|

خیز برای استیضاح «دانا»

محمدحسین نجاتی . روزنامه‌نگار

کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، کمیسیونی که وظیفه وضع قانون و پیگیری مسایل آموزشی و تحقیقاتی کشور را دارد، هیچ‌گاه به این اندازه سیاسی نبوده است. برخی اعضای این کمیسیون در مجلس نهم، امروز به جایی رسیده‌اند که هنوز مهر رای اعتماد نمایندگان مجلس به رضا فرجی‌دانا خشک نشده، به‌دنبال ایجاد زمینه‌ای برای استیضاح او هستند. فارغ از اینکه فرجی‌دانا، جعفر توفیقی و جعفر میلی منفرد نیز در مجلس موافقان خاص خود را دارند و داشته‌اند، اما این کمیسیون به واسطه حضور نمایندگانی از سه گرایش سیاسی همسو با خود پا در مسیری گذاشته‌اند که تحت هر شرایطی نمی‌توان از آنان توقع همکاری و همراهی با دولت تدبیر و امید را داشت. همچنین نکته دیگر که موید وجود رگه‌های سیاسی در فعالیت‌های این کمیسیون است، خاک‌خوردن پرونده‌های آموزشی و علمی در این کمیسیون و انفعال در مقابل آنان است. دو سال فعالیت این کمیسیون در مجلس با سال‌های آخر فعالیت دولت دهم همراه شد. اعضای این کمیسیون، در رابطه با تغییر نظام آموزشی به نظام 6.3.3، سکوت کردند؛ در رابطه با تعطیلی مدارس در روزهای پنجشنبه، یک‌شبه قانع شدند؛ در باب بازنشستگی استادان هیچ عکس‌العملی نشان نداند؛ از تفکیک جنسیتی دفاع کردند و برای مجریان آن «احسنت» گفتند؛ راه را برای پولی‌شدن دانشگاه‌های مادر هموار کردند؛ گوشه چشمی به کمیت‌گرایی و افت آموزش‌عالی در پیام‌نور نداشتند.
در رابطه با ادغام یک‌شبه مراکز آموزش‌عالی و مسایلی چون دانشگاه احمدی‌نژاد واکنشی نشان ندادند و حذف کنکور را همچنان به رویایی تحقق‌ناپذیر تبدیل کردند. حالا با نادیده‌گرفتن حجم بالای پرونده‌های آموزشی در این کمیسیون، نگران فعالیت جعفر توفیقی و جعفر میلی‌منفرد در وزارت علوم هستند که هرکدام وزنه‌هایی برای آموزش عالی ایران و نگاه مرسوم بین‌المللی و علمی به دانشگاه هستند. اما این‌ رویکرد از کجا آغاز می‌شود و در بطن خود چگونه هدایت می‌شود؟ ترکیب کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی در این دوره، نشان می‌دهد، افرادی همچون محمدمهدی زاهدی، وزیر علوم در دولت نهم و حجت‌الاسلام سیدمحمود نبویان از اعضای موسسه امام‌خمینی(ره)، وابسته به آیت‌الله مصباح‌یزدی و عضو ارشد جبهه پایداری انقلاب اسلامی، سهم بالایی در فعالیت‌های سیاسی این کمیسیون دارند. ضلع اول محمدمهدی زاهدی به‌واسطه حضور چهارساله‌اش در وزارت علوم و زمینه‌سازی برای تفکیک جنسیتی، بازنشستگی استادان، قدرت‌گرفتن پیام‌نور، اختیاردادن به حجت‌الاسلام شریعتی در دانشگاه علامه، منفعل‌کردن تشکل‌های دانشجویی و متمرکزکردن تصمیمات علمی به جای گروه‌های علمی دانشگاه‌ها، در وزارت علوم، مورد توجه اردوگاه اصولگرایان قرار گرفته است. بر این اساس مشخص است که وقتی گروهی از مسوولان دانشگاهی در دولت تدبیر و امید، زمام امور وزارت علوم را در دست گرفته‌اند تا سنت‌های به‌جامانده از او و کامران دانشجو را تغییر دهند و دانشگاه‌ها را در مسیر متعارف علمی، بین‌المللی و با توجه به نیاز‌های بومی هدایت کنند، این گرایش سیاسی اولین مانع پیش‌روی آنهاست. ضلع دیگر، هوشمندانه‌تر از ضلع دیگر در حال فعالیت است. حجت‌الاسلام سیدمحمود نبویان نماینده از موسسه امام‌خمینی قم که به واسطه حضور صدرالدین شریعتی در دانشگاه علامه و کامران دانشجو در وزارت علوم در سال‌های گذشته سیاست‌های مورد علاقه خود را در دانشگاه‌ها پیش راندند و حالا عرصه را بر خود تنگ می‌دانند. برخی دیگر از اعضای این کمیسیون نیز حول این سه ضلع فعالیت می‌کنند، برای مثال قاسم جعفری عضو کمیسیون آموزش، غلامعلی حدادعادل را بهترین گزینه وزارت علوم می‌داند. زهره طبیب‌زاده، اسلامی‌شدن دانشگاه‌ها (سیاست مورد تاکید ضلع سوم) را مورد تاکید قرار می‌دهد. عباس مقتدایی، اهرم استیضاح را برای دولت ‌رو می‌کند. همه اینها باعث شده است که این افراد کاری کنند که فرجی‌دانا در پنجمین روز کاری خود، حرف استیضاح را از زبان نمایندگان بشنود.
کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، کمیسیونی که وظیفه وضع قانون و پیگیری مسایل آموزشی و تحقیقاتی کشور را دارد، هیچ‌گاه به این اندازه سیاسی نبوده است. برخی اعضای این کمیسیون در مجلس نهم، امروز به جایی رسیده‌اند که هنوز مهر رای اعتماد نمایندگان مجلس به رضا فرجی‌دانا خشک نشده، به‌دنبال ایجاد زمینه‌ای برای استیضاح او هستند. فارغ از اینکه فرجی‌دانا، جعفر توفیقی و جعفر میلی منفرد نیز در مجلس موافقان خاص خود را دارند و داشته‌اند، اما این کمیسیون به واسطه حضور نمایندگانی از سه گرایش سیاسی همسو با خود پا در مسیری گذاشته‌اند که تحت هر شرایطی نمی‌توان از آنان توقع همکاری و همراهی با دولت تدبیر و امید را داشت. همچنین نکته دیگر که موید وجود رگه‌های سیاسی در فعالیت‌های این کمیسیون است، خاک‌خوردن پرونده‌های آموزشی و علمی در این کمیسیون و انفعال در مقابل آنان است. دو سال فعالیت این کمیسیون در مجلس با سال‌های آخر فعالیت دولت دهم همراه شد. اعضای این کمیسیون، در رابطه با تغییر نظام آموزشی به نظام 6.3.3، سکوت کردند؛ در رابطه با تعطیلی مدارس در روزهای پنجشنبه، یک‌شبه قانع شدند؛ در باب بازنشستگی استادان هیچ عکس‌العملی نشان نداند؛ از تفکیک جنسیتی دفاع کردند و برای مجریان آن «احسنت» گفتند؛ راه را برای پولی‌شدن دانشگاه‌های مادر هموار کردند؛ گوشه چشمی به کمیت‌گرایی و افت آموزش‌عالی در پیام‌نور نداشتند.
در رابطه با ادغام یک‌شبه مراکز آموزش‌عالی و مسایلی چون دانشگاه احمدی‌نژاد واکنشی نشان ندادند و حذف کنکور را همچنان به رویایی تحقق‌ناپذیر تبدیل کردند. حالا با نادیده‌گرفتن حجم بالای پرونده‌های آموزشی در این کمیسیون، نگران فعالیت جعفر توفیقی و جعفر میلی‌منفرد در وزارت علوم هستند که هرکدام وزنه‌هایی برای آموزش عالی ایران و نگاه مرسوم بین‌المللی و علمی به دانشگاه هستند. اما این‌ رویکرد از کجا آغاز می‌شود و در بطن خود چگونه هدایت می‌شود؟ ترکیب کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی در این دوره، نشان می‌دهد، افرادی همچون محمدمهدی زاهدی، وزیر علوم در دولت نهم و حجت‌الاسلام سیدمحمود نبویان از اعضای موسسه امام‌خمینی(ره)، وابسته به آیت‌الله مصباح‌یزدی و عضو ارشد جبهه پایداری انقلاب اسلامی، سهم بالایی در فعالیت‌های سیاسی این کمیسیون دارند. ضلع اول محمدمهدی زاهدی به‌واسطه حضور چهارساله‌اش در وزارت علوم و زمینه‌سازی برای تفکیک جنسیتی، بازنشستگی استادان، قدرت‌گرفتن پیام‌نور، اختیاردادن به حجت‌الاسلام شریعتی در دانشگاه علامه، منفعل‌کردن تشکل‌های دانشجویی و متمرکزکردن تصمیمات علمی به جای گروه‌های علمی دانشگاه‌ها، در وزارت علوم، مورد توجه اردوگاه اصولگرایان قرار گرفته است. بر این اساس مشخص است که وقتی گروهی از مسوولان دانشگاهی در دولت تدبیر و امید، زمام امور وزارت علوم را در دست گرفته‌اند تا سنت‌های به‌جامانده از او و کامران دانشجو را تغییر دهند و دانشگاه‌ها را در مسیر متعارف علمی، بین‌المللی و با توجه به نیاز‌های بومی هدایت کنند، این گرایش سیاسی اولین مانع پیش‌روی آنهاست. ضلع دیگر، هوشمندانه‌تر از ضلع دیگر در حال فعالیت است. حجت‌الاسلام سیدمحمود نبویان نماینده از موسسه امام‌خمینی قم که به واسطه حضور صدرالدین شریعتی در دانشگاه علامه و کامران دانشجو در وزارت علوم در سال‌های گذشته سیاست‌های مورد علاقه خود را در دانشگاه‌ها پیش راندند و حالا عرصه را بر خود تنگ می‌دانند. برخی دیگر از اعضای این کمیسیون نیز حول این سه ضلع فعالیت می‌کنند، برای مثال قاسم جعفری عضو کمیسیون آموزش، غلامعلی حدادعادل را بهترین گزینه وزارت علوم می‌داند. زهره طبیب‌زاده، اسلامی‌شدن دانشگاه‌ها (سیاست مورد تاکید ضلع سوم) را مورد تاکید قرار می‌دهد. عباس مقتدایی، اهرم استیضاح را برای دولت ‌رو می‌کند. همه اینها باعث شده است که این افراد کاری کنند که فرجی‌دانا در پنجمین روز کاری خود، حرف استیضاح را از زبان نمایندگان بشنود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.