند که قاتلی برای آنها پیدا نشده است. روزنامه تودیززمان، نزدیک به دولت در گزارشی که در این باره نوشته است، می‌گوید بیشتر این قتل‌ها با انگیزه سیاسی صورت گرفته است و از سال 1990 میلادی معماهای زیادی درخصوص قتل افراد به ویژه افرادی سیاسی که لاینحل باقی‌مانده است به‌وجود آمده است. در این گزارش آمده است: بر اساس گزارش سازمان حقوق بشر ترکیه، از کل پرونده‌های موجود در بین سال‌های 1990 تا سال 2011 در حدود هزار و 901 پرونده بدون یافتن سرنخی مختومه اعلام شده است. این در حالی است که بر اساس گزارشی که کردها منتشر کرده‌اند این رقم افزون بر 20 هزار پرونده مختومه اعلام شده است. در این گذارش آمده است که بیشتر این پرونده‌های قتل که حل‌نشده باقی مانده‌اند در رده پرونده‌های ایدئولوژیکی و هدف‌گذاری شده بوده است که بدون هیچ سرنخی پایان رسیدگی آن اعلام شده است. در مورد اخیر گفته می‌شود که از سال 1986 تا 1999 قتل‌های سیاسی رواج شدیدتری داشته است. در این سال‌ها اجساد افراد گوناگونی از راست افراطی تا چپ میانه‌رو یافت می‌شده است که تاکنون بدون هیچ سرنخی پرونده‌ها مختومه اعلام شده است. «گولتن آوچی»، یکی از قضات بازنشسته این کشور پا را فراتر از حل‌نشدن قتل‌های صورت‌گرفته گذاشته و قضات را بخشی از لاینحل باقی‌ماندن این پرونده‌ها می‌داند. او در این‌باره می‌گوید: «یک قاضی یا بازپرس تنها وظیفه‌اش کشف معمای حل‌نشده نیست. بلکه او جزيی از طرح قتل می‌شود. اگر بازپرس‌ها حقایق را نبینند و از کنار برخی از شواهد و استماعات شهود سرسری بگذرند این به این معنی است که او همدست دار و دسته‌های غیرقانونی است.» این قاضی بازنشسته می‌گوید که در شبه کودتای 28 فوریه سال 1997 بسیاری از قضات پرونده‌های این‌چنینی را تحت‌تاثیر نظامی‌های این کشور به طور غیرقانونی مختومه اعلام کردند. این در حالی است که در جبهه سکولارها برخی از قتل‌ها را به گردن بنیادگرایان ترکیه‌ای می‌اندازد و آنها را مسبب برخی از قتل‌های سیاسی معرفی می‌کند. پیش از این روزنامه «جمهوریت» در خصوص قتل‌های بدون‌ردپا مدعی شده بود که بخشی از قتل‌های دگراندیشان توسط تربیت‌یافتگان مدرسه «امام خاطب» صورت گرفته است. رجب طیب اردوغان از فارغ‌التحصیلان این مدرسه است. در بین این کشته‌شدگان نام‌هایی همچون «اوئور مومجو»، «احمد تانرکیشلالی»، «موئامر آکسوی»، «باهریه اوچک» و مدیر مسوول روزنامه حریت و توران دورسون (نویسنده مطرح ترک) دیده می‌شود. دبیرستان امام خاطب در ترکیه با هدف پرورش دادن روحانیون سنی‌مذهب تاسیس شده است. در22 «می» 1972 مدارس امام خاطب نه به صورت یک دانشگاه صرف، بلکه به عنوان تحصیلات پس از دوران متوسطه با هدف مذکور تاسیس یافت. با این حال روزنامه جمهوریت مدعی است که حسن کیلیچ، فارغ‌التحصیل دبیرستان امام خاطب از شهر تکات، محمد‌علی تکین و سلچوک شانلی و برخی افراد معروف دیگر نیز در پرونده‌های گوناگونی که برایشان تاکنون تشکیل شده است از مظنونان مهم قتل روشنفکران هستند. این افراد تاکنون به جرم تشکیل گروه‌های مسلح و تلاش برای راه‌اندازی حکومت دینی به شش ماه تا دو سال حبس محکوم شده‌اند ولی تاکنون درخصوص اتهام‌های موجود درخصوص قتل‌های مطرح شده پرونده‌ها سرانجامی نیافته‌اند. روزنامه جمهوریت مدعی است که «چنگیز تی‌پل» معلم دینی آنها بوده است و گفته می‌شود او یکی از تامین‌کنندگان آبشخورهای فکری این گروه مسلح بوده است. خبرها از ترکیه حاکی از آن است که رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه، از بازداشت طولانی و بدون محاکمه صدها تن از افسران ‌ارشد این کشور انتقاد کرد. به گزارش رویترز اردوغان گفت: بازداشت طولانی این افسران، روحیه ارتش را به‌ویژه هنگامی که آنکارا در پی فشار بر شبه‌نظامیان کرد است، تضعیف می‌کند. این در حالی است که اردوغان خود با برگزاری یک همه‌پرسی بند مصونیت قضایی افسران ارتش را لغو کرد و پس از لغو آن بود که پای بسیاری از ارتشی‌ها به دادگاه‌های این کشور باز شد. از سوی دیگر از فرانسه خبر می‌رسد که صدها تن از کردهای مقیم پاریس با برگزاری تظاهراتی خواهان کشف جزییات ترور سه تن از زنان فعال کرد در فرانسه شدند. به گزارش ایسنا تظاهرکنندگان در این تظاهرات با سردادن شعارهایی خواهان روشن شدن جزییات ترور سه زن فعال کرد شدند که در نهم ماه جاری میلادی در مقر مرکز اطلاع‌رسانی کردها در پایتخت فرانسه ترور شدند. پیش از این دولت اردوغان اعلام کرده بود که قتل این سه فعال کرد اختلاف درون‌گروهی بوده است و این قتل‌ها را مانع مذاکرات صلح نمی‌داند. برخی کارشناسان می‌گویند که این قتل‌ها با هدف اخلال در مذاکرات صلح بین پ.ک.ک با دولت ترکیه صورت گرفته است.

شرق: ترکیه نزدیک به یک‌قرن است که با یک مشکل پیچیده دست‌وپنجه نرم می‌کند. قتل‌هایی که به وقوع می‌پیوندد و هرگز سرانجامی پیدا نمی‌کند. پرونده‌های قتلی که بیشتر با اهداف سیاسی صورت گرفته است و در پرونده‌های موجود از هر قشری مقتولانی وجود دارند که قاتلی برای آنها پیدا نشده است. روزنامه تودیززمان، نزدیک به دولت در گزارشی که در این باره نوشته است، می‌گوید بیشتر این قتل‌ها با انگیزه سیاسی صورت گرفته است و از سال 1990 میلادی معماهای زیادی درخصوص قتل افراد به ویژه افرادی سیاسی که لاینحل باقی‌مانده است به‌وجود آمده است. در این گزارش آمده است: بر اساس گزارش سازمان حقوق بشر ترکیه، از کل پرونده‌های موجود در بین سال‌های 1990 تا سال 2011 در حدود هزار و 901 پرونده بدون یافتن سرنخی مختومه اعلام شده است. این در حالی است که بر اساس گزارشی که کردها منتشر کرده‌اند این رقم افزون بر 20 هزار پرونده مختومه اعلام شده است. در این گذارش آمده است که بیشتر این پرونده‌های قتل که حل‌نشده باقی مانده‌اند در رده پرونده‌های ایدئولوژیکی و هدف‌گذاری شده بوده است که بدون هیچ سرنخی پایان رسیدگی آن اعلام شده است. در مورد اخیر گفته می‌شود که از سال 1986 تا 1999 قتل‌های سیاسی رواج شدیدتری داشته است. در این سال‌ها اجساد افراد گوناگونی از راست افراطی تا چپ میانه‌رو یافت می‌شده است که تاکنون بدون هیچ سرنخی پرونده‌ها مختومه اعلام شده است. «گولتن آوچی»، یکی از قضات بازنشسته این کشور پا را فراتر از حل‌نشدن قتل‌های صورت‌گرفته گذاشته و قضات را بخشی از لاینحل باقی‌ماندن این پرونده‌ها می‌داند. او در این‌باره می‌گوید: «یک قاضی یا بازپرس تنها وظیفه‌اش کشف معمای حل‌نشده نیست. بلکه او جزيی از طرح قتل می‌شود. اگر بازپرس‌ها حقایق را نبینند و از کنار برخی از شواهد و استماعات شهود سرسری بگذرند این به این معنی است که او همدست دار و دسته‌های غیرقانونی است.» این قاضی بازنشسته می‌گوید که در شبه کودتای 28 فوریه سال 1997 بسیاری از قضات پرونده‌های این‌چنینی را تحت‌تاثیر نظامی‌های این کشور به طور غیرقانونی مختومه اعلام کردند. این در حالی است که در جبهه سکولارها برخی از قتل‌ها را به گردن بنیادگرایان ترکیه‌ای می‌اندازد و آنها را مسبب برخی از قتل‌های سیاسی معرفی می‌کند. پیش از این روزنامه «جمهوریت» در خصوص قتل‌های بدون‌ردپا مدعی شده بود که بخشی از قتل‌های دگراندیشان توسط تربیت‌یافتگان مدرسه «امام خاطب» صورت گرفته است. رجب طیب اردوغان از فارغ‌التحصیلان این مدرسه است. در بین این کشته‌شدگان نام‌هایی همچون «اوئور مومجو»، «احمد تانرکیشلالی»، «موئامر آکسوی»، «باهریه اوچک» و مدیر مسوول روزنامه حریت و توران دورسون (نویسنده مطرح ترک) دیده می‌شود. دبیرستان امام خاطب در ترکیه با هدف پرورش دادن روحانیون سنی‌مذهب تاسیس شده است. در22 «می» 1972 مدارس امام خاطب نه به صورت یک دانشگاه صرف، بلکه به عنوان تحصیلات پس از دوران متوسطه با هدف مذکور تاسیس یافت. با این حال روزنامه جمهوریت مدعی است که حسن کیلیچ، فارغ‌التحصیل دبیرستان امام خاطب از شهر تکات، محمد‌علی تکین و سلچوک شانلی و برخی افراد معروف دیگر نیز در پرونده‌های گوناگونی که برایشان تاکنون تشکیل شده است از مظنونان مهم قتل روشنفکران هستند. این افراد تاکنون به جرم تشکیل گروه‌های مسلح و تلاش برای راه‌اندازی حکومت دینی به شش ماه تا دو سال حبس محکوم شده‌اند ولی تاکنون درخصوص اتهام‌های موجود درخصوص قتل‌های مطرح شده پرونده‌ها سرانجامی نیافته‌اند. روزنامه جمهوریت مدعی است که «چنگیز تی‌پل» معلم دینی آنها بوده است و گفته می‌شود او یکی از تامین‌کنندگان آبشخورهای فکری این گروه مسلح بوده است. خبرها از ترکیه حاکی از آن است که رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه، از بازداشت طولانی و بدون محاکمه صدها تن از افسران ‌ارشد این کشور انتقاد کرد. به گزارش رویترز اردوغان گفت: بازداشت طولانی این افسران، روحیه ارتش را به‌ویژه هنگامی که آنکارا در پی فشار بر شبه‌نظامیان کرد است، تضعیف می‌کند. این در حالی است که اردوغان خود با برگزاری یک همه‌پرسی بند مصونیت قضایی افسران ارتش را لغو کرد و پس از لغو آن بود که پای بسیاری از ارتشی‌ها به دادگاه‌های این کشور باز شد. از سوی دیگر از فرانسه خبر می‌رسد که صدها تن از کردهای مقیم پاریس با برگزاری تظاهراتی خواهان کشف جزییات ترور سه تن از زنان فعال کرد در فرانسه شدند. به گزارش ایسنا تظاهرکنندگان در این تظاهرات با سردادن شعارهایی خواهان روشن شدن جزییات ترور سه زن فعال کرد شدند که در نهم ماه جاری میلادی در مقر مرکز اطلاع‌رسانی کردها در پایتخت فرانسه ترور شدند. پیش از این دولت اردوغان اعلام کرده بود که قتل این سه فعال کرد اختلاف درون‌گروهی بوده است و این قتل‌ها را مانع مذاکرات صلح نمی‌داند. برخی کارشناسان می‌گویند که این قتل‌ها با هدف اخلال در مذاکرات صلح بین پ.ک.ک با دولت ترکیه صورت گرفته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.