وليعهد عربستان با هيئت حوثي در عمان ديدار ميكند
مذاكره غيرمستقيم با بنسلمان
بعد از حدود پنج سال جنگ ويرانگر و خونين يمن بالاخره عربستان سعودي و حوثيهاي يمن مذاکراتي غيرمستقيم را آغاز کردند تا يک بار ديگر اميدها براي حلوفصل بحران در فقيرترين کشور جهان عرب زنده شود. مقامات دو طرف خبر آغاز گفتوگوهاي غيرمستقيم را تأييد کردند و يکي از مقامات حوثيها گفته مقدمات ديدار محمد بنسلمان، وليعهد عربستان سعودي و هيئت حوثي در عمان هم فراهم شده است. به گزارش الجزيره، مذاکرات دو طرف در عمان و با ميانجيگري مقامات اين کشور صورت گرفته است که با دو کشور يمن و عربستان سعودي مرز مشترک دارد. جمال عامر، يکي از مذاکرهکنندگان حوثي، چند روز پيش به آسوشيتدپرس گفته بود در طول دوماهه گذشته دو طرف از طريق کنفرانسهاي ويدئويي با يکديگر ارتباط برقرار کردهاند. سه نفر از مقامات حوثي هم گفتهاند ميانجيگران اروپايي هم در مذاکرات نقش داشتهاند.
گرچه جزئيات اين گفتوگوها به طور رسمي اعلام نشده است ولي يکي از مقامات برجسته حوثي روز گذشته به خبرگزاري آناتولي گفت: ارتباطات در سطح بسيار عالي در جريان است و تماسي تلفني بين خالد بنسلمان، معاون وزير دفاع سعودي و مهدي المشاط، رئيس شوراي عالي سياسي يمن، براي بررسي آتشبس و توقف درگيريها در مرزها برقرار شده است. بر اساس گزارشها، مذاکرات بين دو طرف از ماه سپتامبر و پس از آن آغاز شد که حوثيها تأسيسات نفتي آرامکوي عربستان سعودي را هدف قرار گرفتند. در آن زمان ايالات متحده ايران را به دستداشتن در اين حمله متهم کرد؛ اتهامي که مقامات ايران آن را رد کردند. آسوشيتدپرس نوشته است اين حمله آسيبپذيري تأسيسات نفتي عربستان سعودي را نشان داد و به نظر ميرسد رياض را به سمت مذاکره براي پاياندادن به جنگ پرهزينه با حوثيهاي يمن سوق داد. عربستان سعودي همچنين با واکنشهاي منفي فزاينده در برابر نقش خود در جنگ يمن، از جمله در کنگره آمريکا مواجه شد.
ابوبکر القربي، وزير خارجه پيشين يمن، از عمان به آسوشيتدپرس گفت موضوع اصلي براي سعوديها ازبينبردن قابليت موشکهاي بالستيک و هواپيماهاي بدون سرنشين حوثيها و برقراري امنيت مرزي کشور پادشاهي سعودي است. يکي از مقامات حوثي گفت: «اين گفتوگوها ميتواند راه را براي مذاکرات مهمتر در اوايل سال آينده هموار کند».
به نظر ميرسد هر يک از طرفها درخواستهاي خود از طرف مقابل را بهعنوان اولويت مذاکرات اخير اعلام ميکند. هفته گذشته يک مقام ارشد سعودي به گروهي از خبرنگاران در واشنگتن گفت: «اين حس وجود دارد که ما بايد براي حل اين جنگ حرکت کنيم». او گفت مذاکرات در حال انجام نيز بر مبادله زندانيان بين طرفهاي درگيري متمرکز است. حوثيها ماه گذشته به دولت يمن پيشنهاد مبادله دو هزار زنداني را داده بودند. قبل از آن نيز آنها اعلام کرده بودند اگر ائتلاف عربي به رهبري عربستان سعودي حملات به مناطق تحت کنترل اين گروه را متوقف کند، آنها نيز به حملات خود عليه عربستان سعودي پايان خواهند داد.
بر اساس گزارشها و آنطور که مقامات حوثي گفتهاند، يکي از اهداف اصلي اين مذاکرات بازگشايي فرودگاه صنعاست که در سال 2016 از سوي ائتلاف نظامي به رهبري عربستان تعطيل شد. يکي ديگر از محورهای مذاکرات هم ايجاد منطقهاي حائل در مرز يمن و عربستان و در مناطق تحت کنترل حوثيهاي يمن است. آنطور که يکي از مقامات حوثي به خبرگزاري دولتي آناتولي ترکيه گفته، در پي مذاکرات دو طرف، دو کميته نظامي و سياسي تشکيل شده است. به گفته اين منبع، از بين پروندههاي سياسي مطرحشده بستن صفحه رئيسجمهوري مستعفي منصور هادي و بررسي راهحل سياسي فراگير است.
گرچه مذاکراتي که در دو ماه گذشته با ميانجيگري عمان صورت گرفته، اميدها را براي حلوفصل بحران يمن افزايش داده است اما همه طرفهاي درگير در اين گفتوگوها حضور ندارند و مقامات دولتي يمن هم از اين ماجرا ابراز نگراني کردهاند. عبدالعزيز جباري، يکي از مشاوران هادي و سخنگوي پارلمان يمن، گفته عربستان دولت يمن را در جريان گفتوگوهاي خود با حوثيها قرار نداده است. اين مقام يمني گفته است دولت از اين ميهراسد که عربستان سعودي در توافقي با حوثيها شهرهايي نظير صنعا و ديگر مناطق کليدي تحت کنترل حوثيها را ترک کند و بر بحران اين کشور بيفزايد. به گفته جابري: «اين اشتباه بزرگي خواهد بود و سعوديها عميقا از آن پشيمان خواهند شد». به نظر ميرسد يکي از مهمترين اختلافات ميان دو طرف مربوط به منصور هادي است. برخي تحليلگران ميگويند با توجه به شروطي که شوراي انتقالي جنوب يمن براي بازگشت دولت منصور هادي به عدن تعيين کرده است، احتمال شکست «توافق رياض» وجود دارد.
با وجود اميدهاي فزاينده به ثمربخشبودن مذاکرات اخير، گفتوگو ميان حوثيها و عربستان سعودي امری جديد نيست. دو طرف در سال 2016 هم پس از مذاکراتي در جنوب عربستان، به توافقي درباره آتشبس رسيدند ولي اين مذاکرات دوام چنداني نداشت. با اين حال، مذاکرهکنندگان حوثي ميگويند تبادل پيام ميان دو طرف هرگز متوقف نشده بود و آنها راه را براي مذاکره باز نگه داشته بودند. جنگ ويرانگر يمن از سال 2015 و با حمله نيروهاي ائتلاف به رهبري عربستان به مناطق تحت کنترل حوثيهاي يمن آغاز شد؛ جنگي که فقيرترين کشور جهان عرب را از پيش فقيرتر کرده و به کشتهشدن بيش از صد هزار نفر منجر شده است. به گزارش سازمانهاي حقوقبشري، بيش از 30 ميليون نفر از شهروندان يمني اکنون با گرسنگي و بيماري دستوپنجه نرم ميکنند و سوءتغذيه کودکان هم امري فراگير در اين کشور است. زيرساختهاي يمن هم ويران شده است و حتي اگر جنگ اين کشور پايان يابد، بدون کمک کشورها و نهادهاي خارجي آبادي در اين کشور محقق نخواهد شد.
بعد از حدود پنج سال جنگ ويرانگر و خونين يمن بالاخره عربستان سعودي و حوثيهاي يمن مذاکراتي غيرمستقيم را آغاز کردند تا يک بار ديگر اميدها براي حلوفصل بحران در فقيرترين کشور جهان عرب زنده شود. مقامات دو طرف خبر آغاز گفتوگوهاي غيرمستقيم را تأييد کردند و يکي از مقامات حوثيها گفته مقدمات ديدار محمد بنسلمان، وليعهد عربستان سعودي و هيئت حوثي در عمان هم فراهم شده است. به گزارش الجزيره، مذاکرات دو طرف در عمان و با ميانجيگري مقامات اين کشور صورت گرفته است که با دو کشور يمن و عربستان سعودي مرز مشترک دارد. جمال عامر، يکي از مذاکرهکنندگان حوثي، چند روز پيش به آسوشيتدپرس گفته بود در طول دوماهه گذشته دو طرف از طريق کنفرانسهاي ويدئويي با يکديگر ارتباط برقرار کردهاند. سه نفر از مقامات حوثي هم گفتهاند ميانجيگران اروپايي هم در مذاکرات نقش داشتهاند.
گرچه جزئيات اين گفتوگوها به طور رسمي اعلام نشده است ولي يکي از مقامات برجسته حوثي روز گذشته به خبرگزاري آناتولي گفت: ارتباطات در سطح بسيار عالي در جريان است و تماسي تلفني بين خالد بنسلمان، معاون وزير دفاع سعودي و مهدي المشاط، رئيس شوراي عالي سياسي يمن، براي بررسي آتشبس و توقف درگيريها در مرزها برقرار شده است. بر اساس گزارشها، مذاکرات بين دو طرف از ماه سپتامبر و پس از آن آغاز شد که حوثيها تأسيسات نفتي آرامکوي عربستان سعودي را هدف قرار گرفتند. در آن زمان ايالات متحده ايران را به دستداشتن در اين حمله متهم کرد؛ اتهامي که مقامات ايران آن را رد کردند. آسوشيتدپرس نوشته است اين حمله آسيبپذيري تأسيسات نفتي عربستان سعودي را نشان داد و به نظر ميرسد رياض را به سمت مذاکره براي پاياندادن به جنگ پرهزينه با حوثيهاي يمن سوق داد. عربستان سعودي همچنين با واکنشهاي منفي فزاينده در برابر نقش خود در جنگ يمن، از جمله در کنگره آمريکا مواجه شد.
ابوبکر القربي، وزير خارجه پيشين يمن، از عمان به آسوشيتدپرس گفت موضوع اصلي براي سعوديها ازبينبردن قابليت موشکهاي بالستيک و هواپيماهاي بدون سرنشين حوثيها و برقراري امنيت مرزي کشور پادشاهي سعودي است. يکي از مقامات حوثي گفت: «اين گفتوگوها ميتواند راه را براي مذاکرات مهمتر در اوايل سال آينده هموار کند».
به نظر ميرسد هر يک از طرفها درخواستهاي خود از طرف مقابل را بهعنوان اولويت مذاکرات اخير اعلام ميکند. هفته گذشته يک مقام ارشد سعودي به گروهي از خبرنگاران در واشنگتن گفت: «اين حس وجود دارد که ما بايد براي حل اين جنگ حرکت کنيم». او گفت مذاکرات در حال انجام نيز بر مبادله زندانيان بين طرفهاي درگيري متمرکز است. حوثيها ماه گذشته به دولت يمن پيشنهاد مبادله دو هزار زنداني را داده بودند. قبل از آن نيز آنها اعلام کرده بودند اگر ائتلاف عربي به رهبري عربستان سعودي حملات به مناطق تحت کنترل اين گروه را متوقف کند، آنها نيز به حملات خود عليه عربستان سعودي پايان خواهند داد.
بر اساس گزارشها و آنطور که مقامات حوثي گفتهاند، يکي از اهداف اصلي اين مذاکرات بازگشايي فرودگاه صنعاست که در سال 2016 از سوي ائتلاف نظامي به رهبري عربستان تعطيل شد. يکي ديگر از محورهای مذاکرات هم ايجاد منطقهاي حائل در مرز يمن و عربستان و در مناطق تحت کنترل حوثيهاي يمن است. آنطور که يکي از مقامات حوثي به خبرگزاري دولتي آناتولي ترکيه گفته، در پي مذاکرات دو طرف، دو کميته نظامي و سياسي تشکيل شده است. به گفته اين منبع، از بين پروندههاي سياسي مطرحشده بستن صفحه رئيسجمهوري مستعفي منصور هادي و بررسي راهحل سياسي فراگير است.
گرچه مذاکراتي که در دو ماه گذشته با ميانجيگري عمان صورت گرفته، اميدها را براي حلوفصل بحران يمن افزايش داده است اما همه طرفهاي درگير در اين گفتوگوها حضور ندارند و مقامات دولتي يمن هم از اين ماجرا ابراز نگراني کردهاند. عبدالعزيز جباري، يکي از مشاوران هادي و سخنگوي پارلمان يمن، گفته عربستان دولت يمن را در جريان گفتوگوهاي خود با حوثيها قرار نداده است. اين مقام يمني گفته است دولت از اين ميهراسد که عربستان سعودي در توافقي با حوثيها شهرهايي نظير صنعا و ديگر مناطق کليدي تحت کنترل حوثيها را ترک کند و بر بحران اين کشور بيفزايد. به گفته جابري: «اين اشتباه بزرگي خواهد بود و سعوديها عميقا از آن پشيمان خواهند شد». به نظر ميرسد يکي از مهمترين اختلافات ميان دو طرف مربوط به منصور هادي است. برخي تحليلگران ميگويند با توجه به شروطي که شوراي انتقالي جنوب يمن براي بازگشت دولت منصور هادي به عدن تعيين کرده است، احتمال شکست «توافق رياض» وجود دارد.
با وجود اميدهاي فزاينده به ثمربخشبودن مذاکرات اخير، گفتوگو ميان حوثيها و عربستان سعودي امری جديد نيست. دو طرف در سال 2016 هم پس از مذاکراتي در جنوب عربستان، به توافقي درباره آتشبس رسيدند ولي اين مذاکرات دوام چنداني نداشت. با اين حال، مذاکرهکنندگان حوثي ميگويند تبادل پيام ميان دو طرف هرگز متوقف نشده بود و آنها راه را براي مذاکره باز نگه داشته بودند. جنگ ويرانگر يمن از سال 2015 و با حمله نيروهاي ائتلاف به رهبري عربستان به مناطق تحت کنترل حوثيهاي يمن آغاز شد؛ جنگي که فقيرترين کشور جهان عرب را از پيش فقيرتر کرده و به کشتهشدن بيش از صد هزار نفر منجر شده است. به گزارش سازمانهاي حقوقبشري، بيش از 30 ميليون نفر از شهروندان يمني اکنون با گرسنگي و بيماري دستوپنجه نرم ميکنند و سوءتغذيه کودکان هم امري فراگير در اين کشور است. زيرساختهاي يمن هم ويران شده است و حتي اگر جنگ اين کشور پايان يابد، بدون کمک کشورها و نهادهاي خارجي آبادي در اين کشور محقق نخواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.