|

جنگ‌هاي عصر ديجيتال با فرماندهان تازه!

اميرعباس نخعي . روزنامه‌نگار

هم‌زمان با اجلاس امنيتي مونيخ كه در سال جاری در دوحه قطر برگزار شد، خبري تكان‌دهنده منتشر شد كه واكنش سريع سازمان بنادر و كشتي‌راني ايران را به همراه داشت. خبر اين بود كه «حمله سايبري به بنادر آسيايي تا 110 ميليارد خسارت وارد مي‌كند». اين يعني معادل نيمي از كل خسارت جهاني كه بلاياي طبيعي در سال گذشته ميلادي به وجود آورده است. پس‌از‌اين خبر بود كه سازمان بنادر و كشتي‌راني ايران در واكنشي اعلام كرد كه هيچ‌گونه حمله سايبري به اين سازمان و بنادر آن انجام نشده است.شايد انتشار اين خبر بيشتر از اهميت برگزاري اجلاس امنيتي مونيخ در دوحه كه بخش مهمي از آن به امنيت سايبري اختصاص داشت، پرده بردارد. خاورميانه نفت‌خيز سال‌هاست كه درگير جنگ و خون‌ريزي است. جنگ‌هاي طولاني‌مدت كه زندگي مردم اين منطقه را با كشتار و فقر در‌آميخته و بخش ديگري از آن نيز كشورهاي غرق ثروتي هستند كه رفاه‌شان را از دلارهاي حاصل از فروش نفت به دست آورده‌اند.حالا در اين منطقه آژير جنگ ديگري با چارچوب‌هاي عصر ديجيتال به صدا درآمده است. جنگ سايبري! اما جنگ سايبري چيست؟ شايد براي ما ايراني‌ها ملموس‌ترين نام براي درك اين جنگ، با نام «ويروس استاكس‌نت» عجين شده باشد. در بحبوحه پرونده هسته‌اي ايران برخي از كشور‌هاي خارجي براي ورود و نفوذ به سيستم‌هاي داخلي ايران از اين ويروس استفاده كردند كه در آن زمان هزينه‌هاي بسياري نيز به دولت تحميل كرد. در مثالي ديگر، نزديك به سه سال پيش بود كه يك درگيري سايبري ميان يكي از شركت‌هاي آمريكايي با كره شمالي در جهان مطرح شد. درگیری سایبری کره شمالی و آمریکا نقش قدرت سایبری را در مجادلات بین کشورها مشخص کرد. شرکت «کلمبیا پیکچرز» یک فیلم با مضمون ضد کره‌ای می‌سازد. در پاسخ به این مسئله هکرهای کره‌ای به اَبَر‌رایانه‌های این شرکت حمله کردند و علاوه بر ایجاد اختلالاتی در آن، تعدادی از فیلم‌های این شرکت را هم با خود به گرو می‌برند. این اتفاق باعث شد تا کلمبیا سنترز در مقابل تهدیدات کره‌‌ شمالي کوتاه بیاید و نمایش فیلم را متوقف کند.جنگ سایبری شامل حملات دیجیتالی به شبکه‌ها، سامانه‌ها و اطلاعات کشور دیگری با هدف صدمه‌زدن به آنهاست. این حملات ممکن ‌است حاوی تخریب، تغییر یا به‌سرقت‌بردن اطلاعات یا از دسترس خارج‌کردن خدمات برخط باشد که جامعه نظامی یا جامعه‌های بزرگ‌تر، از آنها استفاده ‌می‌کنند. این حملات دیجیتالی همچنین برای آسیب فیزیکی در جهان واقعی همانند رخنه به سامانه‌های کنترل سدهای آبی برای بازکردن دریچه‌های آن، انفجار در پالايشگاه‌ها و ایجاد بحران در کشورهای هدف طراحی شده‌اند.این روزها کاملا مشخص شده که زیرساخت‌هاي هر کشوري اصلي‌ترین و در معرض خطرترین هدف جنگ سایبری است؛ از‌جمله زیرساخت‌های آب، گاز، برق، بانکداری، نفت، هسته‌اي، نظامي یا ارتباطات که آسیب به هر‌کدام از اینها می‌تواند باعث مشکلات بزرگی برای اقتصاد كشوري شود.شايد از‌اين‌رو است كه اگر تا چندي پيش وزراي دفاع به همراه وزراي خارجه راهي اجلاس‌هاي امنيتي مي‌شدند، ديگر وزراي ارتباطات نقش مهمي در‌اين‌باره ايفا مي‌كنند و جنگ‌هاي آينده فرماندهان تازه غيرنظامي و از جنس فناوري و تكنولوژي مي‌خواهد؛ چراكه حملات سايبري و اين‌گونه جنگ‌ها اگرچه با سلاح كشتار جمعي همراه نيستند؛ اما آثار تخريبي به‌مراتب شديدتري دارند.آذري‌جهرمي، وزير ارتباطات، در نشست امنيتي مونيخ كه در قطر برگزار شد، خبر از آن داد كه فقط در سال گذشته بيش از 30 ميليون حمله سايبري از طرف سپر امنيتي دژفا دفع شده است. اگر ايران به سپر دفاعي ساخت داخل مجهز نبود، معلوم نبود وضعيت زير‌ساخت‌هاي كشور و ميزان خسارت‌هاي آن چگونه مي‌شد.جنگ‌هاي آينده در عصر ديجيتال بر پايه جنگ‌هاي سايبري خواهد بود و اين اهميت حوزه فناوري را به‌خوبي مشخص مي‌كند؛ يعني جايي كه دنيا سرمايه‌گذاري بر روي آن را از مدت‌ها پيش آغاز كرده است.

هم‌زمان با اجلاس امنيتي مونيخ كه در سال جاری در دوحه قطر برگزار شد، خبري تكان‌دهنده منتشر شد كه واكنش سريع سازمان بنادر و كشتي‌راني ايران را به همراه داشت. خبر اين بود كه «حمله سايبري به بنادر آسيايي تا 110 ميليارد خسارت وارد مي‌كند». اين يعني معادل نيمي از كل خسارت جهاني كه بلاياي طبيعي در سال گذشته ميلادي به وجود آورده است. پس‌از‌اين خبر بود كه سازمان بنادر و كشتي‌راني ايران در واكنشي اعلام كرد كه هيچ‌گونه حمله سايبري به اين سازمان و بنادر آن انجام نشده است.شايد انتشار اين خبر بيشتر از اهميت برگزاري اجلاس امنيتي مونيخ در دوحه كه بخش مهمي از آن به امنيت سايبري اختصاص داشت، پرده بردارد. خاورميانه نفت‌خيز سال‌هاست كه درگير جنگ و خون‌ريزي است. جنگ‌هاي طولاني‌مدت كه زندگي مردم اين منطقه را با كشتار و فقر در‌آميخته و بخش ديگري از آن نيز كشورهاي غرق ثروتي هستند كه رفاه‌شان را از دلارهاي حاصل از فروش نفت به دست آورده‌اند.حالا در اين منطقه آژير جنگ ديگري با چارچوب‌هاي عصر ديجيتال به صدا درآمده است. جنگ سايبري! اما جنگ سايبري چيست؟ شايد براي ما ايراني‌ها ملموس‌ترين نام براي درك اين جنگ، با نام «ويروس استاكس‌نت» عجين شده باشد. در بحبوحه پرونده هسته‌اي ايران برخي از كشور‌هاي خارجي براي ورود و نفوذ به سيستم‌هاي داخلي ايران از اين ويروس استفاده كردند كه در آن زمان هزينه‌هاي بسياري نيز به دولت تحميل كرد. در مثالي ديگر، نزديك به سه سال پيش بود كه يك درگيري سايبري ميان يكي از شركت‌هاي آمريكايي با كره شمالي در جهان مطرح شد. درگیری سایبری کره شمالی و آمریکا نقش قدرت سایبری را در مجادلات بین کشورها مشخص کرد. شرکت «کلمبیا پیکچرز» یک فیلم با مضمون ضد کره‌ای می‌سازد. در پاسخ به این مسئله هکرهای کره‌ای به اَبَر‌رایانه‌های این شرکت حمله کردند و علاوه بر ایجاد اختلالاتی در آن، تعدادی از فیلم‌های این شرکت را هم با خود به گرو می‌برند. این اتفاق باعث شد تا کلمبیا سنترز در مقابل تهدیدات کره‌‌ شمالي کوتاه بیاید و نمایش فیلم را متوقف کند.جنگ سایبری شامل حملات دیجیتالی به شبکه‌ها، سامانه‌ها و اطلاعات کشور دیگری با هدف صدمه‌زدن به آنهاست. این حملات ممکن ‌است حاوی تخریب، تغییر یا به‌سرقت‌بردن اطلاعات یا از دسترس خارج‌کردن خدمات برخط باشد که جامعه نظامی یا جامعه‌های بزرگ‌تر، از آنها استفاده ‌می‌کنند. این حملات دیجیتالی همچنین برای آسیب فیزیکی در جهان واقعی همانند رخنه به سامانه‌های کنترل سدهای آبی برای بازکردن دریچه‌های آن، انفجار در پالايشگاه‌ها و ایجاد بحران در کشورهای هدف طراحی شده‌اند.این روزها کاملا مشخص شده که زیرساخت‌هاي هر کشوري اصلي‌ترین و در معرض خطرترین هدف جنگ سایبری است؛ از‌جمله زیرساخت‌های آب، گاز، برق، بانکداری، نفت، هسته‌اي، نظامي یا ارتباطات که آسیب به هر‌کدام از اینها می‌تواند باعث مشکلات بزرگی برای اقتصاد كشوري شود.شايد از‌اين‌رو است كه اگر تا چندي پيش وزراي دفاع به همراه وزراي خارجه راهي اجلاس‌هاي امنيتي مي‌شدند، ديگر وزراي ارتباطات نقش مهمي در‌اين‌باره ايفا مي‌كنند و جنگ‌هاي آينده فرماندهان تازه غيرنظامي و از جنس فناوري و تكنولوژي مي‌خواهد؛ چراكه حملات سايبري و اين‌گونه جنگ‌ها اگرچه با سلاح كشتار جمعي همراه نيستند؛ اما آثار تخريبي به‌مراتب شديدتري دارند.آذري‌جهرمي، وزير ارتباطات، در نشست امنيتي مونيخ كه در قطر برگزار شد، خبر از آن داد كه فقط در سال گذشته بيش از 30 ميليون حمله سايبري از طرف سپر امنيتي دژفا دفع شده است. اگر ايران به سپر دفاعي ساخت داخل مجهز نبود، معلوم نبود وضعيت زير‌ساخت‌هاي كشور و ميزان خسارت‌هاي آن چگونه مي‌شد.جنگ‌هاي آينده در عصر ديجيتال بر پايه جنگ‌هاي سايبري خواهد بود و اين اهميت حوزه فناوري را به‌خوبي مشخص مي‌كند؛ يعني جايي كه دنيا سرمايه‌گذاري بر روي آن را از مدت‌ها پيش آغاز كرده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.