|

من صاحبخانه‌ام، نه مستأجر

گیتی صفرزاده

واقعیت این است که بعد از 48 سال زندگی در تهران صاحب خانه نشده‌ام. اگر از سال‌هایی که ساکن خانه پدری بودم بگذریم، در سال‌های اول زندگی مشترک با وام و قرض و گرفتاری یک خانه 43متری خریدیم، بعد چند سال خواستیم 10-2 متری به متراژش اضافه کنیم تا نور دیده‌ای داخل زندگی‌مان بیاوریم، پس خانه‌مان را فروختیم تا پول پیش خرید خانه بزرگ‌تری را بپردازیم. ناگهان به معجزه هزاره سوم برخورد کردیم و همه چیز منفجر شد؛ شرکت سازنده خانه پیش‌خریدی به بهانه گران‌شدن زمین زیر همه چیز زد و فرمود پول ما را تکه‌تکه و طولانی‌مدت پس می‌دهد؛ آن هم در شرایطی که دیگر همان خانه 43متری را نیز نمی‌توانستیم با آن پول بخریم. ما راه افتادیم دنبال... ولش کنید، گفتنش مثنوی هفتادمن کاغذ می‌شود؛ خلاصه‌اش اینکه از آن موقع تا به امروز دیگر صاحب خانه نشدیم، هر چند سال یک بار مستأجر یک خانه در یک منطقه جدید تهران می‌شویم، نوردیده و مادرجان گرامی را هم با خودمان در این مهاجرت‌های درون‌شهری سهیم می‌کنیم. خدا را شکر تا به حال صاحبخانه‌های خوبی داشته‌ایم، آزاری نرسانده‌اند و رفتار بی‌قاعده‌ای نکرده‌اند. اما هر وقت گفتند اجاره را اضافه کنید، گفتیم چشم و هر وقت گفتند خانه را تخلیه کنید، با زهم گفتیم چشم. چرا؟ چون آنها صاحبِ خانه بودند. هر چقدر هم آن خانه‌ها را دوست داشتیم و داخلش به ما خوش می‌گذشت و خاطرات ریز و درشت زندگی‌مان را در آنجا گذرانده بودیم، ولی ته دلمان می‌دانستیم آنجا خانه ما نیست، صاحبش کس دیگری است و هر وقت خانه‌اش را بخواهد، باید تقدیمش کنیم. درست است که به همین دلیل پیوند عمیقی با خانه‌هایی که تا به حال در آن زندگی کرده‌ام، نگرفته‌ام (و شاید باور نکنید حتی گاهی اوقات برای اینکه نشانی منزلم را به کسی بدهم با کمی مکث فکر می‌کنم که الان ساکن کدام خانه هستم!) اما درباره کوچه و خیابان‌های این شهر چنین احساسی ندارم. تهران، با همه بالا و پایینش، همه کوچه‌هایش، همه خیابان‌هایی که از آن گذشته ‌ام، همه در و دیوارهایش، مال من است. آن‌قدر که نسبت به این شهر احساس «صاحبخانگی» دارم، نمی‌دانم آیا روزی نسبت به خانه‌ای خواهم داشت؟ تهران، شهر من است، مال من است و به قول آن عزیز سال‌های دور، سهم من است. جایی است که در آن متولد شده‌ام، شکل گرفته‌ام و روزهای ابری و آفتابی‌اش با زیروبم‌های زندگی‌ام گره خورده است. حالا شما -که ان‌شاءالله صاحبِ خانه هستید- اگر روزی بفهمید دیوار خانه‌تان ترک برداشته، لوله‌هايش ترکیده، سقفش چکه می‌کند یا خدای نکرده بنایش در حال خراب‌شدن است، آیا باروبندیل‌تان را برمی‌دارید و خانه‌تان را ول می‌کنید به امان خدا؟ یا فکر می‌کنید این خانه بخشی از زندگی و سرمایه شماست و باید نوسازی‌اش کنید؟ حتی اگر خانه شما به‌دلیل بی‌توجهی همسایه یا اقدام نادرست شهرداری آسیب دیده باشد، بی‌خیال آن می‌شوید یا پی ماجرا را می‌گیرید، سراغ کسی که آسیب رسانده است، می‌روید تا خانه‌تان را سالم و سرپا نگه دارید؟ این چند خط آخر را خیلی شعاری و حماسی نخوانید، فقط خواستم بگویم من صاحبخانه تهرانم و «خانه»ام را آباد می‌خواهم. هوای پاک، حمل و نقل مناسب، پیاده‌روها و خیابان‌های سالم حق من است. اگر به «صاحبخانه»بودن باور داشته باشیم، نمی‌گذاریم ما را مستأجر کنند.

واقعیت این است که بعد از 48 سال زندگی در تهران صاحب خانه نشده‌ام. اگر از سال‌هایی که ساکن خانه پدری بودم بگذریم، در سال‌های اول زندگی مشترک با وام و قرض و گرفتاری یک خانه 43متری خریدیم، بعد چند سال خواستیم 10-2 متری به متراژش اضافه کنیم تا نور دیده‌ای داخل زندگی‌مان بیاوریم، پس خانه‌مان را فروختیم تا پول پیش خرید خانه بزرگ‌تری را بپردازیم. ناگهان به معجزه هزاره سوم برخورد کردیم و همه چیز منفجر شد؛ شرکت سازنده خانه پیش‌خریدی به بهانه گران‌شدن زمین زیر همه چیز زد و فرمود پول ما را تکه‌تکه و طولانی‌مدت پس می‌دهد؛ آن هم در شرایطی که دیگر همان خانه 43متری را نیز نمی‌توانستیم با آن پول بخریم. ما راه افتادیم دنبال... ولش کنید، گفتنش مثنوی هفتادمن کاغذ می‌شود؛ خلاصه‌اش اینکه از آن موقع تا به امروز دیگر صاحب خانه نشدیم، هر چند سال یک بار مستأجر یک خانه در یک منطقه جدید تهران می‌شویم، نوردیده و مادرجان گرامی را هم با خودمان در این مهاجرت‌های درون‌شهری سهیم می‌کنیم. خدا را شکر تا به حال صاحبخانه‌های خوبی داشته‌ایم، آزاری نرسانده‌اند و رفتار بی‌قاعده‌ای نکرده‌اند. اما هر وقت گفتند اجاره را اضافه کنید، گفتیم چشم و هر وقت گفتند خانه را تخلیه کنید، با زهم گفتیم چشم. چرا؟ چون آنها صاحبِ خانه بودند. هر چقدر هم آن خانه‌ها را دوست داشتیم و داخلش به ما خوش می‌گذشت و خاطرات ریز و درشت زندگی‌مان را در آنجا گذرانده بودیم، ولی ته دلمان می‌دانستیم آنجا خانه ما نیست، صاحبش کس دیگری است و هر وقت خانه‌اش را بخواهد، باید تقدیمش کنیم. درست است که به همین دلیل پیوند عمیقی با خانه‌هایی که تا به حال در آن زندگی کرده‌ام، نگرفته‌ام (و شاید باور نکنید حتی گاهی اوقات برای اینکه نشانی منزلم را به کسی بدهم با کمی مکث فکر می‌کنم که الان ساکن کدام خانه هستم!) اما درباره کوچه و خیابان‌های این شهر چنین احساسی ندارم. تهران، با همه بالا و پایینش، همه کوچه‌هایش، همه خیابان‌هایی که از آن گذشته ‌ام، همه در و دیوارهایش، مال من است. آن‌قدر که نسبت به این شهر احساس «صاحبخانگی» دارم، نمی‌دانم آیا روزی نسبت به خانه‌ای خواهم داشت؟ تهران، شهر من است، مال من است و به قول آن عزیز سال‌های دور، سهم من است. جایی است که در آن متولد شده‌ام، شکل گرفته‌ام و روزهای ابری و آفتابی‌اش با زیروبم‌های زندگی‌ام گره خورده است. حالا شما -که ان‌شاءالله صاحبِ خانه هستید- اگر روزی بفهمید دیوار خانه‌تان ترک برداشته، لوله‌هايش ترکیده، سقفش چکه می‌کند یا خدای نکرده بنایش در حال خراب‌شدن است، آیا باروبندیل‌تان را برمی‌دارید و خانه‌تان را ول می‌کنید به امان خدا؟ یا فکر می‌کنید این خانه بخشی از زندگی و سرمایه شماست و باید نوسازی‌اش کنید؟ حتی اگر خانه شما به‌دلیل بی‌توجهی همسایه یا اقدام نادرست شهرداری آسیب دیده باشد، بی‌خیال آن می‌شوید یا پی ماجرا را می‌گیرید، سراغ کسی که آسیب رسانده است، می‌روید تا خانه‌تان را سالم و سرپا نگه دارید؟ این چند خط آخر را خیلی شعاری و حماسی نخوانید، فقط خواستم بگویم من صاحبخانه تهرانم و «خانه»ام را آباد می‌خواهم. هوای پاک، حمل و نقل مناسب، پیاده‌روها و خیابان‌های سالم حق من است. اگر به «صاحبخانه»بودن باور داشته باشیم، نمی‌گذاریم ما را مستأجر کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.