|

استدلال سست

مهدی بهلولی . آموزگار

چند روز پیش، هشتم آبان، طیبه ماهروزاده، همسر غلامعلی حدادعادل و عضو شورای‌عالی آموزش‌وپرورش، در یک برنامه تلویزیونی گفتند: «من مخالف مدرسه‌های خصوصی بودم؛ اما وقتی پسرم خواست از رشته ریاضی به انسانی برود، هیچ مدرسه خوبی در تهران ویژه علوم انسانی نبود؛ پس به‌عنوان مؤسس رفتیم و مدرسه خصوصی زدیم». این سخنان البته با واکنش‌های بسیار در فضای مجازی روبه‌رو شد و به دلیل ابهامی که در آن بود، بسیاری آن را این‌گونه فهمیدند که حتما پسر ایشان در همین مدرسه‌ای که خودشان به‌عنوان مؤسس راه‌اندازی کرده‌اند، درس خوانده است که چون این‌گونه نبود، ماهروزاده ناگزیر شد توضیح دهد منظورشان این نبوده است. از این ابهام که بگذریم، نکته مهم‌تری که کمتر به آن پرداخته شد، این است که بنا به ادعای روشن ماهروزاده، ایشان در آغاز مخالف مدرسه‌های خصوصی بوده‌اند؛ اما بعد و به خاطر نبود مدرسه خوب در رشته انسانی در تهران، ایشان موافق مدرسه خصوصی و پولی شده‌اند؛ پس در واقع مخالفت و موافقت ایشان، نه از سر پژوهش درباره پیامدهای گوناگون آموزشی و غیر‌آموزشی مدرسه‌های پولی؛ بلکه به خاطر نبود مدرسه‌های خوب دولتی در سطح تهران بوده است. روشن است که این سخن- به‌ویژه هنگامی که از دهان یک عضو شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش که قاعدتا باید در زمینه آموزش، کارشناسانه و پژوهش‌مدارانه سخن بگوید، شنیده می‌شود- تا چه ‌اندازه سست‌بنیاد است. در جهان آموزش و در نقد مدرسه‌های پولی، مقاله‌ها و کتاب‌های فراوانی نوشته شده است که در این یادداشت کوتاه امکان پرداختن مفصل به آنها نیست. به کوتاهی بگویم که مدرسه‌های پولی، با جداسازی دانش‌آموزان دارا و نادار، به شقه‌شقه‌کردن جامعه کمک می‌کنند و در نهایت به تضعیف همبستگی ملی و دموکراسی می‌انجامند. در زمینه آموزش نیز، مدرسه‌های پولی با کمّی‌سازی آموزش و نمره و آزمون، پیوندی سفت‌و‌سخت دارند و از‌این‌رو باعث دور‌شدن آموزش از معنای راستین خودش که پرورش شهروند شایسته است، می‌شوند.

اما طیبه ماهروزاده که در آغاز مخالف مدرسه‌های پولی بوده است، باید به طور دقیق‌تر توضیح دهد که چرا و بر‌اساس چه استدلال‌هایی مخالف بوده و چگونه به خاطر نبود مدرسه خوب دولتی ویژه علوم انسانی در سطح تهران، یکباره موافق مدرسه‌های پولی شده است؟ آیا نتیجه منطقی نبود مدرسه دولتی خوب، تأسیس مدرسه پولی است؟ ‌ برای نمونه نتیجه منطقی نبود امنیت در جامعه، پولی‌کردن امنیت و استخدام بادیگارد شخصی است؟ آیا نمی‌توان از نبود آموزش و بهداشت و امنیت رایگان کیفی دولتی نتیجه گرفت که باید برویم نهاد مدنی تأ‌سیس کنیم تا از دولت بخواهیم به وظیفه‌های اصلی خود در این زمینه‌ها به‌درستی عمل کند؟ آیا نباید به انتقاد بپردازیم- به‌ویژه ایشان و همسرشان که در سیاست کشور از نفوذ بالایی برخوردارند- که چرا دولت ما نتوانسته مدرسه دولتی خوب بزند؛ اما برخی د‌ولت‌های دیگر توانسته‌اند؟

چند روز پیش، هشتم آبان، طیبه ماهروزاده، همسر غلامعلی حدادعادل و عضو شورای‌عالی آموزش‌وپرورش، در یک برنامه تلویزیونی گفتند: «من مخالف مدرسه‌های خصوصی بودم؛ اما وقتی پسرم خواست از رشته ریاضی به انسانی برود، هیچ مدرسه خوبی در تهران ویژه علوم انسانی نبود؛ پس به‌عنوان مؤسس رفتیم و مدرسه خصوصی زدیم». این سخنان البته با واکنش‌های بسیار در فضای مجازی روبه‌رو شد و به دلیل ابهامی که در آن بود، بسیاری آن را این‌گونه فهمیدند که حتما پسر ایشان در همین مدرسه‌ای که خودشان به‌عنوان مؤسس راه‌اندازی کرده‌اند، درس خوانده است که چون این‌گونه نبود، ماهروزاده ناگزیر شد توضیح دهد منظورشان این نبوده است. از این ابهام که بگذریم، نکته مهم‌تری که کمتر به آن پرداخته شد، این است که بنا به ادعای روشن ماهروزاده، ایشان در آغاز مخالف مدرسه‌های خصوصی بوده‌اند؛ اما بعد و به خاطر نبود مدرسه خوب در رشته انسانی در تهران، ایشان موافق مدرسه خصوصی و پولی شده‌اند؛ پس در واقع مخالفت و موافقت ایشان، نه از سر پژوهش درباره پیامدهای گوناگون آموزشی و غیر‌آموزشی مدرسه‌های پولی؛ بلکه به خاطر نبود مدرسه‌های خوب دولتی در سطح تهران بوده است. روشن است که این سخن- به‌ویژه هنگامی که از دهان یک عضو شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش که قاعدتا باید در زمینه آموزش، کارشناسانه و پژوهش‌مدارانه سخن بگوید، شنیده می‌شود- تا چه ‌اندازه سست‌بنیاد است. در جهان آموزش و در نقد مدرسه‌های پولی، مقاله‌ها و کتاب‌های فراوانی نوشته شده است که در این یادداشت کوتاه امکان پرداختن مفصل به آنها نیست. به کوتاهی بگویم که مدرسه‌های پولی، با جداسازی دانش‌آموزان دارا و نادار، به شقه‌شقه‌کردن جامعه کمک می‌کنند و در نهایت به تضعیف همبستگی ملی و دموکراسی می‌انجامند. در زمینه آموزش نیز، مدرسه‌های پولی با کمّی‌سازی آموزش و نمره و آزمون، پیوندی سفت‌و‌سخت دارند و از‌این‌رو باعث دور‌شدن آموزش از معنای راستین خودش که پرورش شهروند شایسته است، می‌شوند.

اما طیبه ماهروزاده که در آغاز مخالف مدرسه‌های پولی بوده است، باید به طور دقیق‌تر توضیح دهد که چرا و بر‌اساس چه استدلال‌هایی مخالف بوده و چگونه به خاطر نبود مدرسه خوب دولتی ویژه علوم انسانی در سطح تهران، یکباره موافق مدرسه‌های پولی شده است؟ آیا نتیجه منطقی نبود مدرسه دولتی خوب، تأسیس مدرسه پولی است؟ ‌ برای نمونه نتیجه منطقی نبود امنیت در جامعه، پولی‌کردن امنیت و استخدام بادیگارد شخصی است؟ آیا نمی‌توان از نبود آموزش و بهداشت و امنیت رایگان کیفی دولتی نتیجه گرفت که باید برویم نهاد مدنی تأ‌سیس کنیم تا از دولت بخواهیم به وظیفه‌های اصلی خود در این زمینه‌ها به‌درستی عمل کند؟ آیا نباید به انتقاد بپردازیم- به‌ویژه ایشان و همسرشان که در سیاست کشور از نفوذ بالایی برخوردارند- که چرا دولت ما نتوانسته مدرسه دولتی خوب بزند؛ اما برخی د‌ولت‌های دیگر توانسته‌اند؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.