|

بازوبندهايي که وفا ندارد

سپهر خرمي: تيم ملي ايران روزهاي خوبي را پشت‌سر نمي‌گذارد و شکست ناباورانه مقابل عراق در ورزشگاه امان با حساب 2 بر يک باعث شد بسياري از کاستي‌هايي که کمتر به آن پرداخته شده بود، بار ديگر همانند آتش زير خاکستر سر باز کند.
مارک ويلموتس به دليل عدم دريافت مطالبات خود در آستانه اين ديدار حساس که از مرحله انتخابي جام جهاني بود «قهر کرد» و ليست تيم ملي نيز به فاصله چهار روز مانده به شروع مسابقه توسط سايت فدراسيون فوتبال اعلام شد که مثل همه ليست‌هاي تيم ملي در سال‌هاي اخير موافقان و مخالفان زيادي داشت. در اين بين دعوت از مسعود شجاعي و حضور او در ليست اصلي انتقادي را متوجه سرمربي تيم ملي نکرد، اما با مصدوميت احسان حاج‌صفي ظاهرا برنامه ويلموتس به فاصله چندساعت تا آغاز بازي براي خط هافبک به‌هم خورد و مجبور شد از مسعود شجاعي در ترکيب اصلي استفاده کند. هافبک و کاپيتان تيم تراکتور در اين مسابقه نيز همانند سال‌هاي اخير بازوبند کاپيتاني را بر دست بست و وارد زمين شد. هرچه از زمان مسابقه مي‌گذشت، انتقاد از ويلموتس بابت عدم تعويض شجاعي بيشتر مي‌شد، اما ظاهرا سرمربي تيم ملي نيازي نمي‌ديد که تغييراتي را در خط هافبک خود ايجاد کند. شجاعي در نهايت در دقيقه 82 با خطاي بي‌مورد در وسط زمين و با سخت‌گيري داور و دريافت کارت زرد دوم از زمين مسابقه اخراج شد تا در هشت دقيقه پاياني فشار زيادي توسط عراقي‌ها بر بازيکنان ايران وارد شود و در نهايت با استفاده از داشتن يک يار بيشتر، عراق به گل برتري رسيد. در پايان مسابقه اما آمار بازيکنان ايران نشان مي‌داد مسعود شجاعي با عملکردي ضعيف نتوانسته باري را از روي دوش ساير بازيکنان بردارد. در اين مسابقه و تا دقيقه 80، مسعود شجاعي حتي يک پاس کليدي و شوت در چارچوب حريف نداشت. شايان ذکر است که پست شجاعي دقيقا طوري بود که بازيکنان خط حمله نياز به تغذيه از سوي او داشتند، اما «صفر» پاس کليدي توسط کاپيتان ايران نشان مي‌دهد او در انجام شرح وظايف خود موفق نبوده است. 72 درصد پاس سالم (18 پاس) نيز براي شجاعي به ثبت رسيده که نشان مي‌دهد او تا چه ميزان پاس اشتباه هم داشته است! همچنين شجاعي به‌عنوان يکي از بازيکنان تکنيکي ايران، صفر دريبل موفق در اين مسابقه داشته است. تمامي اين آمارها باعث شد تا پس از سوت پايان مسابقه، شجاعي به‌عنوان يکي از اصلي‌ترين مقصران شکست تيم ملي مقابل عراق معرفي شود؛ جداي از اينکه بسياري عقيده داشتند ويلموتس بايد او را خيلي زود تعويض مي‌کرد. در فضاي مجازي بسياري از هواداران خشمگين از شکست عقيده داشتند وقت خداحافظي کاپيتان تيم ملي فرارسيده و او ديگر نبايد به تيم ملي ايران دعوت شود. اين اتفاق براي کاپيتان اما يک‌بار ديگر رخ داده بود و در ديدار با کره جنوبي در ورزشگاه آزادي (مرحله انتخابي جام جهاني 2014) اين بازيکن با دريافت کارت زرد دوم در دقيقه 53 از زمين مسابقه اخراج شد و اينجا بود که يکصد هزار تماشاگر به انتقاد از اين بازيکن و هوکردن او پرداختند که باعث شد شجاعي با چشماني اشک‌آلود زمين مسابقه را ترک کند. تکرار اين اتفاق بعد از پنج سال براي شجاعي نشان مي‌دهد که زمان خداحافظي اين بازيکن حداقل از بازي‌هاي ملي فرارسيده است. بازيکن سابق اوساسونای اسپانيا از جمله ورزشکاراني است که هميشه در صف اول بيان انتقادهاي اجتماعي و مدني است و از سردمداران حمايت حضور زنان در ورزشگاه آزادي بود و هميشه از فضاي مجازي بابت بيان دغدغه‌هاي مردم استفاده کرده است، اما با تقدير از او، تلاش او در زمين فوتبال به اندازه تلاش بيرون از زمين براي بيان دغدغه‌هاي مردم نيست. اما کاپيتان‌هاي ديگري هم در تيم ملي بودند که در اين سال‌ها تصميمات مشابه و متضاد با رويکرد شجاعي نسبت به ماندن يا رفتن از تيم ملي گرفتند.
علي دايي؛ بازيکني که تعويض نمي‌شد
با ضعف گلزني تيم ملي ايران در دوران کي‌روش و مارک ويلموتس حالا تقريبا اين قضيه به همه فوتبال‌دوستان اثبات شده که ديگر مثل علي دايي نمي‌آيد؛ بازيکن تشنه به گلزني که فقط کافي بود توپ در محوطه جريمه به او برسد و کار را تمام کند. برخلاف کم‌انصافي‌هايي که اخيرا درخصوص علي دايي و گل‌هاي او به تيم‌هاي ضعيف آسيايي مطرح شده؛ او از معدود بازيکناني بود که اتفاقا آمار گلزني خوبي مقابل ژاپن، عربستان، کره جنوبي و ... داشت و حالا با گل‌هاي کريس رونالدو به تيم‌هاي درجه سه اروپايي ثابت مي‌شود قرار نيست مهاجمان بزرگ دنيا هم فقط با گلزني به تيم‌هاي مطرح، به آقاي‌گلي برسند. دايي اما هميشه از بازيکنان محبوب مربيان تيم ملي در ادوار مختلف بود و هميشه اين شايعه وجود داشت که باند او آن‌قدر قدرتمند است که هيچ‌وقت تعويض نمي‌شود. اين شائبه در دوران مربيگري برانکو ايوانکوويچ در تيم ملي بيش از پيش تقويت شد. کاپيتان وقت تيم ملي حتي در ديدارهاي تدارکاتي هم به صورت فيکس در زمين حضور داشت و بسياري عقيده دارند تعداد زيادي از مهاجمان مثل رضا عنايتي، رسول خطيبي و وحيد هاشميان پشت خط دايي سوختند و فرصت عرض‌اندام با پيراهن تيم ملي ايران را پيدا نکردند.دايي در جام جهاني 2006 با 36 سال سن عملکرد قابل قبولي مقابل مکزيک نداشت و موجي از انتقاد از داخل ايران به سمت او سرازير شد، طوري که «مصدوميت کمر» بهانه‌اي شد تا او براي ديدار با پرتغال بعد از مدت‌ها نيمکت‌نشين شود. در اين مسابقه رسول خطيبي فرصت بازي پيدا کرد و طبق انتظار فرصت گل‌زني در اين ديدار را از دست داد تا حضور‌نداشتن دايي آن هم براي فقط يک مسابقه چندان تغيير مثبتي ايجاد نکند؛ اما بعد از جام جهاني 2006 با رفتن برانکو و روي‌کار‌آمدن امير قلعه‌نويي به‌عنوان سرمربي تيم ملي، علي دايي ديگر به اردوهاي ملي دعوت نشد تا خداحافظي او شايد به شکلي «اجباري» از بازي‌هاي ملي رقم خورده باشد.
جواد نکونام؛ خداحافظي به‌موقع
بازيکن محبوب اوساسونا معروف است به اينکه در لحظه تصميم‌های درست را اتخاذ مي‌کند. نکونام که حالا در نقش سرمربي فولاد روزهاي خوبي را پشت سر مي‌گذارد با انجام 151 بازي ملي رکورد علي را شکست. او بعد از ديدار با تيم ملي سوئد و عملکرد قابل قبول در اين مسابقه از بازي‌هاي ملي کنار رفت. نکونام مرد قابل اعتماد کارلوس کي‌روش در زمين مسابقه بود و در واقع بسياري از بازيکنان عقيده داشتند که دست راست کي‌روش در زمين براي رهبري بازيکن، جواد نکونام است. هرچند نکونام و شجاعي در جام ملت‌هاي آسياي 2011 از مقصران اصلي باخت و شکست تيم ملي مقابل کره‌جنوبي بودند و اختلافات اين دو بازيکن با افشين قطبي به‌دليل تغيير پست‌هاي آنها کاملا علني شده بود؛ اما نکونام در کل روزهاي کم‌فرازونشيبي را با پيراهن تيم ملي پشت سر گذاشت و ميانه ميدان با حضور او بيمه بود. خداحافظي به‌موقع او با پيراهن تيم ملي باعث شد به‌جاي نقد هميشگي، تمجيد از او در اذهان عمومي باقي بماند.
مهدوي‌کيا؛ تصميم‌های درست در تمامي لحظات زندگي
شايد اگر هر بازيکن ديگري افتخارات و ثبات مهدوي‌کيا را در زندگي داشت، بيش از پنج سال سابقه مربيگري در تيم‌هاي مختلف باشگاهي در ليگ برتر ايران را تجربه کرده بود؛ اما او به‌عنوان یکی از بهترين پاسورهاي تيم هامبورگ به‌جاي مربيگري در ليگ برتر پرحاشيه ايران، به کشف استعدادهاي نونهال پرداخت، در يک تصميم آني با وجود آمادگي کامل بدني از فوتبال کنار رفت. مهدوي‌کيا بعد از 13 سال حضور در بوندسليگا به فوتبال ايران و باشگاه استيل‌آذين آمد، اما همان سال در نيم‌فصل به پرسپوليس، تيم محبوب خود بازگشت. در سال 87 علي دايي تصميم گرفت مهدوي‌کيا را بعد از غيبت 10ماهه در تيم ملي بار ديگر به اردو براي ديدار با کره شمالي دعوت کند؛ اما مهدوي‌کيا به‌دليل صعودنکردن تيم ملي ايران به جام جهاني 2010 از بازي‌هاي ملي خداحافظي کرد و دو سال بعد با پيراهن پرسپوليس و در شب تلخ نايب‌قهرماني سرخ‌ها مقابل سپاهان در ورزشگاه آزادي براي هميشه از فوتبال خداحافظي کرد. مدافع راست سابق تيم ملي ايران با حضور 12ساله در تيم ملي از جمله بازيکناني بود که در جمع صدتايي‌هاي تيم ملي قرار دارد.
علي کريمي؛ ياغي هميشگي
علی کریمی، کاپيتان سابق تيم ملي و پرسپوليس يکي از بازيکنان ياغي و عصيانگر فوتبال ايران بود که در تيم ملي هم براي او اتفاقات زيادي افتاد. از محروميت در زمان ورودش به تيم ملي تا درگيري با داور مسابقه و بايکوت‌شدنش توسط علي دايي، سرمربي وقت ايران، براي مسابقات انتخابي جام جهاني 2010؛ تمام اتفاقاتي است که براي علي کريمي رخ داده است. کريمي دوران خوبي را در باشگاهش پشت سر مي‌گذاشت اما علي دايي که اصولا رابطه خوبي با کريمي نداشت، او را از تيم ملي خط زد.
کسب نتايج ضعيف با دايي و شکست مقابل عربستان باعث شد شهريار از سمت خود برکنار شود و افشين قطبي جاي او را براي ادامه راه بگيرد. قطبي در اولين اقدام، علي کريمي را به اردوي تيم ملي دعوت کرد و جادوگر فوتبال آسيا در همان اولين مسابقه خود بعد از بازگشت به تيم ملي در ورزشگاه آزادي تک گل پيروزي‌بخش مقابل امارات را به ثمر رساند تا سه امتياز هديه ويژه کريمي به قطبي باشد؛ اما کريمي مانند مهدوي‌کيا بعد از راه‌نیافتن ايران به جام جهاني 2010 از بازي‌هاي ملي کنار رفت و ذهنش را معطوف بازي‌هاي باشگاهي کرد.

سپهر خرمي: تيم ملي ايران روزهاي خوبي را پشت‌سر نمي‌گذارد و شکست ناباورانه مقابل عراق در ورزشگاه امان با حساب 2 بر يک باعث شد بسياري از کاستي‌هايي که کمتر به آن پرداخته شده بود، بار ديگر همانند آتش زير خاکستر سر باز کند.
مارک ويلموتس به دليل عدم دريافت مطالبات خود در آستانه اين ديدار حساس که از مرحله انتخابي جام جهاني بود «قهر کرد» و ليست تيم ملي نيز به فاصله چهار روز مانده به شروع مسابقه توسط سايت فدراسيون فوتبال اعلام شد که مثل همه ليست‌هاي تيم ملي در سال‌هاي اخير موافقان و مخالفان زيادي داشت. در اين بين دعوت از مسعود شجاعي و حضور او در ليست اصلي انتقادي را متوجه سرمربي تيم ملي نکرد، اما با مصدوميت احسان حاج‌صفي ظاهرا برنامه ويلموتس به فاصله چندساعت تا آغاز بازي براي خط هافبک به‌هم خورد و مجبور شد از مسعود شجاعي در ترکيب اصلي استفاده کند. هافبک و کاپيتان تيم تراکتور در اين مسابقه نيز همانند سال‌هاي اخير بازوبند کاپيتاني را بر دست بست و وارد زمين شد. هرچه از زمان مسابقه مي‌گذشت، انتقاد از ويلموتس بابت عدم تعويض شجاعي بيشتر مي‌شد، اما ظاهرا سرمربي تيم ملي نيازي نمي‌ديد که تغييراتي را در خط هافبک خود ايجاد کند. شجاعي در نهايت در دقيقه 82 با خطاي بي‌مورد در وسط زمين و با سخت‌گيري داور و دريافت کارت زرد دوم از زمين مسابقه اخراج شد تا در هشت دقيقه پاياني فشار زيادي توسط عراقي‌ها بر بازيکنان ايران وارد شود و در نهايت با استفاده از داشتن يک يار بيشتر، عراق به گل برتري رسيد. در پايان مسابقه اما آمار بازيکنان ايران نشان مي‌داد مسعود شجاعي با عملکردي ضعيف نتوانسته باري را از روي دوش ساير بازيکنان بردارد. در اين مسابقه و تا دقيقه 80، مسعود شجاعي حتي يک پاس کليدي و شوت در چارچوب حريف نداشت. شايان ذکر است که پست شجاعي دقيقا طوري بود که بازيکنان خط حمله نياز به تغذيه از سوي او داشتند، اما «صفر» پاس کليدي توسط کاپيتان ايران نشان مي‌دهد او در انجام شرح وظايف خود موفق نبوده است. 72 درصد پاس سالم (18 پاس) نيز براي شجاعي به ثبت رسيده که نشان مي‌دهد او تا چه ميزان پاس اشتباه هم داشته است! همچنين شجاعي به‌عنوان يکي از بازيکنان تکنيکي ايران، صفر دريبل موفق در اين مسابقه داشته است. تمامي اين آمارها باعث شد تا پس از سوت پايان مسابقه، شجاعي به‌عنوان يکي از اصلي‌ترين مقصران شکست تيم ملي مقابل عراق معرفي شود؛ جداي از اينکه بسياري عقيده داشتند ويلموتس بايد او را خيلي زود تعويض مي‌کرد. در فضاي مجازي بسياري از هواداران خشمگين از شکست عقيده داشتند وقت خداحافظي کاپيتان تيم ملي فرارسيده و او ديگر نبايد به تيم ملي ايران دعوت شود. اين اتفاق براي کاپيتان اما يک‌بار ديگر رخ داده بود و در ديدار با کره جنوبي در ورزشگاه آزادي (مرحله انتخابي جام جهاني 2014) اين بازيکن با دريافت کارت زرد دوم در دقيقه 53 از زمين مسابقه اخراج شد و اينجا بود که يکصد هزار تماشاگر به انتقاد از اين بازيکن و هوکردن او پرداختند که باعث شد شجاعي با چشماني اشک‌آلود زمين مسابقه را ترک کند. تکرار اين اتفاق بعد از پنج سال براي شجاعي نشان مي‌دهد که زمان خداحافظي اين بازيکن حداقل از بازي‌هاي ملي فرارسيده است. بازيکن سابق اوساسونای اسپانيا از جمله ورزشکاراني است که هميشه در صف اول بيان انتقادهاي اجتماعي و مدني است و از سردمداران حمايت حضور زنان در ورزشگاه آزادي بود و هميشه از فضاي مجازي بابت بيان دغدغه‌هاي مردم استفاده کرده است، اما با تقدير از او، تلاش او در زمين فوتبال به اندازه تلاش بيرون از زمين براي بيان دغدغه‌هاي مردم نيست. اما کاپيتان‌هاي ديگري هم در تيم ملي بودند که در اين سال‌ها تصميمات مشابه و متضاد با رويکرد شجاعي نسبت به ماندن يا رفتن از تيم ملي گرفتند.
علي دايي؛ بازيکني که تعويض نمي‌شد
با ضعف گلزني تيم ملي ايران در دوران کي‌روش و مارک ويلموتس حالا تقريبا اين قضيه به همه فوتبال‌دوستان اثبات شده که ديگر مثل علي دايي نمي‌آيد؛ بازيکن تشنه به گلزني که فقط کافي بود توپ در محوطه جريمه به او برسد و کار را تمام کند. برخلاف کم‌انصافي‌هايي که اخيرا درخصوص علي دايي و گل‌هاي او به تيم‌هاي ضعيف آسيايي مطرح شده؛ او از معدود بازيکناني بود که اتفاقا آمار گلزني خوبي مقابل ژاپن، عربستان، کره جنوبي و ... داشت و حالا با گل‌هاي کريس رونالدو به تيم‌هاي درجه سه اروپايي ثابت مي‌شود قرار نيست مهاجمان بزرگ دنيا هم فقط با گلزني به تيم‌هاي مطرح، به آقاي‌گلي برسند. دايي اما هميشه از بازيکنان محبوب مربيان تيم ملي در ادوار مختلف بود و هميشه اين شايعه وجود داشت که باند او آن‌قدر قدرتمند است که هيچ‌وقت تعويض نمي‌شود. اين شائبه در دوران مربيگري برانکو ايوانکوويچ در تيم ملي بيش از پيش تقويت شد. کاپيتان وقت تيم ملي حتي در ديدارهاي تدارکاتي هم به صورت فيکس در زمين حضور داشت و بسياري عقيده دارند تعداد زيادي از مهاجمان مثل رضا عنايتي، رسول خطيبي و وحيد هاشميان پشت خط دايي سوختند و فرصت عرض‌اندام با پيراهن تيم ملي ايران را پيدا نکردند.دايي در جام جهاني 2006 با 36 سال سن عملکرد قابل قبولي مقابل مکزيک نداشت و موجي از انتقاد از داخل ايران به سمت او سرازير شد، طوري که «مصدوميت کمر» بهانه‌اي شد تا او براي ديدار با پرتغال بعد از مدت‌ها نيمکت‌نشين شود. در اين مسابقه رسول خطيبي فرصت بازي پيدا کرد و طبق انتظار فرصت گل‌زني در اين ديدار را از دست داد تا حضور‌نداشتن دايي آن هم براي فقط يک مسابقه چندان تغيير مثبتي ايجاد نکند؛ اما بعد از جام جهاني 2006 با رفتن برانکو و روي‌کار‌آمدن امير قلعه‌نويي به‌عنوان سرمربي تيم ملي، علي دايي ديگر به اردوهاي ملي دعوت نشد تا خداحافظي او شايد به شکلي «اجباري» از بازي‌هاي ملي رقم خورده باشد.
جواد نکونام؛ خداحافظي به‌موقع
بازيکن محبوب اوساسونا معروف است به اينکه در لحظه تصميم‌های درست را اتخاذ مي‌کند. نکونام که حالا در نقش سرمربي فولاد روزهاي خوبي را پشت سر مي‌گذارد با انجام 151 بازي ملي رکورد علي را شکست. او بعد از ديدار با تيم ملي سوئد و عملکرد قابل قبول در اين مسابقه از بازي‌هاي ملي کنار رفت. نکونام مرد قابل اعتماد کارلوس کي‌روش در زمين مسابقه بود و در واقع بسياري از بازيکنان عقيده داشتند که دست راست کي‌روش در زمين براي رهبري بازيکن، جواد نکونام است. هرچند نکونام و شجاعي در جام ملت‌هاي آسياي 2011 از مقصران اصلي باخت و شکست تيم ملي مقابل کره‌جنوبي بودند و اختلافات اين دو بازيکن با افشين قطبي به‌دليل تغيير پست‌هاي آنها کاملا علني شده بود؛ اما نکونام در کل روزهاي کم‌فرازونشيبي را با پيراهن تيم ملي پشت سر گذاشت و ميانه ميدان با حضور او بيمه بود. خداحافظي به‌موقع او با پيراهن تيم ملي باعث شد به‌جاي نقد هميشگي، تمجيد از او در اذهان عمومي باقي بماند.
مهدوي‌کيا؛ تصميم‌های درست در تمامي لحظات زندگي
شايد اگر هر بازيکن ديگري افتخارات و ثبات مهدوي‌کيا را در زندگي داشت، بيش از پنج سال سابقه مربيگري در تيم‌هاي مختلف باشگاهي در ليگ برتر ايران را تجربه کرده بود؛ اما او به‌عنوان یکی از بهترين پاسورهاي تيم هامبورگ به‌جاي مربيگري در ليگ برتر پرحاشيه ايران، به کشف استعدادهاي نونهال پرداخت، در يک تصميم آني با وجود آمادگي کامل بدني از فوتبال کنار رفت. مهدوي‌کيا بعد از 13 سال حضور در بوندسليگا به فوتبال ايران و باشگاه استيل‌آذين آمد، اما همان سال در نيم‌فصل به پرسپوليس، تيم محبوب خود بازگشت. در سال 87 علي دايي تصميم گرفت مهدوي‌کيا را بعد از غيبت 10ماهه در تيم ملي بار ديگر به اردو براي ديدار با کره شمالي دعوت کند؛ اما مهدوي‌کيا به‌دليل صعودنکردن تيم ملي ايران به جام جهاني 2010 از بازي‌هاي ملي خداحافظي کرد و دو سال بعد با پيراهن پرسپوليس و در شب تلخ نايب‌قهرماني سرخ‌ها مقابل سپاهان در ورزشگاه آزادي براي هميشه از فوتبال خداحافظي کرد. مدافع راست سابق تيم ملي ايران با حضور 12ساله در تيم ملي از جمله بازيکناني بود که در جمع صدتايي‌هاي تيم ملي قرار دارد.
علي کريمي؛ ياغي هميشگي
علی کریمی، کاپيتان سابق تيم ملي و پرسپوليس يکي از بازيکنان ياغي و عصيانگر فوتبال ايران بود که در تيم ملي هم براي او اتفاقات زيادي افتاد. از محروميت در زمان ورودش به تيم ملي تا درگيري با داور مسابقه و بايکوت‌شدنش توسط علي دايي، سرمربي وقت ايران، براي مسابقات انتخابي جام جهاني 2010؛ تمام اتفاقاتي است که براي علي کريمي رخ داده است. کريمي دوران خوبي را در باشگاهش پشت سر مي‌گذاشت اما علي دايي که اصولا رابطه خوبي با کريمي نداشت، او را از تيم ملي خط زد.
کسب نتايج ضعيف با دايي و شکست مقابل عربستان باعث شد شهريار از سمت خود برکنار شود و افشين قطبي جاي او را براي ادامه راه بگيرد. قطبي در اولين اقدام، علي کريمي را به اردوي تيم ملي دعوت کرد و جادوگر فوتبال آسيا در همان اولين مسابقه خود بعد از بازگشت به تيم ملي در ورزشگاه آزادي تک گل پيروزي‌بخش مقابل امارات را به ثمر رساند تا سه امتياز هديه ويژه کريمي به قطبي باشد؛ اما کريمي مانند مهدوي‌کيا بعد از راه‌نیافتن ايران به جام جهاني 2010 از بازي‌هاي ملي کنار رفت و ذهنش را معطوف بازي‌هاي باشگاهي کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.