کیودو از چراغ سبز آمریکا به ژاپن برای سفر روحانی خبر داد
واشنگتن: ما را در جریان بگذارید
روحاله نخعی : خبرگزاری کیودو در گزارشی اختصاصی خبر داد، ایالات متحده به ژاپن برای برنامهاش در میزبانی از رئیسجمهور ایران، چراغ سبز نشان داده است. این گزارش به نقل از «منابع دیپلماتیک» نوشته است، واشنگتن ضمن حمایت از تصمیم ژاپن، از توکیو خواسته، نتایج نشست بین نخستوزیر ژاپن و حسن روحانی را با مقامات ایالات متحده در میان بگذارد. یک «مقام ارشد» ایالات متحده این پیام را به ژاپن منتقل کرده است.
دومین سفر یک رئیسجمهور ایران به ژاپن
این خبر پس از آن منتشر میشود که در روزهای گذشته مقامات ایران و ژاپن از برنامهریزی و بررسی برای سفر حسن روحانی به توکیو و دیدار با شینزو آبه، نخستوزیر ژاپن خبر داده بودند. شنبه، سیدعباس عراقچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه که برای شرکت در کمیسیون مشترک برجام در وین بود، در گفتوگو با شبکه ژاپنی اناچکی این خبر را داده بود. سفر روحانی، اگر انجام شود، اولین سفر رئیسجمهور ایران به ژاپن پس از حدود دو دهه و دومین سفر یک رئیسجمهوری ایرانی به ژاپن در سالهای پس از انقلاب است. آخرینبار، سیدمحمد خاتمی، آبانماه ۷۹، برابر با نوامبر سال ۲۰۰۰ و در دوره اول ریاستجمهوریاش، با دعوت نخستوزیر وقت ژاپن، یوشیرو موری، سفری چهارروزه به توکیو داشت.
تلاش مداوم یک غیربرجامی برای میانجیگری
سفر روحانی به ژاپن در حالی رخ خواهد داد که شینزو آبه، خرداد سال جاری به تهران آمد تا او نیز، اولین سفر نخستوزیر ژاپن به ایران در سالهای پس از انقلاب را رقم زده باشد. سفر آبه به ایران، از دید بسیاری از ناظران با هدف میانجیگری در جهت کاهش تنشها بین ایران و آمریکا و نیز تنشهای خلیجفارس انجام شد، اما روند وقایع پس از آن باعث شد بسیاری این سفر را ناکام بخوانند. کمی بعدتر، نام ژاپن بهعنوان شریک فرانسه در ارائه پیشنهاد ناکام دیگری برای کاهش تنشها مطرح شد. حالا به نظر میرسد این کشور که بارها بر تمایل به نقشآفرینی در کاهش تنشها تأکید کرده است، بار دیگر در حال آزمودن شانس خود در این زمینه است. ژاپن عملا بزرگترین نام غیربرجامی است که در صحنه بینالمللی برای نقشآفرینی در حلوفصل اختلافات اقدام کرده است.
این گام تازه در حالی برداشته میشود که پس از گام چهارم ایران و نامه اروپاییها به دبیرکل سازمان ملل درباره اقدامات هستهای این کشور، همزمان با تحریمهای ایالات متحده، تنشها در بالاترین سطح خود در ماههای گذشته قرار دارد و هشدارهای شمارش معکوس فروپاشی برجام از سوی طرفهای مختلف، صریح و ضمنی مطرح میشود.
از طرف دیگر، تصمیم ژاپن برای اعزام نیروی نظامی مستقل به خلیجفارس نیز احتمالا در چنین سفری به بحث گذاشته شود. توکیو بعد از رد مکرر درخواست آمریکا برای پیوستن به ائتلاف نظامی دریایی این کشور اعلام کرد خود مستقلا به خلیجفارس برای تأمین امنیت کشتیهایش نیرو میفرستد. در سفر عراقچی به توکیو، او مخالفت ایران با این اقدام ژاپن را به اطلاع مقامات این کشور رساند.
عراقچی: امیدوارم به زودی در این زمینه تصمیمگیری شود
عراقچی شنبه درباره آمادهسازی مقدمات سفر روحانی به ژاپن، به اناچکی گفته بود: «تمهیدات لازم برای تعیین تاریخ سفر رئیسجمهور انجام شده است و امیدوارم به زودی در این زمینه تصمیمگیری شود». عراقچی گفته بود: «ژاپن شریک اقتصادی و ارائهدهنده فناوری به ایران است که همواره یکی از تأمینکنندگان مهم نفت ژاپن بوده است». معاون وزیر امور خارجه با تأکید بر اینکه ایران میخواهد همان روابط مثبت با ژاپن را حفظ کند، نسبت به احتمال صادرات مجدد نفت به آن کشور در آینده ابراز امیدواری کرد. او اظهار امیدواری کرد که سفر احتمالی رئیسجمهور اسلامی ایران در اواخر این ماه به ژاپن، به تقویت روابط اقتصادی کمک کند. عراقچی این اظهارات را در حالی بیان میکند که پیش از سفر به اتریش و پس از سفری که به پکن داشت، در سفری دوروزه به توکیو رفته بود. معاون وزیر خارجه ایران در این سفر با نخستوزیر و وزیر امور خارجه ژاپن دیدار کرده بود. عراقچی در دیدار با آبه، پیام مکتوب روحانی را به او تقدیم کرده بود.
میانجیگری در روزهای پس از مبادله
از سوی دیگر، شنبه روز مبادله دو زندانی ایرانی و آمریکایی بین دو کشور نیز بود. محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران و برایان هوک، رئیس گروه اقدام ایران در وزارت خارجه و مشاور وزیر خارجه آمریکا، به سوئیس، واسطه این مبادله رفتند تا مسعود سلیمانی به همراه ظریف و ژائو وانگ به همراه هوک به کشورهای خود برگردند. مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، از همکاری «سازنده» ایران در این زمینه ابراز خرسندی کرد و دونالد ترامپ، رئیسجمهور این کشور، در توییتی یک گام فراتر از وزیر خارجهاش، با «تشکر» از ایران بابت «مذاکرات بسیار منصفانه» گفت: «میبینید؟ [پس] میتوانیم با هم توافق کنیم». این توافق دیپلماتیک در شرایط اوج تنش بین دو کشور باعث شد بسیاری از آن بهعنوان اولین نشانههای شکلگیری گفتوگوی جدیتر و حرکت به سمت حل اختلاف یاد کنند، اما مشخص نیست با توجه به خط قرمزها و شروط جدیای که مقامات دو کشور درباره مذاکره و توافق با طرف مقابل تبیین کردهاند، چه توافق و گفتوگویی ممکن است در این زمینه شکل بگیرد.
روحاله نخعی : خبرگزاری کیودو در گزارشی اختصاصی خبر داد، ایالات متحده به ژاپن برای برنامهاش در میزبانی از رئیسجمهور ایران، چراغ سبز نشان داده است. این گزارش به نقل از «منابع دیپلماتیک» نوشته است، واشنگتن ضمن حمایت از تصمیم ژاپن، از توکیو خواسته، نتایج نشست بین نخستوزیر ژاپن و حسن روحانی را با مقامات ایالات متحده در میان بگذارد. یک «مقام ارشد» ایالات متحده این پیام را به ژاپن منتقل کرده است.
دومین سفر یک رئیسجمهور ایران به ژاپن
این خبر پس از آن منتشر میشود که در روزهای گذشته مقامات ایران و ژاپن از برنامهریزی و بررسی برای سفر حسن روحانی به توکیو و دیدار با شینزو آبه، نخستوزیر ژاپن خبر داده بودند. شنبه، سیدعباس عراقچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه که برای شرکت در کمیسیون مشترک برجام در وین بود، در گفتوگو با شبکه ژاپنی اناچکی این خبر را داده بود. سفر روحانی، اگر انجام شود، اولین سفر رئیسجمهور ایران به ژاپن پس از حدود دو دهه و دومین سفر یک رئیسجمهوری ایرانی به ژاپن در سالهای پس از انقلاب است. آخرینبار، سیدمحمد خاتمی، آبانماه ۷۹، برابر با نوامبر سال ۲۰۰۰ و در دوره اول ریاستجمهوریاش، با دعوت نخستوزیر وقت ژاپن، یوشیرو موری، سفری چهارروزه به توکیو داشت.
تلاش مداوم یک غیربرجامی برای میانجیگری
سفر روحانی به ژاپن در حالی رخ خواهد داد که شینزو آبه، خرداد سال جاری به تهران آمد تا او نیز، اولین سفر نخستوزیر ژاپن به ایران در سالهای پس از انقلاب را رقم زده باشد. سفر آبه به ایران، از دید بسیاری از ناظران با هدف میانجیگری در جهت کاهش تنشها بین ایران و آمریکا و نیز تنشهای خلیجفارس انجام شد، اما روند وقایع پس از آن باعث شد بسیاری این سفر را ناکام بخوانند. کمی بعدتر، نام ژاپن بهعنوان شریک فرانسه در ارائه پیشنهاد ناکام دیگری برای کاهش تنشها مطرح شد. حالا به نظر میرسد این کشور که بارها بر تمایل به نقشآفرینی در کاهش تنشها تأکید کرده است، بار دیگر در حال آزمودن شانس خود در این زمینه است. ژاپن عملا بزرگترین نام غیربرجامی است که در صحنه بینالمللی برای نقشآفرینی در حلوفصل اختلافات اقدام کرده است.
این گام تازه در حالی برداشته میشود که پس از گام چهارم ایران و نامه اروپاییها به دبیرکل سازمان ملل درباره اقدامات هستهای این کشور، همزمان با تحریمهای ایالات متحده، تنشها در بالاترین سطح خود در ماههای گذشته قرار دارد و هشدارهای شمارش معکوس فروپاشی برجام از سوی طرفهای مختلف، صریح و ضمنی مطرح میشود.
از طرف دیگر، تصمیم ژاپن برای اعزام نیروی نظامی مستقل به خلیجفارس نیز احتمالا در چنین سفری به بحث گذاشته شود. توکیو بعد از رد مکرر درخواست آمریکا برای پیوستن به ائتلاف نظامی دریایی این کشور اعلام کرد خود مستقلا به خلیجفارس برای تأمین امنیت کشتیهایش نیرو میفرستد. در سفر عراقچی به توکیو، او مخالفت ایران با این اقدام ژاپن را به اطلاع مقامات این کشور رساند.
عراقچی: امیدوارم به زودی در این زمینه تصمیمگیری شود
عراقچی شنبه درباره آمادهسازی مقدمات سفر روحانی به ژاپن، به اناچکی گفته بود: «تمهیدات لازم برای تعیین تاریخ سفر رئیسجمهور انجام شده است و امیدوارم به زودی در این زمینه تصمیمگیری شود». عراقچی گفته بود: «ژاپن شریک اقتصادی و ارائهدهنده فناوری به ایران است که همواره یکی از تأمینکنندگان مهم نفت ژاپن بوده است». معاون وزیر امور خارجه با تأکید بر اینکه ایران میخواهد همان روابط مثبت با ژاپن را حفظ کند، نسبت به احتمال صادرات مجدد نفت به آن کشور در آینده ابراز امیدواری کرد. او اظهار امیدواری کرد که سفر احتمالی رئیسجمهور اسلامی ایران در اواخر این ماه به ژاپن، به تقویت روابط اقتصادی کمک کند. عراقچی این اظهارات را در حالی بیان میکند که پیش از سفر به اتریش و پس از سفری که به پکن داشت، در سفری دوروزه به توکیو رفته بود. معاون وزیر خارجه ایران در این سفر با نخستوزیر و وزیر امور خارجه ژاپن دیدار کرده بود. عراقچی در دیدار با آبه، پیام مکتوب روحانی را به او تقدیم کرده بود.
میانجیگری در روزهای پس از مبادله
از سوی دیگر، شنبه روز مبادله دو زندانی ایرانی و آمریکایی بین دو کشور نیز بود. محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران و برایان هوک، رئیس گروه اقدام ایران در وزارت خارجه و مشاور وزیر خارجه آمریکا، به سوئیس، واسطه این مبادله رفتند تا مسعود سلیمانی به همراه ظریف و ژائو وانگ به همراه هوک به کشورهای خود برگردند. مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، از همکاری «سازنده» ایران در این زمینه ابراز خرسندی کرد و دونالد ترامپ، رئیسجمهور این کشور، در توییتی یک گام فراتر از وزیر خارجهاش، با «تشکر» از ایران بابت «مذاکرات بسیار منصفانه» گفت: «میبینید؟ [پس] میتوانیم با هم توافق کنیم». این توافق دیپلماتیک در شرایط اوج تنش بین دو کشور باعث شد بسیاری از آن بهعنوان اولین نشانههای شکلگیری گفتوگوی جدیتر و حرکت به سمت حل اختلاف یاد کنند، اما مشخص نیست با توجه به خط قرمزها و شروط جدیای که مقامات دو کشور درباره مذاکره و توافق با طرف مقابل تبیین کردهاند، چه توافق و گفتوگویی ممکن است در این زمینه شکل بگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.