|

حزب احمد داوداوغلو در ترکیه آغاز به کار کرد

رقابت رفقای سابق

احمد داوداوغلو زمانی رفیق و متحد رجب‌طیب اردوغان، رئيس‌جمهوري كنوني تركيه بود و پایه‌گذار حزب عدالت و توسعه؛ اما اکنون یکی از منتقدان سفت و سخت رئیس‌جمهوری قدرت‌طلب ترکیه است. او اواخر تابستان پس از ماه‌ها تاختن به حزب عدالت و توسعه و سیاست‌های اردوغان از این حزب جدا شد و اکنون با تأسیس حزب خود با نام «آینده» می‌خواهد حکومت 17ساله اردوغان را به چالش بکشد. زمزمه‌های تأسیس حزبی از سوی داوداوغلو مدت‌هاست به گوش می‌رسید و در نهایت او که از سال 2014 تا 2016 نخست‌وزیر ترکیه بود، روز جمعه در کنفرانسی خبری از تأسیس این حزب خبر داد.
او که در مقابل پس‌زمینه‌ای با لوگوی برگ سبز حزبش ایستاده بود، وعده داد که حقوق بشر و آزادی اقلیت‌ها را بازگرداند. نخست‌وزیر سابق ترکیه در هتلی در آنکارا در میان هوادارانش گفت: «مسئولیت اولیه دولت فراهم‌کردن شرایطی فرهنگی و سیاسی است که پایه احترام همه شهروندان را به ارمغان بیاورد». داوداوغلو با انتقاد از تغییرات قانون اساسی که قدرت را در دست اردوغان متمرکز می‌کند گفت که نظام ریاست‌جمهوری که بعد از همه‌پرسی سال 2017 برقرار شد، آشکارا به کاهش استانداردهای دموکراتیک منجر شده است. او همچنین با تاختن به رجب‌طیب اردوغان، متحد سابق خود، گفت: «اردوغان با انحصار قدرت، ایجاد بحران اقتصادی و شرایط هراس، کشور را به اسارت گرفته است». داوداوغلو با اشاره به اینکه ساختار قضائی ترکیه بیشتر از آنکه قابل اعتماد باشد، به مکانیسمی «ترسناک» تبدیل شده و اقتصاد نیز دچار بحرانی عمیق است، گفت: کسانی که ترکیه را مدیریت می‌کنند، برنامه‌ای فراتر از حفظ خود در قدرت ندارند.
داوداوغلو برنامه حزب خود را در متنی حدود 140 صفحه‌ای ارائه کرده که مسئله مناقشه‌برانگیز کردها هم در آن ذکر شده است. در این برنامه آمده که مسئله کردها در کشور ترکیه اساسا از نواقض حقوق دموکراتیک در کشور و سوءاستفاده از این نواقض و کمبودها نشئت گرفته است. داوداوغلو راه‌حل مسئله کردها را ممانعت از هرگونه تبعیض هویتی و ایجاد ذهنیت شهروند برابر و با عزت نفس در میان مردمان کرد براساس اندیشه شهروندی دموکراتیک برای کردهای ترکیه عنوان کرده است.
پیش از داوداوغلو، علی باباجان، معاون سابق نخست‌وزیر ترکیه هم به‌دلیل بالاگرفتن اختلافاتش با اردوغان از این حزب کنار کشیده بود. براساس گزارش‌ها و به گفته نزدیکان باباجان، او هم در هفته‌های آتی حزب جدیدی تأسیس خواهد کرد. عبدالله گل، رئیس‌جمهوری سابق ترکیه و یکی دیگر از اعضای سابق حزب عدالت و توسعه نیز از حامیان باباجان به شمار می‌رود.
آن‌طورکه نظرسنجی‌ها می‌گویند دو حزب جدید چالشی جدی برای اردوغان و حزب عدالت و توسعه به شمار نمی‌روند، به‌ویژه که اردوغان فعلا تا سال 2023 رئیس‌جمهوری ترکیه است و با تغییرات قانون اساسی جای پای خود را در قدرت سفت کرده است. بااین‌حال بعد از شکست در انتخابات امسال شهرداری‌های آنکارا و استانبول و دشواری‌های اقتصادی که پایگاه رأی اردوغان را تضعیف کرده، حتی ریزش اندک حامیان عدالت و توسعه می‌تواند به قصد اردوغان برای ادامه قدرت 17ساله‌اش ضربه بزند.
رسانه‌های ترکیه پیش‌تر گزارش داده بودند که تلاش‌های داوداوغلو برای تأسیس حزب از حمایت 3.4 درصد مردم این کشور برخوردار است و حدود هشت درصد نیز از اقدام باباجان برای تأسیس حزب حمایت کرده‌اند.
اوزر سنجار، مدیر مؤسسه نظرسنجی متروپل، در گفت‌و‌گو با رویترز درباره تأثیر این حزب بر احزاب دیگر ترکیه می‌گوید: «فکر می‌کنم احزاب مخالف از تأسیس این دو حزب خوشحال‌اند، به‌ویژه که این امر رجب‌طیب اردوغان را در انتخابات ریاست‌جمهوری تضعیف می‌کند». به گفته سنجار، احزاب جدید داوداوغلو و باباجان بیشتر آرای خود را از رأی‌دهندگان سرخورده عدالت و توسعه می‌گیرند و نه دیگر احزاب مخالف. هرچند آن‌طورکه مدیر این مؤسسه نظرسنجی می‌گوید، به‌خاطر سابقه این دو حزب با عدالت و توسعه و اردوغان، بعید است این احزاب خطوط سیاسی ترکیه را تغییر دهند. سنجار می‌افزاید: «عوامل نامعلوم بسیار زیادی وجود دارد. یک چیز اما روشن است: تأسیس این دو حزب چیزی به حزب جمهوری‌خواه خلق نمی‌افزاید، ولی میزان رأیی که از عدالت و توسعه کم می‌کنند، اهمیت دارد». حزب جمهوری‌خواه خلق دومین حزب قدرتمند در صحنه سیاسی ترکیه به شمار می‌رود.
کمال جان، تحلیلگر سیاسی و ستون‌نویس یکی از روزنامه‌های ترکیه هم می‌گوید: «حتی اگر این احزاب جدید نتوانند حدنصاب 10 درصدی لازم برای ورود به پارلمان را به دست آورند، باز هم می‌توانند تعداد چشمگیری از هواداران حزب عدالت و توسعه را به‌سوی خود جذب کنند». بااین‌حال به‌گفته علی بایرام اوغلو، روزنامه‌نگار و تحلیلگر سیاسی، رجب‌طیب اردوغان با وجود تمامی نقص‌ها و کمبودها همچنان محبوب‌ترین سیاست‌مدار ترکیه است: «او به‌طرز ماهرانه‌ای احساسات ناسیونالیستی راست‌گرایانه را با ابتکارات نظامی در سوریه و جاهای دیگر برمی‌انگیزد و خواستار بازگرداندن ترکیه به عظمت گذشته است».

احمد داوداوغلو زمانی رفیق و متحد رجب‌طیب اردوغان، رئيس‌جمهوري كنوني تركيه بود و پایه‌گذار حزب عدالت و توسعه؛ اما اکنون یکی از منتقدان سفت و سخت رئیس‌جمهوری قدرت‌طلب ترکیه است. او اواخر تابستان پس از ماه‌ها تاختن به حزب عدالت و توسعه و سیاست‌های اردوغان از این حزب جدا شد و اکنون با تأسیس حزب خود با نام «آینده» می‌خواهد حکومت 17ساله اردوغان را به چالش بکشد. زمزمه‌های تأسیس حزبی از سوی داوداوغلو مدت‌هاست به گوش می‌رسید و در نهایت او که از سال 2014 تا 2016 نخست‌وزیر ترکیه بود، روز جمعه در کنفرانسی خبری از تأسیس این حزب خبر داد.
او که در مقابل پس‌زمینه‌ای با لوگوی برگ سبز حزبش ایستاده بود، وعده داد که حقوق بشر و آزادی اقلیت‌ها را بازگرداند. نخست‌وزیر سابق ترکیه در هتلی در آنکارا در میان هوادارانش گفت: «مسئولیت اولیه دولت فراهم‌کردن شرایطی فرهنگی و سیاسی است که پایه احترام همه شهروندان را به ارمغان بیاورد». داوداوغلو با انتقاد از تغییرات قانون اساسی که قدرت را در دست اردوغان متمرکز می‌کند گفت که نظام ریاست‌جمهوری که بعد از همه‌پرسی سال 2017 برقرار شد، آشکارا به کاهش استانداردهای دموکراتیک منجر شده است. او همچنین با تاختن به رجب‌طیب اردوغان، متحد سابق خود، گفت: «اردوغان با انحصار قدرت، ایجاد بحران اقتصادی و شرایط هراس، کشور را به اسارت گرفته است». داوداوغلو با اشاره به اینکه ساختار قضائی ترکیه بیشتر از آنکه قابل اعتماد باشد، به مکانیسمی «ترسناک» تبدیل شده و اقتصاد نیز دچار بحرانی عمیق است، گفت: کسانی که ترکیه را مدیریت می‌کنند، برنامه‌ای فراتر از حفظ خود در قدرت ندارند.
داوداوغلو برنامه حزب خود را در متنی حدود 140 صفحه‌ای ارائه کرده که مسئله مناقشه‌برانگیز کردها هم در آن ذکر شده است. در این برنامه آمده که مسئله کردها در کشور ترکیه اساسا از نواقض حقوق دموکراتیک در کشور و سوءاستفاده از این نواقض و کمبودها نشئت گرفته است. داوداوغلو راه‌حل مسئله کردها را ممانعت از هرگونه تبعیض هویتی و ایجاد ذهنیت شهروند برابر و با عزت نفس در میان مردمان کرد براساس اندیشه شهروندی دموکراتیک برای کردهای ترکیه عنوان کرده است.
پیش از داوداوغلو، علی باباجان، معاون سابق نخست‌وزیر ترکیه هم به‌دلیل بالاگرفتن اختلافاتش با اردوغان از این حزب کنار کشیده بود. براساس گزارش‌ها و به گفته نزدیکان باباجان، او هم در هفته‌های آتی حزب جدیدی تأسیس خواهد کرد. عبدالله گل، رئیس‌جمهوری سابق ترکیه و یکی دیگر از اعضای سابق حزب عدالت و توسعه نیز از حامیان باباجان به شمار می‌رود.
آن‌طورکه نظرسنجی‌ها می‌گویند دو حزب جدید چالشی جدی برای اردوغان و حزب عدالت و توسعه به شمار نمی‌روند، به‌ویژه که اردوغان فعلا تا سال 2023 رئیس‌جمهوری ترکیه است و با تغییرات قانون اساسی جای پای خود را در قدرت سفت کرده است. بااین‌حال بعد از شکست در انتخابات امسال شهرداری‌های آنکارا و استانبول و دشواری‌های اقتصادی که پایگاه رأی اردوغان را تضعیف کرده، حتی ریزش اندک حامیان عدالت و توسعه می‌تواند به قصد اردوغان برای ادامه قدرت 17ساله‌اش ضربه بزند.
رسانه‌های ترکیه پیش‌تر گزارش داده بودند که تلاش‌های داوداوغلو برای تأسیس حزب از حمایت 3.4 درصد مردم این کشور برخوردار است و حدود هشت درصد نیز از اقدام باباجان برای تأسیس حزب حمایت کرده‌اند.
اوزر سنجار، مدیر مؤسسه نظرسنجی متروپل، در گفت‌و‌گو با رویترز درباره تأثیر این حزب بر احزاب دیگر ترکیه می‌گوید: «فکر می‌کنم احزاب مخالف از تأسیس این دو حزب خوشحال‌اند، به‌ویژه که این امر رجب‌طیب اردوغان را در انتخابات ریاست‌جمهوری تضعیف می‌کند». به گفته سنجار، احزاب جدید داوداوغلو و باباجان بیشتر آرای خود را از رأی‌دهندگان سرخورده عدالت و توسعه می‌گیرند و نه دیگر احزاب مخالف. هرچند آن‌طورکه مدیر این مؤسسه نظرسنجی می‌گوید، به‌خاطر سابقه این دو حزب با عدالت و توسعه و اردوغان، بعید است این احزاب خطوط سیاسی ترکیه را تغییر دهند. سنجار می‌افزاید: «عوامل نامعلوم بسیار زیادی وجود دارد. یک چیز اما روشن است: تأسیس این دو حزب چیزی به حزب جمهوری‌خواه خلق نمی‌افزاید، ولی میزان رأیی که از عدالت و توسعه کم می‌کنند، اهمیت دارد». حزب جمهوری‌خواه خلق دومین حزب قدرتمند در صحنه سیاسی ترکیه به شمار می‌رود.
کمال جان، تحلیلگر سیاسی و ستون‌نویس یکی از روزنامه‌های ترکیه هم می‌گوید: «حتی اگر این احزاب جدید نتوانند حدنصاب 10 درصدی لازم برای ورود به پارلمان را به دست آورند، باز هم می‌توانند تعداد چشمگیری از هواداران حزب عدالت و توسعه را به‌سوی خود جذب کنند». بااین‌حال به‌گفته علی بایرام اوغلو، روزنامه‌نگار و تحلیلگر سیاسی، رجب‌طیب اردوغان با وجود تمامی نقص‌ها و کمبودها همچنان محبوب‌ترین سیاست‌مدار ترکیه است: «او به‌طرز ماهرانه‌ای احساسات ناسیونالیستی راست‌گرایانه را با ابتکارات نظامی در سوریه و جاهای دیگر برمی‌انگیزد و خواستار بازگرداندن ترکیه به عظمت گذشته است».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.