|

وزارت در تغییرات فدراسیون دخیل است؟

دست پدر بر سر تاج

فدراسیون فوتبال ایران مثل بیشتر روزهای سال‌های اخیر که سکانش در دستان علی کفاشیان و مهدی تاج بوده، روزگار سختی را سپری می‌کند. این فدراسیون و در رأس آن مهدی تاج به‌عنوان رئیس، دوباره برای تأمین بخشی از رقم قرارداد مارک ویلموتس، سرمربی جدید تیم ملی، به مشکل خورده‌ و دست یاری به سوی دولت دراز کرده‌اند؛ همان ارگانی که پیش‌تر مهدی تاج خواسته بود «دستش را از سر فوتبال بردارد». تاج که فکر می‌کرد رابطه نیمچه‌حسنه‌اش با جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، می‌تواند بخشی از پول‌های بلوکه‌شده فدراسیون در زوریخ را به حساب فدراسیون فوتبال واریز کند، علنا در کنفرانسی خبری مسئولان دولتی را زیر سؤال برد و از آنها خواست در امور فدراسیون فوتبال دخالتی نکنند. او که آن روزها به‌شدت به دلیل قانون پارلمانی منع به‌کارگیری بازنشستگان تحت فشار بود، با «مستقل» خواندن فدراسیون فوتبال عنوان کرد که نهاد متبوعش ملزم به رعایت هیچ‌یک از قوانینی که در داخل کشور وضع می‌شود نیست. تاج البته یک مورد را آن روزها از یاد برده بود: اینکه بدون کمک دولت، قدرت مدیریتی‌اش معمولی‌تر از چیزی است که در ظاهر پیداست. مهدی تاج و اعضای هیئت‌رئیسه فدراسیون فوتبال که خیلی زود متوجه شدند آبی از اینفانتینو گرم نمی‌شود، خیلی سریع تغییر موضع دادند و از دولت خواستند به آنها پول قرض دهند و بعد برای زنده‌شدن این پول به سراغ فیفا بروند تا قرضشان را پس دهند! حتی تعدادی از اعضای هیئت‌رئیسه هم اصرار داشتند اسم این موضوع نباید «کمک دولت»، بلکه باید «قرض‌گرفتن» از دولت گذاشته شود، چون خود آنها توانایی اداره‌کردن امور را دارند.
فقط به گذشت چندماه زمان نیاز بود تا مهدی تاج و زیرمجموعه‌اش در فدراسیون فوتبال به بحرانی جدی بربخورند؛ آنها که تصور نمی‌کردند مارک ویلموتس بلژیکی، مرد آرام‌طبع فوتبال، بخواهد «روی دیگرش» را نشان دهد، در عمل انجام‌شده قرار گرفتند: مارک ویلموتس پولش را خواست و تهدید کرد اگر این مبلغ به دستش نرسد حاضر به بازگشت به ایران نیست. فدراسیون فوتبال اما خیلی سریع با نوشتن بیانیه‌ای خبر داد که «نه‌تنها رقم موردنظر ویلموتس، بلکه مبلغی بیشتر از خواسته او هم تأمین شده و به دست این مربی می‌رسد. در نتیجه ویلموتس به ایران برمی‌گردد». بیانیه فدراسیون فوتبال ایران درست بود، ولی مشکلی که این بیانیه داشت این بود که عنوان نشده بود این رقم چطور تهیه شده است. طبق گزارش خبرورزشی، ویلموتس برای شش ماه کار در ایران دو قسط 300 هزاردلاری‌اش را طلب کرده بود؛ رقمی معادل 600 هزار دلار. نه‌تنها آن رقم، بلکه خبر رسیده مبلغ یک قسط از قرارداد ویلموتس هم جلوجلو فراهم شده و به حسابش واریز می‌شود؛ یعنی 900 هزار دلار. فدراسیونی که همیشه از مشکلات مالی نالیده بود چطور توانسته بود چنین رقمی را تهیه کند؟ برای واکاوی این موضوع باید سری به جلسات مهدی تاج با اعضای دولت زد؛ جایی که او درخواست کمک فوری کرده بود و مسئولان دولتی هم عنوان کرده بودند این رقم را در اختیارش می‌گذارند. ابتدا صحبت از جلسه با اسحاق جهانگیری، معاون ریاست‌جمهوری بود، ولی با خبری که مدیر روابط‌عمومی وزارت ورزش روی خروجی توییترش منتشر کرد مشخص شد رقم ادعاشده از طریق وزارت ورزش فراهم شده و مدیریت عجیب‌وغریب تاج در فدراسیون فوتبال دستاورد مالی‌ای نداشته است. در توییت مدیر روابط‌عمومی وزارت ورزش آمده که «پدر (وزارت ورزش)» هوای «پسر ارشد (فدراسیون فوتبال)» را داشته و این رقم را در اختیارش گذاشته است. حالا که دست پدر بر سر مهدی تاج گذاشته شده، مارک ویلموتس هم دوباره روی نیمکت تیم ملی می‌نشیند تا هدایت این تیم برابر عراق در مرحله انتخابی جام جهانی را به دست بگیرد. در این میان حالا دوباره همان نکات همیشگی مطرح می‌شود: آیا وزارتی که در تأمین بودجه فدراسیون فوتبال از این نهاد حمایت می‌کند می‌تواند دخالتی هم در اداره آن داشته باشد؟ این سؤال از زمانی که سازمان ورزش ایران به وزارت تغییر کاربری داده همواره مطرح است و پاسخ دقیقی برایش پیدا نشده. البته پاسخ نسبی چرا؛ هرموقع فدراسیون نیاز مالی داشته به وزارت به چشم رفیق نگاه کرده است و هربار که وزارت خواسته‌ای از فدراسیون داشته، فدراسیون آن خواسته را یک «دخالت» توصیف کرده و با بند و آیین‌نامه ذکر کرده که این موارد می‌شود «دخالت مستقیم دولت در امور فدراسیون» و نتیجه‌اش «تعلیق فوتبال».
در اینکه در این بین هر دو طرف (وزارت و فدراسیون) سعی کرده‌اند نفع خودشان را در نظر بگیرند تردیدی نیست؛ وزارت می‌خواهد فدراسیون به این نهاد به چشم یک «پدر» نگاه کند و پسری باشد که روی حرف پدر، حرفی نزند. فدراسیون هم اما می‌خواهد اموراتش را خودش بچرخاند و بی‌منت باشد. حالا گهگاهی هرکدام از طرفین در این زمینه موفق بوده‌اند. مورد دیگر اما ضعف مفرط مدیریتی آنهایی است که روی صندلی ریاست فدراسیون فوتبال نشسته‌اند؛ مدیرانی که توانایی جذب اسپانسر را ندارند و غالبا آدم‌هایی بوده‌اند که سعی کرده‌اند اموراتشان را با یاری وزارت و نهادهای دیگری سپری کنند. البته که نباید از «تحریم‌ها» هم به سادگی عبور کرد؛ شاید اگر تحریمی در کار نبود و پول‌های بلوکه‌شده فیفا به دست فدراسیون می‌رسید، آن‌وقت، تاج خودش را در حکم پسری مستقل می‌دید که اجازه نمی‌داد استقلالش توسط قوی‌ترین پدرها هم زیر سؤال برود.
تغییرات مشکوک در فضای شیشه‌ای!
حالا که چنین اتفاقی رخ نداده؛ یعنی نه تاج پسر مستقلی از آب درآمده و نه دولت، یاری‌اش را از فدراسیون فوتبال دریغ کرده، باید به موردی که در خفا، ولی به موازات این تزریق مالی پیش رفته اشاره‌ای شود. داستان درباره تغییرات عجیبی است که این روزها در فدراسیون فوتبال رخ می‌دهد؛ سعید فتاحی، رئیس کمیته مسابقات لیگ برتر، مرتضی تورک، رئیس کمیته اخلاق و اسماعیل حسن‌زاده، رئیس کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال از کار برکنار شده یا استعفا داده‌اند و قرار است افراد دیگری به‌جای آنها منصوب شوند. وجه مشترک این سه نفر اما می‌تواند به حواشی برگزاری بازی فینال جام حذفی سال گذشته بین پرسپولیس و داماش برگردد؛ جایی که در یک نمایش زشت، یکی از بی‌برنامه‌ترین بازی فوتبالی در ایران با دو ساعت تأخیر برگزار شد. آن زمان کمیته اخلاق فدراسیون فوتبال خیلی سریع دست‌به‌کار شد و در سکوت کمیته انضباطی، رأی به برکناری متخلفان، از جمله سعید فتاحی داد. تاج و دوستانش در فدراسیون فوتبال اما با ذکر این موضوع که چنین آرایی در حیطه کاری کمیته اخلاق نیست و باید کمیته انضباطی درباره‌اش نظر دهد، کار را به کمیته استیناف کشاندند. کمیته استیناف هم مطابق با انتظار نه‌تنها برخوردی با متخلفان صورت نداد، بلکه آنها را تبرئه هم کرد تا دوباره در سمت‌هایشان مشغول به کار شوند؛ تصمیمی که اصلا به مذاق نهادهای بالاتر، از جمله «وزارت ورزش» خوش نیامد. هم‌زمانی پرداخت پول ویلموتس از سوی وزارت ورزش و تغییرات در فدراسیون فوتبال این شایعه را مطرح کرده که این تغییرات به درخواست وزارت باشد؛ موضوعی که البته اگر صحت داشته باشد هرگز رسمی اعلام نمی‌شود، چون در آن صورت این موضوع می‌شود «دخالت دولت در امور فدراسیون» و یکی از قوانین مهم فیفا در این زمینه نقض می‌شود. اگرچه دلایل متعددی برای این تغییرات عنوان می‌شود، ولی هادی شکوری، سرپرست دبیرکلی فدراسیون فوتبال که او هم سرپرستی‌اش مطابق با قانون ایرادات زیادی دارد، می‌گوید این تغییرات دلیل خاصی نداشته و اتفاقا در فضای شفافی صورت گرفته است. «این تغییرات دلایل خاصی ندارد و در هر جایی ممکن است رخ بدهد. جا دارد از این دوستان که سال‌ها زحمت کشیدند تشکر کنم. اینکه فوتبال یک فضای شیشه‌ای و شفاف است حرف درستی است، ولی این از اختیارات رئیس فدراسیون است که جابه‌جایی ایجاد کند. تورک، حسن‌زاده و فتاحی سالیان‌سال زحمت کشیدند، ولی مطمئنا این مسیر ادامه دارد... اینکه گفته می‌شود قوه قضائیه چنین درخواستی داشته درست نیست و قضایا این‌قدر هم پیچیده نیست. همان‌طور که گفتم، در هر سازمانی تغییرات صورت می‌گیرد، ولی در فدراسیون با توجه به مخاطبان زیادی که دارد، این موارد بازتاب داده می‌شود. تغییر دلیل نمی‌خواهد».

فدراسیون فوتبال ایران مثل بیشتر روزهای سال‌های اخیر که سکانش در دستان علی کفاشیان و مهدی تاج بوده، روزگار سختی را سپری می‌کند. این فدراسیون و در رأس آن مهدی تاج به‌عنوان رئیس، دوباره برای تأمین بخشی از رقم قرارداد مارک ویلموتس، سرمربی جدید تیم ملی، به مشکل خورده‌ و دست یاری به سوی دولت دراز کرده‌اند؛ همان ارگانی که پیش‌تر مهدی تاج خواسته بود «دستش را از سر فوتبال بردارد». تاج که فکر می‌کرد رابطه نیمچه‌حسنه‌اش با جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، می‌تواند بخشی از پول‌های بلوکه‌شده فدراسیون در زوریخ را به حساب فدراسیون فوتبال واریز کند، علنا در کنفرانسی خبری مسئولان دولتی را زیر سؤال برد و از آنها خواست در امور فدراسیون فوتبال دخالتی نکنند. او که آن روزها به‌شدت به دلیل قانون پارلمانی منع به‌کارگیری بازنشستگان تحت فشار بود، با «مستقل» خواندن فدراسیون فوتبال عنوان کرد که نهاد متبوعش ملزم به رعایت هیچ‌یک از قوانینی که در داخل کشور وضع می‌شود نیست. تاج البته یک مورد را آن روزها از یاد برده بود: اینکه بدون کمک دولت، قدرت مدیریتی‌اش معمولی‌تر از چیزی است که در ظاهر پیداست. مهدی تاج و اعضای هیئت‌رئیسه فدراسیون فوتبال که خیلی زود متوجه شدند آبی از اینفانتینو گرم نمی‌شود، خیلی سریع تغییر موضع دادند و از دولت خواستند به آنها پول قرض دهند و بعد برای زنده‌شدن این پول به سراغ فیفا بروند تا قرضشان را پس دهند! حتی تعدادی از اعضای هیئت‌رئیسه هم اصرار داشتند اسم این موضوع نباید «کمک دولت»، بلکه باید «قرض‌گرفتن» از دولت گذاشته شود، چون خود آنها توانایی اداره‌کردن امور را دارند.
فقط به گذشت چندماه زمان نیاز بود تا مهدی تاج و زیرمجموعه‌اش در فدراسیون فوتبال به بحرانی جدی بربخورند؛ آنها که تصور نمی‌کردند مارک ویلموتس بلژیکی، مرد آرام‌طبع فوتبال، بخواهد «روی دیگرش» را نشان دهد، در عمل انجام‌شده قرار گرفتند: مارک ویلموتس پولش را خواست و تهدید کرد اگر این مبلغ به دستش نرسد حاضر به بازگشت به ایران نیست. فدراسیون فوتبال اما خیلی سریع با نوشتن بیانیه‌ای خبر داد که «نه‌تنها رقم موردنظر ویلموتس، بلکه مبلغی بیشتر از خواسته او هم تأمین شده و به دست این مربی می‌رسد. در نتیجه ویلموتس به ایران برمی‌گردد». بیانیه فدراسیون فوتبال ایران درست بود، ولی مشکلی که این بیانیه داشت این بود که عنوان نشده بود این رقم چطور تهیه شده است. طبق گزارش خبرورزشی، ویلموتس برای شش ماه کار در ایران دو قسط 300 هزاردلاری‌اش را طلب کرده بود؛ رقمی معادل 600 هزار دلار. نه‌تنها آن رقم، بلکه خبر رسیده مبلغ یک قسط از قرارداد ویلموتس هم جلوجلو فراهم شده و به حسابش واریز می‌شود؛ یعنی 900 هزار دلار. فدراسیونی که همیشه از مشکلات مالی نالیده بود چطور توانسته بود چنین رقمی را تهیه کند؟ برای واکاوی این موضوع باید سری به جلسات مهدی تاج با اعضای دولت زد؛ جایی که او درخواست کمک فوری کرده بود و مسئولان دولتی هم عنوان کرده بودند این رقم را در اختیارش می‌گذارند. ابتدا صحبت از جلسه با اسحاق جهانگیری، معاون ریاست‌جمهوری بود، ولی با خبری که مدیر روابط‌عمومی وزارت ورزش روی خروجی توییترش منتشر کرد مشخص شد رقم ادعاشده از طریق وزارت ورزش فراهم شده و مدیریت عجیب‌وغریب تاج در فدراسیون فوتبال دستاورد مالی‌ای نداشته است. در توییت مدیر روابط‌عمومی وزارت ورزش آمده که «پدر (وزارت ورزش)» هوای «پسر ارشد (فدراسیون فوتبال)» را داشته و این رقم را در اختیارش گذاشته است. حالا که دست پدر بر سر مهدی تاج گذاشته شده، مارک ویلموتس هم دوباره روی نیمکت تیم ملی می‌نشیند تا هدایت این تیم برابر عراق در مرحله انتخابی جام جهانی را به دست بگیرد. در این میان حالا دوباره همان نکات همیشگی مطرح می‌شود: آیا وزارتی که در تأمین بودجه فدراسیون فوتبال از این نهاد حمایت می‌کند می‌تواند دخالتی هم در اداره آن داشته باشد؟ این سؤال از زمانی که سازمان ورزش ایران به وزارت تغییر کاربری داده همواره مطرح است و پاسخ دقیقی برایش پیدا نشده. البته پاسخ نسبی چرا؛ هرموقع فدراسیون نیاز مالی داشته به وزارت به چشم رفیق نگاه کرده است و هربار که وزارت خواسته‌ای از فدراسیون داشته، فدراسیون آن خواسته را یک «دخالت» توصیف کرده و با بند و آیین‌نامه ذکر کرده که این موارد می‌شود «دخالت مستقیم دولت در امور فدراسیون» و نتیجه‌اش «تعلیق فوتبال».
در اینکه در این بین هر دو طرف (وزارت و فدراسیون) سعی کرده‌اند نفع خودشان را در نظر بگیرند تردیدی نیست؛ وزارت می‌خواهد فدراسیون به این نهاد به چشم یک «پدر» نگاه کند و پسری باشد که روی حرف پدر، حرفی نزند. فدراسیون هم اما می‌خواهد اموراتش را خودش بچرخاند و بی‌منت باشد. حالا گهگاهی هرکدام از طرفین در این زمینه موفق بوده‌اند. مورد دیگر اما ضعف مفرط مدیریتی آنهایی است که روی صندلی ریاست فدراسیون فوتبال نشسته‌اند؛ مدیرانی که توانایی جذب اسپانسر را ندارند و غالبا آدم‌هایی بوده‌اند که سعی کرده‌اند اموراتشان را با یاری وزارت و نهادهای دیگری سپری کنند. البته که نباید از «تحریم‌ها» هم به سادگی عبور کرد؛ شاید اگر تحریمی در کار نبود و پول‌های بلوکه‌شده فیفا به دست فدراسیون می‌رسید، آن‌وقت، تاج خودش را در حکم پسری مستقل می‌دید که اجازه نمی‌داد استقلالش توسط قوی‌ترین پدرها هم زیر سؤال برود.
تغییرات مشکوک در فضای شیشه‌ای!
حالا که چنین اتفاقی رخ نداده؛ یعنی نه تاج پسر مستقلی از آب درآمده و نه دولت، یاری‌اش را از فدراسیون فوتبال دریغ کرده، باید به موردی که در خفا، ولی به موازات این تزریق مالی پیش رفته اشاره‌ای شود. داستان درباره تغییرات عجیبی است که این روزها در فدراسیون فوتبال رخ می‌دهد؛ سعید فتاحی، رئیس کمیته مسابقات لیگ برتر، مرتضی تورک، رئیس کمیته اخلاق و اسماعیل حسن‌زاده، رئیس کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال از کار برکنار شده یا استعفا داده‌اند و قرار است افراد دیگری به‌جای آنها منصوب شوند. وجه مشترک این سه نفر اما می‌تواند به حواشی برگزاری بازی فینال جام حذفی سال گذشته بین پرسپولیس و داماش برگردد؛ جایی که در یک نمایش زشت، یکی از بی‌برنامه‌ترین بازی فوتبالی در ایران با دو ساعت تأخیر برگزار شد. آن زمان کمیته اخلاق فدراسیون فوتبال خیلی سریع دست‌به‌کار شد و در سکوت کمیته انضباطی، رأی به برکناری متخلفان، از جمله سعید فتاحی داد. تاج و دوستانش در فدراسیون فوتبال اما با ذکر این موضوع که چنین آرایی در حیطه کاری کمیته اخلاق نیست و باید کمیته انضباطی درباره‌اش نظر دهد، کار را به کمیته استیناف کشاندند. کمیته استیناف هم مطابق با انتظار نه‌تنها برخوردی با متخلفان صورت نداد، بلکه آنها را تبرئه هم کرد تا دوباره در سمت‌هایشان مشغول به کار شوند؛ تصمیمی که اصلا به مذاق نهادهای بالاتر، از جمله «وزارت ورزش» خوش نیامد. هم‌زمانی پرداخت پول ویلموتس از سوی وزارت ورزش و تغییرات در فدراسیون فوتبال این شایعه را مطرح کرده که این تغییرات به درخواست وزارت باشد؛ موضوعی که البته اگر صحت داشته باشد هرگز رسمی اعلام نمی‌شود، چون در آن صورت این موضوع می‌شود «دخالت دولت در امور فدراسیون» و یکی از قوانین مهم فیفا در این زمینه نقض می‌شود. اگرچه دلایل متعددی برای این تغییرات عنوان می‌شود، ولی هادی شکوری، سرپرست دبیرکلی فدراسیون فوتبال که او هم سرپرستی‌اش مطابق با قانون ایرادات زیادی دارد، می‌گوید این تغییرات دلیل خاصی نداشته و اتفاقا در فضای شفافی صورت گرفته است. «این تغییرات دلایل خاصی ندارد و در هر جایی ممکن است رخ بدهد. جا دارد از این دوستان که سال‌ها زحمت کشیدند تشکر کنم. اینکه فوتبال یک فضای شیشه‌ای و شفاف است حرف درستی است، ولی این از اختیارات رئیس فدراسیون است که جابه‌جایی ایجاد کند. تورک، حسن‌زاده و فتاحی سالیان‌سال زحمت کشیدند، ولی مطمئنا این مسیر ادامه دارد... اینکه گفته می‌شود قوه قضائیه چنین درخواستی داشته درست نیست و قضایا این‌قدر هم پیچیده نیست. همان‌طور که گفتم، در هر سازمانی تغییرات صورت می‌گیرد، ولی در فدراسیون با توجه به مخاطبان زیادی که دارد، این موارد بازتاب داده می‌شود. تغییر دلیل نمی‌خواهد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.