پلیس بولیوی به معترضان پیوست
2 روی دموکراسی در بولیوی
«دموکراسی در بولیوی دو رو دارد؛ بیشک قدرت در دست حزب حاکم متمرکز شده؛ ولی از آن سو مشارکت مردم هم افزایش داشته است»؛ این صحبتهای یکی از تحلیلگران سیاسی درباره شرایط سیاسی این کشور آمریکای لاتین است و با نگاهی به خبرهای این روزهای بولیوی میتوان تا حدود زیادی این تحلیل را پذیرفت.
اگرچه اوو مورالس، رئیسجمهوری بولیوی، همچنان محبوبیت بالایی در این کشور دارد؛ ولی پیروزی او در انتخابات ریاستجمهوری و بهقدرترسیدن او برای چهارمین دوره متوالی بسیاری را درباره آینده دموکراسی این کشور نگران کرده است. مخالفان میگویند مورالس با تقلب توانسته خود را بهعنوان پیروز انتخابات جنجالی 20 اکتبر معرفی کند. از آن زمان صدها هزار نفر از مخالفان او و هواداران احزاب مخالف به خیابانهای شهرهای بزرگ این کشور آمدهاند و خواستار کنارهگیری مورالس از قدرت شدهاند.
براساس گزارشها، در ادامه اعتراضات مردمی در بولیوی تعدادی از نیروهای پلیس این کشور در شهر لاپاز، پایتخت این کشور، و دستکم شش شهر دیگر به صف معترضان پیوستند. به باور برخی تحلیلگران، پیوستن نیروهای پلیس به مردم تردیدها درباره توان مورالس برای مقابله با مردم را افزایش داده است. روز شنبه ویلیامز کالیمن، فرمانده ارشد نیروهای پلیس بولیوی اعلام کرده بود که قانون اساسی آنها را از رویارویی با مردم منع کرده است. روز جمعه هم خاویر زابالتا، وزیر دفاع این کشور، گفته بود که هیچ اقدامی علیه پلیسهای یاغی صورت نمیگیرد؛ هرچند وزیر دفاع بولیوی خواهان برقراری آرامش شده و از مأموران پلیس خواسته است به وظیفه خود درباره قانون اساسی عمل کنند. بعضی از مأموران پلیس در گفتوگو با رسانههای محلی گفتهاند که نمیگذارند مورالس کشور را به دیکتاتوری تبدیل کند و خواهان برکناری او از قدرت شدهاند. یکی از مأموران پلیس که نخواسته نامش فاش شود، خطاب به حاضران گفت: «ما با مردم هستیم. دولت نمیتواند ما را مجبور به سرکوب ملت کند. ما به مردم تعلق داریم؛ نه به یک حزب سیاسی یا دولت مشخص».
همزمان با پیوستن برخی از نیروهای پلیس به مردم معترض، مورالس خواستار مذاکره فوری با نمایندگان گروههای مخالف شد. رئیسجمهوری بولیوی گفت: «برای حفظ صلح در بولیوی عزیزمان، من خواستار مذاکره فوری با نمایندگان احزابی هستم که در انتخابات کرسیهایی را از آنِ خود کردهاند». او همچنین از سازمانهای بینالمللی و مدافعان حقوق بشر خواست که برای دادخواهی علیه گروههای ضددموکراتیکی که کودتایی در بولیوی راه انداختهاند، با دولت همراه شوند. مورالس پیشتر و در روز جمعه درباره راهافتادن کودتایی علیه دولت خود هشدار داده بود. بااینحال اندکی پس از درخواست مورالس از گروههای مخالف برای مذاکره، چندین حزب سیاسی این کشور و کارلوس مسا، رقیب نزدیک مورالس در انتخابات، این دعوت را رد کردند.
همزمان سازمان کشورهای آمریکایی در حال بازشماری بعضی از صندوقهای رأی در بولیوی است و قرار است رأی نهایی خود را درباره صحت انتخابات هفته آینده اعلام کند. بااینحال کارلوس مسا، رقیب اصلی مورالس، با رد بازشماری آرا به وسیله سازمان کشورهای آمریکایی از مجلس این کشور خواسته تا زمینه برگزاری انتخابات مجدد را فراهم کند. او در پیامی ویدئویی خطاب به مورالس خواستار برکناری او شد و گفت: «تصمیم شما سرنوشت خودتان و بولیوی را مشخص میکند».
معترضان در حالی علیه دولت به خیابان آمدهاند که بسیاری از مردم بولیوی؛ بهویژه طبقه کارگر این کشور، همچنان از هواداران پروپاقرص مورالس به شمار میروند. یکی از هواداران مورالس که در پایتخت بولیوی سبزی میفروشد، در گفتوگو با گاردین با تمجید از دولت کنونی و جادهسازیهای جدید میگوید: «زمان رسیدنم به محل کار نصف شده است. در روزهای بارانی دیگر مجبور نیستم در گلولای این مسیر را طی کنم». او و همسرش که راننده مینیبوس است، در حال خرید خانهای برای خودشان هستند: «در خواب هم نمیدیدم که بتوانیم خانهای بخریم». بسیاری از مدارس و ساختمانها هم در دوران مورالس نوسازی شدهاند. این تغییرات که حاصل برنامههای اجتماعی دولت است، محدود به پایتخت بولیوی نیست و در سرتاسر این کشور دیده میشود.
بااینحال انتخابات 20 اکتبر و ادامه ریاستجمهوری مورالس برای چهارمین دوره متوالی، بسیاری از مردم این کشور را که سابقه درازی در حکومتهای خودکامه دارد، نگران کرده است. بااینحال خوان ریورو که کارگر هتلی در سانتا کروز است، میگوید: «درست است که او مدتی طولانی در قدرت بوده؛ ولی این دولت کارهای زیادی برای ما کرده است».
تا اندکی پیش از انتخابات 20 اکتبر، انتخاب مجدد مورالس اجتنابناپذیر به نظر میرسید؛ بااینحال واکنش نامناسب دولت به آتشسوزیهای گسترده جنگلها و زمینهای قابل کشت به اعتراضاتی در برخی از شهرهای این کشور منجر شد. پس از انتخابات هم معترضان با اعتراض به ماندگاری مورالس در قدرت به خیابان آمدند و او را به تقلب در انتخابات متهم کردند. بااینحال در نظرسنجیهای پیش از انتخابات هم مورالس حدود 10 درصد از رقیب خود کارلوس مسا پیشی گرفته بود؛ هرچند طبق قانون بولیوی نامزدها برای پیروزی باید بیش از 40 درصد آرا را از آنِ خود کنند و در غیراینصورت انتخابات به دور دوم کشیده میشود.
اعتراضات مردمی در حالی برای هفتههای متوالی در این کشور ادامه داشته که بسیاری دولت مورالس را یکی از پیشروترین دولتهای مردمی میخوانند و بر این باورند که در دوره ریاستجمهوری این رهبر کاریزماتیک، مشارکت مردمی در سیاست، بهویژه زنان و بومیان، افزایش چشمگیری داشته است. بولیوی اکنون دومین کشور در زمینه تعداد قانونگذاران زن است و 36 زبان بومی هم در آن به رسمیت شناخته میشود.
«دموکراسی در بولیوی دو رو دارد؛ بیشک قدرت در دست حزب حاکم متمرکز شده؛ ولی از آن سو مشارکت مردم هم افزایش داشته است»؛ این صحبتهای یکی از تحلیلگران سیاسی درباره شرایط سیاسی این کشور آمریکای لاتین است و با نگاهی به خبرهای این روزهای بولیوی میتوان تا حدود زیادی این تحلیل را پذیرفت.
اگرچه اوو مورالس، رئیسجمهوری بولیوی، همچنان محبوبیت بالایی در این کشور دارد؛ ولی پیروزی او در انتخابات ریاستجمهوری و بهقدرترسیدن او برای چهارمین دوره متوالی بسیاری را درباره آینده دموکراسی این کشور نگران کرده است. مخالفان میگویند مورالس با تقلب توانسته خود را بهعنوان پیروز انتخابات جنجالی 20 اکتبر معرفی کند. از آن زمان صدها هزار نفر از مخالفان او و هواداران احزاب مخالف به خیابانهای شهرهای بزرگ این کشور آمدهاند و خواستار کنارهگیری مورالس از قدرت شدهاند.
براساس گزارشها، در ادامه اعتراضات مردمی در بولیوی تعدادی از نیروهای پلیس این کشور در شهر لاپاز، پایتخت این کشور، و دستکم شش شهر دیگر به صف معترضان پیوستند. به باور برخی تحلیلگران، پیوستن نیروهای پلیس به مردم تردیدها درباره توان مورالس برای مقابله با مردم را افزایش داده است. روز شنبه ویلیامز کالیمن، فرمانده ارشد نیروهای پلیس بولیوی اعلام کرده بود که قانون اساسی آنها را از رویارویی با مردم منع کرده است. روز جمعه هم خاویر زابالتا، وزیر دفاع این کشور، گفته بود که هیچ اقدامی علیه پلیسهای یاغی صورت نمیگیرد؛ هرچند وزیر دفاع بولیوی خواهان برقراری آرامش شده و از مأموران پلیس خواسته است به وظیفه خود درباره قانون اساسی عمل کنند. بعضی از مأموران پلیس در گفتوگو با رسانههای محلی گفتهاند که نمیگذارند مورالس کشور را به دیکتاتوری تبدیل کند و خواهان برکناری او از قدرت شدهاند. یکی از مأموران پلیس که نخواسته نامش فاش شود، خطاب به حاضران گفت: «ما با مردم هستیم. دولت نمیتواند ما را مجبور به سرکوب ملت کند. ما به مردم تعلق داریم؛ نه به یک حزب سیاسی یا دولت مشخص».
همزمان با پیوستن برخی از نیروهای پلیس به مردم معترض، مورالس خواستار مذاکره فوری با نمایندگان گروههای مخالف شد. رئیسجمهوری بولیوی گفت: «برای حفظ صلح در بولیوی عزیزمان، من خواستار مذاکره فوری با نمایندگان احزابی هستم که در انتخابات کرسیهایی را از آنِ خود کردهاند». او همچنین از سازمانهای بینالمللی و مدافعان حقوق بشر خواست که برای دادخواهی علیه گروههای ضددموکراتیکی که کودتایی در بولیوی راه انداختهاند، با دولت همراه شوند. مورالس پیشتر و در روز جمعه درباره راهافتادن کودتایی علیه دولت خود هشدار داده بود. بااینحال اندکی پس از درخواست مورالس از گروههای مخالف برای مذاکره، چندین حزب سیاسی این کشور و کارلوس مسا، رقیب نزدیک مورالس در انتخابات، این دعوت را رد کردند.
همزمان سازمان کشورهای آمریکایی در حال بازشماری بعضی از صندوقهای رأی در بولیوی است و قرار است رأی نهایی خود را درباره صحت انتخابات هفته آینده اعلام کند. بااینحال کارلوس مسا، رقیب اصلی مورالس، با رد بازشماری آرا به وسیله سازمان کشورهای آمریکایی از مجلس این کشور خواسته تا زمینه برگزاری انتخابات مجدد را فراهم کند. او در پیامی ویدئویی خطاب به مورالس خواستار برکناری او شد و گفت: «تصمیم شما سرنوشت خودتان و بولیوی را مشخص میکند».
معترضان در حالی علیه دولت به خیابان آمدهاند که بسیاری از مردم بولیوی؛ بهویژه طبقه کارگر این کشور، همچنان از هواداران پروپاقرص مورالس به شمار میروند. یکی از هواداران مورالس که در پایتخت بولیوی سبزی میفروشد، در گفتوگو با گاردین با تمجید از دولت کنونی و جادهسازیهای جدید میگوید: «زمان رسیدنم به محل کار نصف شده است. در روزهای بارانی دیگر مجبور نیستم در گلولای این مسیر را طی کنم». او و همسرش که راننده مینیبوس است، در حال خرید خانهای برای خودشان هستند: «در خواب هم نمیدیدم که بتوانیم خانهای بخریم». بسیاری از مدارس و ساختمانها هم در دوران مورالس نوسازی شدهاند. این تغییرات که حاصل برنامههای اجتماعی دولت است، محدود به پایتخت بولیوی نیست و در سرتاسر این کشور دیده میشود.
بااینحال انتخابات 20 اکتبر و ادامه ریاستجمهوری مورالس برای چهارمین دوره متوالی، بسیاری از مردم این کشور را که سابقه درازی در حکومتهای خودکامه دارد، نگران کرده است. بااینحال خوان ریورو که کارگر هتلی در سانتا کروز است، میگوید: «درست است که او مدتی طولانی در قدرت بوده؛ ولی این دولت کارهای زیادی برای ما کرده است».
تا اندکی پیش از انتخابات 20 اکتبر، انتخاب مجدد مورالس اجتنابناپذیر به نظر میرسید؛ بااینحال واکنش نامناسب دولت به آتشسوزیهای گسترده جنگلها و زمینهای قابل کشت به اعتراضاتی در برخی از شهرهای این کشور منجر شد. پس از انتخابات هم معترضان با اعتراض به ماندگاری مورالس در قدرت به خیابان آمدند و او را به تقلب در انتخابات متهم کردند. بااینحال در نظرسنجیهای پیش از انتخابات هم مورالس حدود 10 درصد از رقیب خود کارلوس مسا پیشی گرفته بود؛ هرچند طبق قانون بولیوی نامزدها برای پیروزی باید بیش از 40 درصد آرا را از آنِ خود کنند و در غیراینصورت انتخابات به دور دوم کشیده میشود.
اعتراضات مردمی در حالی برای هفتههای متوالی در این کشور ادامه داشته که بسیاری دولت مورالس را یکی از پیشروترین دولتهای مردمی میخوانند و بر این باورند که در دوره ریاستجمهوری این رهبر کاریزماتیک، مشارکت مردمی در سیاست، بهویژه زنان و بومیان، افزایش چشمگیری داشته است. بولیوی اکنون دومین کشور در زمینه تعداد قانونگذاران زن است و 36 زبان بومی هم در آن به رسمیت شناخته میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.