گزارش ميداني «شرق» از يك روز بعد از اجراي طرح سهميهبندي و گرانشدن بنزين
روز سخت سوخت
صداي مردم شنيده ميشود؟
شرق: ماشين در ترافيك مانده، راديو روشن است، مدام مردم زنگ ميزنند و از ترافيك شديد ميگويند. شرق، غرب، شمال و جنوب تهران قفل است. مردم در راه ماندهاند؛ اما مجري ميگويد بارش برف راهها را بسته. همه چيز را گردن شهرداري مياندازند. چند ثانيه بعد فردي از روستايي در يكي از سردترين شهرهای شمال شرقي كشور پيامي ميفرستد: «اينجا برف خيلي زياد اومده، اما برف ترافيكي نداره...». مجري پيام را ميخواند و عبور ميكند؛ از مردم ميخواهد همهچيز را به هم ربط ندهند.خانم كناري من كارمند آموزشوپرورش است. ميگويد: «به خانوادهها گفتن همه سرويسهاي مدارس به علت بدي آبوهوا تعطيله، راه بسته است، برف نيست، مردم صدايشان درآمده...».گوشي را چك ميكنم، مدام از اين سو و آن سوي كشور خبر ميرسد تعدادی به خيابانها آمدهاند. شوك يكروزه تمام شده، حالا آمدهاند كه نقدشان را به گراني بنزين و چالش جديد معيشتيشان با صداي بلند بگويند تا شنيده شود.در ميانه ديروز هم صداوسيما در گزارشي به تجمعات شب قبل در مشهد و خوزستان پرداخته و از آسيب برخي از اماكن عمومي به دست برخي افراد ناشناس خبر داده بود.راننده ميگويد: «آب كه نميتوانم توي باك
بريزم. حقوقم نميرسد باك بنزين را پر كنم. خانهنشين شوم؟».آن يكي هم حرفش همين است: «خدا به داد قيمتها برسد».
چند خيابان مانده به آرياشهر، راننده ميگويد بايد پياده برويد؛ ترافيك عادي نيست.
پياده ميشوم. هرچه به ميدان نزديكتر ميشوم، جمعيت بيشتر ميشود. بوق ماشينها انگار چيزي را تأييد ميكند. جلوتر مردم جمع شدهاند؛ آنها هم همراهي ميكنند.
از بين جمعيت رد ميشوم. مردم با هم بلندبلند حرف ميزنند كه صدا به صدا برسد.
دوچرخههاي بيدود يك طرف ميدان روي زمين، مسير خودروها را بسته است. آن طرف ميدان، سطحهاي زباله كف خيابان نشسته، دود و آتش دیده میشود.
هيچكس به ترافيك معترض نيست. فقط از بستهبودن مسيرهاي مختلف ميگويند؛ از اتوبان امام علي(ع) و اتوبان صدر و زير پل گيشا تا مهرشهر كرج، خبر رسيده مردم بيرون آمدهاند.گمان ميرفت برف، راه را بند بياورد، اما اين برف نيست كه توان حركت خودروها را گرفته؛ خودروها خودخواسته همراهي ميكنند.«چاره نداريم. يارانه نميخواهيم. قيمت بنزين را به قبل برگردانند».
قطع اينترنت در برخی مراكز
اينترنت قطع است. از ميدان دور ميشوم. ديگر مسيرياب هم كار نميكند كه ببينم به كدام طرف ميتوانم حركت كنم و ماشين بگيرم.
به سختي سوار تاكسي ميشوم. مدتی طولاني در مسير ميمانم. تلفنم زنگ ميخورد. دوستي در همت مانده: «اتوبان قفله. ماشينها حركت نميكنن. بنزين داره تموم ميشه. میتونی مسيرياب رو چك كني خبر بدي جلو بازه يا نه؟» پاسخ ميدهم اينترنت من هم قطع است.
يك ساعت حداقل زماني است كه از ترافيك عبور ميكنم و به ميدان فاطمي ميرسم. اينترنت ضعيف است، اما برگشته. مسيرباب را چك ميكنم؛ اتوبان آبشناسان و حكيم ترافیک است. بالاخره شبكههای مجازي را ميتوانم چك كنم. حكيم ترافیک است؛ سنگ در خيابان ريختهاند. فيلمها را ميبينم. مردم براي تأييد رسمي فيلمها، تاريخ و مكان را هم اعلام ميكنند. سمت ساوه تيراندازي شده، سيرجان هم ديشب خبر رسيده بود كه فردي از مردم عادي با شليك مستقيم كشته شده؛ اين را محمد محمودآبادی، سرپرست فرمانداری سیرجان هم تأیید کرده است.نگران ادامه اين حوادث هستم. تعداد فيلمها را ميشمارم.
بستهشدن راهها در پي ناآراميها
مشهد، اصفهان، شيراز و تهران در صدر پرترافيكترين شهرهاي ايران به سبب ناآراميها جاي گرفته و عمده راهها، بسته است. قطعشدن اينترنت هم در مناطقي كه ناآراميها بيشتر است، به وجه مشترك بدل شده. ايسنا در واكنش به اين ناآراميها نوشته: «این اعتراضات در واکنش به تصمیم اخیر شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا انجام شده است و بیشتر شهروندان حاضر در این اعتراضات بر حق مدنی خود در بیان مشکلات معیشتی و اقتصادی تأکید داشتند، در حاشیه این ناآرامیها عدهای نیز با برخی اقدامات باعث ایجاد بینظمی، اخلال رفتوآمدها و در مواردی به خشونت کشیدهشدن اعتراضات شدند که متأسفانه در یک مورد منجر به کشتهشدن یک نفر در سیرجان شد».
حفاظت از مخازن اصلی شرکت نفت
محمد محمودآبادی، سرپرست فرمانداری سیرجان در همین زمینه به ایسنا گفته: «متأسفانه عدهای از این تجمع مسالمتآمیز سوءاستفاده کردند و یکسری اموال عمومی را تخریب و به برخی پمپبنزینها خسارتی وارد کرده و قصد داشتند به مخازن اصلی شرکت نفت دسترسی داشته باشند و آنها را به آتش بکشند که با مقاومت نیروهای امنیتی، انتظامی، سپاه و بسیج روبهرو شدند و عقبنشینی کردند».در شهر اهواز هم محسن دالوند، فرمانده انتظامی این شهر اعلام کرد وضعیت تحت کنترل است و هیچکدام از مسیرها مسدود نشده است و مشکل خاصی وجود ندارد. او تأکید کرده که ایجاد ترافیک از سوی خودروها و مسدودکردن خیابانها اعتراض سالم نیست. معاون سیاسی امنیتی استاندار آذربایجان شرقی نیز با اشاره به تجمعات پراکنده و محدود در اعتراض به افزایش قیمت بنزین در تبریز گفت که اوضاع در استان تحت کنترل است. علیار راستگو افزود: حضور پلیس در جمع معترضان نیز با رویکرد پیشگیرانه و با هدف کمک به تسهیل و روانسازی ترافیک بوده است. نیروهای انتظامی در تبریز برای بازکردن گرههای ترافیکی، ناگزیر از متفرقکردن شهروندان و هدایت آنان به معابر و خیابانها شدند.
در مرور اخبار به اين خبر ميرسم: « ایجاد عدالت اجتماعی، برخوردارشدن 60 میلیون ایرانی با تأکید بر خانوارهای کمدرآمد، مبارزه با قاچاق سوخت، کاهش رانت، مدیریت مصرف و مقاومسازی اقتصاد، از جمله اهداف این طرح اعلام شده است».
تجربه تلخ گذشته
25 آبان امسال، روز بنزین آذرماه سال 1389 را تداعی ميكند. با اجراي فاز اول قانون هدفمندي يارانهها در دولت محمود احمدينژاد، وعده داده شده بود، درآمد حاصل از افزايش نرخ حاملهاي انرژي به افراد نيازمند جامعه ميرسد. دولت روحانی بهعنوان منتقد تمامقد این سیاست احمدینژاد حالا، 9 سال بعد، پس از سهبرابر کردن قیمت بنزین وعده میدهد تمام درآمد حاصل از افزایش قیمت بنزین را بهصورت نقدی بین مردم تقسیم کند! 9 سال پیش قرار بود درآمد حاصل از افزايش نرخ اين حاملها، بهصورت هدفمند به توليد برسد، گرانیها هم مردم را آزار ندهد. اما نه پولی به تولید رسید و نه بار گرانیها از دوش مردم برداشته شد. مردم امروز با مرور آنچه در اين 9 سال بر آنها گذشته، ديگر این لطف دولت را نميخواهند.
شرق: ماشين در ترافيك مانده، راديو روشن است، مدام مردم زنگ ميزنند و از ترافيك شديد ميگويند. شرق، غرب، شمال و جنوب تهران قفل است. مردم در راه ماندهاند؛ اما مجري ميگويد بارش برف راهها را بسته. همه چيز را گردن شهرداري مياندازند. چند ثانيه بعد فردي از روستايي در يكي از سردترين شهرهای شمال شرقي كشور پيامي ميفرستد: «اينجا برف خيلي زياد اومده، اما برف ترافيكي نداره...». مجري پيام را ميخواند و عبور ميكند؛ از مردم ميخواهد همهچيز را به هم ربط ندهند.خانم كناري من كارمند آموزشوپرورش است. ميگويد: «به خانوادهها گفتن همه سرويسهاي مدارس به علت بدي آبوهوا تعطيله، راه بسته است، برف نيست، مردم صدايشان درآمده...».گوشي را چك ميكنم، مدام از اين سو و آن سوي كشور خبر ميرسد تعدادی به خيابانها آمدهاند. شوك يكروزه تمام شده، حالا آمدهاند كه نقدشان را به گراني بنزين و چالش جديد معيشتيشان با صداي بلند بگويند تا شنيده شود.در ميانه ديروز هم صداوسيما در گزارشي به تجمعات شب قبل در مشهد و خوزستان پرداخته و از آسيب برخي از اماكن عمومي به دست برخي افراد ناشناس خبر داده بود.راننده ميگويد: «آب كه نميتوانم توي باك
بريزم. حقوقم نميرسد باك بنزين را پر كنم. خانهنشين شوم؟».آن يكي هم حرفش همين است: «خدا به داد قيمتها برسد».
چند خيابان مانده به آرياشهر، راننده ميگويد بايد پياده برويد؛ ترافيك عادي نيست.
پياده ميشوم. هرچه به ميدان نزديكتر ميشوم، جمعيت بيشتر ميشود. بوق ماشينها انگار چيزي را تأييد ميكند. جلوتر مردم جمع شدهاند؛ آنها هم همراهي ميكنند.
از بين جمعيت رد ميشوم. مردم با هم بلندبلند حرف ميزنند كه صدا به صدا برسد.
دوچرخههاي بيدود يك طرف ميدان روي زمين، مسير خودروها را بسته است. آن طرف ميدان، سطحهاي زباله كف خيابان نشسته، دود و آتش دیده میشود.
هيچكس به ترافيك معترض نيست. فقط از بستهبودن مسيرهاي مختلف ميگويند؛ از اتوبان امام علي(ع) و اتوبان صدر و زير پل گيشا تا مهرشهر كرج، خبر رسيده مردم بيرون آمدهاند.گمان ميرفت برف، راه را بند بياورد، اما اين برف نيست كه توان حركت خودروها را گرفته؛ خودروها خودخواسته همراهي ميكنند.«چاره نداريم. يارانه نميخواهيم. قيمت بنزين را به قبل برگردانند».
قطع اينترنت در برخی مراكز
اينترنت قطع است. از ميدان دور ميشوم. ديگر مسيرياب هم كار نميكند كه ببينم به كدام طرف ميتوانم حركت كنم و ماشين بگيرم.
به سختي سوار تاكسي ميشوم. مدتی طولاني در مسير ميمانم. تلفنم زنگ ميخورد. دوستي در همت مانده: «اتوبان قفله. ماشينها حركت نميكنن. بنزين داره تموم ميشه. میتونی مسيرياب رو چك كني خبر بدي جلو بازه يا نه؟» پاسخ ميدهم اينترنت من هم قطع است.
يك ساعت حداقل زماني است كه از ترافيك عبور ميكنم و به ميدان فاطمي ميرسم. اينترنت ضعيف است، اما برگشته. مسيرباب را چك ميكنم؛ اتوبان آبشناسان و حكيم ترافیک است. بالاخره شبكههای مجازي را ميتوانم چك كنم. حكيم ترافیک است؛ سنگ در خيابان ريختهاند. فيلمها را ميبينم. مردم براي تأييد رسمي فيلمها، تاريخ و مكان را هم اعلام ميكنند. سمت ساوه تيراندازي شده، سيرجان هم ديشب خبر رسيده بود كه فردي از مردم عادي با شليك مستقيم كشته شده؛ اين را محمد محمودآبادی، سرپرست فرمانداری سیرجان هم تأیید کرده است.نگران ادامه اين حوادث هستم. تعداد فيلمها را ميشمارم.
بستهشدن راهها در پي ناآراميها
مشهد، اصفهان، شيراز و تهران در صدر پرترافيكترين شهرهاي ايران به سبب ناآراميها جاي گرفته و عمده راهها، بسته است. قطعشدن اينترنت هم در مناطقي كه ناآراميها بيشتر است، به وجه مشترك بدل شده. ايسنا در واكنش به اين ناآراميها نوشته: «این اعتراضات در واکنش به تصمیم اخیر شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا انجام شده است و بیشتر شهروندان حاضر در این اعتراضات بر حق مدنی خود در بیان مشکلات معیشتی و اقتصادی تأکید داشتند، در حاشیه این ناآرامیها عدهای نیز با برخی اقدامات باعث ایجاد بینظمی، اخلال رفتوآمدها و در مواردی به خشونت کشیدهشدن اعتراضات شدند که متأسفانه در یک مورد منجر به کشتهشدن یک نفر در سیرجان شد».
حفاظت از مخازن اصلی شرکت نفت
محمد محمودآبادی، سرپرست فرمانداری سیرجان در همین زمینه به ایسنا گفته: «متأسفانه عدهای از این تجمع مسالمتآمیز سوءاستفاده کردند و یکسری اموال عمومی را تخریب و به برخی پمپبنزینها خسارتی وارد کرده و قصد داشتند به مخازن اصلی شرکت نفت دسترسی داشته باشند و آنها را به آتش بکشند که با مقاومت نیروهای امنیتی، انتظامی، سپاه و بسیج روبهرو شدند و عقبنشینی کردند».در شهر اهواز هم محسن دالوند، فرمانده انتظامی این شهر اعلام کرد وضعیت تحت کنترل است و هیچکدام از مسیرها مسدود نشده است و مشکل خاصی وجود ندارد. او تأکید کرده که ایجاد ترافیک از سوی خودروها و مسدودکردن خیابانها اعتراض سالم نیست. معاون سیاسی امنیتی استاندار آذربایجان شرقی نیز با اشاره به تجمعات پراکنده و محدود در اعتراض به افزایش قیمت بنزین در تبریز گفت که اوضاع در استان تحت کنترل است. علیار راستگو افزود: حضور پلیس در جمع معترضان نیز با رویکرد پیشگیرانه و با هدف کمک به تسهیل و روانسازی ترافیک بوده است. نیروهای انتظامی در تبریز برای بازکردن گرههای ترافیکی، ناگزیر از متفرقکردن شهروندان و هدایت آنان به معابر و خیابانها شدند.
در مرور اخبار به اين خبر ميرسم: « ایجاد عدالت اجتماعی، برخوردارشدن 60 میلیون ایرانی با تأکید بر خانوارهای کمدرآمد، مبارزه با قاچاق سوخت، کاهش رانت، مدیریت مصرف و مقاومسازی اقتصاد، از جمله اهداف این طرح اعلام شده است».
تجربه تلخ گذشته
25 آبان امسال، روز بنزین آذرماه سال 1389 را تداعی ميكند. با اجراي فاز اول قانون هدفمندي يارانهها در دولت محمود احمدينژاد، وعده داده شده بود، درآمد حاصل از افزايش نرخ حاملهاي انرژي به افراد نيازمند جامعه ميرسد. دولت روحانی بهعنوان منتقد تمامقد این سیاست احمدینژاد حالا، 9 سال بعد، پس از سهبرابر کردن قیمت بنزین وعده میدهد تمام درآمد حاصل از افزایش قیمت بنزین را بهصورت نقدی بین مردم تقسیم کند! 9 سال پیش قرار بود درآمد حاصل از افزايش نرخ اين حاملها، بهصورت هدفمند به توليد برسد، گرانیها هم مردم را آزار ندهد. اما نه پولی به تولید رسید و نه بار گرانیها از دوش مردم برداشته شد. مردم امروز با مرور آنچه در اين 9 سال بر آنها گذشته، ديگر این لطف دولت را نميخواهند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.