علیاکبر صالحی:
در یک ماه ظرفیت غنیسازی را به بالای ۲۰ هزار سو میرسانیم
شرق: برنامه هستهای ایران نهتنها متوقف نشده بلکه به روند پیشرفت خود ادامه داده است. این را در هفتههای اخیر که گام چهارم کاهش تعهدات هستهای برداشته شده، بیش از همیشه میتوان درک کرد. این در حالی است که مخالفان مذاکرات و توافق هستهای در تمام این سالها در تلاش بودند تا در افکار عمومی این تصور را ایجاد کنند که با توافق، صنعت هستهای خوابیده و هزینههایی که برای آن شده تلف شده است.
حالا علیاکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی میگوید «متخصصان هستهای کشور قادرند در عرض یک ماه ظرفیت غنیسازی را به بالای ۲۰ هزار سو برسانند». صالحی اضافه کرد: «ما قبلا حدود شش هزار سو واحد غنیسازی داشتیم اما نزدیک به سه هزار سو در این مدت اضافه کردیم که حدود ۵۰ درصد افزایش را نشان میدهد و تأکید میکنم که قادریم در عرض یک ماه این ظرفیت را به بالای ۲۰ هزار سو برسانیم».
سو چیست؟
اصطلاح «سو» یا (SWU) مخفف Separative Work Unit است. واحد «سو» کیلوگرم است و معمولا حجم تولید اورانیوم غنیشده (تا یک درصد خلوص معین) را در طول یک سال نشان میدهد؛ برای مثال منظور از ظرفیت حدود «شش هزار سو» آن است که صنعت هستهای یک کشور بتواند در یک سال، حدود هزار کیلو اورانیم غنیشده با درصد خلوص چهار درصد تولید کند. توان دستگاههای نسل اول سانتریفیوژ یا «آیآر-۱» در گزارشهای مختلف حدود یک سو برآورد شده است. به این معنا که برای رسیدن به معادل ۱۰ هزار سو توان غنیسازی اورانیوم، حدود ۱۰ هزار دستگاه «آی آر-۱» لازم است.
توافق هستهای تلاش کرد تا برنامهریزی در این صنعت به سمت ارتقای نسل سانتریفیوژها رفته تا از نسل آیآر- ۱ به سمت آیآر ۴ و ۶ حرکت کنند. برنامه هستهای ایران در زمان مذاکرات هستهای اگرچه به تعداد عددی از تعداد بالای سانتریفیوژ (۱۶ هزار) برخوردار بود اما اغلب آنها از نوع نسل اول بودند که میزان غنیسازی آنها پایینتر از نسلهای چهار و شش است؛ از همینرو، توافق هستهای با محوریت توسعه و گسترش برنامه هستهای با نگاه صنعتی و تحقیقمحور به دست آمد. توافق تلاش داشت تا برنامه هستهای را در بازه زمانی ۷، ۱۰ و ۲۵ ساله تا رسیدن به بند غروب برجام، برای تولید ۱۹۰ هزار سو توان غنیسازی اورانیوم ادامه دهد.
490 ماشین؛ 15 نوع سانتریفیوژ
طبق گزارش رسانهها از سایت هستهای نطنز، در سالن مورد بازدید از سانتریفیوژهای آیآر-2ام تا غول پنجونیم متری آیآر-9 وجود دارد.
ایسنا هفته گذشته در گزارشی از سالن شهید قشقایی (S8) نوشت «امروز حدود 490 ماشین در آن وجود دارد که نسبت به سه ماه گذشته 10 برابر رشد داشته است. همچنین حدود 15 نوع سانتریفیوژ در این سالن وجود دارد که از خانوادههای متفاوت ماشینهای تولیدی ایران است». با برداشتهشدن گام چهارم کاهش تعهدات هستهای با اضافهشدن میزان سو غنیسازی در نطنز و فردو، تولید اورانیوم غنیشده به حدود 7 کیلوگرم در روز میرسد که این میزان همان مقداری است که ایران قبل از برجام روزانه تولید میکرده است.
فرمان 190 هزار سو
خرداد 97 و بعد از خروج آمریکا از برجام، مقام عالی کشور، مسئولان سازمان انرژی هستهای را موظف کردند: «بهسرعت آمادگیهای لازم را برای رسیدن به ۱۹۰ هزار سو (البته فعلا در چارچوب برجام) فراهم آورند».
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران همان روز و بعد از فرمان رهبری در نشستی خبری گفت ورود به فرایند تولید ۱۹۰ هزار سو، خلاف برجام نیست. «ما خلاف برجام کاری انجام نمیدهیم. ما نیامدهایم بگوییم از الان میخواهیم سانتریفیوژ جدید مونتاژ کنیم، گفتیم زیرساختها و الزامات لازم را برای روزی که قرار باشد سانتریفیوژهای بیشتری تولید کنیم، داشته باشیم؛ چراکه به امکانات زیادی برای تولید نیاز داریم و کسی هم نگفته است برای تولید منعی وجود دارد». او درباره تأمین ۱۹۰ هزار سو نیز گفت «ما در فاصله زمانی کوتاهی میتوانیم به این میزان سو برسیم. اگر سانتریفیوژهای نسل ۶ را نصب کنیم و حدود ۶۰ هزار ماشین اینجا قرار گیرد، میتوانیم در ۱۰ ماه به ۱۸۰ هزار سو برسیم اما این برای زمانی است که ما بخواهیم سانتریفیوژ پیشرفته تولید کنیم. همچنین باید اضافه کنیم که برای تولید ۱۹۰ هزار سو سالانه به ۳۰۰ تن اورانیوم نیاز داریم».
در جدیدترین گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی «ایران غنیسازی UF6 را در فردو آغاز کرده و سطح غنیسازی ایران نیز به ۴.۵ درصد رسیده است. میزان ذخایر اورانیوم غنیشده ایران نیز تا تاریخ ۳ نوامبر، ۳۷۲.۳ کیلوگرم اعلام شده است»؛ اتفاقی که به نظر میرسد در حال انجام است و ایران در مسیر دستیابی به 190 هزار سو قرار گرفته است.
خرداد 97 کجا بودیم؟
با همه اینها آنچه بیشازپیش میتواند به ما در مقام مقایسه کمک کند، سخنان علیاکبر صالحی در خرداد 97 است. او آن زمان گفته بود «ما اکنون زیرساخت یک میلیون سو را در نطنز آماده کردهایم. کل نطنز برای ۴۸ هزار ماشین گنجایش دارد که بستگی به نسل این ماشینها دارد. اگر از نسل پنجم ماشینها استفاده کنیم، به ۲۵۰ هزار سو نیاز داریم و اگر از نسل هشت استفاده کنیم، یک میلیون سو خواهیم داشت. یکی از زیرساختهای موردنیاز به این منظور تأسیسات برق مطمئن در نطنز است و الان ما زیرساخت لازم برای یک میلیون سو را آماده کردهایم.»
حالا نطنز وارد فاز جدید و توسعه خود شده است که صالحی میگوید «در عرض یک ماه ظرفیت غنیسازی را به بالای ۲۰ هزار سو میرسانند».روزهای گذشته، علیاکبر صالحی در یک گفتوگوی رادیویی توضیح داد که ترامپ با خروج از برجام فرصتی پیش آورد که ملت ایران به این واقعیت دست یابند که فرزندان ایران بهگونهای برجام را تدوین کردند که در دو ماه بیش از ۱۰ نوع ماشین جدید را ساختند و تست کردند. ما نشان دادیم این توان را داریم و با ۴۹۰ ماشین جدید این کار را کردیم. غنیسازی در فردو هم با ۱۰۴۴ ماشین فعال شده است. البته فردو محلی است برای جایگزین نطنز در مواقع تهدید باوجوداین ماشینها را در آنجا فعال کردیم و درست یک روز بعد از اعلام دستور سیلندر به فردو منتقل شد و دو، سه روز بعد راستیآزمایی کردند و آژانس غنیسازی را تأیید کرد.
شرق: برنامه هستهای ایران نهتنها متوقف نشده بلکه به روند پیشرفت خود ادامه داده است. این را در هفتههای اخیر که گام چهارم کاهش تعهدات هستهای برداشته شده، بیش از همیشه میتوان درک کرد. این در حالی است که مخالفان مذاکرات و توافق هستهای در تمام این سالها در تلاش بودند تا در افکار عمومی این تصور را ایجاد کنند که با توافق، صنعت هستهای خوابیده و هزینههایی که برای آن شده تلف شده است.
حالا علیاکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی میگوید «متخصصان هستهای کشور قادرند در عرض یک ماه ظرفیت غنیسازی را به بالای ۲۰ هزار سو برسانند». صالحی اضافه کرد: «ما قبلا حدود شش هزار سو واحد غنیسازی داشتیم اما نزدیک به سه هزار سو در این مدت اضافه کردیم که حدود ۵۰ درصد افزایش را نشان میدهد و تأکید میکنم که قادریم در عرض یک ماه این ظرفیت را به بالای ۲۰ هزار سو برسانیم».
سو چیست؟
اصطلاح «سو» یا (SWU) مخفف Separative Work Unit است. واحد «سو» کیلوگرم است و معمولا حجم تولید اورانیوم غنیشده (تا یک درصد خلوص معین) را در طول یک سال نشان میدهد؛ برای مثال منظور از ظرفیت حدود «شش هزار سو» آن است که صنعت هستهای یک کشور بتواند در یک سال، حدود هزار کیلو اورانیم غنیشده با درصد خلوص چهار درصد تولید کند. توان دستگاههای نسل اول سانتریفیوژ یا «آیآر-۱» در گزارشهای مختلف حدود یک سو برآورد شده است. به این معنا که برای رسیدن به معادل ۱۰ هزار سو توان غنیسازی اورانیوم، حدود ۱۰ هزار دستگاه «آی آر-۱» لازم است.
توافق هستهای تلاش کرد تا برنامهریزی در این صنعت به سمت ارتقای نسل سانتریفیوژها رفته تا از نسل آیآر- ۱ به سمت آیآر ۴ و ۶ حرکت کنند. برنامه هستهای ایران در زمان مذاکرات هستهای اگرچه به تعداد عددی از تعداد بالای سانتریفیوژ (۱۶ هزار) برخوردار بود اما اغلب آنها از نوع نسل اول بودند که میزان غنیسازی آنها پایینتر از نسلهای چهار و شش است؛ از همینرو، توافق هستهای با محوریت توسعه و گسترش برنامه هستهای با نگاه صنعتی و تحقیقمحور به دست آمد. توافق تلاش داشت تا برنامه هستهای را در بازه زمانی ۷، ۱۰ و ۲۵ ساله تا رسیدن به بند غروب برجام، برای تولید ۱۹۰ هزار سو توان غنیسازی اورانیوم ادامه دهد.
490 ماشین؛ 15 نوع سانتریفیوژ
طبق گزارش رسانهها از سایت هستهای نطنز، در سالن مورد بازدید از سانتریفیوژهای آیآر-2ام تا غول پنجونیم متری آیآر-9 وجود دارد.
ایسنا هفته گذشته در گزارشی از سالن شهید قشقایی (S8) نوشت «امروز حدود 490 ماشین در آن وجود دارد که نسبت به سه ماه گذشته 10 برابر رشد داشته است. همچنین حدود 15 نوع سانتریفیوژ در این سالن وجود دارد که از خانوادههای متفاوت ماشینهای تولیدی ایران است». با برداشتهشدن گام چهارم کاهش تعهدات هستهای با اضافهشدن میزان سو غنیسازی در نطنز و فردو، تولید اورانیوم غنیشده به حدود 7 کیلوگرم در روز میرسد که این میزان همان مقداری است که ایران قبل از برجام روزانه تولید میکرده است.
فرمان 190 هزار سو
خرداد 97 و بعد از خروج آمریکا از برجام، مقام عالی کشور، مسئولان سازمان انرژی هستهای را موظف کردند: «بهسرعت آمادگیهای لازم را برای رسیدن به ۱۹۰ هزار سو (البته فعلا در چارچوب برجام) فراهم آورند».
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران همان روز و بعد از فرمان رهبری در نشستی خبری گفت ورود به فرایند تولید ۱۹۰ هزار سو، خلاف برجام نیست. «ما خلاف برجام کاری انجام نمیدهیم. ما نیامدهایم بگوییم از الان میخواهیم سانتریفیوژ جدید مونتاژ کنیم، گفتیم زیرساختها و الزامات لازم را برای روزی که قرار باشد سانتریفیوژهای بیشتری تولید کنیم، داشته باشیم؛ چراکه به امکانات زیادی برای تولید نیاز داریم و کسی هم نگفته است برای تولید منعی وجود دارد». او درباره تأمین ۱۹۰ هزار سو نیز گفت «ما در فاصله زمانی کوتاهی میتوانیم به این میزان سو برسیم. اگر سانتریفیوژهای نسل ۶ را نصب کنیم و حدود ۶۰ هزار ماشین اینجا قرار گیرد، میتوانیم در ۱۰ ماه به ۱۸۰ هزار سو برسیم اما این برای زمانی است که ما بخواهیم سانتریفیوژ پیشرفته تولید کنیم. همچنین باید اضافه کنیم که برای تولید ۱۹۰ هزار سو سالانه به ۳۰۰ تن اورانیوم نیاز داریم».
در جدیدترین گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی «ایران غنیسازی UF6 را در فردو آغاز کرده و سطح غنیسازی ایران نیز به ۴.۵ درصد رسیده است. میزان ذخایر اورانیوم غنیشده ایران نیز تا تاریخ ۳ نوامبر، ۳۷۲.۳ کیلوگرم اعلام شده است»؛ اتفاقی که به نظر میرسد در حال انجام است و ایران در مسیر دستیابی به 190 هزار سو قرار گرفته است.
خرداد 97 کجا بودیم؟
با همه اینها آنچه بیشازپیش میتواند به ما در مقام مقایسه کمک کند، سخنان علیاکبر صالحی در خرداد 97 است. او آن زمان گفته بود «ما اکنون زیرساخت یک میلیون سو را در نطنز آماده کردهایم. کل نطنز برای ۴۸ هزار ماشین گنجایش دارد که بستگی به نسل این ماشینها دارد. اگر از نسل پنجم ماشینها استفاده کنیم، به ۲۵۰ هزار سو نیاز داریم و اگر از نسل هشت استفاده کنیم، یک میلیون سو خواهیم داشت. یکی از زیرساختهای موردنیاز به این منظور تأسیسات برق مطمئن در نطنز است و الان ما زیرساخت لازم برای یک میلیون سو را آماده کردهایم.»
حالا نطنز وارد فاز جدید و توسعه خود شده است که صالحی میگوید «در عرض یک ماه ظرفیت غنیسازی را به بالای ۲۰ هزار سو میرسانند».روزهای گذشته، علیاکبر صالحی در یک گفتوگوی رادیویی توضیح داد که ترامپ با خروج از برجام فرصتی پیش آورد که ملت ایران به این واقعیت دست یابند که فرزندان ایران بهگونهای برجام را تدوین کردند که در دو ماه بیش از ۱۰ نوع ماشین جدید را ساختند و تست کردند. ما نشان دادیم این توان را داریم و با ۴۹۰ ماشین جدید این کار را کردیم. غنیسازی در فردو هم با ۱۰۴۴ ماشین فعال شده است. البته فردو محلی است برای جایگزین نطنز در مواقع تهدید باوجوداین ماشینها را در آنجا فعال کردیم و درست یک روز بعد از اعلام دستور سیلندر به فردو منتقل شد و دو، سه روز بعد راستیآزمایی کردند و آژانس غنیسازی را تأیید کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.