|

درگیری بین معترضان و نیروهای امنیتی لبنان ده‌ها زخمی برجای گذاشت

خشن‌ترین روز بیروت

حدود دو ماه از اعتراضات ضددولتی لبنان می‌گذرد؛ اعتراضاتی که برخلاف گذشته کل طبقه سیاسی این کشور و نخبگان حاکمی را هدف قرار داده که با پایان جنگ داخلی 15 ساله لبنان در سال 1990 بر سر کار آمدند. این جنبش مردمی فراگیر فعلا دو دستاورد مشخص و مهم داشته: اول سرنگونی دولت سعد الحریری، نخست‌وزیر لبنان و مهم‌تر از آن اتحاد مردم از طیف‌های مختلف مذهبی و قومی این کشور فرقه‌ای. مردم لبنان در طول هفته‌های گذشته در شهرهای مختلف این کشور به‌پا خاسته‌اند و با ابداع همه روش‌های همبستگی مبارزه‌ای خیابانی را ترتیب داده‌اند. پاسخ این اعتراض‌ها مانند بسیاری از کشورهای منطقه، سرکوب و حمله نیروهای امنیتی است. گرچه اگر سرکوب‌های خونین دیگر کشورهای منطقه، از جمله عراق را معیار قرار دهیم، معترضان لبنانی خوش‌شانس‌تر بوده‌اند، ولی حملات شنبه‌‌شب به معترضان لبنانی نشان‌دهنده رویکرد جدید نیروهای امنیتی لبنان به معترضان است.
شنبه‌شب نیروهای امنیتی لبنان در حملاتی که تا بامداد یکشنبه ادامه داشت، معترضان حاضر در بیروت، پایتخت لبنان را با گاز اشک‌آور، ماشین آب‌پاش و گلوله‌های پلاستیکی مورد هدف قرار دادند. این اعتراضات که ده‌ها زخمی برجای گذاشته، خشن‌ترین روز اعتراضات از دو ماه پیش تاکنون بوده است. درگیری‌های پلیس و معترضان برای حدود هشت ساعت بخش‌های مرکزی بیروت را فلج کرد. نیروهای امنیتی به طرز بی‌سابقه‌ای به سوی معترضان گاز اشک‌آور پرتاب می‌کردند و معترضان هم در جواب با آتش‌زدن سطل‌های زباله تلاش کردند اثر این گاز را کم کنند. سازمان صلیب سرخ و دفاع مدنی لبنان اعلام کرده‌اند که در درگیری‌های شنبه‌شب دست‌کم 46 نفر زخمی و به بیمارستان منتقل شدند. بر اساس گزارش الجزیره، ماجرای این روز خشن از آنجا شروع شد که چندین مرد که برخی از آنها صورت‌های خود را با ماسک پوشانده بودند، از اطراف چادرهای معترضان در مرکز بیروت به سوی نیروهای امنیتی سنگ و نارنجک‌های دستی پرتاب کردند.
ساعاتی پس از این وقایع صدها نفر از معترضان به ساختار سیاسی لبنان در اطراف پارلمان کشور تجمع کردند، اما وقوع حملات به معترضان در نهایت به درگیری با نیروهای امنیتی که قصد داشتند معترضان را از پارلمان دور کنند، انجامیده است. لبنان درحال‌حاضر با یکی از بدترین بحران‌های اقتصادی خود در دهه‌های گذشته روبه‌روست و معترضان هم نسبت به فساد و سوءمدیریت طبقه سیاسی حاکم که 30 سال قدرت را در چنگ گرفته، اعتراض دارند. خشونت شنبه‌شب دو روز پس از آن اتفاق افتاد که رئیس‌جمهوری لبنان در دیدار با جناح‌های مختلف پارلمانی تلاش کرد نخست‌وزیر جدیدی را معرفی کند. دولت پیشین که هدایت آن را سعد حریری برعهده داشت، در روز 29 اکتبر و دو هفته بعد از آغاز اعتراض‌های فراگیر استعفا داد. درحالی‌که مخالفان خواستار دولتی غیروابسته به احزاب سیاسی مسلط لبنان هستند، گروه‌های سیاسی این کشور هم نتوانسته‌اند روی گزینه جدید نخست‌وزیری به توافق برسند. بااین‌حال رایزنی‌های رسمی در پارلمان لبنان برای تعیین نخست‌وزیر این کشور از امروز آغاز خواهد شد. در این میان حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله لبنان، در یک سخنرانی تأکید کرد که در دولت بعدی لبنان نیاز دارد تا همه جناح‌های سیاسی در آن مشارکت کنند و دولت قادر باشد با وخیم‌ترین بحران اقتصادی این کشور در دهه‌های گذشته مقابله کند. این در حالی است که معترضان، سیاست‌مداران تمام جناح‌ها و احزاب را به فساد مالی گسترده متهم می‌کنند و خواستار برکناری کل نظام حاکم، از جمله دولت هستند.
انتخاب نخست‌وزیر در لبنان همواره مرحله‌ای دشوار و طاقت‌فرسا بوده و اکنون با توجه به اعتراضات، دشواری این امر دوچندان شده است. سعد حریری که پس از فشار معترضان مجبور به استعفا شد نیز پس از هفته‌ها مذاکرات فشرده برای این سمت انتخاب شده بود. حریری اکنون گفته که از نامزدی برای تشکیل دولت جدید کناره‌گیری می‌کند، اما هنوز برخی مقامات لبنانی از بازگشت او به قدرت نگران‌اند. جبران باسیل، وزیر خارجه و رهبر حزب «جریان آزاد ملی» لبنان، در مصاحبه اختصاصی با شبکه الجزیره در حاشیه کنفرانس دوحه اعلام کرد در دولتی که نخست‌وزیر آن سعد حریری باشد مشارکت نخواهد کرد. او درباره دولت آتی کشورش اظهار کرد: لبنان نیازمند حکومتی است که از افراد متخصص تشکیل شده باشد و بتواند اصلاحات اقتصادی را انجام دهد. جبران باسیل در ادامه موفقیت هر دولتی به نخست‌وزیری سعد حریری را به دلیل تداوم سیاست‌های اقتصادی مبتنی‌بر دریافت وام (از نهادهای بین‌المللی)، افزایش نرخ سود بانکی و بدهی عمومی بعید دانست. این مقام لبنانی ادامه داد: چنین سیاستی تنها به طبقه ثروتمند و بانک‌ها سود رسانده است. این سیاست اقتصاد لبنان را نابود کرده و ما سال‌هاست که با آن مخالف هستیم و به این مخالفت ادامه می‌دهیم. بدهی بالا به کشورهای خارجی، رکود اقتصادی و کمبود ذخایر ارزی، حکومت این کشور را با بحران روبه‌رو کرده است. بااین‌حال هنوز معترضان لبنانی نتوانسته‌اند جانشین مناسبی برای نظام سیاسی کنونی پیدا کنند. سامی عطاالله، رئیس مرکز مطالعات سیاست‌گذاری لبنان، در گفت‌و‌گو با الجزیره درباره شرایط کنونی لبنان گفت: «کار نظام به‌وضوح تمام است. روشن است که به لحاظ اقتصادی و سیاسی پایان یک دوره فرارسیده است. بااین‌حال هنوز نیازمند تولید دوره جدیدی هستیم».
هلال خاشان، استاد علوم سیاسی دانشگاه آمریکایی بیروت، هم در گفت‌و‌گو با همین رسانه گفت: «کل سازوکار سیاسی که به طور فراگیری فاسد است، مسئول فقیرسازی لبنان به شمار می‌رود». به گفته این استاد دانشگاه، مسئولان لبنانی تلاش می‌کنند خودشان را از ورشکستگی لبنان جدا کنند و بدون اشاره به متهم، یکدیگر را سرزنش کنند.

حدود دو ماه از اعتراضات ضددولتی لبنان می‌گذرد؛ اعتراضاتی که برخلاف گذشته کل طبقه سیاسی این کشور و نخبگان حاکمی را هدف قرار داده که با پایان جنگ داخلی 15 ساله لبنان در سال 1990 بر سر کار آمدند. این جنبش مردمی فراگیر فعلا دو دستاورد مشخص و مهم داشته: اول سرنگونی دولت سعد الحریری، نخست‌وزیر لبنان و مهم‌تر از آن اتحاد مردم از طیف‌های مختلف مذهبی و قومی این کشور فرقه‌ای. مردم لبنان در طول هفته‌های گذشته در شهرهای مختلف این کشور به‌پا خاسته‌اند و با ابداع همه روش‌های همبستگی مبارزه‌ای خیابانی را ترتیب داده‌اند. پاسخ این اعتراض‌ها مانند بسیاری از کشورهای منطقه، سرکوب و حمله نیروهای امنیتی است. گرچه اگر سرکوب‌های خونین دیگر کشورهای منطقه، از جمله عراق را معیار قرار دهیم، معترضان لبنانی خوش‌شانس‌تر بوده‌اند، ولی حملات شنبه‌‌شب به معترضان لبنانی نشان‌دهنده رویکرد جدید نیروهای امنیتی لبنان به معترضان است.
شنبه‌شب نیروهای امنیتی لبنان در حملاتی که تا بامداد یکشنبه ادامه داشت، معترضان حاضر در بیروت، پایتخت لبنان را با گاز اشک‌آور، ماشین آب‌پاش و گلوله‌های پلاستیکی مورد هدف قرار دادند. این اعتراضات که ده‌ها زخمی برجای گذاشته، خشن‌ترین روز اعتراضات از دو ماه پیش تاکنون بوده است. درگیری‌های پلیس و معترضان برای حدود هشت ساعت بخش‌های مرکزی بیروت را فلج کرد. نیروهای امنیتی به طرز بی‌سابقه‌ای به سوی معترضان گاز اشک‌آور پرتاب می‌کردند و معترضان هم در جواب با آتش‌زدن سطل‌های زباله تلاش کردند اثر این گاز را کم کنند. سازمان صلیب سرخ و دفاع مدنی لبنان اعلام کرده‌اند که در درگیری‌های شنبه‌شب دست‌کم 46 نفر زخمی و به بیمارستان منتقل شدند. بر اساس گزارش الجزیره، ماجرای این روز خشن از آنجا شروع شد که چندین مرد که برخی از آنها صورت‌های خود را با ماسک پوشانده بودند، از اطراف چادرهای معترضان در مرکز بیروت به سوی نیروهای امنیتی سنگ و نارنجک‌های دستی پرتاب کردند.
ساعاتی پس از این وقایع صدها نفر از معترضان به ساختار سیاسی لبنان در اطراف پارلمان کشور تجمع کردند، اما وقوع حملات به معترضان در نهایت به درگیری با نیروهای امنیتی که قصد داشتند معترضان را از پارلمان دور کنند، انجامیده است. لبنان درحال‌حاضر با یکی از بدترین بحران‌های اقتصادی خود در دهه‌های گذشته روبه‌روست و معترضان هم نسبت به فساد و سوءمدیریت طبقه سیاسی حاکم که 30 سال قدرت را در چنگ گرفته، اعتراض دارند. خشونت شنبه‌شب دو روز پس از آن اتفاق افتاد که رئیس‌جمهوری لبنان در دیدار با جناح‌های مختلف پارلمانی تلاش کرد نخست‌وزیر جدیدی را معرفی کند. دولت پیشین که هدایت آن را سعد حریری برعهده داشت، در روز 29 اکتبر و دو هفته بعد از آغاز اعتراض‌های فراگیر استعفا داد. درحالی‌که مخالفان خواستار دولتی غیروابسته به احزاب سیاسی مسلط لبنان هستند، گروه‌های سیاسی این کشور هم نتوانسته‌اند روی گزینه جدید نخست‌وزیری به توافق برسند. بااین‌حال رایزنی‌های رسمی در پارلمان لبنان برای تعیین نخست‌وزیر این کشور از امروز آغاز خواهد شد. در این میان حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله لبنان، در یک سخنرانی تأکید کرد که در دولت بعدی لبنان نیاز دارد تا همه جناح‌های سیاسی در آن مشارکت کنند و دولت قادر باشد با وخیم‌ترین بحران اقتصادی این کشور در دهه‌های گذشته مقابله کند. این در حالی است که معترضان، سیاست‌مداران تمام جناح‌ها و احزاب را به فساد مالی گسترده متهم می‌کنند و خواستار برکناری کل نظام حاکم، از جمله دولت هستند.
انتخاب نخست‌وزیر در لبنان همواره مرحله‌ای دشوار و طاقت‌فرسا بوده و اکنون با توجه به اعتراضات، دشواری این امر دوچندان شده است. سعد حریری که پس از فشار معترضان مجبور به استعفا شد نیز پس از هفته‌ها مذاکرات فشرده برای این سمت انتخاب شده بود. حریری اکنون گفته که از نامزدی برای تشکیل دولت جدید کناره‌گیری می‌کند، اما هنوز برخی مقامات لبنانی از بازگشت او به قدرت نگران‌اند. جبران باسیل، وزیر خارجه و رهبر حزب «جریان آزاد ملی» لبنان، در مصاحبه اختصاصی با شبکه الجزیره در حاشیه کنفرانس دوحه اعلام کرد در دولتی که نخست‌وزیر آن سعد حریری باشد مشارکت نخواهد کرد. او درباره دولت آتی کشورش اظهار کرد: لبنان نیازمند حکومتی است که از افراد متخصص تشکیل شده باشد و بتواند اصلاحات اقتصادی را انجام دهد. جبران باسیل در ادامه موفقیت هر دولتی به نخست‌وزیری سعد حریری را به دلیل تداوم سیاست‌های اقتصادی مبتنی‌بر دریافت وام (از نهادهای بین‌المللی)، افزایش نرخ سود بانکی و بدهی عمومی بعید دانست. این مقام لبنانی ادامه داد: چنین سیاستی تنها به طبقه ثروتمند و بانک‌ها سود رسانده است. این سیاست اقتصاد لبنان را نابود کرده و ما سال‌هاست که با آن مخالف هستیم و به این مخالفت ادامه می‌دهیم. بدهی بالا به کشورهای خارجی، رکود اقتصادی و کمبود ذخایر ارزی، حکومت این کشور را با بحران روبه‌رو کرده است. بااین‌حال هنوز معترضان لبنانی نتوانسته‌اند جانشین مناسبی برای نظام سیاسی کنونی پیدا کنند. سامی عطاالله، رئیس مرکز مطالعات سیاست‌گذاری لبنان، در گفت‌و‌گو با الجزیره درباره شرایط کنونی لبنان گفت: «کار نظام به‌وضوح تمام است. روشن است که به لحاظ اقتصادی و سیاسی پایان یک دوره فرارسیده است. بااین‌حال هنوز نیازمند تولید دوره جدیدی هستیم».
هلال خاشان، استاد علوم سیاسی دانشگاه آمریکایی بیروت، هم در گفت‌و‌گو با همین رسانه گفت: «کل سازوکار سیاسی که به طور فراگیری فاسد است، مسئول فقیرسازی لبنان به شمار می‌رود». به گفته این استاد دانشگاه، مسئولان لبنانی تلاش می‌کنند خودشان را از ورشکستگی لبنان جدا کنند و بدون اشاره به متهم، یکدیگر را سرزنش کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.