بازاریابی درونگرا - 6
علیرضا کاربر از فعالان نامآشنای اکوسیستم استارتاپی شیراز است که از این پس در سلسلهنوشتارهایی با عنوان «بازاریابی درونگرا»، ما را با این حوزه خاص از دیجیتالمارکتینگ آشنا میکند.
چرخه عمر مشتریان (۲):
در شمارههای پیشین اشاره شد که چرخه عمر مشتریان یک کسبوکار در چهار مرحله انجام میشود: 1. جذب بازدیدکنندگان. 2. تبدیل بازدیدکنندگان به مخاطب هدف (lead) 3. تبدیل مخاطبان هدف به خریداران. 4. تبدیل خریداران به مشتریان مُبلِغ. دو مورد اول یعنی «جذب بازدیدکنندگان» و «تبدیل بازدیدکنندگان به مخاطب هدف» را بهصورت مختصر توضیح دادیم. در این شماره به بررسی دو بخش بعدی چرخه عمر مشتریان یک کسبوکار میپردازیم.
مرحله تبدیل مخاطبان هدف به خریداران
این مرحله، مرحله نزدیکشدن مخاطب به کسبوکار نیز نامیده میشود. اصلیترین ابزار این مرحله «بازاریابی از طریق ارسال محتوا برای مخاطب» است. معمولا مخاطبان هدف با دریافت فقط یک پیام، خرید را انجام نمیدهند، بلکه تیم بازاریابی کسبوکار باید با ارسال مجموعهای از پیامهای حاوی محتوای مرتبط و مفید در ابتدا اعتماد مخاطب را جلب کرده و سپس او را به خرید وادار کند. البته با توجه به اینکه کسبوکارها عموما تعداد زیادی سرنخ (حاوی پست الکترونیک یا شماره تلفن همراه) از مخاطبان خود دارند، در اینگونه موارد برای ارسال محتوای مرتبط، مفید و در برخی موارد شخصیسازیشده، بهتر است از ابزارهای CRM (مدیریت ارتباط با مشتریان) یا ابزارهای مدیریت و ارسال خودکار پست الکترونیک و پیام کوتاه و نوتیفیکیشنهای تلفن همراه استفاده کنند.
تبدیل خریداران به مشتریان مُبلِغ
مشتری مُبلِغ کسی است که نهتنها خود خرید میکند، بلکه دیگران را هم به خرید از شما تشویق میکند. همانطور که میدانیم جذب مشتری کار بسیار سختی است، در کنار جذب، نگهداری مشتری فرایند سخت و دقیقی را میطلبد. اما سختترین هدف در یک فرایند بازاریابی (یا سفر مشتری) تبدیل مشتری به مُبلِغ کسبوکار ما است که موضوع مرحله آخر فرایند بازاریابی درونگرا است؛ به عبارت دیگر فرایند بازاریابی به محض اینکه مخاطب تبدیل به مشتری شد (یک خرید انجام داد)، متوقف نشده بلکه کسبوکار تلاش میکند در کنار فروش، مشتری را با محتوای مناسب یا خدمات مرتبط با امور مشتریان درگیر کرده و بهصورت مداوم از تجربه خرید مشتری بازخورد بگیرد. اگر فرایند درگیرکردن مشتریان با کسبوکار درست صورت بپذیرد، مشتری با اشتیاق فراوان برای خریدهای بعدی نیز به سراغ کسبوکار میآید و همچنین مشوق دیگران برای استفاده از خدمات کسبوکار شما میشود.
سفر تصمیمگیری مصرفکننده (مشتری)
چهار مرحله ذکرشده از فرایند بازاریابی درونگرا ارتباط بسیار نزدیکی با چهار مرحله «سفر تصمیمگیری مصرفکننده» دارد. سفر تصمیمگیری مصرفکننده (مشتری) یا Consumer Decision Journey -به اختصار CDJ- در سال 2009 توسط فصلنامه مکنزی معرفی شد. مراحل چهارگانه سفر تصمیمگیری مشتری عبارتاند از:
1. Consider: که میتوان آن را درگیرشدن یا درنظرگرفتن محصول یا خدمت کسبوکار دانست.
2. Evaluate: این فاز با قیمت محصول یا خدمت مرتبط است. قیمتکردن، ارزیابی قیمت بهترین ترجمه برای این فاز است.
3. Buy: در این فاز عملیات خرید انجام میشود.
4. Enjoy, Advocate & Bond: لذتبردن از مصرف محصول/ خدمت، تبدیلشدن به حامی محصول و مدافع (مبلغ) محصول/ خدمتشدن.
مفهوم «سفر تصمیمگیری مشتری» بهنوعی فرایندی را که در «قیف خرید» اتفاق میافتد، بیان میکند. به طور ساده «قیف خرید» برای زمانی به کار برده میشود که مشتری تعداد زیادی کسبوکار بالقوه را در لیست انتخاب خود دارد و پس از گذراندن مراحلی یکی از کسبوکارها را برای خرید انتخاب میکند. بعد از خرید، تمرکز اصلی ارتباط بین مشتری و کسبوکار به نحوه استفاده از محصول/ خدمت برمیگردد. تحقیقات اخیر نشان داده است مشتریان بیشتر از اینکه انتخابهای خودشان را محدود کنند، بهسراغ کسبوکارهای هدف رفته و تلاش میکنند از میان آن کسبوکارها دامنه انتخاب خودشان را محدود و محدودتر کنند تا سرانجام به کسبوکار مدنظر دست پیدا کنند. معمولا بعد از خرید، مشتری در یک ارتباط بیپایان با کسبوکار درگیر میشود و بهصورت مستمر تجربیات خود را از خرید مذکور با دیگران به اشتراک میگذارد؛ بنابراین بهترین راهکار برای کسبوکار این است که بتواند ضریب درگیربودن مشتری با خدمات یا محصولاتش را بالا برده (با کمک ابزارهای مختلف) و در انتها «انتخاب» مشتری را به سمت خرید سوق دهد.
علیرضا کاربر از فعالان نامآشنای اکوسیستم استارتاپی شیراز است که از این پس در سلسلهنوشتارهایی با عنوان «بازاریابی درونگرا»، ما را با این حوزه خاص از دیجیتالمارکتینگ آشنا میکند.
چرخه عمر مشتریان (۲):
در شمارههای پیشین اشاره شد که چرخه عمر مشتریان یک کسبوکار در چهار مرحله انجام میشود: 1. جذب بازدیدکنندگان. 2. تبدیل بازدیدکنندگان به مخاطب هدف (lead) 3. تبدیل مخاطبان هدف به خریداران. 4. تبدیل خریداران به مشتریان مُبلِغ. دو مورد اول یعنی «جذب بازدیدکنندگان» و «تبدیل بازدیدکنندگان به مخاطب هدف» را بهصورت مختصر توضیح دادیم. در این شماره به بررسی دو بخش بعدی چرخه عمر مشتریان یک کسبوکار میپردازیم.
مرحله تبدیل مخاطبان هدف به خریداران
این مرحله، مرحله نزدیکشدن مخاطب به کسبوکار نیز نامیده میشود. اصلیترین ابزار این مرحله «بازاریابی از طریق ارسال محتوا برای مخاطب» است. معمولا مخاطبان هدف با دریافت فقط یک پیام، خرید را انجام نمیدهند، بلکه تیم بازاریابی کسبوکار باید با ارسال مجموعهای از پیامهای حاوی محتوای مرتبط و مفید در ابتدا اعتماد مخاطب را جلب کرده و سپس او را به خرید وادار کند. البته با توجه به اینکه کسبوکارها عموما تعداد زیادی سرنخ (حاوی پست الکترونیک یا شماره تلفن همراه) از مخاطبان خود دارند، در اینگونه موارد برای ارسال محتوای مرتبط، مفید و در برخی موارد شخصیسازیشده، بهتر است از ابزارهای CRM (مدیریت ارتباط با مشتریان) یا ابزارهای مدیریت و ارسال خودکار پست الکترونیک و پیام کوتاه و نوتیفیکیشنهای تلفن همراه استفاده کنند.
تبدیل خریداران به مشتریان مُبلِغ
مشتری مُبلِغ کسی است که نهتنها خود خرید میکند، بلکه دیگران را هم به خرید از شما تشویق میکند. همانطور که میدانیم جذب مشتری کار بسیار سختی است، در کنار جذب، نگهداری مشتری فرایند سخت و دقیقی را میطلبد. اما سختترین هدف در یک فرایند بازاریابی (یا سفر مشتری) تبدیل مشتری به مُبلِغ کسبوکار ما است که موضوع مرحله آخر فرایند بازاریابی درونگرا است؛ به عبارت دیگر فرایند بازاریابی به محض اینکه مخاطب تبدیل به مشتری شد (یک خرید انجام داد)، متوقف نشده بلکه کسبوکار تلاش میکند در کنار فروش، مشتری را با محتوای مناسب یا خدمات مرتبط با امور مشتریان درگیر کرده و بهصورت مداوم از تجربه خرید مشتری بازخورد بگیرد. اگر فرایند درگیرکردن مشتریان با کسبوکار درست صورت بپذیرد، مشتری با اشتیاق فراوان برای خریدهای بعدی نیز به سراغ کسبوکار میآید و همچنین مشوق دیگران برای استفاده از خدمات کسبوکار شما میشود.
سفر تصمیمگیری مصرفکننده (مشتری)
چهار مرحله ذکرشده از فرایند بازاریابی درونگرا ارتباط بسیار نزدیکی با چهار مرحله «سفر تصمیمگیری مصرفکننده» دارد. سفر تصمیمگیری مصرفکننده (مشتری) یا Consumer Decision Journey -به اختصار CDJ- در سال 2009 توسط فصلنامه مکنزی معرفی شد. مراحل چهارگانه سفر تصمیمگیری مشتری عبارتاند از:
1. Consider: که میتوان آن را درگیرشدن یا درنظرگرفتن محصول یا خدمت کسبوکار دانست.
2. Evaluate: این فاز با قیمت محصول یا خدمت مرتبط است. قیمتکردن، ارزیابی قیمت بهترین ترجمه برای این فاز است.
3. Buy: در این فاز عملیات خرید انجام میشود.
4. Enjoy, Advocate & Bond: لذتبردن از مصرف محصول/ خدمت، تبدیلشدن به حامی محصول و مدافع (مبلغ) محصول/ خدمتشدن.
مفهوم «سفر تصمیمگیری مشتری» بهنوعی فرایندی را که در «قیف خرید» اتفاق میافتد، بیان میکند. به طور ساده «قیف خرید» برای زمانی به کار برده میشود که مشتری تعداد زیادی کسبوکار بالقوه را در لیست انتخاب خود دارد و پس از گذراندن مراحلی یکی از کسبوکارها را برای خرید انتخاب میکند. بعد از خرید، تمرکز اصلی ارتباط بین مشتری و کسبوکار به نحوه استفاده از محصول/ خدمت برمیگردد. تحقیقات اخیر نشان داده است مشتریان بیشتر از اینکه انتخابهای خودشان را محدود کنند، بهسراغ کسبوکارهای هدف رفته و تلاش میکنند از میان آن کسبوکارها دامنه انتخاب خودشان را محدود و محدودتر کنند تا سرانجام به کسبوکار مدنظر دست پیدا کنند. معمولا بعد از خرید، مشتری در یک ارتباط بیپایان با کسبوکار درگیر میشود و بهصورت مستمر تجربیات خود را از خرید مذکور با دیگران به اشتراک میگذارد؛ بنابراین بهترین راهکار برای کسبوکار این است که بتواند ضریب درگیربودن مشتری با خدمات یا محصولاتش را بالا برده (با کمک ابزارهای مختلف) و در انتها «انتخاب» مشتری را به سمت خرید سوق دهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.