|

حضور کوتاه وزیر خارجه جنجال برانگیز شد

ظریف بدون توقف در مجلس

اميرمحمد حسيني : صداي وزير خارجه تند و گزنده و بالا بود؛ با کمي خش که اقتضاي فريادزدن پشت تريبون صحن علني مجلس ميان هياهوي نمايندگان است. ظريف اما اين‌بار براي هشتمين‌بار در سه ماه گذشته براي پاسخ به سؤال نمايندگان پايش به بهارستان باز شده بود و از همان ابتدا گفته بود که بعد از پاسخ به سؤال يکي از نمايندگان مجلس را ترک مي‌کند، به اين دليل که جلسه شوراي‌عالي امنيت ملي، ساعت سه عصر بدون او آغاز نخواهد شد. همين هم صداي اصولگراها را قبل از آغاز پاسخ ظريف بالا برد. وزير خارجه اما عزم رفتن داشت و حتي گفت که بايد ساعت سه در جلسه شوراي امنيت باشد و «حق اين بود که اجازه مي‌داديد به جلسه برسم». ظريف در ميان همهمه صحبت‌هايش را آغاز کرد و جواب سؤالي را مي‌داد که يک سال قبل مطرح شده بود و موضوع آن همچنان اين روزها در صدر اخبار سياسي کشور است؛ FATF. يکي از نمايندگان اصولگرا آبان‌ماه سال گذشته درباره گفته‌هاي ظريف مبني‌بر وجود 30 هزار ميليارد پول‌شويي در کشور سؤال پرسيده بود؛ سؤالي که بعد از يک سال درست مقارن با جلسه شوراي‌عالي امنيت ملي در صحن مطرح مي‌شد؛ در نوبت عصر يکي از جلسات علني مجلس در ماه‌ دوم پاييز.
‌گروه‌هاي فشار مانع تصويب لوايح FATF
‌سؤال از ظريف اولين دستور نوبت عصر صحن علني مجلس بود. به گفته وزير خارجه، شوراي‌عالي امنيت ملي يک روز قبل تصميم به تشکيل جلسه در روز يکشنبه گرفته بود و «مقامات عالي کشور» منتظر حضور او بودند. او بايد به سؤال يکي از نمايندگان درباره سخنان يک سال قبلش پاسخ مي‌داد. ظريف در آبان‌ماه سال گذشته در يک گفت‌وگو درباره موانع تصويب لوايح مرتبط با FATF صحبت کرده و گفته بود که «بالاخره پول‌شويي يک واقعيت در کشور ماست و خيلي‌ها از پول‌شويي منفعت مي‌برند. من نمي‌خواهم اين پول‌شويي را به جايي نسبت دهم؛ اما جاهايي که هزاران ميليارد پول‌شويي مي‌کنند حتما آن‌قدر توان مالي دارند که ده‌ها و صدها ميليارد هزينه تبليغات و فضاسازي کنند». ظريف ديروز سخنانش را اين‌طور آغاز کرد: «بنده مسئول دفاع از سياست‌هاي خارجي ايران در خارج از کشور هستم، نحوه دفاع را همه از برنامه‌هاي تلويزيوني و کليپ‌ها مشاهده کردند و معلوم است چه کساني براي منافع داخلي کشور مسائلي را مطرح مي‌کنند. منافع ملي مهم‌تر از آن است که با بحث‌هاي جناحي مورد توجه قرار گيرد». اولين جملات وزير خارجه با «احسنت»‌هاي نمايندگان همراه شد. او ادامه داد: «بيشترين تلاش براي مقابله با حرکت غربي‌ها برای مقابله با پول‌شويي را جمهوري اسلامي و وزارت خارجه انجام داده است. بعد از آخرين اقدام گروه ويژه مالي (FATF) عليه ايران، بنده تندترين دفاع را از موضع جمهوري اسلامي کردم. وظيفه من دفاع و حمايت از جمهوري اسلامي است و شايد مقداري عقل داشته باشم که صحبتي نکنم که در خارج از کشور به‌خاطر آن صحبت بخواهم دفاع کنم». ظريف گفت:‌ «بنده گفتم اين کنوانسيون‌ها پذيرفته نمي‌شود چون نمي‌خواهند با پول‌شويي مقابله کنند، چراکه گروه‌هاي فشاري داريم که منافع شخصي آنها اجازه چنين اقدامي را نمي‌دهد. شما در دادگاه سلطان سکه و دادگاه‌هاي ديگر روش‌هاي پول‌شويي را مي‌شنويد، بنابراين دامن جمهوري اسلامي ايران از پول‌شويي پاک است». ظريف گفت افرادي که حمايت از نظام را تبديل به مخالفت با نظام مي‌کنند بايد پاسخ دهند که چرا حرف‌هاي خلاف منافع امنيت ملي مي‌زنند.

تصميم‌گيري درباره برجام با وزير خارجه نيست
بخش ديگري از سؤال نماينده خميني‌شهر از ظريف درباره ادعاي «انفعال در برابر وقت‌کشي سه کشور فرانسه، آلمان و انگلستان» بود. همهمه‌ها مثل هميشه در مجلس بالا بود و به نظر مي‌رسيد وزير خارجه هم صدايش را با فضا تنظيم کرده بود. او درباره ادعاي انفعال در برابر سه کشور اروپايي موضع گذشته خود را تکرار کرد: «بنده مسئول دفاع از سياست‌هاي خارجي کشور هستم. درخصوص گروه 1+5 يا همان 1+4 بايد بگويم که هيئت نظارت هسته‌اي وجود دارد که در آنجا تصميم‌گيري مي‌شود، بنابراين انفعالي در برابر غرب نداريم». او همين‌جا به بخش اول پاسخ خود پايان داد تا نماينده خميني‌شهر در توضيح سؤال خود صحبت کند. محمدجواد ابطحي گفت: «زماني در موزه ملي قطر از ظريف سؤال شد که آمريکايي‌ها دنبال توافق جديد با ايران هستند که وي گفت ايران‌ هراسي از توافق و ملاقات ندارد، اما لازم است همه به تعهدات خود پايبند بمانند و دوام هر توافق منوط به دست‌آوري چيزي از آن توافق است و اکنون اين صحبت‌ها را کنار صحبت‌هاي اعضاي هيئت دولت درباره لزوم پيوستن به FATF مي‌گذاريم که مردم را مي‌ترسانند که اگر به اين نهاد نپيونديم، منتقدان بايد پاسخ‌گوي تبعات آن باشند». او در بخش‌هاي ديگر سخنانش نيز به تکرار انتقادهاي اصولگرايان از دولت و وزارت خارجه درباره برجام پرداخت.
ظريف: بيگانه از من نقل کرده يا شريعتمداري
در ادامه، ظريف براي بار دوم از رديف صندلي‌هاي سبز دولت که روبه‌روي تريبون صحن است، پشت تريبون بازگشت. او گفت: «اگر بنده در جلسه‌اي در دوحه سخنراني کردم، گفتم که آمريکا نبايد در دنيا علم مذاکره را در دست بگيرد، بلکه بايد چهره کشور قانون‌شکن انفاق‌آلود ديده شود و نبايد اجازه دهيم ما را منفعل و ادعا کنند ما آماده مذاکره بي‌قيد با آمريکا هستيم و آن قانون‌شکن به ما بگويد ايران اهل مذاکره نيست. اين در حالي است که ايران اهل مذاکره، گفت‌وگو و صحبت است».
ظريف تأکيد کرد که اين صحبت بايد براساس مقررات بين‌المللي باشد و او تاکنون کلمه‌اي کمتر از مقام معظم رهبري نگفته است: «ايشان فرمودند آمريکا بايد به برجام بازگردد، اگر بخواهد مذاکره شود. بنده از خودم صحبت نمي‌کنم». ظريف باز هم به توضيح سخنانش درباره وجود پول‌شويي در کشور پرداخت: «آنچه من گفته‌ام و مي‌گويم اين است که در کشور براي جلوگيري از مقابله نظام جمهوري اسلامي با پول‌شويي منافع شديد وجود دارد، ما با خارجي‌ها کار نداريم، بحث مقابله نظام جمهوري اسلامي با پول‌شويي است. حضرت آقا فرمودند اگر برای مقابله با فساد اقدام شود، صداي خيلي‌ها درمي‌آيد؛ اين خيلي‌ها چه کساني هستند؟ اين را براي من و مردم کشور معين کنيد، چه کساني خطاب رهبري هستند؟». او افزود: «اگر مي‌خواهيد به صحبت بيگانه توجه کنيد، ببينيد از من نقل کرده است يا از حسين شريعتمداري. ببينيد به چه کسي حمله کرده و از چه کسي نقل مي‌کنند و براي حرف چه کسي جشن مي‌گيرند. من گفتم در جمهوري اسلامي گروه‌هاي فشاري هستند که از پول‌شويي منافع دارند. آنها هزاران ميليارد تومان از پول‌شويي منفعت مي‌برند که اگر نبود قوه قضائيه و دولت 60 صفحه براي پول‌شويي آيين‌نامه تصويب نمي‌کرد». ظريف در ادامه از وجود گروه‌هاي فساد سخن گفت که ظهور و بروز آنها سلطان‌هاي سکه و امثال او بودند که اعدام شدند. او پرسيد: «چرا صحبت‌هايي را که در دفاع از جمهوري اسلامي زده مي‌شود، به عليه نظام تبديل مي‌کنيد؟ چرا شريعتمداري چنين کاري کرد؟ چرا کيهان آن مقاله را نوشت؟ مقاله‌اي که اسباب دست روزنامه‌هاي غربي شد».
منافع جناحي يا منافع ملي؟
وزير خارجه عزم رفتن داشت و به گفته او مقامات کشور در انتظار حضورش در جلسه شوراي عالي امنيت ملي بودند. با‌اين‌همه برخي از سخنانش را تکرار کرد و آنچه بيشتر در سخنان او برجسته شد، پيگيري منافع جناحي از سوي عده‌اي در مقابل منافع ملي بود. ظريف گفت: «عنواني را که وزير امور خارجه آمريکا براي بنده در نظر گرفته است، ببينيد، البته بنده به آن افتخار مي‌کنم. بنده براي دفاع از منافع نظام صحبت مي‌کنم، اما آنها از صحبت‌هاي دلسوزانه من به‌خاطر منافع جناحي سوءاستفاده مي‌کنند. با‌اين‌حال پخش نوار عليه بنده و طرح چنين سؤالاتي بنده را از دفاع از نظام جمهوري اسلامي بازنمي‌دارد». چندي پيش بخش فارسي صفحه توييتر وزارت خارجه آمريکا ادعا کرده بود که ظريف «ماله‌کش اعظم» است. ظريف ادامه داد: «در دوره گذشته ناگزير به مذاکره با آمريکا بوديم، نه به‌خاطر علاقه و نه به خاطر اعتماد که اگر اعتماد داشتيم، 150 صفحه توافق نمي‌کرديم؛ يک خط مي‌نوشتيم مانند همان که در کره شمالي نوشته شده است. اگر اعتماد داشتيم بند 36 برجام با اين جمله شروع نمي‌شد که «اگر ايران معتقد باشد آمريکا و طرف‌هاي مقابل تعهدات خود را اجرا نکردند». ظريف توضيح داد: «اقداماتي که قبل از ورود ما به مسئوليت شکل گرفته بود باعث شده بود جمهوري اسلامي با شش قطع‌نامه شوراي امنيت سازمان ملل مواجه باشد و تنها در صورتي مي‌توانستيم قطع‌نامه‌ها را لغو کنيم که پنج عضو دائم شورا موافق باشند. اين شش قطع‌نامه کاردستي دوستاني بود که براي لغو آن بايد توافق شش عضو دائم را مي‌گرفتيم؛ ما نمي‌خواستيم با آمريکا مذاکره کنيم. من بعد از سال‌ها زندگي در غرب عاشق و شيفته مذاکره با غربي‌ها نيستم». ظريف افزود: «فشارها و سختي مذاکره براي بنده بود، از توهين و تحريم، اما نتيجه آن اين شد که قطع‌نامه‌هاي شوراي امنيت لغو شد. کاري که در شوراي امنيت اتفاق افتاد، در تاريخ ايران شورا بي‌نظير بود، اما حالا مي‌خواهيد چنين قطع‌نامه‌هايي دوباره بازگردد تا باز گروهي براي لغو آنها مجبور به مذاکره با آمريکا باشند، اين در حالي است که مقامات عالي نظام صلاح کشور را مي‌دانند و مي‌گويند تنها زماني به پاي ميزه مذاکره برمي‌گردند که برجام را بپذيرند. آنها نمي‌گويند که برجام به تاريخ پيوسته است». او جملات پاياني خود را نيز به لزوم همبستگي اختصاص داد: «همه ما در يک جبهه هستيم و در يک کشتي نشسته‌ايم، همه مردم ايران تحت آماج فشارها قرار دارند، براي آنها اصلاح‌طلب، اصولگرا، موافق و مخالف اهميتي ندارد. مردم با حضور يکپارچه در پاي صندوق‌هاي رأي نشان مي‌دهند که به اراده آنها خللي وارد نمي‌شود و آنها هستند که ضامن پيروزي انقلاب اسلامي و ضامن شکست مخالفان هستند».
همه‌چيز به آينده موکول شد
هنوز چند جمله‌اي از بخش دوم سؤال ابطحي، نماينده خميني‌شهر، نگذشته بود که وزير خارجه صحن مجلس را براي شرکت در جلسه شوراي عالي امنيت ملي ترک کرد. اين نماينده اصولگرا نيز اقدام ظريف را خلاف آيين‌نامه مجلس دانست و ادعاهايي را عليه موافقان FATF مطرح کرد. او گفت: «چرا ما نبايد بگوييم که به موافقان آن پول داده شده؛ خنده‌هاي آقاي ظريف با کري و جانسون است و اخم‌هاي او براي نمايندگان مجلس». ابطحي سخنان را ناتمام گذاشت. البته جمعي هم از نمايندگان اصولگرا نزديک او رفته بودند تا ابطحي به سخنان خود ادامه ندهد. به اين ترتيب سؤال ابطحي نيمه‌کاره ماند. وقتي هم که اعتراض برخي از اصولگرايان به اين اقدام ادامه پيدا کرد، رئيس جلسه يعني مسعود پزشکيان گفت که اقدام وزير خارجه «قابل قبول نبوده است». البته ديروز قرار بود ظريف به دو سؤال پاسخ دهد؛ اما از آغاز جلسه عصر گفته شد که سؤال مجتبي ذوالنور، ديگر نماينده نزديک به جريان پايداري از ظريف به جلسه بعد موکول شده است. جلسه‌اي که به نظر مي‌رسد صداي تندروها باز هم در آن بالا برود و وزير خارجه نیز مجبور باشد دقايق زيادي با فرياد در صحن علني ميان هياهوهاي نمايندگان موافق و مخالف
سخن بگويد.
علي‌اصغر يوسف‌نژاد، مسئول سؤالات نمايندگان از وزرا در هيئت‌رئيسه مجلس، اما تأکيد کرد که اقدام وزير خارجه بي‌اعتنايي به مجلس نبوده است. يوسف‌نژاد به «ايسنا» گفت که بعد از برنامه‌ريزي شوراي‌عالي امنيت ملي براي تشکيل جلسه وزارت خارجه از او خواست تا سؤالات به هفته بعد موکول شود. به گفته يوسف‌نژاد، اما به دليل اصرار نمايندگان سؤال‌کننده و برنامه‌ريزي دستور هفتگي مجلس برنامه تغيير نکرد. به گفته يوسف‌نژاد، قرار شد تا سؤال طوري در دستور کار مجلس قرار بگيرد که وزير خارجه به جلسه ساعت 3 برسد. يوسف‌نژاد گفت: «همچنين با سؤال‌کنندگان مذاکره کردم، آقاي ذوالنور هم گفت: ما بررسي کرديم و ديديم حضور آقاي ظريف در جلسه شوراي امنيت ملي ضروري است. بنابراين بين ايشان و آقاي ابطحي قرار شد يک نفر سؤالش را بپرسد و سؤال ديگر به جلسه بعدي موکول شود که توافق شد سؤال آقاي ذوالنور به تعويق بيفتد». اين عضو هيئت‌رئيسه افزود که در چنين شرايطي ظريف ناچار به ترک جلسه شد. در ادامه جلسه علني وقتي نوبت به تذکرات شفاهي رسيد، اين بحث در مجلس ادامه داشت. مصطفي کواکبيان هرچند موافق ترک جلسه از سوي ظريف نبود، اما گفت: «هيئت‌رئيسه چرا در دعوت از وزيران تبعيض قائل مي‌شود؟ دو سال است که از وزير کشور در مورد علت اينکه در شهرري شورا تشکيل نمي‌شود، سؤال داشتم، اما وزير به صحن نيامده است. ولي در طول دو ماه، هشت‌بار وزير خارجه را به صحن مي‌آورند و از وي سؤال مي‌پرسيد با اينکه مي‌دانيد وقت ندارد». عليرضا رحيمي، عضو هيئت‌رئيسه مجلس، نيز در توييتر درباره حضور وزير خارجه در مجلس نوشت: «سخنان امروز آقاي ظريف در مجلس پاسخ محکم و روشني به شبهات مخالفان و منتقدان ديپلماسي دولت بود. صرف‌نظر از ناتمام‌ماندن سؤال از وزير امور خارجه در جلسه امروز، به صداوسيما پيشنهاد مي‌نمايم براي تقويت انسجام ملي سخنان ۱۵ دقيقه‌اي دکتر ظريف در مجلس را در زمان مناسبي از تلويزيون پخش کند».

اميرمحمد حسيني : صداي وزير خارجه تند و گزنده و بالا بود؛ با کمي خش که اقتضاي فريادزدن پشت تريبون صحن علني مجلس ميان هياهوي نمايندگان است. ظريف اما اين‌بار براي هشتمين‌بار در سه ماه گذشته براي پاسخ به سؤال نمايندگان پايش به بهارستان باز شده بود و از همان ابتدا گفته بود که بعد از پاسخ به سؤال يکي از نمايندگان مجلس را ترک مي‌کند، به اين دليل که جلسه شوراي‌عالي امنيت ملي، ساعت سه عصر بدون او آغاز نخواهد شد. همين هم صداي اصولگراها را قبل از آغاز پاسخ ظريف بالا برد. وزير خارجه اما عزم رفتن داشت و حتي گفت که بايد ساعت سه در جلسه شوراي امنيت باشد و «حق اين بود که اجازه مي‌داديد به جلسه برسم». ظريف در ميان همهمه صحبت‌هايش را آغاز کرد و جواب سؤالي را مي‌داد که يک سال قبل مطرح شده بود و موضوع آن همچنان اين روزها در صدر اخبار سياسي کشور است؛ FATF. يکي از نمايندگان اصولگرا آبان‌ماه سال گذشته درباره گفته‌هاي ظريف مبني‌بر وجود 30 هزار ميليارد پول‌شويي در کشور سؤال پرسيده بود؛ سؤالي که بعد از يک سال درست مقارن با جلسه شوراي‌عالي امنيت ملي در صحن مطرح مي‌شد؛ در نوبت عصر يکي از جلسات علني مجلس در ماه‌ دوم پاييز.
‌گروه‌هاي فشار مانع تصويب لوايح FATF
‌سؤال از ظريف اولين دستور نوبت عصر صحن علني مجلس بود. به گفته وزير خارجه، شوراي‌عالي امنيت ملي يک روز قبل تصميم به تشکيل جلسه در روز يکشنبه گرفته بود و «مقامات عالي کشور» منتظر حضور او بودند. او بايد به سؤال يکي از نمايندگان درباره سخنان يک سال قبلش پاسخ مي‌داد. ظريف در آبان‌ماه سال گذشته در يک گفت‌وگو درباره موانع تصويب لوايح مرتبط با FATF صحبت کرده و گفته بود که «بالاخره پول‌شويي يک واقعيت در کشور ماست و خيلي‌ها از پول‌شويي منفعت مي‌برند. من نمي‌خواهم اين پول‌شويي را به جايي نسبت دهم؛ اما جاهايي که هزاران ميليارد پول‌شويي مي‌کنند حتما آن‌قدر توان مالي دارند که ده‌ها و صدها ميليارد هزينه تبليغات و فضاسازي کنند». ظريف ديروز سخنانش را اين‌طور آغاز کرد: «بنده مسئول دفاع از سياست‌هاي خارجي ايران در خارج از کشور هستم، نحوه دفاع را همه از برنامه‌هاي تلويزيوني و کليپ‌ها مشاهده کردند و معلوم است چه کساني براي منافع داخلي کشور مسائلي را مطرح مي‌کنند. منافع ملي مهم‌تر از آن است که با بحث‌هاي جناحي مورد توجه قرار گيرد». اولين جملات وزير خارجه با «احسنت»‌هاي نمايندگان همراه شد. او ادامه داد: «بيشترين تلاش براي مقابله با حرکت غربي‌ها برای مقابله با پول‌شويي را جمهوري اسلامي و وزارت خارجه انجام داده است. بعد از آخرين اقدام گروه ويژه مالي (FATF) عليه ايران، بنده تندترين دفاع را از موضع جمهوري اسلامي کردم. وظيفه من دفاع و حمايت از جمهوري اسلامي است و شايد مقداري عقل داشته باشم که صحبتي نکنم که در خارج از کشور به‌خاطر آن صحبت بخواهم دفاع کنم». ظريف گفت:‌ «بنده گفتم اين کنوانسيون‌ها پذيرفته نمي‌شود چون نمي‌خواهند با پول‌شويي مقابله کنند، چراکه گروه‌هاي فشاري داريم که منافع شخصي آنها اجازه چنين اقدامي را نمي‌دهد. شما در دادگاه سلطان سکه و دادگاه‌هاي ديگر روش‌هاي پول‌شويي را مي‌شنويد، بنابراين دامن جمهوري اسلامي ايران از پول‌شويي پاک است». ظريف گفت افرادي که حمايت از نظام را تبديل به مخالفت با نظام مي‌کنند بايد پاسخ دهند که چرا حرف‌هاي خلاف منافع امنيت ملي مي‌زنند.

تصميم‌گيري درباره برجام با وزير خارجه نيست
بخش ديگري از سؤال نماينده خميني‌شهر از ظريف درباره ادعاي «انفعال در برابر وقت‌کشي سه کشور فرانسه، آلمان و انگلستان» بود. همهمه‌ها مثل هميشه در مجلس بالا بود و به نظر مي‌رسيد وزير خارجه هم صدايش را با فضا تنظيم کرده بود. او درباره ادعاي انفعال در برابر سه کشور اروپايي موضع گذشته خود را تکرار کرد: «بنده مسئول دفاع از سياست‌هاي خارجي کشور هستم. درخصوص گروه 1+5 يا همان 1+4 بايد بگويم که هيئت نظارت هسته‌اي وجود دارد که در آنجا تصميم‌گيري مي‌شود، بنابراين انفعالي در برابر غرب نداريم». او همين‌جا به بخش اول پاسخ خود پايان داد تا نماينده خميني‌شهر در توضيح سؤال خود صحبت کند. محمدجواد ابطحي گفت: «زماني در موزه ملي قطر از ظريف سؤال شد که آمريکايي‌ها دنبال توافق جديد با ايران هستند که وي گفت ايران‌ هراسي از توافق و ملاقات ندارد، اما لازم است همه به تعهدات خود پايبند بمانند و دوام هر توافق منوط به دست‌آوري چيزي از آن توافق است و اکنون اين صحبت‌ها را کنار صحبت‌هاي اعضاي هيئت دولت درباره لزوم پيوستن به FATF مي‌گذاريم که مردم را مي‌ترسانند که اگر به اين نهاد نپيونديم، منتقدان بايد پاسخ‌گوي تبعات آن باشند». او در بخش‌هاي ديگر سخنانش نيز به تکرار انتقادهاي اصولگرايان از دولت و وزارت خارجه درباره برجام پرداخت.
ظريف: بيگانه از من نقل کرده يا شريعتمداري
در ادامه، ظريف براي بار دوم از رديف صندلي‌هاي سبز دولت که روبه‌روي تريبون صحن است، پشت تريبون بازگشت. او گفت: «اگر بنده در جلسه‌اي در دوحه سخنراني کردم، گفتم که آمريکا نبايد در دنيا علم مذاکره را در دست بگيرد، بلکه بايد چهره کشور قانون‌شکن انفاق‌آلود ديده شود و نبايد اجازه دهيم ما را منفعل و ادعا کنند ما آماده مذاکره بي‌قيد با آمريکا هستيم و آن قانون‌شکن به ما بگويد ايران اهل مذاکره نيست. اين در حالي است که ايران اهل مذاکره، گفت‌وگو و صحبت است».
ظريف تأکيد کرد که اين صحبت بايد براساس مقررات بين‌المللي باشد و او تاکنون کلمه‌اي کمتر از مقام معظم رهبري نگفته است: «ايشان فرمودند آمريکا بايد به برجام بازگردد، اگر بخواهد مذاکره شود. بنده از خودم صحبت نمي‌کنم». ظريف باز هم به توضيح سخنانش درباره وجود پول‌شويي در کشور پرداخت: «آنچه من گفته‌ام و مي‌گويم اين است که در کشور براي جلوگيري از مقابله نظام جمهوري اسلامي با پول‌شويي منافع شديد وجود دارد، ما با خارجي‌ها کار نداريم، بحث مقابله نظام جمهوري اسلامي با پول‌شويي است. حضرت آقا فرمودند اگر برای مقابله با فساد اقدام شود، صداي خيلي‌ها درمي‌آيد؛ اين خيلي‌ها چه کساني هستند؟ اين را براي من و مردم کشور معين کنيد، چه کساني خطاب رهبري هستند؟». او افزود: «اگر مي‌خواهيد به صحبت بيگانه توجه کنيد، ببينيد از من نقل کرده است يا از حسين شريعتمداري. ببينيد به چه کسي حمله کرده و از چه کسي نقل مي‌کنند و براي حرف چه کسي جشن مي‌گيرند. من گفتم در جمهوري اسلامي گروه‌هاي فشاري هستند که از پول‌شويي منافع دارند. آنها هزاران ميليارد تومان از پول‌شويي منفعت مي‌برند که اگر نبود قوه قضائيه و دولت 60 صفحه براي پول‌شويي آيين‌نامه تصويب نمي‌کرد». ظريف در ادامه از وجود گروه‌هاي فساد سخن گفت که ظهور و بروز آنها سلطان‌هاي سکه و امثال او بودند که اعدام شدند. او پرسيد: «چرا صحبت‌هايي را که در دفاع از جمهوري اسلامي زده مي‌شود، به عليه نظام تبديل مي‌کنيد؟ چرا شريعتمداري چنين کاري کرد؟ چرا کيهان آن مقاله را نوشت؟ مقاله‌اي که اسباب دست روزنامه‌هاي غربي شد».
منافع جناحي يا منافع ملي؟
وزير خارجه عزم رفتن داشت و به گفته او مقامات کشور در انتظار حضورش در جلسه شوراي عالي امنيت ملي بودند. با‌اين‌همه برخي از سخنانش را تکرار کرد و آنچه بيشتر در سخنان او برجسته شد، پيگيري منافع جناحي از سوي عده‌اي در مقابل منافع ملي بود. ظريف گفت: «عنواني را که وزير امور خارجه آمريکا براي بنده در نظر گرفته است، ببينيد، البته بنده به آن افتخار مي‌کنم. بنده براي دفاع از منافع نظام صحبت مي‌کنم، اما آنها از صحبت‌هاي دلسوزانه من به‌خاطر منافع جناحي سوءاستفاده مي‌کنند. با‌اين‌حال پخش نوار عليه بنده و طرح چنين سؤالاتي بنده را از دفاع از نظام جمهوري اسلامي بازنمي‌دارد». چندي پيش بخش فارسي صفحه توييتر وزارت خارجه آمريکا ادعا کرده بود که ظريف «ماله‌کش اعظم» است. ظريف ادامه داد: «در دوره گذشته ناگزير به مذاکره با آمريکا بوديم، نه به‌خاطر علاقه و نه به خاطر اعتماد که اگر اعتماد داشتيم، 150 صفحه توافق نمي‌کرديم؛ يک خط مي‌نوشتيم مانند همان که در کره شمالي نوشته شده است. اگر اعتماد داشتيم بند 36 برجام با اين جمله شروع نمي‌شد که «اگر ايران معتقد باشد آمريکا و طرف‌هاي مقابل تعهدات خود را اجرا نکردند». ظريف توضيح داد: «اقداماتي که قبل از ورود ما به مسئوليت شکل گرفته بود باعث شده بود جمهوري اسلامي با شش قطع‌نامه شوراي امنيت سازمان ملل مواجه باشد و تنها در صورتي مي‌توانستيم قطع‌نامه‌ها را لغو کنيم که پنج عضو دائم شورا موافق باشند. اين شش قطع‌نامه کاردستي دوستاني بود که براي لغو آن بايد توافق شش عضو دائم را مي‌گرفتيم؛ ما نمي‌خواستيم با آمريکا مذاکره کنيم. من بعد از سال‌ها زندگي در غرب عاشق و شيفته مذاکره با غربي‌ها نيستم». ظريف افزود: «فشارها و سختي مذاکره براي بنده بود، از توهين و تحريم، اما نتيجه آن اين شد که قطع‌نامه‌هاي شوراي امنيت لغو شد. کاري که در شوراي امنيت اتفاق افتاد، در تاريخ ايران شورا بي‌نظير بود، اما حالا مي‌خواهيد چنين قطع‌نامه‌هايي دوباره بازگردد تا باز گروهي براي لغو آنها مجبور به مذاکره با آمريکا باشند، اين در حالي است که مقامات عالي نظام صلاح کشور را مي‌دانند و مي‌گويند تنها زماني به پاي ميزه مذاکره برمي‌گردند که برجام را بپذيرند. آنها نمي‌گويند که برجام به تاريخ پيوسته است». او جملات پاياني خود را نيز به لزوم همبستگي اختصاص داد: «همه ما در يک جبهه هستيم و در يک کشتي نشسته‌ايم، همه مردم ايران تحت آماج فشارها قرار دارند، براي آنها اصلاح‌طلب، اصولگرا، موافق و مخالف اهميتي ندارد. مردم با حضور يکپارچه در پاي صندوق‌هاي رأي نشان مي‌دهند که به اراده آنها خللي وارد نمي‌شود و آنها هستند که ضامن پيروزي انقلاب اسلامي و ضامن شکست مخالفان هستند».
همه‌چيز به آينده موکول شد
هنوز چند جمله‌اي از بخش دوم سؤال ابطحي، نماينده خميني‌شهر، نگذشته بود که وزير خارجه صحن مجلس را براي شرکت در جلسه شوراي عالي امنيت ملي ترک کرد. اين نماينده اصولگرا نيز اقدام ظريف را خلاف آيين‌نامه مجلس دانست و ادعاهايي را عليه موافقان FATF مطرح کرد. او گفت: «چرا ما نبايد بگوييم که به موافقان آن پول داده شده؛ خنده‌هاي آقاي ظريف با کري و جانسون است و اخم‌هاي او براي نمايندگان مجلس». ابطحي سخنان را ناتمام گذاشت. البته جمعي هم از نمايندگان اصولگرا نزديک او رفته بودند تا ابطحي به سخنان خود ادامه ندهد. به اين ترتيب سؤال ابطحي نيمه‌کاره ماند. وقتي هم که اعتراض برخي از اصولگرايان به اين اقدام ادامه پيدا کرد، رئيس جلسه يعني مسعود پزشکيان گفت که اقدام وزير خارجه «قابل قبول نبوده است». البته ديروز قرار بود ظريف به دو سؤال پاسخ دهد؛ اما از آغاز جلسه عصر گفته شد که سؤال مجتبي ذوالنور، ديگر نماينده نزديک به جريان پايداري از ظريف به جلسه بعد موکول شده است. جلسه‌اي که به نظر مي‌رسد صداي تندروها باز هم در آن بالا برود و وزير خارجه نیز مجبور باشد دقايق زيادي با فرياد در صحن علني ميان هياهوهاي نمايندگان موافق و مخالف
سخن بگويد.
علي‌اصغر يوسف‌نژاد، مسئول سؤالات نمايندگان از وزرا در هيئت‌رئيسه مجلس، اما تأکيد کرد که اقدام وزير خارجه بي‌اعتنايي به مجلس نبوده است. يوسف‌نژاد به «ايسنا» گفت که بعد از برنامه‌ريزي شوراي‌عالي امنيت ملي براي تشکيل جلسه وزارت خارجه از او خواست تا سؤالات به هفته بعد موکول شود. به گفته يوسف‌نژاد، اما به دليل اصرار نمايندگان سؤال‌کننده و برنامه‌ريزي دستور هفتگي مجلس برنامه تغيير نکرد. به گفته يوسف‌نژاد، قرار شد تا سؤال طوري در دستور کار مجلس قرار بگيرد که وزير خارجه به جلسه ساعت 3 برسد. يوسف‌نژاد گفت: «همچنين با سؤال‌کنندگان مذاکره کردم، آقاي ذوالنور هم گفت: ما بررسي کرديم و ديديم حضور آقاي ظريف در جلسه شوراي امنيت ملي ضروري است. بنابراين بين ايشان و آقاي ابطحي قرار شد يک نفر سؤالش را بپرسد و سؤال ديگر به جلسه بعدي موکول شود که توافق شد سؤال آقاي ذوالنور به تعويق بيفتد». اين عضو هيئت‌رئيسه افزود که در چنين شرايطي ظريف ناچار به ترک جلسه شد. در ادامه جلسه علني وقتي نوبت به تذکرات شفاهي رسيد، اين بحث در مجلس ادامه داشت. مصطفي کواکبيان هرچند موافق ترک جلسه از سوي ظريف نبود، اما گفت: «هيئت‌رئيسه چرا در دعوت از وزيران تبعيض قائل مي‌شود؟ دو سال است که از وزير کشور در مورد علت اينکه در شهرري شورا تشکيل نمي‌شود، سؤال داشتم، اما وزير به صحن نيامده است. ولي در طول دو ماه، هشت‌بار وزير خارجه را به صحن مي‌آورند و از وي سؤال مي‌پرسيد با اينکه مي‌دانيد وقت ندارد». عليرضا رحيمي، عضو هيئت‌رئيسه مجلس، نيز در توييتر درباره حضور وزير خارجه در مجلس نوشت: «سخنان امروز آقاي ظريف در مجلس پاسخ محکم و روشني به شبهات مخالفان و منتقدان ديپلماسي دولت بود. صرف‌نظر از ناتمام‌ماندن سؤال از وزير امور خارجه در جلسه امروز، به صداوسيما پيشنهاد مي‌نمايم براي تقويت انسجام ملي سخنان ۱۵ دقيقه‌اي دکتر ظريف در مجلس را در زمان مناسبي از تلويزيون پخش کند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.