|

كابل به روايت كارآگاه

شرق: «سه‌گانه کابل» نوشته سِدریک بانِل با ترجمه ابوالفضل الله‌دادی مجموعه‌اي است قابدار شاملِ سه رمان «مرد کابل»، «بد» و «کابل‌اکسپرس» كه اخيرا در نشر نگاه منتشر شده است. اين سه كتاب پيش از اين به‌طور مجزا چاپ شده بود. سدریک بانل، نويسنده اين سه‌گانه، متولدِ کازابلانکا است و مدتي در وزارت اقتصاد فرانسه مسئولیت مبارزه با پولشویی را بر عهده داشته است. او به‌گفته خودش هميشه به رمان‌های پلیسی علاقه بسياري داشته است. بانل در «مرد کابل» برای بار نخست قصه‌ای را روايت مي‌كند که در افغانستان می‌گذرد. بانل با خلق شخصیت «اسامه قندار» كارآگاه دایره جنایی کابل، افغانستانی فراتر از کلیشه‌های مرسوم را به تصویر مي‌کشد. در رمان مي‌خوانيم: «اُسامه پرسید: وقتی ماشه رو فشار دادی به چی فکر می‌کردی؟ - به فشار‌دادن ماشه. -‌‌ می‌دونستی به‌جای مجازات مردی که هدف گرفتی، گلوله‌هات ممکنه همه‌ یه خانواده رو از پا در بیارن؟ دو تا زن عبدل به‌همراه خودش مُردن. هشت تا بچه‌ش توی بیمارستان هستن که دوتاشون با مرگ و زندگی دست‌و‌پنجه نرم می‌کنن. زندانی کوشید از خودش دفاع کند: اون عبدلِ کثافت همه‌ انبار پارچه‌ من رو دزدید. قیمتش میشه هشت ‌هزار افغانی! اُسامه قندار، فرمانده‌ دایره‌ جنایی کابل که دستخوش عصبانیت شده بود ناگهان از سر جایش برخاست. زندانی که با دستبند محکم به صندلی‌اش بسته شده بود، از ترس تکانی خورد که چیزی نمانده بود بیفتد. اُسامه به این مسئله توجهی نکرد. مدت زیادی بود که دیگر به واکنش‌هایی که هیبت غیرطبیعی‌اش برمی‌انگیخت، اهمیتی نمی‌داد. اُسامه با کمی بیش از پنجاه ‌سال سن، قدش دو متر بود. نحیف بود (به‌زحمت نود کیلو وزن داشت) و ریش‌اش با رگه‌های خاکستری-که کوتاه شده بود- و موهای کم‌پشتش حالتی وهم‌آلود به او می‌داد. چشم‌های سبز درخشانش دشمنانش را مسحور می‌کرد».
بعد از اين رمان، بانل در كتابِ «بد» نيز مكانِ روايتش را افغانستان قرار مي‌دهد. در اين رمان نيز «اسامه قندار»، كارآگاهي كه پيش‌تر در رمان «مرد كابل» به مخاطبان شناسانده شده بود با پرونده‌اي پيچيده درگير مي‌شود. مردی بیگانه به افغانستان آمده است تا فرمولي در زمینه‌ مواد مخدر كشف كند كه انقلابي در اين زمينه خواهد بود و همين او را به فسادها و جرايم ديگري مي‌كشاند، اين تعقيب و گريز زماني شدت مي‌گيرد و پيچيده مي‌شود كه كارآگاه قندار مي‌فهمد جز او و همكارانش، مافیای ایتالیا هم دنبال اين كاشف فرمول تازه است. بانل در رمان «بد»، جامعه افغانستان را از زواياي مختلف نشان مي‌دهد و به‌خصوص جايگاه زنان و مصايب آنان را در اين جامعه ترسیم مي‌کند. اين نويسنده، ماجراهاي افغانستان را در «کابل‌اکسپرس» نيز ادامه مي‌دهد. اين رمان روايت شبكه‌اي از فعاليت‌هاي داعش در اين كشور است. «کابل‌اکسپرس» نام شبکه‌ افغانستان داعش است. دولت اسلامی از این راه جنگجویان کارکشته را به سوریه و عراق مي‌فرستد. یکی از کسانی که در این راه پا می‌گذارد «زواک»، نوجوانی هفده‌ساله است كه عاشق بازی‌های کامپیوتری و نابغه‌ ریاضی است. او از کابل راهی سرزمین شام می‌شود تا برای سران داعش از اجرای عملیاتی انتحاری در پاریس سخن بگوید که می‌تواند یازده سپتامبر فرانسوی‌ها را رقم بزند. طرح پسرک چنان شگفت‌انگیز است که او را تا دیدار با ابوبکرالبغدادی، سرکرده‌ داعش نیز می‌رساند. در حالی که در فرانسه «نیکول لاگونا» و گروهش و در کابل «اسامه قندار» و مردانش در پی یافتن سرنخی از طرح انتحاری داعش هستند، «زواک» به دوم مِه فکر می‌کند روزي كه اگر طرحش موفق شود، فرانسه بزرگ‌ترین عزای ملی خود را تجربه خواهد کرد. پسرک اصرار دارد حمله در همین روز صورت بگیرد اما کسی نمی‌داند چرا. هیچ‌کس از راز بزرگ او خبر ندارد. کتاب «کابل‌اکسپرس» اين‌طور آغاز مي‌شود: «پسر روی نیمکتی نه‌چندان دور از چهارراهی مسعود، میدان اصلی کابل نشسته است. اسم او زواک است. هفده‌ سال دارد اما به‌نظر سیزده چهارده ساله می‌رسد... ظاهر دانش‌آموزی غربی را دارد که خدا می‌داند چه رازی او را به آنجا کشانده است. با کوله‌پشتی‌ای از مارک دی‌جی روی زانوهایش منتظر است. تا لحظاتی دیگر، فرستاده‌ی داعش وسایل ضروری سفرش را به سرزمین شام -آن‌طور که تروریست‌ها، سوریه را می‌نامند- برایش خواهد آورد. فرقه‌ داعش رو به نابودی است اما بدون مبارزه از بین نخواهد رفت و زواک نقشه‌ای را که لازم است در اختیار دارد تا از کفار انتقام بگیرد. ناگهان مردی کنارش می‌نشیند. زواک تردید دارد. آیا همان کسی است که منتظرش است؟ برای اینکه همدیگر را بشناسند رمزی پیش‌بینی شده است... سپس شبی آرام، اول مارس، وقت حرکت فرا می‌رسد... چند ساعت بعد و پس از چندین بار تغییر مسیر، وانت وارد حومه‌ رقه، پایتخت خلافت می‌شود... سرانجام همه‌چیز می‌تواند آغاز شود. به زودی فرانسه بزرگ‌ترین روز عزای خود را خواهد شناخت».

شرق: «سه‌گانه کابل» نوشته سِدریک بانِل با ترجمه ابوالفضل الله‌دادی مجموعه‌اي است قابدار شاملِ سه رمان «مرد کابل»، «بد» و «کابل‌اکسپرس» كه اخيرا در نشر نگاه منتشر شده است. اين سه كتاب پيش از اين به‌طور مجزا چاپ شده بود. سدریک بانل، نويسنده اين سه‌گانه، متولدِ کازابلانکا است و مدتي در وزارت اقتصاد فرانسه مسئولیت مبارزه با پولشویی را بر عهده داشته است. او به‌گفته خودش هميشه به رمان‌های پلیسی علاقه بسياري داشته است. بانل در «مرد کابل» برای بار نخست قصه‌ای را روايت مي‌كند که در افغانستان می‌گذرد. بانل با خلق شخصیت «اسامه قندار» كارآگاه دایره جنایی کابل، افغانستانی فراتر از کلیشه‌های مرسوم را به تصویر مي‌کشد. در رمان مي‌خوانيم: «اُسامه پرسید: وقتی ماشه رو فشار دادی به چی فکر می‌کردی؟ - به فشار‌دادن ماشه. -‌‌ می‌دونستی به‌جای مجازات مردی که هدف گرفتی، گلوله‌هات ممکنه همه‌ یه خانواده رو از پا در بیارن؟ دو تا زن عبدل به‌همراه خودش مُردن. هشت تا بچه‌ش توی بیمارستان هستن که دوتاشون با مرگ و زندگی دست‌و‌پنجه نرم می‌کنن. زندانی کوشید از خودش دفاع کند: اون عبدلِ کثافت همه‌ انبار پارچه‌ من رو دزدید. قیمتش میشه هشت ‌هزار افغانی! اُسامه قندار، فرمانده‌ دایره‌ جنایی کابل که دستخوش عصبانیت شده بود ناگهان از سر جایش برخاست. زندانی که با دستبند محکم به صندلی‌اش بسته شده بود، از ترس تکانی خورد که چیزی نمانده بود بیفتد. اُسامه به این مسئله توجهی نکرد. مدت زیادی بود که دیگر به واکنش‌هایی که هیبت غیرطبیعی‌اش برمی‌انگیخت، اهمیتی نمی‌داد. اُسامه با کمی بیش از پنجاه ‌سال سن، قدش دو متر بود. نحیف بود (به‌زحمت نود کیلو وزن داشت) و ریش‌اش با رگه‌های خاکستری-که کوتاه شده بود- و موهای کم‌پشتش حالتی وهم‌آلود به او می‌داد. چشم‌های سبز درخشانش دشمنانش را مسحور می‌کرد».
بعد از اين رمان، بانل در كتابِ «بد» نيز مكانِ روايتش را افغانستان قرار مي‌دهد. در اين رمان نيز «اسامه قندار»، كارآگاهي كه پيش‌تر در رمان «مرد كابل» به مخاطبان شناسانده شده بود با پرونده‌اي پيچيده درگير مي‌شود. مردی بیگانه به افغانستان آمده است تا فرمولي در زمینه‌ مواد مخدر كشف كند كه انقلابي در اين زمينه خواهد بود و همين او را به فسادها و جرايم ديگري مي‌كشاند، اين تعقيب و گريز زماني شدت مي‌گيرد و پيچيده مي‌شود كه كارآگاه قندار مي‌فهمد جز او و همكارانش، مافیای ایتالیا هم دنبال اين كاشف فرمول تازه است. بانل در رمان «بد»، جامعه افغانستان را از زواياي مختلف نشان مي‌دهد و به‌خصوص جايگاه زنان و مصايب آنان را در اين جامعه ترسیم مي‌کند. اين نويسنده، ماجراهاي افغانستان را در «کابل‌اکسپرس» نيز ادامه مي‌دهد. اين رمان روايت شبكه‌اي از فعاليت‌هاي داعش در اين كشور است. «کابل‌اکسپرس» نام شبکه‌ افغانستان داعش است. دولت اسلامی از این راه جنگجویان کارکشته را به سوریه و عراق مي‌فرستد. یکی از کسانی که در این راه پا می‌گذارد «زواک»، نوجوانی هفده‌ساله است كه عاشق بازی‌های کامپیوتری و نابغه‌ ریاضی است. او از کابل راهی سرزمین شام می‌شود تا برای سران داعش از اجرای عملیاتی انتحاری در پاریس سخن بگوید که می‌تواند یازده سپتامبر فرانسوی‌ها را رقم بزند. طرح پسرک چنان شگفت‌انگیز است که او را تا دیدار با ابوبکرالبغدادی، سرکرده‌ داعش نیز می‌رساند. در حالی که در فرانسه «نیکول لاگونا» و گروهش و در کابل «اسامه قندار» و مردانش در پی یافتن سرنخی از طرح انتحاری داعش هستند، «زواک» به دوم مِه فکر می‌کند روزي كه اگر طرحش موفق شود، فرانسه بزرگ‌ترین عزای ملی خود را تجربه خواهد کرد. پسرک اصرار دارد حمله در همین روز صورت بگیرد اما کسی نمی‌داند چرا. هیچ‌کس از راز بزرگ او خبر ندارد. کتاب «کابل‌اکسپرس» اين‌طور آغاز مي‌شود: «پسر روی نیمکتی نه‌چندان دور از چهارراهی مسعود، میدان اصلی کابل نشسته است. اسم او زواک است. هفده‌ سال دارد اما به‌نظر سیزده چهارده ساله می‌رسد... ظاهر دانش‌آموزی غربی را دارد که خدا می‌داند چه رازی او را به آنجا کشانده است. با کوله‌پشتی‌ای از مارک دی‌جی روی زانوهایش منتظر است. تا لحظاتی دیگر، فرستاده‌ی داعش وسایل ضروری سفرش را به سرزمین شام -آن‌طور که تروریست‌ها، سوریه را می‌نامند- برایش خواهد آورد. فرقه‌ داعش رو به نابودی است اما بدون مبارزه از بین نخواهد رفت و زواک نقشه‌ای را که لازم است در اختیار دارد تا از کفار انتقام بگیرد. ناگهان مردی کنارش می‌نشیند. زواک تردید دارد. آیا همان کسی است که منتظرش است؟ برای اینکه همدیگر را بشناسند رمزی پیش‌بینی شده است... سپس شبی آرام، اول مارس، وقت حرکت فرا می‌رسد... چند ساعت بعد و پس از چندین بار تغییر مسیر، وانت وارد حومه‌ رقه، پایتخت خلافت می‌شود... سرانجام همه‌چیز می‌تواند آغاز شود. به زودی فرانسه بزرگ‌ترین روز عزای خود را خواهد شناخت».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.