برنده استیضاح ترامپ کسی نیست جز قانون!
سیدمحمدهادی موسوی
قطعنامه استیضاح ترامپ هفته گذشته در مجلس نمایندگان آمریکا تصویب شد. این قطعنامه، روند اجرائی استیضاح را مشخص و فرایند استیضاح را به صورت قانونی آغاز میکند.بر اساس این قطعنامه، در ابتدا «کمیته اطلاعاتی» مجلس نمایندگان در هفتههای آتی جلسات علنی استماع، برگزار میشود. در مرحله بعد، گزارشی درباره یافتههای تحقیق به «کمیته قضائی» ارسال خواهد شد تا در مورد «مفاد استیضاح یا سایر توصیههایی که مناسب میداند»، به کنگره گزارش ارائه شود. پس از آن، در صورت تصویب استیضاح ترامپ در صحن مجلس نمایندگان، مجلس سنا باید جلسات استیضاح را تشکیل دهد. گرچه تقریبا تصویب استیضاح ترامپ در مجلس نمایندگان قطعی است ولی هنوز نمیتوان درباره نتیجه جلسه استیضاح در سنا اظهار نظر کرد. با این حال، بسیاری از تحلیلگران معتقدند با توجه به اکثریت جمهوریخواه سنا و نزدیکی به انتخابات ریاستجمهوری، احتمال عزل ترامپ ضعیف است.اگر ترامپ بتواند استیضاح را بهخوبی پشت سر بگذارد، موقعیت ویژهای بین اذهان عمومی آمریکا خواهد یافت و با توجه به دستاوردهای اقتصادی در این سالها، احتمال انتخاب مجدد او افزایش مییابد. در حقیقت برخی معتقدند استیضاح ترامپ اگر او را ساقط نکند، او را قویتر کرده و در این شرایط بهترین هدیه دموکراتها برای انتخاب مجدد اوست، اما با این حال، چرا دموکراتها بر استیضاح ترامپ پافشاری میکنند؟بر اساس بخش چهارم از اصل دوم قانون اساسی آمریکا، اگر رئیسجمهور یا هر مقام دیگری متهم به خیانت، ارتشا و سایر جرائم شدید شود، از کار برکنار میشود.توجیه دموکراتها در استیضاح ترامپ، سوءاستفاده از مقام ریاستجمهوری (خیانت) در جهت اهداف شخصی در پرونده کمک مالی به اوکراین است. از نظر آنها رئیسجمهور، بهجای خدمت به مردم کشور و منافع ملی درصدد سوءاستفاده از موقعیت حقوقی خود بوده و این گناه نابخشودنی است.حاکمیت قانون در آمریکا این حق را به کنگره داده که بهدلیل فقط «یک» سوءاستفاده از قدرت، رئیسجمهور منتخب را استیضاح یا حتی برکنار کند. با این حال، نقدهای زیادی درباره کلیت و کیفیت استیضاح ترامپ و زمانبندی آن وجود دارد. بحثهای مفصلی درباره ماهیت استیضاح به وجود آمده است که آیا استیضاح یا برکناری رئیسجمهور از سوی نمایندگان مردم در مجلسین آمریکا، یکی از مظاهر دموکراسی است یا ضد دموکراسی.دموکراتها معتقدند ترامپ خود ضد قانون و دموکراسی است و هیچچیز بالاتر از قانون اساسی نیست. دموکراسی باید در جهت اهداف قانون اساسی باشد. همان قانونی که به رأی مردم احترام گذاشته و ترامپ را رئیسجمهور آمریکا قلمداد کرده، به نمایندگان اجازه داده است در صورت عبور رئیسجمهور از قانون، جلوی او را بگیرد. اما با این حال، جمهوریخواهان این کار دموکراتها را انتقامگیری از رأی مردم در انتخابات گذشته تلقی میکنند. برخی دیگر، نمایشهای تلویزیونی استیضاح را بهترین فرصت ترامپ برای تهییج افکار عمومی و سوارشدن بر موج پوپولیستی در انتخابات آتی میدانند. اما دموکراتها، حداقل در ظاهر، نشان دادهاند با علم به زیانباربودن استیضاح ترامپ، اجرای قانون و حفظ شأن قانون اساسی را فدای نتیجه انتخابات آتی کنند. برای آنها مهم است حتی یک روز مانده به ریاستجمهوری ترامپ، حاکمیت قانون را به او یادآوری کنند. ترامپ چون شخصیت خودشیفتهای دارد و خود را بهترین رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا میداند، اقدامات فراقانونی زیادی را انجام داده است که برخی از آنها از سوی حکم دادگاه یا مصوبات کنگره، متوقف شد. اما «خیانت» ترامپ و سوءاستفاده از قدرت در ماجرای «اوکراینگیت» فراتر از قانون اساسی بوده است. انگیزه اصلی دموکراتها در استیضاح ترامپ را نانسی پلوسی، رئیس کنگره، بیان کرد. او که بارها در برابر تقاضای استیضاح ترامپ مقاومت کرده بود، بعد از افشای ماجرای «اوکراینگیت» گفت: «رئیسجمهوری باید پاسخگو باشد چون هیچکس بالاتر از قانون نیست».از آن طرف، ترامپ گرچه بهشدت از شروع فرایند استیضاح، نگران و نارحت است و تقریبا هر روزه، به دموکراتها حمله کرده است اما با همه کارشکنیهایی که کرده، نتوانسته است جلوی اجرای قانون را بگیرد. حتی حزب پرنفوذ جمهوریخواه هم نتوانسته است جلوی اجرای قانون را بگیرد گر چه برخی از نمایندگان کنگره سعی کردند در فرایند استماع شهود، خلل ایجاد کنند اما فرایند قانونی استیضاح در حال طیشدن است و هم جمهوریخواهان و هم دولت مستقر، مجبور به تبعیت از اجرای این قانون هستند. حتی رئیس حزب اکثریت سنا که بهشدت طرفدار ترامپ است، نیز موظف به اجرای جلسات استیضاح در مجلس سنا و علیرغم مخالفت شدید با استیضاح، جلوی اجرای قانون را نگرفته است و نخواهد گرفت.شاید هدف دموکراتها از استیضاح ترامپ در عمل، چیز دیگری جز اجرای بدون تنازل قانون اساسی باشد و آنها در این ریسک بزرگ شکست بخورند. اما از دیگر سو، همانطور که برخی نظرسنجیها نشان داده، ممکن است فشار افکار عمومی به برکناری ترامپ از سوی سنا منجر شود؛ در نهايت آنچه برای مردم آمریکا مهم و ماندگار است، آن است که قانون، بهويژه قانون اساسی، به وسیله هر دو حزب آمریکا محترم شمرده میشود. پیروز نهایی استیضاح ترامپ، هیچکدام از احزاب آمریکا نیستند، بلکه مردم و حاکمیت قانون در این کشور است.
قطعنامه استیضاح ترامپ هفته گذشته در مجلس نمایندگان آمریکا تصویب شد. این قطعنامه، روند اجرائی استیضاح را مشخص و فرایند استیضاح را به صورت قانونی آغاز میکند.بر اساس این قطعنامه، در ابتدا «کمیته اطلاعاتی» مجلس نمایندگان در هفتههای آتی جلسات علنی استماع، برگزار میشود. در مرحله بعد، گزارشی درباره یافتههای تحقیق به «کمیته قضائی» ارسال خواهد شد تا در مورد «مفاد استیضاح یا سایر توصیههایی که مناسب میداند»، به کنگره گزارش ارائه شود. پس از آن، در صورت تصویب استیضاح ترامپ در صحن مجلس نمایندگان، مجلس سنا باید جلسات استیضاح را تشکیل دهد. گرچه تقریبا تصویب استیضاح ترامپ در مجلس نمایندگان قطعی است ولی هنوز نمیتوان درباره نتیجه جلسه استیضاح در سنا اظهار نظر کرد. با این حال، بسیاری از تحلیلگران معتقدند با توجه به اکثریت جمهوریخواه سنا و نزدیکی به انتخابات ریاستجمهوری، احتمال عزل ترامپ ضعیف است.اگر ترامپ بتواند استیضاح را بهخوبی پشت سر بگذارد، موقعیت ویژهای بین اذهان عمومی آمریکا خواهد یافت و با توجه به دستاوردهای اقتصادی در این سالها، احتمال انتخاب مجدد او افزایش مییابد. در حقیقت برخی معتقدند استیضاح ترامپ اگر او را ساقط نکند، او را قویتر کرده و در این شرایط بهترین هدیه دموکراتها برای انتخاب مجدد اوست، اما با این حال، چرا دموکراتها بر استیضاح ترامپ پافشاری میکنند؟بر اساس بخش چهارم از اصل دوم قانون اساسی آمریکا، اگر رئیسجمهور یا هر مقام دیگری متهم به خیانت، ارتشا و سایر جرائم شدید شود، از کار برکنار میشود.توجیه دموکراتها در استیضاح ترامپ، سوءاستفاده از مقام ریاستجمهوری (خیانت) در جهت اهداف شخصی در پرونده کمک مالی به اوکراین است. از نظر آنها رئیسجمهور، بهجای خدمت به مردم کشور و منافع ملی درصدد سوءاستفاده از موقعیت حقوقی خود بوده و این گناه نابخشودنی است.حاکمیت قانون در آمریکا این حق را به کنگره داده که بهدلیل فقط «یک» سوءاستفاده از قدرت، رئیسجمهور منتخب را استیضاح یا حتی برکنار کند. با این حال، نقدهای زیادی درباره کلیت و کیفیت استیضاح ترامپ و زمانبندی آن وجود دارد. بحثهای مفصلی درباره ماهیت استیضاح به وجود آمده است که آیا استیضاح یا برکناری رئیسجمهور از سوی نمایندگان مردم در مجلسین آمریکا، یکی از مظاهر دموکراسی است یا ضد دموکراسی.دموکراتها معتقدند ترامپ خود ضد قانون و دموکراسی است و هیچچیز بالاتر از قانون اساسی نیست. دموکراسی باید در جهت اهداف قانون اساسی باشد. همان قانونی که به رأی مردم احترام گذاشته و ترامپ را رئیسجمهور آمریکا قلمداد کرده، به نمایندگان اجازه داده است در صورت عبور رئیسجمهور از قانون، جلوی او را بگیرد. اما با این حال، جمهوریخواهان این کار دموکراتها را انتقامگیری از رأی مردم در انتخابات گذشته تلقی میکنند. برخی دیگر، نمایشهای تلویزیونی استیضاح را بهترین فرصت ترامپ برای تهییج افکار عمومی و سوارشدن بر موج پوپولیستی در انتخابات آتی میدانند. اما دموکراتها، حداقل در ظاهر، نشان دادهاند با علم به زیانباربودن استیضاح ترامپ، اجرای قانون و حفظ شأن قانون اساسی را فدای نتیجه انتخابات آتی کنند. برای آنها مهم است حتی یک روز مانده به ریاستجمهوری ترامپ، حاکمیت قانون را به او یادآوری کنند. ترامپ چون شخصیت خودشیفتهای دارد و خود را بهترین رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا میداند، اقدامات فراقانونی زیادی را انجام داده است که برخی از آنها از سوی حکم دادگاه یا مصوبات کنگره، متوقف شد. اما «خیانت» ترامپ و سوءاستفاده از قدرت در ماجرای «اوکراینگیت» فراتر از قانون اساسی بوده است. انگیزه اصلی دموکراتها در استیضاح ترامپ را نانسی پلوسی، رئیس کنگره، بیان کرد. او که بارها در برابر تقاضای استیضاح ترامپ مقاومت کرده بود، بعد از افشای ماجرای «اوکراینگیت» گفت: «رئیسجمهوری باید پاسخگو باشد چون هیچکس بالاتر از قانون نیست».از آن طرف، ترامپ گرچه بهشدت از شروع فرایند استیضاح، نگران و نارحت است و تقریبا هر روزه، به دموکراتها حمله کرده است اما با همه کارشکنیهایی که کرده، نتوانسته است جلوی اجرای قانون را بگیرد. حتی حزب پرنفوذ جمهوریخواه هم نتوانسته است جلوی اجرای قانون را بگیرد گر چه برخی از نمایندگان کنگره سعی کردند در فرایند استماع شهود، خلل ایجاد کنند اما فرایند قانونی استیضاح در حال طیشدن است و هم جمهوریخواهان و هم دولت مستقر، مجبور به تبعیت از اجرای این قانون هستند. حتی رئیس حزب اکثریت سنا که بهشدت طرفدار ترامپ است، نیز موظف به اجرای جلسات استیضاح در مجلس سنا و علیرغم مخالفت شدید با استیضاح، جلوی اجرای قانون را نگرفته است و نخواهد گرفت.شاید هدف دموکراتها از استیضاح ترامپ در عمل، چیز دیگری جز اجرای بدون تنازل قانون اساسی باشد و آنها در این ریسک بزرگ شکست بخورند. اما از دیگر سو، همانطور که برخی نظرسنجیها نشان داده، ممکن است فشار افکار عمومی به برکناری ترامپ از سوی سنا منجر شود؛ در نهايت آنچه برای مردم آمریکا مهم و ماندگار است، آن است که قانون، بهويژه قانون اساسی، به وسیله هر دو حزب آمریکا محترم شمرده میشود. پیروز نهایی استیضاح ترامپ، هیچکدام از احزاب آمریکا نیستند، بلکه مردم و حاکمیت قانون در این کشور است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.